<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
>

<channel>
	<title>Gastauteur, auteur op Wynia&#039;s Week</title>
	<atom:link href="https://www.wyniasweek.nl/author/gastauteur/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.wyniasweek.nl/author/gastauteur/</link>
	<description>Altijd scherp, altijd spraakmakend</description>
	<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 13:40:11 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	
	<item>
		<title>Onthullend: de geheime deals van Femke Halsema met journalisten</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/onthullend-de-geheime-deals-van-femke-halsema-met-journalisten/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-11-21</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 21 Nov 2026 04:54:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Amsterdam]]></category>
		<category><![CDATA[Media]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=98834</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Geesje Rotgers* De gemeente Amsterdam heeft met een zorgvuldig geselecteerde groep journalisten afspraken gemaakt over het uitbannen van onwelgevallige media. Het akkoord werd vorig jaar getekend in de ambtswoning van burgemeester Femke Halsema. Op 8 juli 2025 vond een bijeenkomst plaats in de ambtswoning van burgemeester Femke Halsema aan de Amsterdamse Herengracht. Ook de [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/onthullend-de-geheime-deals-van-femke-halsema-met-journalisten/">Onthullend: de geheime deals van Femke Halsema met journalisten</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Geesje Rotgers*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>De gemeente Amsterdam heeft met een zorgvuldig geselecteerde groep journalisten afspraken gemaakt over het uitbannen van onwelgevallige media. Het akkoord werd vorig jaar getekend in de ambtswoning van burgemeester Femke Halsema. </em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Op 8 juli 2025 vond een bijeenkomst plaats in de ambtswoning van burgemeester Femke Halsema aan de Amsterdamse Herengracht. Ook de wethouders Marjolein Moorman (PvdA) en Alexander Scholtes (D66) waren van de partij. Er werden afspraken gemaakt met media en journalisten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens de stukken &#8211; vrijgegeven na een Woo-verzoek &#8211; had de bijeenkomst als doel de verspreiding van desinformatie, polarisatie en het discriminerende effect van algoritmen een halt toe te roepen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">‘Krachtige stem’</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wat dit concreet betekende, vermelden de stukken gelukkig ook: eerst en vooral het uitbannen van onwelgevallige sociale media, aangeduid als <em>big tech</em>. Het gaat onder meer om X, Facebook, Instagram en Whatsapp. Bluesky, Mastodon en eigen platforms moeten daarentegen groot worden gemaakt, onder meer met behulp van publiekscampagnes als ‘<em>Make Socials Social Again’</em>. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Waag Futurelab, Bits of Freedom, De Goede Zaak, Noorderlicht, Public Spaces en andere ngo’s kregen de taak die campagnes op poten te zetten. Door een coalitie tot stand te brengen met de media ontstaat een krachtige stem en is het mogelijk om een groot deel van de samenleving te bereiken, zo heette het. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Voor de bijeenkomst op de Herengracht werd een selecte groep media en journalisten uitgenodigd. Dat had een reden. In de vrijgegeven stukken lezen we: ‘Recente gesprekken met DPG Media (<em>Trouw</em>, <em>Volkskrant</em>, NU.nl, <em>Parool</em>, <em>Algemeen Dagblad</em>), <em>NRC</em>, <em>De Groene Amsterdammer</em>, <em>Follow The Money</em> en <em>de Correspondent</em>, laten zien dat bij uitgeverijen en mediabedrijven de noodzaak wordt gezien om fundamentele stappen te zetten in het afbouwen van hun afhankelijkheid van <em>big tech</em>. Het gaat hen daarbij om zeggenschap terug te winnen over distributie van journalistieke content, de relatie tot lezers en advertentie-inkomsten.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">De gemeente Amsterdam tekende samen met de geselecteerde media en journalisten een samenwerkingsintentie: ‘Wij werken samen aan een gezond, open en digitaal publiek domein dat journalistiek en democratie versterkt. Dit doen we door: Het ontwikkelen van publieke alternatieven voor <em>big tech</em>-platforms; Het delen van kennis, experimenteren met gebruikers en samenwerken met partners; Het creëren van duurzame economische modellen die onafhankelijkheid en continuïteit waarborgen.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">De gemeente kijkt tevreden terug op de bijeenkomst.  In het verslag lezen we: ‘De avond in de ambtswoning was een succes. Het doel was om de aanwezigen te verenigen van een gezamenlijk doel en te doordringen van de urgentie en noodzaak om samen te werken. Dat is gelukt.’ De notie dat journalisten de macht horen te controleren in plaats van ermee samen te werken, ontbreekt volledig.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Op zoek naar alternatieven</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De bijeenkomst in Halsema’s ambtswoning werd betaald door de gemeente, zo leert navraag. Was er ook sprake van goedkeuring door de gemeenteraad? ‘Nee, dat is ook niet nodig’, reageert de woordvoerder van de burgemeester. Voor het antwoord op de vraag wie de journalisten selecteerde, worden we doorverwezen: ‘Daarvoor moet u bij Waag Futurelab zijn, die heeft de uitnodigingenlijst samengesteld.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">De woordvoerder van Waag Futurelab wil wel vertellen hoe het is gegaan. ‘Interviews die Marleen Stikker [oprichter en directeur van Waag Futurelab – GR] in januari 2025 gaf aan <em>Trouw</em> en <em>de Volkskrant</em> waren de aanleiding van het gesprek in de ambtswoning van Halsema. De hoofdredacties van beide media deelden onze grote zorgen rond de rol van <em>big tech</em>. Beide kranten en Philippe Remarque [destijds directeur journalistiek bij DPG Media – GR] waren op zoek naar alternatieven. Stikker heeft toen aangegeven dat Waag Futurelab in Europa werkt aan de ontwikkeling van publieke alternatieven voor sociale media. Stikker bood aan dat mediaorganisaties zich hierbij zouden aansluiten. De gemeente Amsterdam stelde de ambtswoning van de burgemeester beschikbaar voor de lancering van de samenwerking. Dat was op 8 juli 2025. De deelnemerslijst is samengesteld door Waag Futurelab en bestond uit redacties en partners waarmee we al in contact stonden.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">Waag Futurelab draait vooral op subsidies van de overheid en krijgt geld – in 2025 zo’n 4,4 miljoen euro &#8211; van onder meer het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de gemeente Amsterdam.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="3067971725" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Pro, de partij van burgmeester Halsema, heeft de strijd tegen ‘<em>big tech’</em> (lees: X, Facebook, Instagram, Whatsapp) tot speerpunt gemaakt. Tijdens de vierde editie van de Digital Summit &#8211; een jaarlijkse bijeenkomst onder auspiciën van het Netwerk Digitale Samenleving van de linkse fusiepartij &#8211; klonk op 14 juni 2025 een duidelijke oproep: ‘Laten we samen de weg zoeken naar een digitale samenleving waar iedereen van kan profiteren.’ Directeur Stikker van Waag Futurelab verzorgde dat jaar de <em>keynote</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Drie weken na de Digital Summit van 2025 was het dus al zover en werden aan de Herengracht door een aantal media handtekeningen gezet onder een samenwerkingsverklaring. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Surinaams buffet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Onder de aanwezigen waren journalisten van <em>Het Parool</em>, <em>de Volkskrant</em>, NU.nl, <em>AD</em>, <em>Follow The Money,</em> <em>De Groene Amsterdammer</em>, <em>NRC</em> en <em>De Correspondent</em>. Hun namen mogen we niet weten: die zijn in de Woo-stukken onleesbaar gemaakt. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De gemeente zorgde voor een fotograaf om het heuglijke moment vast te leggen. Alle aanwezigen, op Halsema na, zijn weggelakt. Daarna schoven de genodigden aan voor een Surinaams buffet.  </p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>De openbaar gemaakte documenten kunnen </em><strong><em><a href="https://stichtingagrifacts.nl/wp-content/uploads/2026/11/woo-stukken-STAFredactie.pdf">HIER</a></em></strong><em> worden ingezien.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>*</em><strong><em>Geesje Rotgers</em></strong><em> is landbouwjournalist</em> <em>van Stichting Agrifacts (Staf).</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> verschijnt 156 keer per jaar en wordt </em><strong><em>volledig mogelijk gemaakt</em></strong><em> door de donateurs. Doet u mee? </em><strong><em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/">Doneren kan zo</a></em></strong><em>. </em><strong><em>Hartelijk dank!</em></strong><em> </em></p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/onthullend-de-geheime-deals-van-femke-halsema-met-journalisten/">Onthullend: de geheime deals van Femke Halsema met journalisten</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/WW-Rotgers-21-november-2026-2-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/WW-Rotgers-21-november-2026-2-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/WW-Rotgers-21-november-2026-2.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/WW-Rotgers-21-november-2026-2-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/WW-Rotgers-21-november-2026-2-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/WW-Rotgers-21-november-2026-2.jpg" length="32904" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Het nieuwe pensioenstelsel is een monsterlijke oplossing voor een verdwenen probleem</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/het-nieuwe-pensioenstelsel-is-een-monsterlijke-oplossing-voor-een-verdwenen-probleem/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-11-10</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Nov 2026 04:52:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Pensioenen]]></category>
		<category><![CDATA[WTP]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=97633</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Rob de Brouwer en Arno Eijgenraam* Terecht merkt Menno Tamminga in een eerder artikel in Wynia’s Week op dat De Wet Toekomst Pensioenen de Wet pensioen zonder veel toekomst blijkt te zijn. Dit stelsel zou beter aansluiten op een veranderende arbeidsmarkt, maar juist nu staan de kranten bol van problemen van mensen die van [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/het-nieuwe-pensioenstelsel-is-een-monsterlijke-oplossing-voor-een-verdwenen-probleem/">Het nieuwe pensioenstelsel is een monsterlijke oplossing voor een verdwenen probleem</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door</em> <em>Rob de Brouwer en Arno Eijgenraam* </em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Terecht merkt Menno Tamminga in <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.wyniasweek.nl/nieuwe-regels-beloofden-een-koopkrachtig-pensioen-maar-wat-krijg-je-een-fopspeen/">een eerder artikel</a> in <em>Wynia’s Week</em> op dat De Wet Toekomst Pensioenen de Wet pensioen zonder veel toekomst blijkt te zijn. Dit stelsel zou beter aansluiten op een veranderende arbeidsmarkt, maar juist nu staan de kranten bol van problemen van mensen die van baan veranderen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Koopkrachtbehoud werd in het vooruitzicht gesteld maar bij de eerste toets valt het nieuwe pensioenstelsel al door de mand. Die toets betreft de verhogingen van de pensioenen die al eerder waren ‘ingevaren’ in het nieuwe stelsel. Het pensioenfonds Zorg en Welzijn haalt bijvoorbeeld bij lange na niet de doelstelling van koopkrachtbehoud. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Koopkrachtverlies wordt niet ingelopen </h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ondertussen gaat de propagandamachine vanuit de pensioenfondsen voort: de pensioenen gaan er met sprongen op vooruit. Pensioenadviseur Aon onderzocht de situatie bij invaren van grotere fondsen. De geschatte verhogingen variëren per fonds. Bij de detailhandel en de agrarische sector worden de pensioenen ingaande 1 januari 2027 verhoogd met rond de 22% terwijl gepensioneerden bij het ABP en Metaal- en Electrotechniek met 12% altijd nog een flinke verhoging krijgen, zo wordt juichend geroepen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Niemand heeft het echter over de enorme achterstanden die tussen 2008 en 2020 zijn opgelopen. Het koopkrachtverlies van de pensioenen kon oplopen tot meer dan 30%&nbsp;en dat wordt met deze invaarbonussen niet ingelopen. Bovendien zijn er geen of bijna geen fondsen die, eenmaal ingevaren, in hun prognoses voor de toekomst koopkrachtbehoud laten zien. </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">De conclusie dat we te doen hebben met een door insiders gecreëerd monster kan worden onderbouwd als men de vraag probeert te beantwoorden wat er zou zijn gebeurd als deze wet niet zou zijn ingevoerd en de oude Pensioenwet in stand was gebleven. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De Stichting PensioenVoldoen.nl heeft twee onafhankelijke actuarissen de opdracht gegeven een wetenschappelijk verantwoord en controleerbaar antwoord te geven op die vraag. Daarbij is eenvoudigweg gebruik gemaakt van de gegevens van een representatieve deelnemer aan het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW), een deelnemer die gedurende langere tijd pensioen heeft opgebouwd en die binnenkort met pensioen hoopt te gaan. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Indexatieachterstand tot 32 procent</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het actuarieel adviesbureau Confident heeft berekeningen uitgevoerd die gebaseerd zijn op de scenariosets die door De Nederlandsche Bank (DNB) zijn aangereikt ten behoeve van het proces van invaren vanuit het oude stelsel naar het nieuwe stelsel. Actuaris Eijgenraam heeft deze berekeningen getoetst en heeft bezien of er mogelijke ongerijmdheden of onjuiste veronderstellingen zijn gebruikt waardoor de geloofwaardigheid van de berekeningen zou mogen worden betwijfeld. En hij heeft gekeken of de feitelijke berekening overeenkwam met de beschrijving vooraf. Hij heeft geconstateerd dat de berekeningen de toets der kritiek kunnen doorstaan. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De gemaakte berekeningen gaan ervan uit dat de rechten van de betreffende deelnemer niet beperkt zijn tot de hoogte van de uitkering op het moment van overgang, maar dat de niet toegekende achterstallige indexatierechten ook deel uitmaken van de rechten die moeten worden omgezet. Voor de betrokken persoon was de indexatieachterstand opgelopen tot 32 procent op het moment van invaren, 1 januari 2026. PFZW erkent dit ook door welbewust keuzes te maken bij het invaren waardoor achterstallige indexatie ten dele wordt gecompenseerd.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Al in het derde jaar lager pensioen dan in het oude stelsel</strong> </p>



<p class="wp-block-paragraph">De uitkomst van de berekeningen was niet alleen erg verrassend maar ook buitengewoon schokkend. Een bedrag van tussen één en anderhalf jaarsalaris was niet meegenomen in de invaarberekening. Een andere conclusie die werd getrokken was misschien nog wel sprekender: de hele indexatieachterstand van 32% zou in het verwachte scenario in het oude stelsel in tien jaar zijn ingelopen. Die 32% werd bij het invaren afgekocht met 12% invaarbonus. </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Al in het derde pensioenjaar van deze deelnemer zou in het nieuwe stelsel het pensioen lager zijn dan het in het oude stelsel zou zijn, oplopend tot 20% verschil. Dan gaan de berekeningen nog uit van het nieuwe financiële toetsingskader dat na de kredietcrisis werd ingesteld en dat veel strengere voorwaarden verbond aan indexatie en inhaalindexatie dan het toetsingskader waarmee de Pensioenwet in 2007 in werking trad. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Hoe kan dit dramatische resultaat verklaard worden? In het oude stelsel werd voor de berekening van de contante waarde van de verplichtingen de risicovrije rente toegepast. Door de kredietcrisis van 2008 en het ingrijpen van de Europese Centrale Bank daalde deze rente tot onder nul. Als gevolg daarvan werd de waardering van de verplichtingen op de balansen van pensioenfondsen zo hoog dat zelfs sterk groeiende aandelenmarkten dit niet konden compenseren. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Van de optimistische belofte is niets terechtgekomen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Nu de rente weer op een normaler niveau ligt en de aandelenmarkten zich redelijk blijven gedragen worden de dekkingsgraden van pensioenfondsen zo hoog dat in het oude stelsel indexatie en inhaalindexatie weer in beeld zouden zijn gekomen. Het nieuwe stelsel is daarmee de zogenaamde oplossing van een probleem dat zich al vier jaar niet meer voordoet en dat zich ook volgens de scenariosets van DNB in de toekomst waarschijnlijk niet meer zal voordoen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">En dat terwijl van de optimistische belofte van het pensioenakkoord dat uiteindelijk neergeslagen is in de nieuwe Wet Toekomst Pensioenen in de praktijk weinig tot niets is terechtgekomen, zoals Menno Tamminga zo treffend wist te illustreren. Het ging om het inleveren van zekerheid in ruil voor een koopkrachtiger pensioen. Het blijkt echter dat het oude stelsel structureel koopkrachtiger is met behoud van de zekerheid, zelfs als wordt vastgehouden aan het strengere toetsingskader. Zou de politieke moed er zijn om terug te keren naar het oorspronkelijke toetsingskader, de problemen van de kredietcrisis uit 2008 liggen immers al lang achter ons, dan zouden nagenoeg alle pensioenfondsen in het oude stelsel al lang op het niveau van koopkrachtbehoud zitten.  </p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>*Rob de Brouwer</em></strong><em> is econoom en schrijver van het boek ‘Het pensioendrama ontrafeld. Waarom je te veel spaart en te weinig krijgt’. </em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Arno Eijgenraam</em></strong><em> is actuaris en voorzitter van de stichting Koopkrachtig Solidair Pensioen.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week,</em><strong><em> 156 keer per jaar</em></strong><em>, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. </em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Doet u (weer) mee?</em></a><em> Hartelijk dank! </em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/het-nieuwe-pensioenstelsel-is-een-monsterlijke-oplossing-voor-een-verdwenen-probleem/">Het nieuwe pensioenstelsel is een monsterlijke oplossing voor een verdwenen probleem</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/RobdeBrouwer-10-11-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/RobdeBrouwer-10-11-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/RobdeBrouwer-10-11-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/RobdeBrouwer-10-11-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/RobdeBrouwer-10-11-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/11/RobdeBrouwer-10-11-26.jpg" length="27498" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Trump heeft geen oog meer voor de noden van zijn kiezers</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/trump-heeft-geen-oog-meer-voor-de-noden-van-zijn-kiezers/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-10-31</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 31 Oct 2026 04:51:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Donald Trump]]></category>
		<category><![CDATA[Midterms]]></category>
		<category><![CDATA[VS]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=96726</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Roan Asselman* Volgende week legt de Republikeinse partij voor het eerst sinds november 2024 rekenschap af aan de Amerikaanse kiezer. Veel wijst erop dat die de partij geen verlengde controle over het Congres zal geven. Het aan hoogmoed grenzende zelfvertrouwen waarmee Trump II begon, is verdwenen. Wat is er gebeurd? De zelfverzekerdheid waarmee Republikeinen [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/trump-heeft-geen-oog-meer-voor-de-noden-van-zijn-kiezers/">Trump heeft geen oog meer voor de noden van zijn kiezers</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Roan Asselman*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Volgende week legt de Republikeinse partij voor het eerst sinds november 2024 rekenschap af aan de Amerikaanse kiezer. Veel wijst erop dat die de partij geen verlengde controle over het Congres zal geven. Het aan hoogmoed grenzende zelfvertrouwen waarmee Trump II begon, is verdwenen. Wat is er gebeurd?</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">De zelfverzekerdheid waarmee Republikeinen Trumps tweede ambtstermijn aanvatten, was altijd al grotendeels <em>wishful thinking</em>. Trump had Kamala Harris overtuigend verslagen in het Kiescollege, maar de bevolking had hem geen monstermandaat gegeven: 49,8 procent (minder dan de helft) stemde voor Trump, 48,3 procent voor de impopulaire vicepresidente van een impopulaire Joe Biden &#8211; een verschil dat heel wat kleiner is dan dat waarmee Biden Trump vier jaar eerder had verslagen (4,5 procentpunt).</p>



<h2 class="wp-block-heading">Geen blanco cheque</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Die harde cijfers werden verbloemd door de onwaarschijnlijkheid van Trumps comeback en de chaos bij de Democraten. In 2021 was de president in schande afgetreden nadat zijn aanhangers het Capitool hadden bestormd; niemand dacht dat hij vier jaar later in diezelfde hallen opnieuw de eed zou afleggen. Daarnaast werd de campagne van 2024 gedefinieerd door de aftakeling van Biden en diens ondemocratische vervanging door Harris. Dat Trump zo niet één maar twee Democraten had verslagen, maakte zijn terugkeer naar Washington nog triomfantelijker.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar Trumps triomf berustte op betrekkelijk bescheiden steun. Hetzelfde gold in het Congres: Republikeinen wonnen beide kamers – het Huis van Afgevaardigden en de Senaat – maar nipt. Zeker in het Huis was de controle altijd al precair, met 220 zetels (49,8 procent) tegenover 215 Democratische (47,2 procent). Zulke marges wijzen niet op een blanco cheque voor de regering-Trump, laat staan op een duurzame verschuiving in het voordeel van de Republikeinen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Republikeinen moesten voorzichtig zijn. Dat waren ze niet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">De missers van het Republikeinse leiderschap kunnen <em>in extenso</em> opgesomd worden, maar dat zou een saai artikel opleveren. Interessanter is de vraag of ze iets gemeenschappelijks hebben, en zo verklaren waarom minder dan 40 procent van de Amerikanen Trump nog steunt en waarom Republikeinen volgende week in elk parlement – federaal én regionaal – zetels zullen inleveren. Het antwoord is: ja.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De echte terugloop van Trumps populariteit (en dus die van de Republikeinen) begon niet met de hardhandige ICE-operaties of de oorlog in Iran, maar met ‘Liberation Day’, Trumps tarievenslag met de hele wereld. Zonder de inflatie uit het Biden-tijdperk onder controle te hebben gebracht, voerde de president een nieuwe belasting in voor de Amerikaanse consument (dat is wat invoerheffingen uiteindelijk zijn). Amerikanen wilden meer koopkracht, en kregen er een mondiale handelsoorlog voor in de plaats.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Immigratie speelt geen rol meer</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Koopkracht – in peilingen soms ook ‘de economie’ of ‘prijzen’ – was het belangrijkste thema tijdens de presidentsverkiezing, gevolgd door immigratie. Dat laatste probleem loste Trump op door de grens met Mexico te sluiten (iets wat volgens Biden niet mogelijk was) en legale routes naar de Verenigde Staten te verscherpen, inclusief asielmigratie. Die oplossing had evenwel als nadeel dat de immigratiechaos uit de Biden-jaren als electorale motivator in belangrijke mate verdween. Alleen koopkracht bleef over.</p>



<p class="wp-block-paragraph">En toen verklaarde Trump Iran de oorlog.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Trump is niet meer bezig met de Amerikanen </h2>



<p class="wp-block-paragraph">De perceptie bij een segment van Trump-kiezers is dat de president met alles bezig is, behalve met wat hen het meeste bezighoudt. Verschillende van zijn initiatieven ruiken bovendien verdacht naar persoonlijke prestigeprojecten: de annexatie van Groenland, de ‘Golf van Amerika’, de vangst van Maduro en, natuurlijk, de oorlog met Iran. Koppel dat aan de, in de ogen van velen, nodeloze vervreemding van Europese handelspartners en een obsessie met binnenlandse <em>faits divers</em>, en heel wat Amerikanen vragen zich af waar de president mee bezig is. Hun antwoord is: niet met ons.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het imago van het Witte Huis is niet de enige reden waarom Republikeinen een nederlaag vrezen, maar het is wel een belangrijke. Een nederlaag die weliswaar waarschijnlijk is, maar tezelfdertijd niet heel groot zal zijn. In de Verenigde Staten kan elk van beide politieke partijen immers op minstens 40 procent van de stemmen rekenen, normaliter zelfs iets meer. Echte <em>wipe-outs</em> vinden niet meer plaats. De Republikeinse Partij zal in 2028 dan ook met volle kracht aan de verkiezing deelnemen, ongeacht het resultaat van volgende week.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Nieuwe uitleg MAGA </h2>



<p class="wp-block-paragraph">Minder zeker is de rol van Donald Trump als <em>kingmaker</em>. De president wordt wel erg oud, en zijn politieke <em>skills</em> zijn niet meer wat ze geweest zijn. Trumps meest fervente supporters, oudere Amerikanen, sterven uit, en jongere Republikeinen laten hun keuze niet afhangen van de eisen van een achteruitboerende tachtiger. Dat betekent, voor de duidelijkheid, niet dat de partij terugkeert naar het pre-Trumptijdperk. Wel staat MAGA voor een periode van ‘herinterpretatie’, waarbij de belangrijkste spelers (JD Vance, Ron DeSantis, Marco Rubio enz.) elk hun eigen interpretatie van het ‘ware geloof’ zullen verkondigen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">En een electorale oplawaai op 3 november zal de invloed van Donald Trump, de uitvinder van de moderne Republikeinse Partij, op die interpretatieoefening niet vergroten. Dat is zeker.</p>



<p class="wp-block-paragraph">*<strong><em>Roan Asselman</em></strong> <em>is journalist en opinieredacteur van Doorbraak.be.&nbsp;</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Dit interview verscheen gisteren op Doorbraak.be.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week </em></strong><em>brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, </em><strong><em>156 keer per jaar</em></strong><em>, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. </em><a target="_blank" href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/"><strong><em>Doet u (weer) mee?</em></strong></a><em> Hartelijk dank!</em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/trump-heeft-geen-oog-meer-voor-de-noden-van-zijn-kiezers/">Trump heeft geen oog meer voor de noden van zijn kiezers</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/RoanAsselman-31-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/RoanAsselman-31-10-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/RoanAsselman-31-10-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/RoanAsselman-31-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/RoanAsselman-31-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/RoanAsselman-31-10-26.jpg" length="35154" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Brede ongerustheid over islamisering verdient debat, geen repressie</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/brede-ongerustheid-over-islamisering-verdient-debat-geen-repressie/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-10-27</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 27 Oct 2026 04:50:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Immigratie]]></category>
		<category><![CDATA[Integratie]]></category>
		<category><![CDATA[Islam]]></category>
		<category><![CDATA[Moslimbroederschap]]></category>
		<category><![CDATA[Religie]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=96237</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Mark Elchardus* Deze week verschijnt het nieuwste boek van de Vlaamse socioloog Mark Elchardus: ‘Volkssoevereiniteit’. Elchardus voert de lezer mee in zijn zoektocht naar de bron van moraal en recht, waarbij hij te rade gaat bij filosofen, literatuur en beeldende kunst. Zijn conclusie is dat we die bron niet moeten zoeken in God, de [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/brede-ongerustheid-over-islamisering-verdient-debat-geen-repressie/">Brede ongerustheid over islamisering verdient debat, geen repressie</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Mark Elchardus*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Deze week verschijnt het nieuwste boek van de Vlaamse socioloog Mark Elchardus: ‘</em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://ertsberg.be/boek/volkssoevereiniteit/"><em>Volkssoevereiniteit</em></a><em>’. Elchardus voert de lezer mee in zijn zoektocht naar de bron van moraal en recht, waarbij hij te rade gaat bij filosofen, literatuur en beeldende kunst. Zijn conclusie is dat we die bron niet moeten zoeken in God, de Natuur of de Rede, maar in onszelf &#8211; het volk, de gemeenschap. </em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Deze voorpublicatie in Wynia’s Week is eenbekorte weergave van hoofdstuk 15: ‘De aanklampende goden’, dat gaat over de veranderende rol van religie in Europa, onder meer als gevolg van de komst van de islam.   </em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Religie in de oude betekenis is niet verdwenen. Onder ‘oude betekenis’ versta ik de religie die verwijst naar God en openbaring als de bron van de moralisering van de samenleving en dus als een basis voor een levenswijze, een staatsinrichting en wetgeving. Doorgaans wordt dat omschreven als traditioneel geloof. Ik denk dat we het preciezer kunnen omschrijven als politieke religie: religie die niet enkel een persoonlijke zingever wil zijn, maar ook een vormer van instellingen, inspiratiebron of zelfs gever van wetten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Vandaag, in het Westen, is God nog aanwezig in het leven van heel wat mensen, maar speelt hij geen grote rol meer in het intellectuele en artistieke leven. Zijn politieke invloed is er nog, maar onder de vorm van de culturele invloed van de joods-christelijke traditie. De God van vele gelovigen is geen politicus meer, veeleer een soort persoonlijke coach, leraar eerder dan wetgever.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het verschil tussen christendom en islam</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de mate dat er bij ons nog een politieke God is, gaat het in de ogen van velen om een immigrant van Noord-Afrikaanse of Turkse origine, Allah of <em>Allahu akbar</em>. Voor bijna alle moslims is hun geloof een belangrijk deel van hun identiteit en zij willen dat geloof ook doorgeven aan hun kinderen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De expliciet politieke religie die Europa vandaag kent, is gearriveerd met de massamigratie uit moslimlanden. Vertegenwoordigers ervan zijn zich duidelijk bewust van het verschil tussen christendom en islam zoals die vandaag in Europa leven. Tariq Ramadan, kleinzoon van de stichter van de Moslimbroederschap, stelt vast dat het christendom in Europa verwaterd is, niet langer in staat het publieke leven te inspireren. Hij meent dat de islam die rol kan overnemen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het lijkt me weinig waarschijnlijk dat dit gebeurt, maar de ethische zelfverzekerdheid van de moslims lijkt wel de meer conservatieve christenen te hebben geïnspireerd en ertoe aangezet ook hun ethische standpunten weer strijdvaardiger te gaan verdedigen. Het lijkt me waarschijnlijk dat de Moslimbroederschap en de meer fundamentalistische strekkingen binnen de islam ook via die weg een invloed hebben uitgeoefend op de ethische opstelling van de Euro-pese bevolkingen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">(…)</p>



<h2 class="wp-block-heading">Politieke religie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De terugkeer naar politieke religie beïnvloedt uiteraard alle moslims overal ter wereld en heeft daarom een betekenisvolle impact in de Europese landen die massa-immigratie van moslims hebben gekend en nog steeds kennen. De moslimbevolking in die landen is verscheurd tussen een geloofsopvatting die aansluit bij het vernieuwde streven naar politieke religie in de moslimlanden en een geloofsopvatting die past bij de seculiere staat waarin zij gekozen hebben om te leven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Er zijn tal van aanwijzingen dat het geloof van de moslims in Europa na de eerste golven immigranten in de jaren zestig van de vorige eeuw, traditionalistischer en politieker is geworden. In tegenstelling tot de verklaring die naar voren wordt geschoven door progressieve waarnemers is dit niet, in elk geval niet alleen of hoofdzakelijk, het gevolg van een reactie op de ervaring van migratie. Het sluit immers naadloos aan bij een wereldwijde ontwikkeling die zich in de moslimlanden heeft ingezet, lang voor er sprake was van grootschalige migratie naar Europa. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Moslimbroederschap</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Moslimbroederschap bijvoorbeeld, werd opgericht in Egypte in 1928. Sindsdien is haar invloed toegenomen. In 2011 en 2012 besturen de Moslimbroeders mee in Tunesië, Marokko en Egypte. In die tijd hebben ze een sterke positie in verschillende landen, en krijgen ze financiële en andere steun van onder meer Turkije, Qatar en Koeweit.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Rond 2012 komt er een keerpunt. Vanaf 2013 groeit in verschillende moslimlanden weerstand tegen de Broederschap, wat vaak gepaard gaat met harde repressie, zoals in Egypte, Tunesië, de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië. Ten gevolge daarvan richt de Broederschap zich op andere delen van de wereld, op Afrika (onder meer Senegal en Mauritanië), de Balkan en West-Europa waar ze een sterke positie heeft in België, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk. </p>



<p class="wp-block-paragraph">België is ten gevolge van de vestiging van de Europese instellingen een focus van de beweging die dicht bij die instellingen wil zijn om te lobbyen en subsidies te verwerven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Bij het ontstaan van de Broederschap werd het doel gespecificeerd als het stichten van een theocratische islamitische staat met shariawet-geving over een zo groot mogelijk deel van de wereld. De slagzin van de beweging zegt het duidelijk: ‘Allah is ons doel, de Profeet onze leider, de Koran onze grondwet, de Heilige Oorlog ons leven, het Martelaarschap onze grootste hoop.’ </p>



<p class="wp-block-paragraph">Als leider van de beweging vertaalde Saïd Ramadan dat als volgt: ‘We geloven dat de islam een allesomvattend systeem is, het is een geloof, een cultus, een staat, een nationaliteit en een religie.’ Een dergelijke visie maakt een opname van een geloofsgemeenschap in een samenleving moeilijk tot onmogelijk. Zij wil immers zelf staat en nationaliteit zijn en laat daarom weinig ruimte voor integratie. De Broederschap heeft zich dan ook steeds verzet tegen integratie. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Al-Qaradawi, een andere leider van de beweging, formuleerde die aanbeveling als volgt: ‘(…) probeer een kleine samenleving binnen de samenleving te vormen, vermijd als zout op te lossen in water’.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Verborgen bedoeling</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens een rapport in opdracht van de Franse regering over de Broederschap en de politieke islam in Frankrijk blijft de langetermijn-bedoeling de vestiging van een islamitische theocratie, maar wordt die bedoeling voorlopig verborgen om invloed te kunnen verwerven. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De Moslimbroederschap doet dat via het aanklagen van het slachtofferschap van moslims, het verspreiden van het begrip ‘islamofobie’ en door gebruik te maken van ‘westerse waarden’ waaronder de vrijheid om de islamitische religieuze voorschriften te volgen, ook als het kan op het werk en in de publieke ruimte. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Chakib Benmakhlouf, ooit voorzitter van de Council of European Muslims, een organisatie die volgens het rapport van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken sterk onder invloed staat van de Broederschap, stelt dat de Europese wetgeving het mogelijk maakt zich voor te doen als goede burgers ‘zonder de aandacht te vestigen (…) op het feit dat we het Westen islamiseren’.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Rechters verwerpen verbod op buitenlandse financiering</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Moslimbroederschap wil stemmen kanaliseren naar personen en partijen die haar zaak bevorderen; ijveren voor het strafbaar stellen van blasfemie en voor het respect voor de voorschriften van de islam in alle publieke ruimtes; ageren tegen het verbod op onverdoofd slach-ten; ijveren voor een laks migratiebeleid; voorkomen van een verscherpte controle op moskeeën of een verbod op buitenlandse financiering van religieuze en educatieve activiteiten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Op 24 april 2024 stemde het Vlaams Parlement uitzonderlijk éénparig om de buitenlandse financiering van geloofsgemeenschappen te verbieden als die de onafhankelijkheid van die gemeenschappen in het gedrang bracht. Het decreet werd op 25 september 2025 verworpen door de hogere macht van de rechters van het Grondwettelijk Hof.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Antisemitisme</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het antisemitisme wordt door de broederschap actief bevorderd. Al-Qaradawi verklaarde in 2009 op de zender Al Jazeera het volgende: ‘(…) in de loop van de geschiedenis heeft Allah de Joden altijd opgezadeld met mensen die hen moeten straffen voor hun slechtheid (…) de meest recente straf werd toegediend door Hitler (…) hij is er in geslaagd hen eens op hun plaats te zetten (…) het enige wat ik hoop is dat als ik mijn einde voel naderen, Allah me de gelegenheid zal geven naar het land van de Jihad te gaan (…) ik zal dan schieten op de vijanden van Allah, de Joden.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="3067971725" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is opvallend hoezeer de strategie van de Moslimbroeders steeds door extreemlinks, maar ook door delen van gematigd links en de groene partijen werd overgenomen. Integreren, laat staan assimileren van de moslims in Europa mocht niet van de Broederschap. Vanaf de jaren vijftig stuurde zij kaders naar Europese landen om dat te verhinderen. Extreem-links ging meteen pleiten tegen integratie en voor multiculturaliteit. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Religiekritiek = Racisme</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Om kritiek af te wenden gebruikte de Moslimbroederschap het begrip ‘islamofobie’. Een handige zet, want de opname van massamigratie uit een verschillende cultuur, verloopt nooit vlot, nooit zonder stereotypering en discriminatie. Het begrip islamofobie maakte het echter mogelijk elke kritiek op een religie weg te zetten als een vorm van racisme. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De Raad van Europa volgde en definieerde islamofobie als: ‘(…) een vorm van racisme, onverdraagzaamheid en discriminatie ten opzichte van moslims en van personen die als moslim worden beschouwd’. Religiekritiek wordt op die manier – het is een primeur voor Europa – een vorm van racisme. Die doctrine werd in België snel overgenomen door en verspreid door het centrum voor gelijke kansen, Unia. Dat spreekt in dat verband van ‘cultureel racisme’.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Breed gedeelde ongerustheid over islamisering</h2>



<p class="wp-block-paragraph">België kent een zeer hoog positief migratiesaldo, als gevolg van een hoog positief migratiesaldo van vreemdelingen en een negatief migratiesaldo van Belgen, en een natuurlijke afname van de bevolking. Daardoor verandert de samenstelling van de bevolking razendsnel. In 2002 was 19 procent van de bevolking van vreemde origine, in 2025 al 36 procent. Een groot deel van de vreemdelingen die er jaarlijks bijkomen zijn moslim en een groot deel van de bevolking is van oordeel dat die onvoldoende integreren. Uit die mix van ervaringen en indrukken groeide de vrees voor de islamisering van de samenleving. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De ongerustheid daarover wordt breed gedeeld. In een onderzoek onder een representatieve steekproef van de bevolking werd in 2022 de volgende stelling voorgelegd: ‘Sommige mensen spreken van omvolking. Zij geloven dat ten gevolge van de migratie van de laatste vijftig jaar ons land na 2050 in grote mate een islamitisch land zal zijn, sterk zal gelijken op de landen van Noord-Afrika of het Midden-Oosten.’ 21 procent acht dat ‘nagenoeg zeker’ en 39 procent ‘waarschijnlijk’, 29 procent dacht het ‘eerder onwaarschijnlijk’ en 11 procent ‘nagenoeg onmogelijk’. Kortom, 60 procent gelooft eerder wel in omvolking, 40 procent eerder niet. Het is natuurlijk niet omdat 60 procent van de mensen het gelooft dat het ook zo zal zijn. </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="9582227423" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">In mijn boek <em>Reset</em> besteed ik een hoofdstuk aan het op basis van onderzoek nagaan of de integratie eerder aan het lukken dan wel mislukken is. Mijn besluit is dat als we asielmigratie onder controle krijgen en illegale migratie kunnen tegengaan, de kansen op slagen groter zijn dan het risico op mislukken. Persoonlijk zou ik bij het beantwoorden van de enquêtevraag over omvolking dus geaarzeld hebben tussen ‘eerder onwaarschijnlijk’ en ‘nagenoeg onmogelijk’.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Repressie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Of de vrees voor verandering van de bevolkingssamenstelling en islamisering gegrond is, zou best een onderwerp van onderzoek en kalm debat kunnen zijn. Zo zien ideologisch vooringenomen rechters het echter niet. Mensen werden veroordeeld tot gevangenisstraf omdat ze een spandoek met de tekst ‘stop islamisering’ droegen. Een bezorgdheid gedeeld door 60 procent van je bevolking adresseren met gevangenisstraf, het grenst aan de repressie waartoe men enkel dictatoriale regimes in staat acht. Het gebeurde recent in België en illustreert hoe moeilijk het debat over migratie en integratie is, en hoezeer een aantal mensen meent dat ze hun politieke en beleidsmatige voorkeur via repressie kunnen opleggen.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Mark Elchardus</em></strong><em> is emeritus-hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel. </em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Zijn boek </em><strong><em>Volkssoevereintiteit, de toekomst van ons verleden</em></strong><em> is verschenen bij uitgeverij Ertsberg in Antwerpen, 480 pp., ISBN</em><strong><em> </em></strong><em>9789022343517, 37,50 euro.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, </em><strong><em>156 keer per jaar</em></strong><em>, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. </em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><strong><em>Doet u (weer) mee?</em></strong></a><em> Hartelijk dank!</em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/brede-ongerustheid-over-islamisering-verdient-debat-geen-repressie/">Brede ongerustheid over islamisering verdient debat, geen repressie</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/MarkElchardusdef-27-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/MarkElchardusdef-27-10-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/MarkElchardusdef-27-10-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/MarkElchardusdef-27-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/MarkElchardusdef-27-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/MarkElchardusdef-27-10-26.jpg" length="56677" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Teun Voeten: ‘Ik ben tegen de normalisering en facilitering van drugs die zo schadelijk en zo autonomievernietigend zijn dat ze mensen ontmenselijken.’</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/teun-voeten-ik-ben-tegen-de-normalisering-en-facilitering-van-drugs-die-zo-schadelijk-en-zo-autonomievernietigend-zijn-dat-ze-mensen-ontmenselijken/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-10-15</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 15 Oct 2026 03:52:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Drugs]]></category>
		<category><![CDATA[Fentanyl]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=95145</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Roan Asselman* Op 20 oktober presenteert antropoloog en oorlogsfotograaf Teun Voeten in Antwerpen zijn nieuwste boek. Met ‘Fentanyl. Hoe een zware pijnstiller in de handen viel van nietsontziende drugskartels’ duikt de in Vlaanderen wonende Nederlander opnieuw in de duistere drugswereld. Hij beschrijft en bekritiseert niet alleen de illegale drugshandel, maar ook de naïeve oproep [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/teun-voeten-ik-ben-tegen-de-normalisering-en-facilitering-van-drugs-die-zo-schadelijk-en-zo-autonomievernietigend-zijn-dat-ze-mensen-ontmenselijken/">Teun Voeten: ‘Ik ben tegen de normalisering en facilitering van drugs die zo schadelijk en zo autonomievernietigend zijn dat ze mensen ontmenselijken.’</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Roan Asselman*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Op 20 oktober presenteert antropoloog en oorlogsfotograaf Teun Voeten in Antwerpen zijn nieuwste boek. Met ‘</em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/fentanyl/"><em>Fentanyl. Hoe een zware pijnstiller in de handen viel van nietsontziende drugskartels</em></a><em>’ duikt de in Vlaanderen wonende Nederlander opnieuw in de duistere drugswereld. Hij beschrijft en bekritiseert niet alleen de illegale drugshandel, maar ook de naïeve oproep tot legalisering. ‘Het argument dat “drugs van alle tijden zijn” is onzin.’</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Teun Voeten studeerde culturele antropologie en filosofie in Leiden. Al 35 jaar werkt hij wereldwijd als oorlogsfotograaf. Voeten schreef ook boeken over de ondergrondse daklozen in New York en de burgeroorlog in Sierra Leone, maakte een fotoboek over de Mexicaanse drugsoorlog en een documentaire over de vluchtelingenproblematiek in Calais. In 2018 promoveerde hij met een scriptie over het Mexicaanse drugsgeweld. Roan Asselman had een gesprek met hem.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Waarom koos u voor een onderzoek naar fentanyl?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Teun Voeten: ‘Ik ben natuurlijk al heel lang met drugs bezig. Voor de stad Antwerpen heb ik trouwens ook onderzoek gedaan naar drugsgerelateerde criminaliteit. Eén hoofdstuk daarvan ging over drugsconsumptie. Toen ben ik bij de drug crystal meth – ook bekend van de tv-serie <em>Breaking Bad</em> – verzeild geraakt. Dat vond ik zo extreem dat ik er een boek over heb geschreven: <em>Drug van de duivel</em> (Pelckmans, 2022).</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘In de marge van dat boek ben ik in aanraking gekomen met fentanyl. In dat boek over crystal meth, zelf al heel zwaar spul, heb ik één hoofdstuk aan fentanyl gewijd, met de boodschap dat dit eigenlijk nog erger is dan crystal meth.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Fentanyl werd zo het onderwerp van uw volgende boek.</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Klopt. Hoe meer ik erover hoorde, hoe interessanter het werd. Fentanyl heeft bijvoorbeeld een meer internationale context dan crystal meth. China exporteert de ingrediënten voor fentanyl naar Mexico, waarna de kartels het product over de grens met de Verenigde Staten smokkelen.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Veel van mijn onderzoek vond plaats in Amerika, omdat fentanyl daar echt <em>boomt</em>. Sommigen zien wat China doet als een vorm van <em>chemical warfare</em>, in samenwerking met de Mexicaanse kartels die in de VS een vruchtbare bodem vonden. Fentanyl is overigens uitgevonden door een Belg, een man uit Turnhout. Je zou dus kunnen zeggen dat dit land de bron is, ook al is fentanyl hier niet wijdverspreid.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Wat moeten we ons voorstellen bij iemand die verslaafd is aan fentanyl?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Sommige lezers hebben wellicht de filmpjes gezien van verslaafden die in Amerika als zombies rondstrompelen of stokstijf voorovergebogen stilstaan: de “fentanyl freeze”. Die mensen zijn totaal “weg”. De verhalen die ik van verslaafden heb gehoord zijn ook echt schrijnend.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Fentanyl is extreem verslavend en bijzonder potent, maar de <em>high</em> duurt ook maar heel kort. Als je heroïne neemt, heb je na zes à zeven uur weer een nieuwe shot nodig. Bij fentanyl is dat al na anderhalf uur, misschien twee uur. Mensen gaan dus heel vaak spuiten. De meeste van die gebruikers zien er na enkele maanden echt verschrikkelijk uit, met zweren, ingevallen ogen, gewichtsverlies, enzovoort. Dat zijn dan alleen nog maar de fysieke zaken, de dingen die je ziet. Ik heb met verschillende mensen gesproken die gewoon aan het wegrotten waren. Er bestaat geen ander woord voor.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Daarbovenop wordt heel wat andere rotzooi met fentanyl vermengd. In The Bronx, in New York, ben ik op stap geweest met iemand die de kwaliteit van de verkochte fentanyl onderzoekt. Die man koopt fentanyl van dealers en kijkt wat er allemaal in zit. Je kunt het je bijna niet voorstellen: een middel om bessen te conserveren, een anti-erectiemiddel voor condooms, een paardenverdovingsmiddel…’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>En toch nemen ze het.</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘De meeste verslaafden vinden fentanyl echt een kutdrug. Ze missen heroïne, dat ze omschrijven als soulful spul met een lekkere high. De high van fentanyl is helemaal niet lekker, je bent gewoon verdoofd. Maar heroïne krijgen ze niet meer te pakken en zelfs als ze het te pakken zouden krijgen is het niet meer sterk genoeg voor wie inmiddels aan fentanyl verslaafd is. Ze haten het, maar ze ‘moeten’ het wel nemen, anders worden ze dopesick.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘De Mexicaanse kartels zijn heel bewust heroïne gaan vervangen door fentanyl. Eerst stopten ze een klein beetje fentanyl in de heroïne, daarna nog een beetje en nog een beetje… Er vielen toen ook doden: de klanten van de kartels fungeerde als proefkonijn. Vandaag is heroïne moeilijk te verkrijgen omdat de kartels het aanbod bewust beperken. Fentanyl is goedkoper te maken dan heroïne, dus wordt het gepusht. En zoals ik al zei: intussen kunnen veel verslaafden ook niet meer terug, zelfs als ze dat willen.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Waarom is fentanyl toch vooral iets van de Verenigde Staten? De wortels zijn misschien Belgisch, maar hier hoor je er weinig over.</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Dat heeft veel te maken met de voorgeschiedenis van de fentanylcrisis, namelijk het opioïdenmisbruik. Dokters schreven veel te makkelijk zware, verslavende pijnstillers voor. Daartoe werden ze aangemoedigd en misleid door de farmaceutische sector. Het bekendste voorbeeld is Purdue Pharma, dat het patent had op de pijnstiller OxyContin en eerder dit jaar definitief de deuren sloot nadat het 7 miljard euro moest betalen voor zijn rol in de opioïden-crisis. Dat was het bedrijf van de familie Sackler, die opereerde in de schimmige zone tussen een legitiem farmaceutisch bedrijf en een drugskartel.’</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">‘OxyContin werd duurder en moeilijker verkrijgbaar, waardoor mensen die al verslaafd waren overschakelden op goedkope heroïne. Die goedkope heroïne, op de markt gebracht door de Mexicaanse kartels, werd eerst vermengd met fentanyl en later volledig vervangen door fentanyl. Dat is het traject dat veel consumenten de voorbije jaren hebben afgelegd. Maar dat is, en ik herhaal mezelf, geen toeval. De drugsmarkt wordt gestuurd door het aanbod, niet door de vraag. De kartels besloten dat fentanyl lucratiever was en manipuleerden daarom hun klanten in de richting van een fentanylverslaving.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>De Amerikaanse regering heeft de controles aan de zuidelijke grens stevig aangescherpt. Dat moet lastig zijn voor de Mexicaanse drugskartels?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Ja. Wat je ziet, is dat de kartels een deel van hun productie nu naar Canada hebben verplaatst. De Chinezen zitten daar al, net zoals de Mexicanen. Er worden miljarden mee verdiend, dus erg verrassend is dat niet.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>In uw boek haalt u uit naar het ‘narcokapitalisme’. Wat bedoelt u daarmee?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Oorspronkelijk is dat een concept van een Waalse filosoof, maar ik heb het wat verder uitgewerkt. In de eerste plaats is narcokapitalisme het genadeloze mercantilisme van de drugsindustrie. Maar daarnaast bedoel ik ook het kapitalistische systeem dat drugs nodig heeft om te draaien. Arbeidsvitaminen, speed en coke om mensen gaande te houden. Andere substanties om ze wat geluk te laten voelen of ze weer in slaap te sussen. ‘Soma’ uit <em>Brave New World</em>. Ook dat is narcokapitalisme.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>‘Drugs zijn van alle tijden’, horen we weleens, meestal gevolgd door een pleidooi voor een verregaande legalisering.</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Ik spreek me in mijn boek uit tegen de legalisering van harddrugs. Het argument dat “drugs van alle tijden zijn” is onzin. Vroeger had je licht stimulerende middelen, zoals cocabladeren die door sjamanen tijdens allerlei rituelen werden gebruikt. Je had ook opium, voor het volk, maar dat werd heel mild gebruikt. Dat is niets, niets in vergelijking met wat er vandaag bestaat: drugs die geraffineerd, versterkt en gesynthetiseerd worden… Dat is volledig nieuw. Daar komt de vrije markt bij die zich op die middelen heeft gestort, waardoor ze nu massaconsumptieartikelen zijn geworden. Dat is iets van de laatste twintig à dertig jaar. Synthetische drugs zijn iets van de laatste vijftien jaar.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘De progressieve visie, die zeker in de Amerikaanse grote steden domineert, wil dakloosheid en drugsconsumptie niet problematiseren. Zelfs dealers worden niet gearresteerd. Maar dat helpt die mensen niet en het helpt de steden evenmin. Fentanyl is het grootste humanitaire drama sinds de burgeroorlog. Trump lijkt dat drama wel serieus te nemen, onder andere door kartels formeel als terroristische organisaties te bestempelen. Hij heeft fentanyl geclassificeerd als een massavernietigingswapen, als een <em>weapon of mass destruction</em>. De FBI en de DEA, de Drug Enforcement Administration, pakken voortdurend mensen op die gelinkt zijn aan de fentanylhandel, soms in samenwerking met de Mexicaanse autoriteiten.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="3067971725" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Trump zet Mexico stevig onder druk om iets te doen aan de kartels die op het Mexicaanse grondgebied opereren. De huidige Mexicaanse president lijkt de ernst van de situatie in te zien, maar haar voorganger deed alsof zijn neus bloedde. Die man ontkende gewoon dat er iets verkeerd liep.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Hoe groot is de schade die fentanyl berokkent?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Fentanyl is nog maar sinds een jaar of acht, negen echt op de markt, dus het is nog niet duidelijk hoe groot de schade uiteindelijk zal worden. Maar ik weet wel dat in de voorbije tien jaar meer dan een half miljoen Amerikanen zijn gestorven aan een overdosis, in de meeste gevallen door fentanyl. Dat zijn er meer dan het aantal Amerikaanse soldaten dat in de Eerste en Tweede Wereldoorlog samen is gesneuveld. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de impact op de families, de vervuiling van de steden en de misdaad die gepaard gaat met de productie, het transport en de verkoop. Daklozen die fentanyl gebruiken halen hun geld vaak uit winkeldiefstallen of prostitutie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Fentanyl is een straatdrug voor daklozen of voor mensen die niet echt dakloos zijn, maar in kleine hotelletjes wonen. Het is dus een straatdrug. Daarnaast wordt fentanyl soms verwerkt in goedkope pijnstillers. Sommige mensen weten dus niet dat ze fentanyl innemen. Prince, de zanger, is zo gestorven: door het gebruik van vervalste pillen die fentanyl bevatten. Recentelijk overleed ook de bekende Amerikaanse actrice Hayden Panettiere, die eveneens fentanyl nam zonder dat ze het wist.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Het is niet zo dat dokters slechte pillen voorschrijven. Wat er gebeurt is dat mensen bijvoorbeeld OxyContin willen, maar geen voorschrift kunnen krijgen. Zeker niet nu, na de schandalen. Daarom kopen ze pijnstillers op de zwarte markt. Die zijn soms vermengd met fentanyl. Daar hoeft ook niet veel van in te zitten, want fentanyl kan zelfs in kleine dosissen dodelijk zijn.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Toen ik zelf in Los Angeles was hoorde ik van locals weleens dat drugsgebruik, net als dakloosheid, een keuze is. Een keuze die de staat niet mocht bestrijden.</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Dat is typisch voor Californië. Het gaat om een heel liberale, libertaire filosofie: het idee dat je mag doen wat je wilt, zolang je anderen geen schade berokkent. Maar dat principe is niet van toepassing op fentanyl en andere harddrugs. Ten eerste veroorzaken drugsgebruikers wel degelijk schade, bijvoorbeeld door diefstal, maar ook door visuele vervuiling. Het openbaar domein wordt vuiler en ontoegankelijker voor gewone mensen. Iedereen die daar op straat staat te spuiten is een smet op de stad. Ook de gezondheidszorg wordt belast, want wanneer het onvermijdelijk echt fout loopt moeten die mensen natuurlijk worden opgenomen en verzorgd. Dat is dus helemaal niet zo onschuldig.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Maar er is eigenlijk een nog fundamenteler probleem met die libertaire visie op drugsgebruik. Mensen die verslaafd zijn aan fentanyl, zijn he-le-maal niet vrij: ze zijn niet autonoom. Het idee dat zij een bewuste, weloverwogen keuze hebben gemaakt om verslaafd te worden en te blijven aan in wezen gif is lachwekkend. Dat kun je misschien beweren als je nog nooit met de drugswereld in aanraking bent gekomen, maar niet als je weet waarover je spreekt. Ik heb voor mijn boek met veel ex-verslaafden gesproken en die zijn heel kritisch over dat tolerante drugsbeleid.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Fentanyl vernietigt de autonomie.</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Het is een echte <em>gamechanger</em>, zelfs binnen de wereld van de harddrugs. In vergelijking met fentanyl is heroïne nog enigszins te managen. Natuurlijk is dat niet eenvoudig, maar heroïne, dat in de hoofden van mensen toch echt een harddrug is, is kinderspel vergeleken met fentanyl. Dat soort drugs neemt je hoofd over en verandert je wil. Fentanyl is een parasiet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Mensen die naakt op straat lopen, zitten te schreeuwen en te pissen, straten innemen, anderen lastigvallen en wegrotten… Voor zulke mensen betekent het begrip ‘vrijheid’ helemaal niets meer. Zulke mensen zijn niet autonoom wanneer ze leven van de ene spuit op de andere. Ze moeten verplicht worden opgenomen. De staat (en dus de samenleving) heeft het recht om hen tegen zichzelf en tegen anderen te beschermen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Het probleem met sommige hulporganisaties, zoals die op Skid Row in Los Angeles en in het Tenderloin-district in San Francisco, is dat ze geen pogingen doen om de verslaafden van de drugs af te helpen. Ze geven hun bijvoorbeeld een zak met schone spuiten zodat ze geen bijkomende ziekten oplopen, maar daar houdt het ook op. Dat komt doordat ze ideologisch vaak niet per se tegen drugs zijn, of doordat ze drugsgebruik zien als iets waarvoor de samenleving verantwoordelijk is en niet de consument. Sommige radicale activisten zien drugs als een verwerkingsmechanisme voor het trauma dat mensen uit de zogenaamde onderdrukte klasse oplopen door het kapitalistische systeem.’</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Bent ú ‘tegen drugs’?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Dat is zo’n algemene vraag dat ze moeilijk te beantwoorden is.’ (Denkt na.) ‘Ik denk dat elke samenleving recht heeft op haar roesmiddelen. Een milde consumptie bij tijd en wijle hoort erbij. Maar dat is niet wat vandaag wordt bepleit: de normalisering en facilitering van producten die zo schadelijk en zo autonomievernietigend zijn dat ze mensen “ontmenselijken”. Producten die “de markt” dan maar even moet leveren. Nee, dat denk ik niet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘Alcohol is ook een roesmiddel, maar alcohol is niet hetzelfde als tabak, tabak is niet hetzelfde als heroïne en heroïne is niet hetzelfde als fentanyl. En ja, ook alcohol is schadelijk als het niet verstandig wordt gebruikt. Maar het is natuurlijk een totaal waanzinnig argument om te zeggen: “Het ene roesmiddel is al legaal en veroorzaakt soms problemen, dus laten we een ander roesmiddel ook legaliseren, terwijl dat ons zonder twijfel nog meer problemen zal opleveren.” Dat is toch helemaal niet logisch?’ </p>



<p class="wp-block-paragraph">*<strong><em>Roan Asselman</em></strong> <em>is journalist en opinieredacteur van Doorbraak.be.&nbsp;</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Dit interview verscheen op 11 oktober op Doorbraak.be.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week </em></strong><em>brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. </em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><strong><em>Doet u (weer) mee?</em></strong></a><em> Hartelijk dank!</em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/teun-voeten-ik-ben-tegen-de-normalisering-en-facilitering-van-drugs-die-zo-schadelijk-en-zo-autonomievernietigend-zijn-dat-ze-mensen-ontmenselijken/">Teun Voeten: ‘Ik ben tegen de normalisering en facilitering van drugs die zo schadelijk en zo autonomievernietigend zijn dat ze mensen ontmenselijken.’</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/TeunVoeten-13-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/TeunVoeten-13-10-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/TeunVoeten-13-10-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/TeunVoeten-13-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/TeunVoeten-13-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/TeunVoeten-13-10-26.jpg" length="56254" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Van Alfred Nobel naar Navi Pillay: hoe de Vredesprijs verwijderd is geraakt van haar opdracht</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/van-alfred-nobel-naar-navi-pillay-hoe-de-vredesprijs-verwijderd-is-geraakt-van-haar-opdracht/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-10-15</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 15 Oct 2026 03:48:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nobelprijs]]></category>
		<category><![CDATA[Vrede]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=95139</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Kenan Zonnema* Toen Alfred Nobel in 1895 de Nobelprijs voor de Vrede instelde, formuleerde hij een heldere opdracht: de prijs moest gaan naar wie het meest of het best had bijgedragen aan broederschap tussen volkeren, aan de afschaffing of vermindering van staande legers en aan vredesinitiatieven.&#160; Met de toekenning in 2026 aan Navi Pillay [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/van-alfred-nobel-naar-navi-pillay-hoe-de-vredesprijs-verwijderd-is-geraakt-van-haar-opdracht/">Van Alfred Nobel naar Navi Pillay: hoe de Vredesprijs verwijderd is geraakt van haar opdracht</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Kenan Zonnema*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Toen Alfred Nobel in 1895 de Nobelprijs voor de Vrede instelde, formuleerde hij een heldere opdracht: de prijs moest gaan naar wie het meest of het best had bijgedragen aan broederschap tussen volkeren, aan de afschaffing of vermindering van staande legers en aan vredesinitiatieven.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Met de toekenning in 2026 aan Navi Pillay – voormalig VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten en voorzitter van de onderzoekscommissie die Israël beschuldigde van genocide in Gaza – plaatst de Noorse Nobelcommissie zich wederom in een dubieuze positie die haar verder verwijdert van haar oorspronkelijke opdracht.&nbsp;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Kissinger, Arafat, Obama</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Noorse Nobelcommissie heeft in de loop der decennia een reeks keuzes gemaakt die ver afstaan van Nobels criteria.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Henry Kissinger ontving de prijs in 1973 terwijl de Vietnamoorlog nog voortduurde en de geheime bombardementen op Cambodja tienduizenden burgers het leven kostte.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Yasser Arafat deelde de prijs in 1994 met Yitzhak Rabin en Shimon Peres, ondanks een lange staat van dienst in terroristische activiteiten; commissielid Kåre Kristiansen legde hierop uit protest onmiddellijk <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.israelnationalnews.com/news/94156">zijn functie neer</a>. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Barack Obama kreeg de prijs in 2009, nauwelijks maanden na zijn aantreden, grotendeels op basis van verwachtingen.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">De Myanmarese politica Aung San Suu Kyi werd in 1991 geëerd als icoon van geweldloze strijd, maar ze was als regeringsleider actief medeplichtig aan het geweld. Ze weigerde zelfs de militaire acties te veroordelen,&nbsp;bagatelliseerde en ontkende de omvang van de misdaden en&nbsp;blokkeerde zelfs het VN-onderzoek naar de vervolging van de Rohingya.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Ethiopische politicus Abiy Ahmed ontving de prijs in 2019 voor het beëindigen van het conflict met Eritrea, maar ontketende daarna de Tigray-oorlog.&nbsp;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Al Gore, EU, Menchú, Roosevelt</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ook andere toekenningen illustreren de verwijdering van Nobels opdracht. Al Gore en het IPCC werden in 2007 beloond voor klimaatwerk – vast belangrijk, maar ver verwijderd van ontwapening en interstatelijke broederschap.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Europese Unie kreeg de prijs in 2012 als instituut, terwijl zij tot de grootste wapenproducenten ter wereld behoort.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Guatemalteekse mensenrechtenactiviste Rigoberta Menchú ontving de prijs in 1992 op basis van een autobiografie waarvan cruciale delen later onjuist bleken.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Theodore Roosevelt bemiddelde in 1906 in de Russisch-Japanse oorlog, maar was tegelijkertijd een uitgesproken voorstander van militaire expansie.&nbsp;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Sadat en Begin</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Mikhail Gorbatsjov (1990) kwam dichter bij Nobels idealen door de Koude Oorlog vreedzaam te laten eindigen, maar ook hier beloonde de commissie een onvoltooid proces met latere chaotische gevolgen in de toenmalige Oostblok-landen.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dan was daar de toekenning van de prijs aan Anwar Sadat.&nbsp;Welbeschouwd is van de gezamenlijke toekenning van 1978 aan Anwar Sadat en Menachem Begin alleen de onderscheiding van de laatste gerechtvaardigd. Sadat had vijf jaar eerder de Jom Kipoer-oorlog ontketend en gebruikte die als pressiemiddel; de prijs werd toegekend terwijl de onderhandelingen nog liepen. Begin daarentegen ging het risico van een vredesverdrag met Egypte aan, leverde de Sinaï in en realiseerde een bilaterale vrede die tot op heden standhoudt. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Structurele asymmetrie </h2>



<p class="wp-block-paragraph">De rode draad is duidelijk. De commissie beloont steeds vaker intenties, symboliek en politieke positionering in plaats van aantoonbare resultaten op het gebied van duurzame vrede. Dit leidt tot een structurele asymmetrie, vooral zichtbaar in de behandeling van Israël. Critici, onder wie Elisha Wiesel, stellen dat de commissie hiermee de morele erfenis van eerdere laureaten ondermijnt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De toekenning aan Navi Pillay is geen incident, maar een voortzetting van een langere ontwikkeling. Zolang de commissie signalen en veranderende morele codes boven concrete bijdragen aan broederschap en ontwapening stelt, vraag ik mij af of de Nobelprijs voor de Vrede nog voldoet aan de opdracht die Alfred Nobel haar in 1895 meegaf.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>*Kenan Zonnema</em></strong><em> is journalist.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. </em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><strong><em>Doet u (weer) mee?</em></strong></a><strong><em> </em></strong><em>Hartelijk dank!</em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/van-alfred-nobel-naar-navi-pillay-hoe-de-vredesprijs-verwijderd-is-geraakt-van-haar-opdracht/">Van Alfred Nobel naar Navi Pillay: hoe de Vredesprijs verwijderd is geraakt van haar opdracht</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/KenanZonnema-15-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/KenanZonnema-15-10-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/KenanZonnema-15-10-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/KenanZonnema-15-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/KenanZonnema-15-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/KenanZonnema-15-10-26.jpg" length="21350" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Wat drijft kiezers zo massaal in handen van de Alternative für Deutschland?</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/wat-drijft-kiezers-zo-massaal-in-handen-van-de-alternative-fur-deutschland/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-10-03</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 03 Oct 2026 03:52:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[AfD]]></category>
		<category><![CDATA[Duitsland]]></category>
		<category><![CDATA[Immigratie]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=94012</guid>

					<description><![CDATA[<p>Waarom stemmen vooral in het oosten van Duitsland zoveel kiezers op de rechts-radicale partij Alternative für Deutschland (AfD)? En waarom schijnen zovelen van hen zo mild te oordelen over het Rusland van Poetin? Wynia’s Week stelde die vraag aan een ervaringsdeskundige: journalist Olaf Opitz, zelf opgegroeid en (weer) woonachtig in Leipzig. door Olaf Opitz* Een [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/wat-drijft-kiezers-zo-massaal-in-handen-van-de-alternative-fur-deutschland/">Wat drijft kiezers zo massaal in handen van de Alternative für Deutschland?</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Waarom stemmen vooral in het oosten van Duitsland zoveel kiezers op de rechts-radicale partij Alternative für Deutschland (AfD)? En waarom schijnen zovelen van hen zo mild te oordelen over het Rusland van Poetin? Wynia’s Week stelde die vraag aan een ervaringsdeskundige: journalist Olaf Opitz, zelf opgegroeid en (weer) woonachtig in Leipzig. </em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>door Olaf Opitz*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Een blauwe AfD-golf overspoelt Duitsland. Alternative für Deutschland (AfD) wint al vier jaar op rij de ene verkiezing na de andere. De steun voor de partij is meer dan verdubbeld. Waarom stemmen met name Oost-Duitsers massaal op de AfD? Het antwoord op die vraag ligt in de naam van de partij besloten: het Alternatief voor Duitsland is ook echt het enige alternatief voor het falende beleid van de gevestigde partijen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Erger nog: partijen die niets bij elkaar te zoeken hebben, vormen toch samen de regering. In het conservatieve Saksen en Thüringen, en zelfs in de Bondsdag, werken CDU, SPD, Groenen en zelfs Die Linke (deels voortgekomen uit de communistische SED, de staatspartij van de DDR) met elkaar samen. Zo kunnen ze heel ondemocratisch de AfD als politiek alternatief buitensluiten. Daartoe hebben ze, net als vroeger in de socialistische DDR, een ‘Nationaal Front’ van  zogenaamd ‘democratische partijen’ gevormd, en samen rond de AfD een cordon sanitaire gelegd, in het Duits een brandmuur (<em>Brandmauer</em>) geheten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">CDU, SPD en Groenen hebben Die Linke, de vroegere communisten dus, warm onthaald in hun front. De partij die de Berlijnse Muur heeft gebouwd, helpt nu, 37 jaar na de val van die muur, mee om een democratisch alternatief op rechts achter een brandmuur te metselen. En de opvolgers van de communisten gaan nu ook Berlijn besturen. Wie had dat gedacht?</p>



<h2 class="wp-block-heading">Poging om politieke concurrentie uit te schakelen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Op grond van hun eigen ervaring geloven Oost-Duitsers de mainstream media sowieso niet, ook niet als die de AfD als extreemrechts afschilderen. Gezonde scepsis en je eigen mening vormen op basis van diverse bronnen, dat is wat je meekrijgt als je lang onder een socialistisch regime hebt geleefd. Daarom heb je in Oost-Duitsland de slogan: ‘Wees slim, stem blauw!’</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bij monde van de<em> Verfassungsschutz</em>, de veiligheidsdienst die in Duitsland sinds de jaren vijftig de democratische rechtsorde moet beschermen, heeft de overheid de AfD het stigma ‘duidelijk rechtsextremistisch’ opgeplakt. Dat wordt met name door de Oost-Duitsers gezien als een poging om de politieke concurrentie en oppositie uit te schakelen. De ministeries van Binnenlandse Zaken (op Bondsdag- en deelstaatniveau) geven immers opdracht tot zo’n beoordeling door de geheime dienst. Geen enkel ander Europees land kent een dergelijk systeem.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Hoe zal dat opgevat worden, denkt u, door burgers uit het voormalige Oost-Duitsland, mensen die in het najaar van 1989 vreedzaam de straat op gingen om te demonstreren voor vrijheid, rechtvaardigheid en democratie? Die zien daarin een oproep om op Alternative für Deutschland te stemmen, want het gaat die mensen om vrijheid van meningsuiting en niet om een groenlinkse ideologie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Anders dan linkse politici en media beweren, willen die mensen helemaal geen rechtse dictatuur, maar wel een strenger asielbeleid, bescherming tegen criminaliteit door immigranten, betaalbare energie, geen nieuwe schulden, vrede, en sociale voorzieningen voor hardwerkende mensen en niet voor illegale immigranten.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Een extra deelstaat in de sociale zekerheid</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Juist Oost-Duitsers, die voorheen vaak door het Westen de hoge kosten van de Duitse eenwording onder de neus gewreven kregen, beseffen nu dat er door de open grenzen illegaal een extra deelstaat is binnengedrongen in het sociale zekerheidsstelsel.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Oost-Duitsers kregen destijds helemaal niet zulke enorme sociale voorzieningen cadeau. Na de val van de DDR moesten ze vaak hun spaargeld opmaken, zelf genoeg verdienen om hun huisvesting en levensonderhoud te bekostigen, en een praktisch verwoest land als de DDR met eigen handen weer opbouwen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Oost-Duitsers moesten dankbaar zijn, asielzoekers niet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Miljoenen asielzoekers kunnen daarentegen nu onmiddellijk gebruikmaken van alle sociale voorzieningen, zonder daarvoor gewerkt te hebben, zonder belastingen of premies te hebben betaald.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat is een dagelijks zichtbaar maatschappelijk onrecht, de gevestigde partijen staan dat toe en willen het niet veranderen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Oost-Duitsers moesten wel hun dankbaarheid tonen voor wat het Westen na 1989 voor elkaar heeft gekregen. Is er ooit door asielzoekers een ‘Duitsland bedankt’-evenement georganiseerd om hun dankbaarheid te tonen voor de genereuze sociale voorzieningen waarvan zij gebruik maken nadat bondskanselier Angela Merkel in 2015 ‘Wir schaffen das’ riep? Nou, nee. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Aansprekende lijsttrekker</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Daarom is de AfD dwars door alle lagen van de bevolking heen uitgegroeid tot de nieuwe grote volkspartij, terwijl CDU en SPD terrein verliezen en krimpen. En toch gaan de gevestigde partijen op de ingeslagen weg voort. Ze weigeren pertinent hun zelfgekozen en misleidende beleid te wijzigen, op geen enkel terrein: economie, energie, financiën, klimaat of asiel. Ze doen alsof ze hervormingen doorvoeren, maar daarmee passen ze hoogstens wat kleinigheden aan. Want hun politieke systeem moet blijven zoals het is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Daar wil de AfD met haar kandidatenlijst wel verandering in brengen. In de oostelijke deelstaat Saksen-Anhalt konden de gevestigde partijen bij lange na niet zo’n aansprekende lijsttrekker als de AfD’er Ulrich Siegmund naar voren schuiven. De 35-jarige Siegmund is intelligent, sympathiek en authentiek – kortom, een van ons – van het volk, voor het volk. Zijn eerlijke aanpak overtuigde bijna de helft van de kiezers. Ongeveer 44 procent van de stemmen ging in Saksen-Anhalt naar de AfD.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Leif Erik Holm, de 56-jarige lijsttrekker van de AfD in een andere oostelijke deelstaat, Mecklenburg-Vorpommern, behaalde daar meer dan 38 procent van de stemmen, ook een record. De AfD is ook daar de nieuwe grote volkspartij. De CDU daarentegen is voor het eerst in haar geschiedenis uit een deelstaatparlement gewipt. De partij heeft in Mecklenburg-Vorpommern de kiesdrempel van 5 procent net niet gehaald.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar heus niet alleen in Oost-Duitsland wordt blauw gestemd. Bij de deelstaatverkiezingen van 8 maart 2026 bijvoorbeeld stemden in de zuidwestelijke deelstaat Baden-Württemberg ruim een miljoen kiezers op de AfD. Dat was bijna een op de vijf stemmen. Bij de sensationele verkiezingen op 6 september in de veel kleinere deelstaat Saksen-Anhalt stemde weliswaar bijna de helft van de kiezers (44 procent) op de AfD, maar in absolute aantallen ging het daarbij slechts om 576.037 kiezers, half zoveel als in Baden-Württemberg.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Ook winst voor AfD in West-Duitsland</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Uit een enkele weken geleden gehouden peiling van het onderzoeksbureau INSA blijkt dat als er nu Bondsdagverkiezingen zouden zijn, de AfD-kandidaten niet alleen bijna alle Bondsdagkieskringen in het oosten zouden veroveren, maar ook meer dan 70 procent van de kieskringen direct bij de eerste stemronde in het westen. Duitsland als geheel stemt meer op blauwe of conservatieve partijen, omdat de CDU en CSU meelopen met linkse partijen als de SPD, de Groenen en Die Linke.</p>



<p class="wp-block-paragraph">En hoe reageert de CDU op haar dramatische verkiezingsnederlagen, bijvoorbeeld die in Mecklenburg-Vorpommern, waarbij de partij op 20 september zelfs voor het eerst de kiesdrempel in een deelstaatparlement niet heeft gehaald? Gezond verstand bij de CDU? Weg met die ondemocratische brandmuur? Denk dat maar niet!</p>



<h2 class="wp-block-heading">Politiek devies</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Zowel de CDU als de SPD, haar coalitiepartner in de Bondsdagregering, weigeren op hun burelen in Berlijn en in de deelstaten simpelweg te erkennen hoe de AfD achter de brandmuur groeit en gedijt, terwijl hun eigen zwart-rode terrein wordt afgefakkeld. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Ze breken liever hun kastelen tot de grond toe af, dan dat ze hun poorten openen. Ze negeren een politiek devies: ‘In tijden van crisis bouwen de wijzen bruggen, terwijl dwazen muren bouwen.’</p>



<h2 class="wp-block-heading">Noordrijn-Westfalen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dankzij deze politieke blindheid van de gevestigde partijen kan de nieuwe, grote AfD zich ongestoord verder ontwikkelen. Dat zal wel blijken tijdens de eerstvolgende verkiezingen, in 2027 in Noordrijn-Westfalen. Die deelstaat heeft de grootste bevolking van Duitsland. De CDU en de SPD blijven er krimpen, terwijl de AfD sterk groeit. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Bij de deelstaatverkiezingen van 2022 in Noordrijn-Westfalen behaalde de AfD slechts 5,4 procent van de stemmen. In een recente peiling staat de partij al op 22 procent, een verviervoudiging. In de Forsa-peiling van 23 september is de regerende CDU in Noordrijn-Westfalen al gedaald van circa 36 procent naar 29 procent, en de SPD in haar voormalige bolwerk van circa 27 procent naar een schamele 14 procent. Dit betekent dat de AfD nu al op één na de grootste partij is in het industriële Noordrijn-Westfalen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="3067971725" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Bovendien waren er bij de Bondsdagverkiezingen van 2025 in absolute aantallen al meer AfD-stemmers in het westen dan in het oosten. West: 7,21 miljoen AfD-stemmen, Oost: 3,1 miljoen. Dit komt neer op een verhouding van 70 procent West en 30 procent Oost van alle AfD-stemmen bij de vorige Bondsdagverkiezingen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Onzin dat Oosten pro-Poetin is</h2>



<p class="wp-block-paragraph">En dan is er nog de westerse beschuldiging, vaak door politici en de media geuit, dat het Oosten pro-Poetin is. Dat is onzin, want vooral oudere generaties daar herinneren zich nog dat Vladimir Poetin tot 1989 leiding gaf aan de KGB-post in Dresden, en dat niemand veel op had met de KGB, behalve misschien de kameraden in het Politbureau van de SED, de communistische staatspartij.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Nee, dat angst zaaien voor de Russen, met de botte bijl, dat werkt de Oost-Duitsers echt op de zenuwen. Het is dezelfde methode die de DDR-regering gebruikte om de aandacht af te leiden van haar eigen economische en sociale crisis. Vóór 1989 werd de schuld altijd gelegd bij het oorlogszuchtige imperialisme van de VS en West-Duitsland, niet bij de mislukkingen van het socialisme in het Oostblok.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Maar Oosten moet niets hebben van ‘oorlogsbereidheid’</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In dit opzicht maakt de huidige Duitse regering zich ook schuldig aan een doorzichtige afleidingsmanoeuvre met haar anti-Ruslandbeleid, omdat zij, net als haar voorgangers onder de bondskanseliers Merkel en Scholz, met haar beleid op veel terreinen – vrede, economie en energie – heeft gefaald. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul (CDU), suggereert nu dat Rusland ‘altijd de vijand van Duitsland zal blijven’, en verbrijzelt daarmee voor veel Oost-Duitsers de droom van vrede in Europa – een droom waar Willy Brandt (SPD) en Hans-Dietrich Genscher (FDP) zich zelfs tijdens de Koude Oorlog met hun diplomatie van ‘verandering door toenadering’ voor hebben ingezet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De bevolking in het Oosten moet na vier decennia Koude Oorlog niets meer hebben van de ‘oorlogsbereidheid’ die de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius (SPD) eist. Alternative für Deutschland stelt een alternatief voor: dialoog en diplomatie in plaats van confrontatie en boycot.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>*</em><strong><em>Olaf Opitz</em></strong><em> was ten tijde van de Val van de Muur in 1989 werkzaam voor het Oost-Berlijnse dagblad ‘Der Morgen’ en na de Duitse eenwording politiek redacteur van het weekblad ‘Focus’. Hij is nu columnist van internetmagazine </em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="http://www.tichyseinblick.de"><em>Tichys Einblick</em></a><em> en woont afwisselend in Berlijn en Leipzig.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Vertaling: Willy Hemelrijk</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, </em><strong><em>156 keer per jaar</em></strong><em>, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk.</em><strong><em> </em></strong><a target="_blank" href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/?utm_source=Wynia%27s+Week&amp;utm_campaign=32ab499ceb-RSS_EMAIL_CAMPAIGN_MAILCHIMP&amp;utm_medium=email&amp;utm_term=0_f2337c4ac4-32ab499ceb-346418428"><strong><em>Doet u (weer) mee?</em></strong></a><strong><em> </em></strong><em>Hartelijk dank!</em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/wat-drijft-kiezers-zo-massaal-in-handen-van-de-alternative-fur-deutschland/">Wat drijft kiezers zo massaal in handen van de Alternative für Deutschland?</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/OlafOpitz-3-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/OlafOpitz-3-10-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/OlafOpitz-3-10-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/OlafOpitz-3-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/OlafOpitz-3-10-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/10/OlafOpitz-3-10-26.jpg" length="86639" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Minder kwaliteitstoeristen en nóg meer alcoholisten en junks: dat is kennelijk wat het Amsterdamse stadsbestuur wil</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/minder-kwaliteitstoeristen-en-nog-meer-alcoholisten-en-junks-dat-is-kennelijk-wat-het-amsterdamse-stadsbestuur-wil/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-09-24</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 24 Sep 2026 03:50:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Amsterdam]]></category>
		<category><![CDATA[Economie]]></category>
		<category><![CDATA[Retail]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=93426</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Hans van Tellingen* Het coalitieakkoord van het nieuwe linkse college van Amsterdam valt slecht uit voor de toekomst van de stad. In plaats van meer overnachtende kwaliteitstoeristen &#8211; die weinig hinder, maar wél omzet opleveren &#8211; leidt het beleid juist tot meer overlast van dronkaards en drugsgebruikers. Het akkoord van Pro en D66 is [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/minder-kwaliteitstoeristen-en-nog-meer-alcoholisten-en-junks-dat-is-kennelijk-wat-het-amsterdamse-stadsbestuur-wil/">Minder kwaliteitstoeristen en nóg meer alcoholisten en junks: dat is kennelijk wat het Amsterdamse stadsbestuur wil</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Hans van Tellingen*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Het coalitieakkoord van het nieuwe linkse college van Amsterdam valt slecht uit voor de toekomst van de stad. In plaats van meer overnachtende kwaliteitstoeristen &#8211; die weinig hinder, maar wél omzet opleveren &#8211; leidt het beleid juist tot meer overlast van dronkaards en drugsgebruikers. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het akkoord van Pro en D66 is een ratjetoe aan maatregelen, maar in het kort komt het erop neer dat de toeristenbelasting de hoogste van Europa wordt, dat het aantal parkeerplaatsen met tienduizend wordt beperkt, dat door de hogere hotelkosten minder verblijfstoeristen naar de stad zullen komen en dat door de beperking van aanmeerplaatsen voor zee- en riviercruises de veel bestedende cruisetoerist veel minder vaak zal komen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat geldt ook voor de zakelijke bezoekers, want organisatoren van congressen en beurzen kiezen steeds vaker voor andere steden dan Amsterdam. Onze hoofdstad gaat er qua kwaliteit van de bezoekers dus op achteruit, zodat de ‘ramsj-bezoekers’ steeds meer de overhand krijgen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">‘Ramsj-toerisme’</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Verblijfstoeristen schrikken zich rot van de steeds maar stijgende hotelprijzen. Op een gegeven moment verliest Amsterdam het van andere steden in Europa, omdat deze betaalbaarder zijn. En veel toeristen die tóch Amsterdam willen zien en hier willen verblijven, zullen voor hotels buiten de stad kiezen. Dus plekken waar de toeristenbelasting slechts een fractie bedraagt van die in Amsterdam. </p>



<p class="wp-block-paragraph">En waar leidt dit toe? Het ‘ramsj-toerisme’, neemt toe, in ieder geval in relatieve zin. Dat betreft vaak jeugd, die alleen komt voor drugs, drank en ander wild vertier. Een hotelkamer is vaak niet eens nodig. In de zomer overnacht men wel in het Vondelpark of anders neemt men om 7.00 uur ‘s ochtends de eerste vlucht terug naar het Verenigd Koninkrijk. En juist dit soort toerisme levert Amsterdam weinig op, behalve een bak aan ellende die de leefbaarheid negatief beïnvloedt. </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het beleid gaat onder meer ten koste van hotelovernachtingen, zodat hotelexploitanten in de knel komen. Als gasten in de nabije toekomst 41 procent aan belastingen moeten gaan betalen (21 procent btw en naar 20 procent oplopende toeristenbelasting), hakt dat er fors in. Bij een hotelkamer van 200 euro gaat dan 40 euro naar Amsterdam en 42 euro naar de rijksoverheid. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Ook wordt de horeca geschaad, of beter: de betere restaurants en etablissementen verliezen klandizie, terwijl coffeeshops en ‘zuipketen’ terrein gaan winnen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Winkels gaan kapot. Iets preciezer: de betere winkels verliezen klanten en de toeristenmeuk-verkopende onzinwinkels varen er wel bij. </p>



<p class="wp-block-paragraph">En de bewoners en de bedrijven? Die zullen moeten leven in een steeds viezer wordende stad, die ook nog wordt geteisterd door een invasie van crackverslaafden. Die worden met fluwelen handschoenen aangepakt, wat juist een precedent schept. Ik heb het dan nog niet eens gehad over de steeds slechtere autobereikbaarheid, de torenhoge parkeertarieven en de bezuinigingen op het openbaar vervoer. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Groeiende overlast</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ziehier in een notendop de hoofdstedelijke problematiek. In het streven om Amsterdam nog mooier, schoner, inclusiever en diverser te maken, is &#8211; zonder enige kennis van de economie &#8211; de stad wederom fors aan het verslonzen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">In 1993 betrok ik mijn kantoor aan de Herengracht, als bijna-buurman van de burgemeester. De periode &#8211; in de jaren tachtig &#8211; dat de gracht een tippelzone was, lag toen achter ons. Vanaf de jaren negentig zag ik de stad mooier, beschaafder en schoner worden. Toeristen vroegen me altijd om de weg (Google was er nog niet) en ik stond hen welwillend te woord. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar vijftien jaar geleden begon de drukte fors toe te nemen. En zag ik vooral de overlast groeien tot aan mijn eigen voordeur, waar klanten van een coffeeshop voor veel problemen zorgen en zwervers in het portiek hun behoefte doen. Ik schreef er in 2018 al over in <em>Het Parool</em>, samen met collega Jaap Broer. Ook toen was onze basisboodschap helder: richt je op de kwaliteitstoerist en rem de ‘ramsj-toerist’ af. Maar helaas gebeurt het tegenovergestelde. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Laffercurve</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ieder gemeenteraadslid, iedere wethouder en iedere ambtenaar zouden zich moeten scholen in de basisbeginselen van de economie. Zij zouden dan kennis kunnen nemen van de zogenaamde Laffercurve. Bij relatief lage tarieven nemen de inkomsten toe wanneer belastingen worden verhoogd. Maar op een gegeven moment worden de tarieven zo hoog, dat de belastinginkomsten dalen, want dan gaan de consumenten ergens anders kopen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Zo gaan in Amsterdam de parkeerinkomsten omlaag in plaats van omhoog. Automobilisten laten Amsterdam inmiddels links liggen, omdat de tarieven zo hoog zijn én omdat inmiddels in vrijwel de hele stad sprake is van betaald parkeren. Hetzelfde zal gebeuren met de belastinginkomsten van hotels: die zullen dalen, als gevolg van het verhogen van de toeristenbelasting. </p>



<p class="wp-block-paragraph">In de zucht om steeds meer belastingkomsten te genereren (om zo de gaten in de begroting te dichten) krijgt de gemeente dan juist steeds mínder geld binnen. En zo zal de stad weer verloederen en verarmen. We willen toch niet de ellende van de jaren zestig, zeventig en tachtig terug, toen Amsterdam op veel plekken een <em>no-go </em>zone was? </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het wordt tijd dat er eens wat gezond verstand de gemeenteraad en het college van B en W binnensijpelt. Anders wordt alles wat Amsterdam de afgelopen decennia aan goeds heeft bereikt weer tenietgedaan. </p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>*Sociaal geograaf <a href="https://www.hansvantellingen.nl">Hans van Tellingen</a> is directeur van Strabo bv, dat zich bezighoudt met onderzoek en advies op het gebied van retail, vastgoed, hotels, toerisme en verkeersbewegingen. Hij is auteur van onder meer ‘Waarom stenen winkels winnen’. </em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> verschijnt 156 keer per jaar en wordt </em><strong><em>volledig mogelijk gemaakt</em></strong><em> door de donateurs. Doet u mee? </em><strong><em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren">Doneren kan zo</a></em></strong><em>. </em><strong><em>Hartelijk dank!</em></strong><em> </em></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/minder-kwaliteitstoeristen-en-nog-meer-alcoholisten-en-junks-dat-is-kennelijk-wat-het-amsterdamse-stadsbestuur-wil/">Minder kwaliteitstoeristen en nóg meer alcoholisten en junks: dat is kennelijk wat het Amsterdamse stadsbestuur wil</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Van-Tellingen-24-september-2026-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Van-Tellingen-24-september-2026-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Van-Tellingen-24-september-2026.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Van-Tellingen-24-september-2026-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Van-Tellingen-24-september-2026-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Van-Tellingen-24-september-2026.jpg" length="64006" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>U kunt stemmen wat u wilt, het beleid wordt buiten het stemhokje bepaald</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/u-kunt-stemmen-wat-u-wilt-het-beleid-wordt-buiten-het-stemhokje-bepaald/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-09-22</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 22 Sep 2026 03:54:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Democratie]]></category>
		<category><![CDATA[EU]]></category>
		<category><![CDATA[NGO's]]></category>
		<category><![CDATA[Rechter]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=93363</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Henk C. Jonkhoff* In de vorige delen van deze reeks over de gewone werkende Nederlander (hier, hier en hier) liet ik zien hoe de rekening van het klimaatbeleid, de energietransitie en de asielopvang regressief neerslaat: hoe lager het inkomen, hoe zwaarder de last. De subsidies voor verduurzaming gaan naar wie de investering al kan [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/u-kunt-stemmen-wat-u-wilt-het-beleid-wordt-buiten-het-stemhokje-bepaald/">U kunt stemmen wat u wilt, het beleid wordt buiten het stemhokje bepaald</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Henk C. Jonkhoff*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>In de vorige delen van deze reeks over de gewone werkende Nederlander (</em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.wyniasweek.nl/hoe-goed-bedoeld-beleid-een-nieuwe-elite-schiep-en-de-kosten-deponeerde-bij-de-werkende-klasse/"><em>hier</em></a><em>, </em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.wyniasweek.nl/gl-pvda-en-d66-weten-dat-hun-transitie-agenda-de-lage-inkomens-hard-treft-maar-zetten-die-onbekommerd-voort/"><em>hier</em></a><em> en </em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.wyniasweek.nl/gewone-werkende-nederlanders-hebben-van-het-kabinet-jetten-niks-te-verwachten/"><em>hier</em></a><em>) liet ik zien hoe de rekening van het klimaatbeleid, de energietransitie en de asielopvang regressief neerslaat: hoe lager het inkomen, hoe zwaarder de last. De subsidies voor verduurzaming gaan naar wie de investering al kan voorschieten. De sociale huurwachtlijst groeit terwijl anderen voorgaan. De partij die zegt voor de werkende Nederlander op te komen, wordt gedragen door een klasse die zijn rekening nauwelijks voelt.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Maar er is een vraag die de vorige delen niet volledig hebben beantwoord: waarom verandert er zo weinig, ook als de werkende Nederlander stemt? En waarom worden mensen die daarover klagen door commentatoren en politici zo vaak beschreven als irrationeel, ondoordacht of geïnfluenceerd door desinformatie?</em></p>



<h2 class="wp-block-heading">Populisme als rationele zelfverdediging</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Duitse politicoloog Philip Manow onderzocht honderden partijen in tientallen landen over meerdere decennia. Zijn conclusie in <em>Spaltungslinien</em> (2026) is eenvoudig maar radicaal: populistische kiezers stemmen niet tegen hun eigenbelang. Ze verdedigen het juist &#8211; rationeel en doelbewust. Ze zijn sterk afhankelijk van de nationale verzorgingsstaat en de binnenlandse arbeidsmarkt. Open grenzen en economische integratie ervaren zij niet als abstracte kansen maar als concrete bedreigingen voor hun levensstandaard. Hun verzet is geen bekrompen nostalgie maar een weigering om de eigen gemeenschap op te offeren aan een onpersoonlijk financieel systeem.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De vraag is niet of zij gelijk hebben over alle details van het klimaatbeleid of de migratiecijfers. De vraag is of hun onvrede een rationele reactie is op een reëel verlies. Manows antwoord is ja. Dat antwoord is ongemakkelijk voor iedereen die populisme als een pathologie beschouwt &#8211; zoals Voor Ons Nederland (VON), de actiegroep van voormalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, die zichzelf presenteert als verdediger van de democratie, maar op haar website geen woord wijdt aan koopkracht, energielasten of wachtlijsten. VON beschermt de democratie voor wie al aan de knoppen zit.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is ook ongemakkelijk voor Sander Schimmelpenninck, die in zijn tv-programma en boeken de groeiende ongelijkheid agendeert en de term ‘domrechts’ heeft geïntroduceerd voor kiezers met een smalle beurs die op populistisch rechts stemmen. Schimmelpenninck verklaart dat via irrationele framing, zondebok-politiek en opzettelijke onwetendheid: de kiezer begrijpt zijn eigenbelang niet en laat zich misleiden. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Manow zegt het tegenovergestelde: die kiezer begrijpt zijn eigenbelang juist heel goed. Het verschil tussen de twee is niet academisch — het bepaalt of je de werkende Nederlander als patiënt behandelt die gecorrigeerd moet worden of als burger wiens oordeel serieus genomen moet worden. De term ‘domrechts’ is zelf een illustratie van het probleem: hij pathologiseert de kiezer in plaats van zijn onvrede te begrijpen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De constitutionele Brandmauer</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De huidige wetgeving is grotendeels dezelfde die links zelf in de afgelopen decennia heeft helpen bouwen en vastleggen — in Brussel, in internationale verdragen, in de rechtszaal. Zodra rechts pleit voor het herzien of opzeggen van internationale verdragen en wetgeving, beschouwt links dat als een aanval op de democratie en de rechtsstaat — en plaatst zo een constitutionele <em>Brandmauer</em> tussen het eigen gedachtegoed en de populisten.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Die <em>Brandmauer</em> is ook een muur tussen de kiezer en de uitkomst. De poortwachters zijn bekend: rechters, NGO’s en Brussel. Zij bewaken een orde die democratisch tot stand is gekomen &#8211; maar die ondertussen zo ver van de kiezer is afgedreven dat de gewone werkende Nederlander er niet meer in te herkennen is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Er is echter niets onrechtmatigs aan het herzien van wetten en verdragen &#8211; dat is juist hoe democratieën functioneren. Wetten worden gemaakt door gekozen volksvertegenwoordigers en kunnen door diezelfde volksvertegenwoordigers worden gewijzigd. Elke aanpassing wordt bovendien opnieuw getoetst door dezelfde rechters die nu de bestaande orde bewaken. De suggestie dat het willen aanpassen van een verdrag gelijkstaat aan het ondermijnen van de rechtsstaat, is geen juridisch argument — het is een politiek argument vermomd als juridisch argument. Het beschermt niet de democratie, maar de status quo.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoe de zeggenschap verdween</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De econoom Wolfgang Streeck beschreef in <em>Gekaufte Zeit</em> (2013) hoe westerse overheden de besluitvormingsmacht hebben weggehaald bij het nationale parlement om die afgeschermd te houden van electorale druk. Grote dossiers zijn supranationaal vastgelegd: klimaatbeleid via het Akkoord van Parijs, stikstof via Europese natuurrichtlijnen, migratie via asielregelgeving en mensenrechtenverdragen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">NGO’s vullen de ruimte die overblijft. Urgenda dwong in 2019 via de rechter scherpere klimaatdoelen af. Greenpeace won in januari 2025 een stikstofzaak die het kabinet bindt. De rechtbank Den Haag oordeelde op 28 januari 2026 in de Bonaire-zaak dat de staat onrechtmatig handelt. Telkens hetzelfde mechanisme: een organisatie die niet door kiezers is gekozen, dwingt via de rechter beleid af dat het parlement niet heeft vastgesteld. </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Menno Swart laat in <em>Wynia’s Week</em> <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.wyniasweek.nl/met-de-geldstromen-van-voor-ons-nederland-zijn-opmerkelijke-dingen-aan-de-hand/">zien</a> dat ook Voor Ons Nederland  dit patroon volgt: één echte oprichter die zijn handtekening zette bij de notaris, vier pr-oprichters op de website, financiering ondoorzichtig tot 2027, en een bestuurlijk netwerk met onderlinge zakelijke banden die nergens worden vermeld. Het is de sociologische kaart van de Brahmin Left in één organisatie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Pro verloor in 2025 de Tweede Kamerverkiezingen (min vijf zetels) en ging in maart opnieuw onderuit bij de gemeenteraadsverkiezingen (min 211 zetels). Maar, <a href="https://www.wyniasweek.nl/pro-krimpt-bij-verkiezingen-maar-deelt-in-het-adviescircuit-de-lakens-uit/">schreef Calvin Schukkink in <em>Wynia’s Week</em></a>, de electorale krimp raakt de beleidsgrip nauwelijks: Pro-gezinde adviseurs en ambtenaren blijven in het adviescircuit de lakens uitdelen. De kiezer stemt de partij kleiner &#8211; het beleidsmemo wordt morgen toch geschreven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Weggegooid geld en vergeten bruggen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens <em>de Volkskrant</em> wist Rijkswaterstaat al jaren dat bruggen, sluizen en wegen verouderd waren, maar schoof het onderhoud stelselmatig vooruit. De rekening: tientallen miljarden die er niet zijn. Voor de uitkoop van boeren reserveerde het kabinet via de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv en Lbv-plus) samen bijna drie miljard euro; het nieuwe stikstoffonds van het kabinet-Jetten bedraagt circa twintig miljard tot 2035. Een groot deel van dat geld werd niet gericht besteed. Onderzoek van <em>NRC</em>, Follow the Money en Omroep Gelderland liet zien dat 1,8 miljard euro opging aan een vrijwillige regeling waaraan iedere boer boven een lage drempel mocht meedoen. Daardoor meldden zich vooral bedrijven die relatief weinig stikstof op de natuur lieten neerslaan, en bleven de grootste vervuilers weg. Economen berekenden dat elke kilogram vermeden stikstofuitstoot per jaar zo tachtigduizend tot tweehonderdduizend euro kostte. Had de overheid gericht de bedrijven met de meeste neerslag uitgekocht, vooral rond de Veluwe, dan had hetzelfde bedrag ongeveer drie keer zoveel stikstofwinst opgeleverd. Econoom Christian Mulder kwam in <em>ESB</em> tot dezelfde conclusie: per kilo kost de gerichte Lbv-plus ongeveer een derde van de brede Lbv.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een land dat tientallen miljarden uittrekt voor klimaatdoelen en boerenuitkoop maar geen geld heeft voor de bruggen waarover zijn burgers dagelijks rijden, heeft een prioriteitsprobleem. Dat probleem is niet toevallig ontstaan — het is het resultaat van een agenda die buiten het stemhokje is bepaald.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="3067971725" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat links zelf begint te voelen dat er iets mis is, bleek uit de vraag die Joris Luyendijk, voormalig journalist en nu activist voor Oekraïne, stelde bij Tim Hofmans BOOS: waar is links als het gaat over de existentiële dreiging voor Europa? De fixatie op Gaza verhult dat Oekraïne onze directe veiligheid raakt. Lale Gül schreef er ook in <em>De Telegraaf</em> over: niet-linkse mensen kunnen links verwijten dat het structureel meer aan anderen denkt dan aan de eigen burger. In <em>Vrij Nederland</em> verscheen het artikel ‘Identiteit tegenover klassenstrijd: vijf insiders over de rel op links’ — links erkent zelf dat de band met de werkende klasse geknakt is. Het frame van de onredelijke populist begint te kraken, ook bij mensen die zichzelf uitdrukkelijk als links beschouwen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Een stem zonder echo</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><a id="_Hlk240804754"></a>De werkende Nederlander gaat stemmen. Maar zijn stem klinkt in een systeem dat steeds minder gevoelig is voor wat hij zegt. Het klimaatakkoord staat vast. De asielrichtlijnen staan vast. De Europese marktregels staan vast. De rechter bewaakt de grenzen waarbinnen het parlement mag bewegen. De NGO dwingt via de rechtszaal af wat de kiezer niet heeft goedgekeurd. Het adviescircuit draait door, ook als de partij krimpt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De reeks die in deze kolommen verscheen, begon met de vraag: voor wie is de welvaart eigenlijk bedoeld? Manow voegt daar een tweede vraag aan toe: voor wie is de democratie eigenlijk bedoeld? Zijn antwoord is ongemakkelijk voor de gevestigde politiek: voor iedereen. Ook voor de mensen wier stem ongemakkelijk klinkt. Ook voor de mensen die niet in modellen passen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">*<em>Henk C. Jonkhoff is ondernemer. Dit is het laatste deel van de reeks.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, </em><strong><em>156 keer per jaar</em></strong><em>, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk.&nbsp;</em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Doet u (weer) mee?</em></a><em>&nbsp;Hartelijk dank!</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/u-kunt-stemmen-wat-u-wilt-het-beleid-wordt-buiten-het-stemhokje-bepaald/">U kunt stemmen wat u wilt, het beleid wordt buiten het stemhokje bepaald</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Jonkhoff-22-september-2026-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Jonkhoff-22-september-2026-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Jonkhoff-22-september-2026.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Jonkhoff-22-september-2026-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Jonkhoff-22-september-2026-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WW-Jonkhoff-22-september-2026.jpg" length="32585" type="image/jpeg" />
	</item>
		<item>
		<title>Beperk Defensie-uitgaven en investeer ze niet in manschappen en munitie maar in geavanceerde technologie.</title>
		<link>https://www.wyniasweek.nl/beperk-defensie-uitgaven-en-investeer-ze-niet-in-manschappen-en-munitie-maar-in-geavanceerde-technologie/?utm_source=mailchimp&#038;utm_medium=email&#038;utm_campaign=2026-09-19</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gastauteur]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 19 Sep 2026 03:54:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Defensie]]></category>
		<category><![CDATA[NAVO]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wyniasweek.nl/?p=93319</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door Theo Wolters* De Nederlandse defensie is decennia achter elkaar uitgekleed: de uitgaven gingen van 3% van ons BBP in 1982 naar 1% in 2013. Vanwege het wegvallen van de Sovjetunie voelden we ons onbedreigd en leek een defensie-leger overbodig. Deze drastische, jarenlange, steeds slopendere afbraak was uiteraard diep frustrerend voor de defensiemacht en haar [&#8230;]</p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/beperk-defensie-uitgaven-en-investeer-ze-niet-in-manschappen-en-munitie-maar-in-geavanceerde-technologie/">Beperk Defensie-uitgaven en investeer ze niet in manschappen en munitie maar in geavanceerde technologie.</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Door Theo Wolters*</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">De Nederlandse defensie is decennia achter elkaar uitgekleed: de uitgaven gingen van 3% van ons BBP in 1982 naar 1% in 2013. Vanwege het wegvallen van de Sovjetunie voelden we ons onbedreigd en leek een defensie-leger overbodig. Deze drastische, jarenlange, steeds slopendere afbraak was uiteraard diep frustrerend voor de defensiemacht en haar leiding. </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="604" height="426" src="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding1.png" alt="" class="wp-image-93294" srcset="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding1.png 604w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding1-300x212.png 300w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding1-600x423.png 600w" sizes="(max-width: 604px) 100vw, 604px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">De ommekeer</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In 2014 begon het gevoel van 30 jaar onbedreigde veiligheid te wankelen door de spanningen in Oekraïne en de Krim. Rutte II besloot de uitgaven op te gaan hogen naar de eigenlijk al die tijd al voor de NAVO verplichte 2%.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat betekende een verdubbeling van onze defensie-uitgaven. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Al snel bleek dat wat zo achteloos in 30 jaar was afgebroken, niet zomaar even opnieuw op te bouwen en functioneel te maken was. Er braken tijden aan van extreme overvloed op defensie, het geld klotste tegen de plinten op, en een goede besteding ervan was moeilijk te vinden omdat bijna alle uitgaven zeer veel tijd kostten: geavanceerde wapensystemen bestel je niet zomaar op een maandagmiddag, en extra personeel werven in een overspannen arbeidsmarkt is ook een kwestie van lange adem. </p>



<p class="wp-block-paragraph">In de jaren na 2014 stegen de uitgaven dan ook maar zeer beperkt: in 2018 zaten we op 1,2%, in 2020 op 1,5%. Pas in 2025 werd de 2% bereikt, 11 jaar na het besluit, en drie jaar nadat de dreiging acuut geworden was door de inval van Rusland in Oekraïne.   </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="6482869211" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
     </p>



<p class="wp-block-paragraph">De defensie-uitgaven worden altijd vergeleken op basis van percentage van het BBP. Maar wij hebben een zeer hoog BBP in vergelijking met andere Europese landen. Is het BBP eigenlijk een zinnige een maat voor hoe hoog de defensie-uitgaven moeten zijn? Of eerder het aantal inwoners, of de mate van dreiging? Spanje en Finland gaan uit van het laatste, met tegengestelde uitkomst. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is sowieso niet voor de hand liggend dat een land met een veel hoger BBP ook een veel groter deel van de bevolking onder de wapenen zou moeten roepen. Nederland heeft op het ogenblik relatief weinig militairen gemeten naar BBP, maar om het aantal daarom meer dan te verdubbelen is moeilijk te rechtvaardigen.  </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="677" height="415" src="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding2.png" alt="" class="wp-image-93293" srcset="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding2.png 677w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding2-300x184.png 300w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding2-600x368.png 600w" sizes="(max-width: 677px) 100vw, 677px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">De NAVO-top in Den Haag</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Terwijl de hele wereld nog in verwarring was over het doldrieste optreden van Trump in zijn eerste vijf maanden, kwam de NAVO in Scheveningen bij elkaar om onderdanigheid te tonen aan Trump. De VS mochten niet weglopen uit de NAVO en wij moesten alles doen om Trump over te halen. Hij genoot.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Rutte liep zich het vuur uit de schoenen om met een voor Trump acceptabel compromis te komen. Trump had 5% BBP geëist, Rutte maakte daar 3,5% van, en (bijna) iedereen ging akkoord. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar niemand had een berekening gemaakt van wat we als Europese landen op langere termijn kunnen opbrengen voor defensie, of van hoeveel geld er eigenlijk nodig was voor een Europese verdediging. Het werd 3,5 % omdat Rutte dacht dat dat het minimum was dat Trump zou accepteren. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Alleen Spanje had de moed om te zeggen: dat is absurd veel geld, dat hebben we helemaal niet (wat klopt), en we doen dus ook niet mee. Iets wat voor Italië en  Frankrijk (en andere zuidelijke landen) al gauw evenzeer het geval zal blijken te zijn. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Champagne bij Defensie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Bij defensie ging uiteraard de champagne open! Na de recente verdubbeling van de uitgaven, die 11 jaar gekost had, zou een tweede (bijna) verdubbeling volgen in nog minder tijd. Er moesten dus overal nieuwe, moderne kazernes komen; het aantal militairen kon enorm opgevoerd worden; er moesten dus ook oefenterreinen komen, en nieuwe militaire vliegvelden; en er moesten enorme hoeveelheden wapensystemen gekocht worden. En natuurlijk kwamen de tanks terug! Eindelijk zouden ze weer een volwaardig leger zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Enige probleem: hoe krijgen we al dat geld opgemaakt…<br>Gezien het oude trauma van 30 jaar afbraak is dat een begrijpelijke reactie.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Realitycheck</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De werkelijkheid is dat de 3,5% waartoe besloten is, een absurde hoeveelheid geld vraagt. Ons BBP is ca €1.170 miljard, dus zou er dit jaar €41 miljard naar defensie moeten. Dat is zo’n €9.000 per vierpersoonsgezin per jaar aan welvaartsverlies.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ons overheidsbudget is €486 miljard, dus defensie vraagt dan met €41 miljard 8,5% van onze begroting. Daarmee komt het direct na de vier hoofdposten: uitkeringen (124 miljard), zorg (120 miljard), gemeentes en provinciën (57 miljard) en onderwijs (55 miljard).  Alle overige (veel kleinere) ministeries kosten samen nog €89 miljard.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="643" height="458" src="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding3.png" alt="" class="wp-image-93292" srcset="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding3.png 643w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding3-300x214.png 300w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding3-600x427.png 600w" sizes="(max-width: 643px) 100vw, 643px" /></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Dit maakt ook duidelijk waar veruit het grootste deel van de defensie-uitgaven aan moet worden onttrokken: zorg en uitkeringen. Maar op deze posten is door de vergrijzing juist grote druk om de uitgaven op te voeren, en is er bij de bevolking geen draagvlak om daar voelbaar op in te leveren. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De gemeentes krijgen al veel te weinig, en grote bedragen op onderwijs bezuinigen is uitgestelde economische zelfmoord. Het peil van het onderwijs van lagere scholen tot universiteiten aan toe daalt sowieso al schrikbarend. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Uit de grootste vier posten is dus eigenlijk geen drastische toename van de defensie-uitgaven te halen. De overige ministeries zijn zo klein dat ze sowieso alleen marginaal zouden kunnen bijdragen. Waar moet het geld dan vandaan komen?</p>



<h2 class="wp-block-heading">Zwaar weer</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het echte probleem is echter dat we aan de vooravond staan van zwaar weer. De wereldeconomie dreigt in de problemen te komen: de oorlog in het Midden-Oosten kon wel eens langdurig hoge energieprijzen gaan veroorzaken. Dat gaan we voelen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar ook aan de inkomstenkant gaat het in Nederland helemaal mis: onze basis- en maakindustrie bezwijken onder de lasten en problemen van de energietransitie, en een grote uittocht van bedrijven is in volle gang.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="8473891437" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Steeds hoger oplopende uitgaven aan de transitie en immigratie, en dalende inkomsten door een instortende basis- en maakindustrie, dat is wat Nederland te wachten staat. Een komende regering zal in zwaar weer harde keuzes moeten maken, en daarbij zullen de verhoogde defensie-uitgaven beslist snel in het vizier komen!  </p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoeveel geld is er eigenlijk nodig voor defensie?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Laten we allereerst vaststellen wat we ermee willen bereiken: een veilig Europa. <br>We hoeven niet de overheersende wereldmacht te worden en militair overal op de wereld onze wil op te kunnen leggen: we willen alleen ons werelddeel geloofwaardig kunnen verdedigen tegen aanvallende wereldmachten, en in het bijzonder Rusland.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dan gelden er twee militaire vuistregels:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li><em>Om een aanvalsoorlog te winnen en een gebied te veroveren, moet je minstens driemaal zoveel manschappen en wapens hebben als de verdedigende partij.</em></li>



<li><em>Als je in een langdurige oorlog verzeild raakt, wint de partij met de sterkste economie.</em></li>
</ol>



<p class="wp-block-paragraph">Laten we deze regels op Rusland toepassen:</p>



<h2 class="wp-block-heading">Ad regel 1</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In 2024, dus met de nog zwaar achtergebleven defensie uitgaven van de EU, had de NAVO 3,3 miljoen man, Rusland 1,3.  Zonder de VS had de NAVO nog steeds 2 miljoen man, <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://fd.nl/samenleving/1548918/europa-overklast-rusland-met-gemak-in-troepenmacht">66% meer dan de Russen</a>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De uitgaven zijn nog absurder: de NAVO gaf in 2020 ongeveer 1000 miljard uit, Rusland 60 miljard; in 2024 is dat opgelopen naar 1500 miljard, tegen Rusland 150 miljard. We zijn dus als NAVO van 17x zoveel defensie-uitgaven als Rusland gegaan naar 10x zoveel als Rusland.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het Europese deel daarvan is nu zo’n 500 miljard, dus zelfs zonder de VS geven we nu al meer dan 3x zoveel aan defensie uit als Rusland. Zelfs met de voor de hand liggende verschillen in ‘koopkracht’ van deze uitgaven in de verschillende landen, lijkt dit een afdoende groot verschil. Let wel: deze getallen komen uit de tijd dat de Europese landen de 2% norm niet eens haalden!  </p>



<p class="wp-block-paragraph">Regel 1 wordt bevestigd in Oekraïne: De Russen waren aanvankelijk met 5x zoveel man en materieel, en rukten snel op; maar inmiddels heeft het Oekraïense leger bijna evenveel soldaten. De Russen lopen nu vast op het verzet van het veel kleinere Oekraïne. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Ad regel 2</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Russische economie is zo groot als die van de Benelux en kleiner dan die van Italië. Geen reus om als Europa bang voor te zijn. Bij een langdurige oorlog zou Rusland geen partij zijn voor Europa, ook zonder de VS.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In Oekraïne zou deze tweede regel inmiddels tot een overwinning van Rusland geleid hebben, ware het niet dat de grote economieën van Europa (en aanvankelijk de VS) zorgden voor voldoende economische ondersteuning.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Rusland maakt dus geen schijn van kans in een aanvalsoorlog tegen Europa met de huidige militaire kracht, laat staan de hele NAVO, en zal die dus heel graag willen vermijden.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="672" height="421" src="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding4.png" alt="" class="wp-image-93291" srcset="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding4.png 672w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding4-300x188.png 300w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding4-600x376.png 600w" sizes="auto, (max-width: 672px) 100vw, 672px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Vergelijking met de VS</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een tweede berekening kun je maken op basis van de defensie-uitgaven van de VS. De VS hebben een enorm leger, maar hebben daar een totaal ander doel mee. <br>Sinds de Koude Oorlog wil de VS in staat zijn om hun militaire en economische belangen overal ter wereld af te dwingen. Daarom heeft het ruim 750 militaire bases in tegen de 100 landen overal ter wereld, waarop zo’n 200.000 militairen gelegerd zijn. Daarnaast heeft de VS voor dit doel 11 vliegdekschepen met totaal zo’n 800 vliegtuigen en duizenden kruisraketten. Al die militaire macht wordt ook regelmatig ingezet bij conflicten.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Buitenlandse bases, vliegdekschepen en militaire acties vormen samen ruwweg 15% tot 25% van de defensie-uitgaven van de VS. De totale defensie-uitgaven bedragen 3,5% van het BBP van de VS. Het defensieve deel daarvan zou dus liggen tussen de 2,6% en 3%. Trumps eis van 5% was dus redelijk absurd, gezien de eigen defensie-uitgaven van de VS.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="630" src="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5-1024x630.png" alt="" class="wp-image-93290" srcset="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5-1024x630.png 1024w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5-300x185.png 300w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5-768x472.png 768w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5-1536x945.png 1536w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5-600x369.png 600w, https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/WoltersAfbeelding5.png 1546w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption">Amerikaanse militaire bases in het buitenland</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">We kunnen concluderen dat we als defensieve uitgaven tegen Rusland met de huidige 2% al ruim aan de veilige kant zitten, en dat er bij een eventueel politiek gewenste evenredigheid met de VS een (tijdelijke) verhoging tot ca. 2,8% overwogen kan worden. Voor structureel 3,5% is geen redelijke argumentatie te geven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="3067971725" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is begrijpelijk dat de defensietop zijn geluk niet op kan, en druk bezig is om de 3,5% zo snel mogelijk structureel in te vullen, en liefst op een manier die vastgelegd is in verplichtingen en wetten, zodat ze niet nog eens kaalgestript kunnen worden. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar daarmee vaart men af op een ijsberg: in nieuwe tijden, bijvoorbeeld na Poetin, of wanneer de economieën van Europa in zeer zwaar weer zitten, zullen de meeste landen de defensie-uitgaven weer moeten terugdraaien naar onder de 2%. Frankrijk en Italië dreigen failliet te gaan op hun pensioenstelsel, en zullen dramatische maatregelen moeten nemen. Ze zullen waarschijnlijk als eerste op de 3,5% voor defensie bezuinigen, als ze überhaupt van plan zijn om echt ver boven de 2% te komen. In die situatie zal de Kamer ook de Nederlandse defensiebegroting niet onaantastbaar meer achten. Waarbij wij niet op omvallen staan zoals Frankrijk, maar wel degelijk in economisch zwaar weer terecht dreigen te komen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Uitbreiden manschappen schaadt economie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wijsheid is dus om te beseffen dat de huidige 3,5% een tijdelijke zaak zal blijken te zijn, en dat structurele uitgaven aan bijvoorbeeld manschappen, tanks, vliegtuigen, schepen en kazernes gebaseerd moeten zijn op maximaal 2%, zodat ingrijpende afbraakrondes met veel kapitaalvernietiging in de nabije toekomst voorkomen kunnen worden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Zeker het sterk uitbreiden van het aantal manschappen is ongewenst: er is grote krapte op de arbeidsmarkt waar defensie wil werven, dus dit schaadt de economie ook rechtstreeks. Daarbij is er geen enkele reden voor meer troepen. De vraag van defensie naar technici op het gebied van drones en researchers voor defensietechnologie gaat al meer dan genoeg druk op de uiterst krappe markt van goede technici zetten. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Dezelfde wapens voor twee keer zoveel geld</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een tweede nadeel van de plotse extreme verhoging van de defensiebudgetten van alle NAVO-landen, is dat hierdoor de vraag naar defensiematerialen enorm stijgt, terwijl de productie amper flexibel is. Het ligt dus voor de hand dat de prijzen sterk gaan stijgen. Dan komt de verdubbeling van de defensie-uitgaven er als we niet uitkijken simpelweg op neer dat we evenveel wapens kopen, maar voor twee keer zoveel geld. We voldoen dan aan de 3,5% eis, maar verspillen enorme hoeveelheden belastinggeld. Dat is geen wijsheid.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is de laatste 12 jaar bewezen dat een verhoging van de defensie-uitgaven erg veel tijd en geduld vraagt. Daar moeten we dus verstandig mee omgaan.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Defensietechnologie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het ligt voor de hand dat Nederland met haar dure productieruimte en arbeid niet de munitiefabriek van Europa moet worden. Voldoende (nood-)productie voor eigen gebruik volstaat.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Wij kunnen veel beter een paar zeer geavanceerde niches van de defensietechnologie oppakken en daarin een voorsprong opbouwen. Dit levert gegarandeerd ook civiele spin-off op. Je zou kunnen denken aan geavanceerde drone-bestrijdingssystemen, bijvoorbeeld met laserstralen of EMP; mini-satelliet observatiesystemen; of een betrouwbare verdediging tegen hypersone wapens. We kunnen daarbij voortbouwen op de leidende positie in defensie-radartechnologie van TNO en Thales Hengelo.  </p>



<p class="wp-block-paragraph">    <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
    <ins class="adsbygoogle" style="display:block" data-ad-client="ca-pub-1798243564608352" data-ad-slot="9582227423" data-ad-format="auto" data-full-width-responsive="true"></ins>
    <script>(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});</script>
    </p>



<p class="wp-block-paragraph">Daarbij moet in aanmerking genomen worden dat onze grootste vijand op termijn wel eens niet Rusland zou kunnen zijn, maar het extremisme in eigen land. De rapporten van de AIVD hierover zijn verontrustend.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Aanslagen op vitale infrastructuur met drones vanuit extremistische hoek zijn op dit moment niet te voorkomen en zouden ons hele land met erg weinig moeite langdurig kunnen platleggen. Er moet daarom een enorme inspanning geleverd worden om snel een betaalbare en betrouwbare drone-verdediging te ontwikkelen voor elektriciteitscentrales, waterbedrijven, stations, vliegvelden, petrochemie, waterstoffabrieken etcetera.  </p>



<p class="wp-block-paragraph">Uiteraard zouden grote defensie-uitgaven van nu af aan in principe alleen in Europa gedaan moeten worden. Als dat moet, kan de Europese industrie dezelfde kwaliteit aan defensiemateriaal ontwikkelen als de VS, al zal de inhaalslag tijd en een flinke financiële inspanning vragen. Gelukkig zitten we niet in een kwetsbare situatie en hebben we voldoende tijd.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Een toekomstvisie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Defensie heeft door het oude afbraaktrauma de neiging om in klassieke defensietermen te denken: grote hoeveelheden gevechtsgetrainde manschappen, de modernste gevechtstanks, gevechtsvliegtuigen, oorlogsschepen en kazernes.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar dit zijn allang niet meer de middelen waarmee een oorlog gevoerd en gewonnen wordt. Laat staan dat dat over tien jaar zo is, wanneer het Europese leger op sterkte moet zijn. Sterker nog, deze klassieke oorlogsmiddelen blijken juist zeer kwetsbaar voor nieuwe technologie. Je zult maar op een vliegdekschip varen in de Perzische Golf, binnen bereik van de Iraanse/Russische  ballistische/hypersone raketten. Er zal daarom geïnvesteerd moeten worden in het leger van de verdere toekomst, met een horizon van 10 tot 15 jaar. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Stop de waan van de dag</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Net als de noodlottige afbraak van ons leger eind vorige eeuw, komt de nu voorgenomen enorme toename van de structurele defensie-uitgaven voort uit de Haagse waan van de dag. Een prudente regering kijkt vooruit, en zet in op stabiele structurele defensie-uitgaven van 2% BBP, met daarop afgestemde hoeveelheden gevechtstroepen, kazernes en wapensystemen. Daarnaast kan tijdelijk een extra inspanning geleverd worden om ons leger om te vormen naar de nieuwe, technologische wijze van oorlogsvoering, en om als Europa onafhankelijk te kunnen functioneren van de VS. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Daaronder valt zowel de high tech-oorlogsvoering met vijanden als Rusland als de beveiliging van onze infrastructuur tegen aanvallen van terreurorganisaties en buitenlandse mogendheden. De structurele uitgaven aan deze nieuwe defensietaken dienen dan uiteraard uit de 2% betaald te kunnen worden. </p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>*</em><strong><em>Theo Wolters</em></strong><em> is voorzitter van de Stichting Milieu, Wetenschap &amp; Beleid</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>De uitgebreide versie van dit artikel vindt u </em><a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://mwenb.nl/download/"><em>hier</em></a><em>.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Wynia’s Week</em></strong><em> brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, </em><strong><em>156 keer per jaar</em></strong><em>, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. </em><a href="https://www.wyniasweek.nl/doneren/" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><em>Doet u (weer) mee?</em></a><em> Hartelijk dank!</em></p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
<p>Het bericht <a href="https://www.wyniasweek.nl/beperk-defensie-uitgaven-en-investeer-ze-niet-in-manschappen-en-munitie-maar-in-geavanceerde-technologie/">Beperk Defensie-uitgaven en investeer ze niet in manschappen en munitie maar in geavanceerde technologie.</a> verscheen eerst op <a href="https://www.wyniasweek.nl">Wynia&#039;s Week</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/TheoWoltersdef-17-9-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image"  /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/TheoWoltersdef-17-9-26-300x170.jpg" width="300" height="170" medium="image"  isDefault="true" /><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/TheoWoltersdef-17-9-26.jpg" width="600" height="340" medium="image"  /></media:group><media:content url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/TheoWoltersdef-17-9-26-150x150.jpg" width="150" height="150" medium="image" /><media:thumbnail url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/TheoWoltersdef-17-9-26-150x150.jpg" width="150" height="150" /><enclosure url="https://www.wyniasweek.nl/wp-content/uploads/2026/09/TheoWoltersdef-17-9-26.jpg" length="53338" type="image/jpeg" />
	</item>
	</channel>
</rss>
