Intelligence

De operatie Roaring Lion zoals deze in Israël heet, of Epic Fury zoals de Amerikanen de oorlog noemen, begon die zaterdag met een preventieve aanval van de VS en Israël op Iran. Israël had intelligence verkregen, onder meer via jarenlang gehackte verkeerslichten, dat ayatollah Khamenei en een aantal van zijn topambtenaren zich op een bepaalde tijd in zijn kantoor in het centrum van Teheran zouden bevinden.

De Amerikanen hadden vertrouwen in de informatie en daarmee stond het tijdstip vast waarop de oorlog begon. De Israëlische luchtmacht klaarde deze eerste klus en later op de dag kwamen er al berichten dat de ayatollah mogelijk was gedood. Deze berichten werden later bevestigd, evenals de dood van circa 40 van zijn topambtenaren.

De raketten en drones kwamen in de avond. Voortdurend alerts en sirenes. Thuis zaten we die avond vooral in de relatief veiligste hoeken van een slaapkamer. Mocht het dak omlaag vallen, dan hopelijk toch niet pal in de hoek.

Later vertrokken mijn echtgenote en de jongste naar vrienden die een safe room hebben. Onze dochter zat en zit veilig in Boedapest voor twee voetbalinterlands tegen België (de uit- en thuiswedstrijd). Veilig maar saai, want sinds zaterdag mogen de meiden het hotel in het centrum van de stad niet meer verlaten uit angst voor door Iran opgeroepen jihadisten. Zelf bleef ik in de hoek van de slaapkamer onze hond geruststellen.

Eensgezind

Anders dan in Europa is er in Israël vrijwel geen kritiek op de oorlog. Oppositieleider Yair Lapid benadrukt de nationale eenheid. ‘Het is geen oorlog uit vrije wil. (…) We moeten wel om te voorkomen dat het raketten zou gaan regenen of erger … een atoombom.’ Netanyahu verdedigt de oorlog niet anders en beklemtoont dat de versnelde productie van ballistische raketten en de bouw van nieuwe nucleaire sites en ondergrondse opslagplaatsen beogen om Iran vrijwel immuun te maken voor aanvallen van buitenaf.

Raketten kwamen en komen er sinds zaterdag wel, maar in een mate die beheersbaar is, onder meer dankzij de eigen afweer en doordat er steeds meer Iraanse lanceerinstallaties worden vernietigd. Helaas gaat het soms toch goed mis. De eerste avond al liet een jonge vrouw in Tel Aviv het leven. Een dag later werd in Beit Shemesh een synagoge en een daaronder gelegen schuilkelder getroffen door een ‘direct hit’. Negen mensen kwamen daar om het leven.

We survived. Let’s eat.

Video’s op sociale media geven een beeld van hoe Israëli’s, soms heel creatief, omgaan met de bombardementen. Matrassen op de grond in eigen safe rooms en publieke schuilkelders. Overal kinderen, bang en niet zo bang. ‘Onze Shay is net een mol. Hij bivakkeert met vrienden in de schuilkelder naast het huis van opa en oma’, vertelt Cathelijne, een Nederlandse vriendin uit een kibboets niet ver van de grens met Libanon. ‘Af en toe komt hij boven om eten te halen.’

Parkeergarages en de ondergrondse in Tel Aviv hebben een nieuwe bestemming gekregen. Mensen kamperen er in tentjes of gewoon op een matras op de grond. Afgelopen dinsdag waren er in de ondergrondse hier en daar poerim-party’s met verklede feestgangers en een enkele dj die de stemming erin hield, er is zelfs een huwelijk ondergronds voltrokken en gevierd, er wordt gevoetbald en, het kan niet missen, gegeten. Het doet me denken aan een oud gezegde alhier: ‘They tried to kill us, we survived, let’s eat.’

Breuklijn

Een oorlog heeft altijd verrassingen in petto. De eerste dag van deze oorlog al trof een Iraans projectiel een Amerikaans legercomplex in Koeweit. Zes Amerikanen kwamen om en de Koeweitse soevereiniteit was geschonden. De Emiraten hebben talloze Iraanse projectielen op hun dak gekregen, waaronder brokstukken van een raket op het Fairmont hotel op het Palm Jumeirah-eiland.

Yara, een vriendin die al jaren met haar gezin in Dubai woont, appt dat het wel even anders is dan in Israël. ‘Hier zijn geen schuilkelders of safe rooms en geen alerts en sirenes die waarschuwen voor een aanval. We schuilen onder de trap.’

Qatar, vanouds een vriend van Iran en medegrootsponsor van terreur, is ook aangevallen. Qatars premier weersprak de Iraanse claim dat het slechts Amerikaanse bases had aangevallen. Woonwijken, vitale infrastructuur en LNG-installaties waren het doel, aldus sjeikh Mohammed. Ook Bahrein, Oman, Saoedi-Arabië, Azerbaijan en een Engelse legerbasis op het niet-islamitische Cyprus zijn aangevallen en er is zelfs vanuit Iran een raket op het bevriende Turkije afgeschoten, al wordt dit door Iran ontkend. Al met al een opmerkelijke breuklijn in de islamitische wereld. Zit het nieuwe Midden-Oosten er echt aan te komen?

Afgelopen dinsdag begon Hezbollah voor het eerst na de 12-daagse oorlog van vorig jaar weer raketten af te vuren, vooral op het noorden van Israël. De oproep van de Libanese regering aan Hezbollah om zich koest te houden, had geen effect gesorteerd. Israël op zijn beurt grijpt inmiddels de kans om het ‘af te maken’ (zo dat mogelijk is). Het leger trekt verder Libanon in en de luchtmacht verhevigt zijn aanvallen op wapenopslagplaatsen, tunnels, lanceerinstallaties en kopstukken van de terreurorganisatie, steeds voorafgegaan door waarschuwingen aan de burgerbevolking en met gebruik van precisiemunitie.

Omgekeerd laat Hezbollah zich ook niet onbetuigd. ‘Again a white night’, appt mijn schoonzus uit het centrum van het land. Non-stop raketten en drones vanuit Iran. Het noorden heeft het zwaar te verduren door aanvallen vanuit Libanon. Het is overigens niet overal hetzelfde. In ons dorp in de Karmel hebben we al drie achtereenvolgende nachten geen alert of sirene gehad. Alleen een paar explosies in de verte. Lucky us.

Weinig steun uit Europa

Trump, ik schreef het hier al eerder, kan in Israël niet stuk. Eerst het bestand in Gaza en uitzicht op een duurzame oplossing aldaar, nu de aanval op Iran, al jaren Israëls grootste bedreiging. Eenheid aan het thuisfront, zoals in Israël, heeft Trump niet. 43 procent van de Amerikanen keurt de Amerikaanse aanval op Iran af, tegen 27 procent die het goedkeurt.

Europese signalen van steun, anders dan feestvierende Iraniërs op straat, ben ik nog niet tegengekomen. Terughoudendheid, de-escalatie en respect voor het internationale recht zijn de toverwoorden en met het laatste wordt alles behalve recht voor Iraanse burgers bedoeld, van wie er onlangs meer dan 30.000 zijn vermoord omdat ze tegen hun regime protesteerden. Soms worden deze ‘afgewogen oordelen’ schoorvoetend gevolgd door ‘begrip’ voor de aanval.

Spanje keurt de oorlog faliekant af. Alleen Duitsland houdt de rug nog enigszins recht (‘respect voor de bondgenoot’). Toen ik op een video de eerste reactie van de nieuwe Nederlandse premier Jetten zag – ‘terughoudendheid en de-escalatie geboden’ – steeg het plaatsvervangende schaamrood me naar de kaken. Hoorde ik werkelijk de premier van een land spreken dat ieder jaar op 5 mei de eigen bevrijding door Amerikanen (Britten en Canadezen) herdenkt? In de Nederlandse media overheerst, als ik het goed heb, vooral de zorg over de stijgende benzineprijzen, landgenoten die niet uit het Midden-Oosten weg kunnen en een dreigende recessie.

Was het doel van de oorlog aanvankelijk het vernietigen van de nucleaire installaties en het onmogelijk maken van de productie van ballistische raketten, daar kwam al snel de val van het regiem bij. De IDF verwacht nog minstens een of twee weken nodig te hebben om alle doelen in Iran te bombarderen. De vernietiging van lanceerinstallaties sorteert inmiddels effect. Het aantal raketten en drones uit Iran wordt per dag minder, een afname die deels tenietgedaan wordt door raketten en drones uit Libanon.

Ynet berichtte woensdag dat er mogelijk speciale eenheden en agenten van de Mossad in Iran opereren of in de woorden van luchtmachtcommandant Bar: ‘fighters from the Air Force’s special units are currently carrying out extraordinary missions that could ignite the imagination’.

Trump heeft inmiddels ook niet uitgesloten dat Amerikaanse troepen voet op Iraanse grond zullen zetten. Verder faciliteert Amerika de Koerden om hun gram bij het regiem in Iran te gaan halen. Dit alles mede in de hoop dat het eindspel ingeluid kan worden door een opstand van de Iraanse burgerbevolking. Tot het zover is c.q. als het zover komt, heeft Amerika, aldus Trump, nog ‘tremendous amounts of ammunition’.

Het volk van Israël leeft

In Israël komt het leven langzaam weer wat op gang. Na de waarschuwing van de minister van Financiën dat de economie het zwaar te verduren heeft, versoepelde het Thuisfrontcommando de regels. Mensen mogen weer aan het werk mits de werkplek een schuilkelder nabij heeft. Bijeenkomsten van maximaal 50 personen zijn weer toegestaan onder dezelfde conditie. Scholen en crèches blijven dicht, wat het voor veel ouders niet makkelijk maakt om weer aan het werk te gaan.

En goed nieuws voor onze jongste. Donderdagavond kon de waterpolotraining weer hervat worden. Goed tegen de oorlogsstress, al stonden de jongens na een uur nat en bibberend in de schuilkelder van de naast het zwembad gelegen sporthal. Am Yisrael Chai (עַם יִשְׂרָאֵל חַי), het volk van Israël leeft.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht ‘Het is geen oorlog uit vrije wil. We moeten wel.’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Israël begroet deze maand naar schatting zo’n 40.000 christelijke pelgrims voor een bezoek aan de heilige plaatsen. In Nazareth, waar de Basiliek van de Aankondiging staat, heeft het ministerie van Toerisme flink geholpen met de kosten van de kerstverlichting. De jaarlijkse kleurrijke processie op kerstavond trekt hier duizenden toeschouwers, waaronder dit jaar ook weer veel buitenlanders.

Toeristen bleven weg

Ruim 25 procent van Nazareths hoofdzakelijk Arabische inwoners is christelijk. Haifa, eveneens een stad met een groot aantal christelijke Arabieren, staat bij gebrek aan een heilige plek niet in de reisgidsen voor christelijke pelgrims, al wordt Kerstmis er wel massaal gevierd. Een fraai verlichte kerstboom, een (negenarmige) Chanoeka en een halvemaan met vijfpuntige ster, met op de achtergrond de terrasvormige tuinen en de graftombe van de Báb, een van de heilige plaatsen voor de bahai, symboliseren gedurende de maand december het multireligieuze karakter van de stad.

Bethlehem werd zwaar getroffen door de oorlog in Gaza. Circa 80 procent van de bevolking, grotendeels moslims, leefde voorheen van het toerisme. Pelgrims, vooral uit Azië, Zuid-Amerika en Oost-Europa, keren nu weer voorzichtig terug. ‘Wanneer 10.000 bezoekers hier overnachten’, aldus de burgemeester, ‘dan werkt de slager weer, heeft de supermarkt business en is iedereen aan het werk.’ Zover is het echter nog (lang) niet.

Het afgelopen jaar zijn er belangrijke stappen gezet naar een wat vrediger toekomst voor het gebied tussen de rivier en de zee. Het eind 2024 overeengekomen bestand met Libanon houdt vooralsnog stand. Trump bewerkstelligde in oktober het bestand met Hamas in Gaza. De Houthi’s hebben daarna hun raketbeschietingen op Israël en hun aanvallen op schepen in de Rode Zee gestaakt en richten hun pijlen nu op Zuid-Jemen.

Het woord ‘bestand’ heeft inmiddels wel flink aan betekenis verloren. Het staat niet meer voor een tijdelijk einde aan gevechten, maar slechts voor een verminderde intensiteit ervan. Ook op de Westoever en binnen Israël rommelt het flink. Wat het komende jaar op het front van oorlog en vrede gaat brengen, is koffiedik dijken.

Libanon

De Libanese regering wil wel, maar kan niet. De overeenkomst van november vorig jaar hield in dat beide partijen (Hezbollah en Israël) zich zouden terugtrekken uit het gebied ten zuiden van de rivier Litani en dat Hezbollah ontwapend zou worden. Volgens de Libanese premier Salam is dat laatste bijna zover. Israël plaatst hier evenwel grote vraagtekens bij, verwijt het Libanese leger dat het niet effectief optreedt en neemt het heft herhaaldelijk in eigen hand met aanvallen op Hezbollah-strijders en wapenopslagplaatsen.

Sinds de inwerkingtreding van het bestand heeft het Israëlische leger, aldus de Times of Israel, zo’n 380 Hezbollah-strijders en leden van verwante terreurgroepen gedood, honderden Hezbollah-sites gebombardeerd en circa 1200 militaire operaties in Zuid-Libanon uitgevoerd. Hezbollah heeft op zijn beurt meermalen verklaard dat het de wapens niet zal neerleggen zolang Israël zijn acties niet beëindigt.

Veel gevluchte bewoners aan de Israëlische kant van de grens met Libanon voelen zich ondertussen nog steeds niet veilig om naar hun woonplaatsen terug te keren. Zowel de Israëlische premier Netanyahu als de Amerikaanse ambassadeur in Libanon, Tom Barrack, hebben gewaarschuwd dat als het Libanese leger er niet in slaagt Hezbollah te ontwapenen een nieuwe confrontatie onvermijdelijk is. En daar zal het dan waarschijnlijk niet bij blijven.

Iran

In Iran is de productie van ballistische raketten fors opgevoerd, satellietbeelden lijken te tonen dat het regiem de schade aan de belangrijkste doelwitten van de Amerikaanse aanvallen op de nucleaire faciliteiten inventariseert, ‘drills’ van de Revolutionaire Garde volgen elkaar in hoog tempo op naast testlanceringen van ballistische raketten.

Netanyahu hoopt Trump op 29 december te kunnen ontmoeten om onder meer informatie over Irans versnelde raketproductie en nucleaire acties op tafel te leggen en opties voor een eventueel militair antwoord te bespreken. De opluchting over de beëindiging van de Iraanse raketaanvallen op Israël zou dus weleens van niet al te lange duur kunnen zijn.

Gaza

Het ruim twee maanden durende bestand in Gaza betekent niet dat het vechten daar geheel gestaakt is. Het merendeel van de Israëlische troepen heeft de strip verlaten, de meeste reservisten zijn naar huis en de in Gaza achtergebleven legereenheden beperken zich grotendeels, maar niet alleen, tot defensieve operaties. Vrijwel dagelijks worden er (ondanks voorafgaande waarschuwingen) Gazanen ‘geëlimineerd’ die de gele lijn overschrijden.

Hamas’ tweede man, Raad Saad, is ruim een week geleden in Gaza City, dus aan de Palestijnse kant van de gele lijn, gedood door een drone-aanval. Volgens Israël een vergelding voor herhaaldelijke schendingen van het bestand, waaronder een aanval van Hamas waarbij Israëlische soldaten gewond raakten. Eerder al werden drie Israëlische soldaten door Hamas gedood.

De start van de zogeheten tweede fase van het bestand, ontwapening van Hamas en vernietiging van zijn militaire infrastructuur (met name tunnels en wapenfabricage) lijkt nog ver weg. Hamas weigert de wapens neer te leggen voor Israël zich geheel uit Gaza heeft teruggetrokken en heeft bovendien ook niet getekend voor de tweede fase van Trumps vredesplan.

Er is de nodige ‘intelligence’ dat Hamas zich aan het herbewapenen is en ook is het stoffelijk overschot van de laatste gijzelaar, Ran Gvili, nog niet terug. Gesprekken over een internationale stabilisatiemacht lijken bovendien weinig zoden aan de dijk te zetten omdat Arabische landen ervoor terugschrikken daarvoor troepen te leveren (moslims willen niet op moslims schieten, althans niet in Gaza).

Turkije, dat wel bereid is in een vredesmacht te participeren, is voor Israël een ‘no way’ vanwege Erdoğans openlijke solidariteit met Hamas. Erdoğan weigert de 7 oktober-slachting te veroordelen en betitelt de Hamasstrijders als vrijheidsstrijders.

De Amerikaanse (republikeinse) senator Lindsey Graham, die deze week in Israël was, gaf alvast een schot voor de boeg. ‘Put them [Hamas] on the clock. If they don’t disarm in a credible way, then unleash Israel on ’em.’

Palestijnse staat

Ook aan Israëlische zijde zijn er de nodige bedenkingen bij fase 2. De grensovergang bij Rafah zou dan aan twee kanten open moeten, waardoor vertrokken Palestijnen weer kunnen terugkeren, ‘dual use’-materiaal zou weer moeten worden toegelaten (zoals cement en staal dat onder meer ook voor nieuwe of herstel van bestaande tunnels kan worden gebruikt) en het leger zou zich tot aan de grens moeten terugtrekken waarmee de huidige veiligheidszone zou verdwijnen.

Trumps vredesplan voor Gaza rept van een ‘pad naar Palestijnse zelfbeschikking en een Palestijnse staat’ wanneer de condities daarvoor rijp zijn. Het lijkt op lippendienst aan Europa en de islamitische wereld, maar is wel van een heel andere orde dan de reeks erkenningen van een niet-bestaande Palestijnse staat door tal van Europese landen.

Nog steeds Israëlhaat en terrorisme

Ooit zal die er overigens wel moeten komen. De bezetting van de Westoever (Samaria en Judea) kan niet eindeloos voortduren en annexatie zou gezien de demografische ontwikkeling op den duur het einde betekenen van Israël als democratie. Maar er moet dan nog wel heel veel gebeuren.

Vooralsnog worden er wekelijks terreurcellen opgerold en worden er op of vanuit de Westoever nog regelmatig terroristische aanslagen gepleegd. De symbolische erkenningen van een Palestijnse staat staan in schril contrast met de realiteit op de Westoever en in Gaza waar de heersende ideologie nog steeds is dat de Joodse staat moet verdwijnen. Het onderwijs is er, evenals in Gaza, een belangrijke voedingsbodem voor Israëlhaat en terrorisme.

Palestijnse schoolboeken vol jihad en antisemitisme

In november verscheen een rapport van het in Londen gevestigde (Israëlische) IMPACT-se (Institute for Monitoring Peace and Cultural Tolerance in School Education) over het schoolcurriculum van de Palestijnse Autoriteit. Ondanks beloften van Abbas, voorzitter van de Palestijnse Autoriteit, aan de VS, de EU en de Franse president Macron zijn de mede door Europa gefinancierde Palestijnse schoolboeken (waaronder leerboeken in natuurwetenschappen en wiskunde) net als in vorige edities nog steeds doorspekt met verheerlijking van de jihad, martelaarschap en terrorisme, antisemitisme en verwerping van zowel vrede met de Joodse buurman als een tweestatenoplossing. In de boeken is Israël alvast van de aardrijkskundige kaarten verwijderd. Ergo: de Palestijnse jeugd krijgt geen andere toekomst ingelepeld dan hun ouders en grootouders voorgeschoteld kregen.

Israël, de settlers voorop, brengt uitzicht op enige vrede ook niet naderbij. Joods terrorisme op de Westoever wordt slechts mondjesmaat bestreden. Bij talloze incidenten staat het leger erbij en kijkt ernaar, al worden er af en toe ook Joodse terroristen gearresteerd. Verder is er een stille annexatie gaande. Zo keurde het Israëlische veiligheidskabinet begin december de vestiging van 19 nieuwe settlements goed.

Binnenslands ook geen pais en vree

Binnenslands rommelt het ook stevig in Israël. Een wetsvoorstel dat de dienstplicht en uitzonderingen daarop voor charedische (ultraorthodoxe) mannen wil regelen, verdeelt het land tot op het bot en brengt de regering (wederom) stevig in aanvaring met enerzijds de Charediem en anderzijds de oppositie en de Hoge Raad. De laatste heeft de uitzondering van dienstplicht voor orthodoxe mannen vorig jaar onwettelijk verklaard.

Een tweede twistpunt is het voornemen van de regering om zelf een onderzoekscommissie in te stellen naar wat er misging op en voor 7 oktober. Anders dan de legerleiding weigeren Netanyahu en de zijnen enige verantwoordelijkheid te nemen voor de gebeurtenissen op 7 oktober. De oppositie, geruggesteund door representanten van de slachtoffers van 7 oktober, wil een onafhankelijke staatscommissie ingesteld door de rechterlijke macht. Degenen die zelf (mede)verantwoordelijk zijn kunnen zichzelf niet onder de loep nemen, aldus de oppositie, dan wordt het een witwascommissie.

Safe heaven

Helaas beperkt islamitische terreur zich niet tot het Midden-Oosten. Met te grote regelmaat berichten de media hier van antisemitische aanslagen en terreur elders in de wereld, met de aanslag op bezoekers van het Chanoeka-festival op Bondi Beach in Sydney als laatste dieptepunt. Het weerhoudt de meeste Israëli’s niet van vakanties in het buitenland, al neemt menigeen zich voor aldaar geen Hebreeuws te praten en zich desgevraagd uit te geven als inwoner van Malta (‘De meeste mensen weten toch niets van dat land’). Maar als je als Jood echt veilig wilt zijn, kun je beter in Israël blijven, zo is inmiddels de communis opinio.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook straks in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Donateurs kunnen ook reageren op recente artikelen, video’s en podcasts en ter publicatie in Wynia’s Week aanbieden. Stuur uw reacties aan reacties@wyniasweek.nl Vergeet niet uw naam en woonplaats te vermelden (en, alleen voor de redactie: telefoonnummer en adres). Niet korter dan 50 woorden, niet langer dan 150 woorden. Welkom! 

Het bericht De oorlog is afgelopen, maar het vechten gaat door verscheen eerst op Wynia's Week.

Vanaf vroeg in de ochtend worden de vrijlating en de gebeurtenissen eromheen live op tv uitgezonden. Eerst vooral beelden van het Gijzelaarsplein in Tel Aviv. Vroeg in de ochtend is het er stampvol. Tienduizenden mensen al. Ze zijn uitgelaten, er wordt gedanst en gezongen. ‘Peace upon Israel’ is er in levensgrote letters te lezen. De aankondiging dat de eerste zeven gijzelaars in auto’s van het Rode Kruis zitten wordt met gejuich en veel weggepinkte tranen ontvangen. Eitan Mor, de tweeling Gali en Ziv Berman, Matan Angrest, Omri Miran, Alon Ohel en Gilboa Dalal. Ook bij de huizen van de gijzelaars staan honderden mensen de vreugde te delen.

In Israël kan Trump niet meer stuk

Elders in het land is het stil. De snelweg tussen Tel Aviv en Jeruzalem is gesloten in afwachting van de komst van Trump. Bij de Knesset daarentegen verdringen genodigden, gedelegeerden en journalisten elkaar. ‘Welcome to the Knesset President Trump.’ In Israël kan hij niet meer stuk. Hij heeft het vrijwel onmogelijke voor elkaar gekregen: een bestand, vrijlating van alle gijzelaars en een plan voor een vrediger toekomst waarover partijen verder willen praten.

‘Het is een kans die we moeten grijpen’ commentarieert mijn zwager, een doorgewinterde reservist. ‘Hopelijk een vrediger toekomst.’ Echte vrede lijkt voor de huidige generaties te hoog gegrepen. ‘Peace will come when the Arabs will love their children more than they hate us’, sprak voormalig minister-president Golda Meir al in het begin van de jaren zeventig. En die uitspraak heeft helaas nog steeds niets aan geldigheid ingeboet.

Israëli’s zijn keien in het vieren van het moment. Vandaag is het feest. Althans voor velen. De families van vermoorde gijzelaars wachten gespannen af of hun geliefden ook terugkomen en geïdentificeerd kunnen worden. Een einde aan de onzekerheid, een afsluiting in de vorm van een begrafenis en een sjiva, de zevendaagse Joodse rouwperiode. Ook de families van de 2000 omgekomen soldaten, volwassen burgers, kinderen en Holocaust-overlevenden zullen gemengde gevoelens hebben: vreugde over de vrijlating van de levenden en pijn over hun geliefden.

Geen show

Vandaag geen show van Hamas bij de overhandiging van de gijzelaars. Vlak voor de vrijlating bellen Hamas-terroristen de ouders van gijzelaars. Eerst nam de moeder van Evyatar David, de uitgehongerde gijzelaar die zijn eigen graf moest graven waarvan het beeld door Greta Thunberg gebruikt werd als bewijs voor de genocide in Gaza, niet op. Maar toen de telefoon met het ‘unrecognized number’ voor de derde keer overging, kreeg ze haar zoon in beeld met een gemaskerde terrorist ernaast. Hij heeft wat gewicht gewonnen. Het verzoek van Hamas was om de video van het telefoongesprek publiek te maken en de ouders deelden hun vreugde maar wat graag.

Elon Ohel en Eli Sharabi

Wat later vliegt de ‘Trump Force One’ laag over het Gijzelaarsplein en wordt in Gaza de overdracht van de overige dertien levende gijzelaars in gang gezet. We zien alles op tv. De eerste foto van Elon Ohel komt in beeld. Nog in Gaza waar het Rode Kruis de gijzelaars aan het leger overhandigt. In gesprek met een psycholoog van het leger die zijn conditie scant. Elon is de pianist die op het festivalterrein door een granaat aan één oog blind is geworden. Links in beeld zien we een shot van juichende en dansende vrienden bij zijn huis.

Een interview met de eerder vrijgelaten Eli Sharabi, toen een geraamte, die met Alon in de tunnels heeft gezeten en had aangeboden Alon te laten gaan en zelf te blijven. We zien zijn oma, een Holocaust-overlevende.

Gali Berman en Omri Miran

We horen een telefoongesprek met Emily Damari, de Engelse supporter van Tottenham Hotspur, die wacht op Gali Berman, een van de tweeling, met wie ze samen ontvoerd werd nadat hij haar te hulp was geschoten. ‘Ik kan mijn leven niet echt terugkrijgen voor ik hem heb omhelsd.’ De tweelingbroers ontmoeten elkaar voor het eerst na twee jaar. Ze wisten niet van elkaar dat ze in leven waren. Op het Gijzelaarsplein worden de beelden live uitgezonden. Gejuich en gedans bij elke gegijzelde die in beeld komt.

We horen de vrouw van Omri Miran haar dochters bellen dat hun vader leeft en in Israël is. Haar jongste dochter heeft haar vader nog nooit gezien.

Maccabi Tel Aviv

Vlak bij kibboets Re’im aan de grens met Gaza staan helikopters klaar om de gijzelaars met hun ouders naar een ziekenhuis in het centrum van het land te vervoeren. Langs de weg daarnaartoe staan talrijke mensen met Israëlische vlaggen. In het Bloomfield stadion in Tel Aviv staan suppoters van Maccabi Tel Aviv op het veld al te zwaaien met vlaggen in de kleur van hun team om de helikopter die Gali en Ziv Berman zal vervoeren te verwelkomen. De tweeling zit zelf met shirts van Maccabi in het legerbusje op weg naar de helikopter.

Zonder uitzondering spreken ouders van gijzelaars hun dank uit aan alle soldaten die hun leven gewaagd of verloren hebben. In Israël zijn de meeste mensen ervan overtuigd dat alleen de pressie van het leger de vrijlating van de gijzelaars naderbij heeft gebracht. Maar voor de werkelijke vrijlating was meer nodig.

Ontvangst van Trump

In de Knesset ligt de rode loper uit. Een erewacht, Netanyaha met zijn vrouw en Ohana, de voorzitter van de Knesset, met zijn man. ‘In Gaza zouden ze hem van het dak hebben gesmeten’, commentarieert mijn echtgenote. Allen staan klaar om Trump te ontvangen. De security-mensen dragen mondkapjes, waarschijnlijk een wens van Trump. Na binnenkomst schrijft hij in het gastenboek. ‘This is my great honour. (…) This is the dawn of a new day.’

De Trump-deal. ‘Iedereen heeft gewonnen, iedereen heeft verloren’ kopt Ynet. Israël heeft gekregen wat tot voor kort voor onmogelijk werd gehouden: de vrijlating van alle levende gijzelaars en de terugkeer van een groot deel van de vermoorde gijzelaars zonder dat Israël de Gaza-strip geheel hoefde te verlaten. Buiten de zogeheten gele lijn blijft het leger 53 procent van de strip controleren, inclusief een substantiële buffer die moet voorkomen dat terroristen de grens kunnen bereiken. Daar staat tegenover dat Hamas niet van zins is te ontwapenen voor er een Palestijnse staat is.

Hamas verkreeg een einde aan het vechten en de internationaal gegarandeerde belofte dat Israël niet opnieuw zal aanvallen zolang de onderhandelingen voortduren over de resterende fasen van de Trump-deal. Hamas krijgt eveneens hulp van andere landen en behoudt zijn macht over Gaza. En vooral internationale erkenning van een Palestijnse staat die er nooit was en er voorlopig waarschijnlijk ook niet zal komen.

Prabowo Subianto

Maandag 13 oktober, 14:00 uur, de deadline van de dinsdag-editie van Wynia’s Week. Alle levende gijzelaars zijn in Israël. Allen sterk vermagerd, de meesten in redelijke conditie. De vreugde zal nog wel even voortduren, al zal er straks schaduw vallen als de vermoorde gijzelaars komen.

Trump zit in de Knesset welverdiend eerbetoon in ontvangst te nemen. Hij mag Netanyahu meenemen naar de conferentie in Sharm el-Sheikh (wat Netanyahu uiteindelijk toch niet doet, red.), terwijl Israël zich, als klap op de vuurpijl, voorbereidt op de komst van het staatshoofd van het grootste moslimland ter wereld: Prabowo Subianto, president van mijn geboorteland Indonesië. De oorlog is ten einde, nu nog werkelijke vrede.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht De oorlog is ten einde, nu nog werkelijke vrede verscheen eerst op Wynia's Week.

Andere koek

De raketten uit Iran zijn andere koek dan die uit Gaza, Jemen of Libanon. Juni, vrijdag de dertiende kwamen de eerste. Of om precies te zijn: de eerste dit jaar. Een salvo van ruim negentig ballistische raketten, de meeste werden onderschept, en een paar hits. Tal van gewonden en veel materiële schade. De volgende dag ging het erger mis. Een directe hit doodde in het Arabische stadje Tamra drie vrouwen en een kind. Ze zaten in een safe room, maar die zijn niet bestand tegen voltreffers, zoals een paar dagen later wederom bleek in Ramat Gan. Inmiddels zijn er 28 mensen omgekomen door Iraanse raketaanvallen, de meesten in de eerste dagen nadat de Iraanse vergeldingsacties begonnen.

De meeste salvo’s uit Iran worden tijdig gesignaleerd. Een app op je telefoon laat je weten dat je snel een schuilkelder moet opzoeken of, als die niet in de buurt is, een protected space. Wij hebben geen safe room, maar de eerste dagen waren 10 à 15 minuten genoeg om naar de schuilkelder van het dorp te gaan of naar vrienden die er wel een hebben. Tot we een keer met zijn vieren net in de auto zaten en de sirenes al begonnen te loeien. Thuis zochten we sindsdien een plek in een hoek waarheen geen gebroken glas kan vliegen en waar een eventueel neervallend stuk van het plafond niet als eerste zal belanden. Op zulke momenten verheug ik me maar in enige kennis van statistiek.

Het doel van de aanvallen op Iran was niet om het regime aldaar omver te werpen, maar om te voorkomen dat Iran over atoomwapens kan beschikken. Vlak voor de Israëlische aanval op Iran begon, maakte het Internationale Atoomenergieagentschap (IAEA) wereldkundig dat Iran bijna voldoende verrijkt uranium had om atoombommen te kunnen maken. Het ‘Death to America, death to Israel’ is in een groot deel van de wereld vaak als folklore afgedaan, maar is hier al vele jaren uiterst serieus genomen. De Amerikaanse aanval met B2-bommenwerpers kwam in Israël dan ook als een verademing daar de eigen luchtmacht technisch niet in staat is de nucleaire locaties grondig te vernietigen.

‘De Israëlische aanval op Iran valt niet onder het recht op zelfverdediging en strookt dus niet met het internationaal recht’ lees ik al snel na het begin van de aanval in een voormalige Nederlandse kwaliteitskrant. Het is een preventieve aanval, terwijl, aldus Marieke de Hoon, universitair hoofddocent aan de UvA, de Verenigde Naties ooit ‘is opgericht om het patroon van preventieve aanvallen te doorbreken’. Nog even terzijde dat hierover in het Handvest van de VN en het Statuut van het Internationaal Gerechtshof met geen woord gerept wordt, dunkt mij dat als de Israëlische aanval strijdig zou zijn met het internationaal strafrecht het van tweeën één is: Of de aanval kan niet door de beugel of het internationaal strafrecht is niet meer geheel bij de tijd, al vrees ik dat deze laatste gedachte aan de Universiteit van Amsterdamistan vloeken in de kerk is.

De motie-Piri

Mijn Nederlandse roots willen de laatste tijd wel vaker pijn doen. Zo kwam de motie-Piri van GroenLinks-PvdA, waarmee om een volledig wapenembargo tegen Israël werd gevraagd, hard aan. Gelukkig stonden een aantal prominente oudgedienden op, al wil ik nog wel wat afdoen aan de bewoordingen van hun weggestemde tegenmotie. ‘Overwegende dat (…) het volstrekt verwerpelijk beleid van de regering Netanyahu bestreden dient te worden (…)’ lijkt me geen taalgebruik dat je jegens een bevriend staatshoofd gebruikt en is ook wel heel zwaar aangezet (‘volstrekt verwerpelijk’, niets goeds?).

Verder klopt het dat het wegvallen van de raketverdediging zou kunnen leiden tot ‘tienduizenden extra (…) burgerslachtoffers, zowel Palestijnen, Israëlische Arabieren, Druzen, Christen[en] als Joodse Israëli’s’, maar het gebruik van het hiervoor door mij weggelaten woord ‘onschuldige’ is onzin. Om het bij de Joodse Israëli’s te houden … onschuldig? De aanval op Iran is massaal verwelkomd. Velen denken dat het land hierdoor veiliger is geworden. Net zomin als het merendeel van de bewoners van Gaza geen schuld heeft aan de rampspoed die zich daar voltrekt, hebben de Joodse Israëli’s geen schuld aan de aanvallen op Iran. Integendeel en met trots.

‘Jullie waren medeplichtig’

Tijdens de bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de VN op 22 juni naar aanleiding van de aanval op Iran verwoordde Israëls ambassadeur Danny Danon aldaar het sentiment. Vrij vertaald: ‘Afgelopen nacht veranderde de loop der geschiedenis. De VS, de leider van de vrije wereld, nam de grootste existentiële bedreiging van de vrije wereld weg. Dat was geen vrije keuze, maar noodzaak (…) een gerechtvaardigde aanval.’

Om vervolgens de landen toe te spreken die deze aanval veroordelen. ‘Waar waren jullie toen Iran zich haastte kernbommen te maken? Waar waren jullie toen Iran uranium verrijkte tot ver boven het niveau dat nodig is voor civiel gebruik? Toen het ondergrondse fortificaties bouwde om onze uitroeiing voor te bereiden? Waar waren jullie toen Iran onderhandelingen tot theater degradeerde en bedrog tot strategie verhief? Jullie waren stil. Jullie waren medeplichtig. Jullie waren bang. Jullie waren toeschouwers.’

Niet alleen het sentiment is hier anders dan elders, ook het gedrag. Ontvluchten mensen doorgaans oorlogsgebieden als ze de kans krijgen, hier stelden de naar schatting 150.000 in het buitenland gestrande Israëli’s vrijwel alles in het werk om zo snel mogelijk terug te komen. Dat was op 7 oktober zo en ook nu weer. ‘Ask Greta’ leerden sociale media als antwoord op de hoe-vraag. Er kwamen ook werkelijk Israëli’s vanaf Cyprus per jacht terug. Twee jachten haalden het niet en moesten door de marine aan land worden gebracht. Niet vermeld is of deze opvarenden ook een broodje pastrami kregen.

Niet meer alleen militaire doelen

Kort na de aanval van de VS lieten Israëlische bronnen doorschemeren bereid te zijn de bombardementen op Iran te staken. Israël meent zijn doelen – het wegnemen van de dreiging van kernraketten en ballistische raketten – bereikt te hebben. Tot er een akkoord kwam, ging de Israëlische luchtmacht nog onverdroten voort. ‘3½ uur uit en thuis naar Teheran’ vertelde S., de moeder van een F35-piloot. Niets vergeleken met de 32 uur die de Amerikaanse B2’s onderweg waren.

De laatste Israëlische aanvallen betroffen niet meer alleen nucleaire en lanceerinstallaties en plekken waar raketten geproduceerd worden. Het hoofdkwartier en commandocentrum van de Iraanse Revolutionaire Garde werden getroffen en militaire vliegtuigen vernietigd. En veel minder strategisch, maar niet onbeduidend: de ‘Countdown to Israel’s destruction’-klok op het Palestinaplein in Teheran is niet meer en de entree tot Teherans beruchte Evin-gevangenis, waar de door het regime meest gevreesde politieke gevangenen en inwoners met een dubbele nationaliteit vastzitten, zo niet gemarteld worden, is gebombardeerd.

Dinsdagmorgen werden we – hopelijk voor het laatst – vroegtijdig uit onze slaap gehaald door het alert op onze telefoons en even later de sirenes. Op de telefoon lazen we dat om 07.00 uur een bestand zou ingaan. Het mocht vier inwoners van Be’er Sheva niet meer baten. Een voltreffer maakte een einde aan hun leven. Later in de ochtend kwam er weer een Iraanse raket en dreigden meer aanvallen over en weer tot Trump een verlossend woord sprak. ‘Don’t know what the f*ck they’re doing’ en ‘I’m unhappy if Israel is going out this morning because of one rocket that didn’t land, that was shot perhaps by mistake, but didn’t land’.

Uiteindelijk is Trump hier de baas. Tijdens zijn telefoongesprek met Netanyahu kregen de al opgestegen F35’s opdracht rondjes te gaan vliegen tot ze even later werden teruggeroepen. Als geste stond Trump toe dat één jet nog een Iraanse radarinstallatie in puin mocht gooien.

Alle restricties ingetrokken

Het leven hernam hierna in no time zijn beloop. From zero to hundred. Alle restricties zijn ingetrokken. Drukte op de wegen, reisbureaus worden platgebeld om vakanties te boeken, de cafés zijn weer vol, Ben Gurion Airport is open. El Al begint een luchtbrug om gestrande Israëli’s op te halen en verschillende luchtvaartmaatschappijen, waaronder Fly Dubai en een Chinese maatschappij, hebben aangekondigd weer op Tel Aviv te gaan vliegen. Laten we hopen dat het bestand standhoudt en een vervolg krijgt in een langdurig atoombomvrij Iran.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De Amerikaanse aanval op de nucleaire locaties in Iran kwam hier in Israël als een verademing verscheen eerst op Wynia's Week.

Donderdag 1 mei was onafhankelijkheidsdag. ‘77 years old and still everybody wants to fuck you. Happy birthday Israel’, lees ik ergens. Een dubbelzinnige tekst waarin het ‘everybody’ gelukkig niet helemaal waar is.

Het gebruik wil dat mensen er deze dag op uittrekken om ergens te gaan barbecueën. Dit jaar was er een verbod om dat in de natuur te doen vanwege acuut gevaar voor branden. Daags ervoor waren grote gebieden al in as gelegd. Mijn echtgenote en ik waren voor een Argentijns/Braziliaanse asado uitgenodigd door een gezin uit de aan de grens met Gaza gelegen kibboets Mefalsim. Buiten in de tuin. Het zicht op Gaza wordt er ontnomen door een natuurlijke wal.

Dag en nacht artillerie

Kort na 7 oktober waren Mira, haar echtgenoot Yotham en hun twee kinderen een paar dagen te gast geweest in onze Zimmer. Daarna vertrokken ze voor ruim een jaar naar een hotel in Herzliya omdat ze liever bij de andere evacuées van hun kibboets wilden zijn. Inmiddels zijn ze terug in Mefalsim.

De grens wordt scherp bewaakt en er worden vrijwel geen raketten meer afgevuurd. Mira vertelt dat ze het huis eigenlijk alleen nog verlaat om kunsttherapie te geven en boodschappen te doen. Ze zou het liefst naar een stad in het centrum van het land verhuizen, maar praktische bezwaren staan dit in de weg. Haar echtgenoot blijft liever in de kibboets wonen. Op 7 oktober hoorden ze vanuit hun safe room terroristen buiten praten. Yotham wijst ons de plekken waar ze, na achttien uur in hun schuilkamer te hebben gezeten, dode terroristen zagen liggen. Het leger was toen net gearriveerd. Tijdens de asado horen we met grote regelmaat luide knallen. ‘Onze artillerie’ vertelt de broer van Mira. ‘Het gaat dag en nacht door.’

Voorafgaand aan de barbecue bezochten we de plaats waar het Nova-festival plaatsvond. Langs het toegangspad ligt op een helling een groot doek met de tekst ‘Bring them home now’. Op de site staren honderden foto’s van veelal jonge slachtoffers ons aan. Onder elke foto rode anemonen van aardewerk, bloemen die de velden hier in de winter kleuren. Even verder een net aangeplant bos met aan elk boomstammetje wederom foto’s van de slachtoffers. In totaal zijn hier of in de directe omgeving 364 festivalbezoekers doodgeschoten of levend verbrand. Veertig mensen zijn van hier ontvoerd naar Gaza. We gaan op zoek naar de foto van Shaffik, een goede kennis uit ons dorp die als ‘helper’ festivalbezoekers terzijde stond die te veel pillen of poeiers tot zich hadden genomen. Na lang zoeken vinden we zijn foto. Zijn zonnebril en sleutelhanger hangen ernaast.

Yuval Raphael

Veel bezoekers wisten op 7 oktober aan de terreur te ontsnappen. Een van hen is Israëls kandidaat voor het Eurovisie Songfestival. Yuval Raphael zal in Bazel de song ‘New day will rise’ ten gehore brengen. Ze ontvluchtte met vier vrienden het festivalterrein. Ze verstopten zich met vele anderen in een van de bomshelters langs de weg. Al snel kwamen er terroristen die hen met scherp beschoten. Yuval hield zich zeven uur lang doodstil onder lijken van vermoorde festivalgangers. Terugkerende terroristen schoten er opnieuw op festivalgangers die nog bewogen en gooiden daarna een granaat naar binnen.

Te midden van deze ellende rinkelde Yuvals telefoon. Haar vader. ‘Papa, er liggen dode mensen op me. Bel de politie.’ ‘Houd je doodstil lieverd, beweeg niet’, antwoordde haar vader. Toen er eindelijk soldaten arriveerden, durfden de paar overlevenden zich nog steeds niet te bewegen. Pas toen een soldaat riep ‘Nizan, je vader wacht op je’, kwam er beweging.

Toen Yuval buiten kwam, haar kleren doordrenkt en haar gezicht besmeurd met het bloed van anderen, kon ze alleen maar naar de hemel kijken. ‘Ik kon niet geloven dat ik nog leefde.’ Korte tijd later is ze bij wijze van therapie gaan zingen. ‘Ik besloot om niet de rest van mijn leven aan PTSS te gaan lijden. Ik wilde mijn pijn omzetten in iets dat betekenis heeft.’ Ze bleek een natuurtalent en won vervolgens als nieuwbakken zangeres de tv-show ‘Next Star for Eurovision’ met deelname aan het songfestival als bekroning.

Onderhandelingen met Hamas over een bestand lopen keer op keer vast. Hamas eist volledige terugtrekking van het Israëlische leger en een einde aan de oorlog. Israël, dat wil zeggen de Israëlische regering, probeert via tijdelijke bestanden een deel van de gegijzelden terug te krijgen. Er zijn momenteel nog 59 gegijzelden in Gaza, waarvan er mogelijk nog 24 in leven zijn. Donald Trump liet deze week het getal 21 vallen. Afgelopen dinsdag liet Hamas weten het nut van verdere onderhandelingen niet meer in te zien en dringt er bij de internationale gemeenschap op aan om Israëls ‘hongeroorlog’ te beëindigen.

De Israëlische regering heeft aangekondigd het militaire offensief in Gaza fors op te gaan voeren met als doel om Gaza te bezetten. Eerst noordelijke delen van Gaza, waarbij de bevolking naar afgebakende zones in het zuiden zal worden gestuurd. Dit is een verandering van strategie. Waar het leger zich eerst terugtrok uit gebieden die van terroristen waren gezuiverd, zal het daar nu blijven om te voorkomen dat terroristen er terugkeren.

De levering van hulpgoederen, die twee maanden geleden is stopgezet, zal worden hervat nu er – voor het eerst (!) – echt honger dreigt, zij het via private organisaties en onder streng toezicht van het leger om te voorkomen dat Hamas er beslag op legt. De voorbereiding op het offensief is gestart, maar de daadwerkelijke intensivering van de strijd wordt uitgesteld tot het bezoek van Trump aan de regio medio volgende week. Het biedt Hamas nog de mogelijkheid om eieren voor zijn geld te kiezen, al verwacht niemand dat dit zal gebeuren.

De gegijzelden worden geofferd

Chief of Staff Eyal Zamir heeft het veiligheidskabinet gewaarschuwd dat zowel het verslaan van Hamas als het redden van de gegijzelden ‘problematisch’ is, maar dit was tegen dovemansoren gezegd. Eerder al had Bezalel Smotrich van de Nationaal-Religieuze Partij en kort daarna ook Benjamin Netanyahu laten weten dat het verslaan van Hamas prioriteit heeft boven het redden van de gegijzelden.

Zou het niet om mensenlevens gaan, maar om geld of goederen, dan zou iedere econoom in zijn handen klappen. Wie zaait zal oogsten en de kost gaat voor de baat uit. Ofwel: 24 (of 21) geslachtofferde gegijzelden kan talloze slachtoffers in de toekomst voorkomen, want Hamas zal ooit weer proberen opnieuw een slag te slaan. Bij deze kost komen ook nog een onbekend aantal soldaten die hun leven of leden zullen laten bij het intensiveren van de oorlog.

Maar het gaat niet om geld of goederen. In Israël stond tot voor kort altijd voorop dat gevangengenomen of gedode soldaten of burgers koste wat het kost teruggehaald moesten worden, met als roemrucht voorbeeld de ontknoping van de vliegtuigkaping in Entebbe (1976). Tot voor kort… En tot ontsteltenis van het grootste deel van de Israëlische bevolking, aldus recente peilingen die indiceren dat circa 70 procent vindt dat de oorlog beëindigd moet worden als daardoor alle gegijzelden vrijkomen. Massale demonstraties in onder meer Tel Aviv, Jeruzalem en Haifa, evenals op bruggen over snelwegen, geven hier iedere zaterdag gezicht aan. ‘Lefties’ aldus de regeringscoalitie. De orthodoxe politieke partijen houden zich op dit punt stil zolang er maar zorg wordt gedragen dat orthodoxe jongeren buiten het leger kunnen blijven. Overigens is niets in dit land zwart-wit. Het Netzah Yehuda-bataljon, bijvoorbeeld, maakt het ultraorthodoxen mogelijk om als gevechtssoldaat te dienen.

Mededogen

Per saldo kennen oorlogen alleen maar verliezers, zij het dat de ene partij doorgaans meer verliest dan de andere. Naast alle doden, gewonden en getraumatiseerden aan de Israëlische kant zijn de inwoners van Gaza evenzeer, of beter gezegd nog veel meer, slachtoffer van al het geweld. Cijfers zijn hier niet op zijn plaats omdat de door Hamas verstrekte getallen onderdeel van zijn oorlogvoering zijn. Veel empathie ten opzichte van de Gazanen is er onder de niet-Arabische bevolking van Israël overigens niet te vinden. Zelfs de talloze peaceniks uit de kibboetsen aan de grens met Gaza hebben, zo ze niet vermoord zijn, andere inzichten gekregen.

Hamas is destijds met een grote meerderheid democratisch gekozen tot bestuurder van de enclave. Duizenden Gazanen vonden vóór 7 oktober werk in de kibboetsen zonder ook maar met een woord te spreken over wat er in Gaza gaande was. Tienduizenden vonden werk in het bouwen van tunnels en de smokkel van wapens. De verhalen van vrijgelaten gegijzelden helpen ook niet om wat mededogen met de Gazanen te krijgen.

De op 7 oktober gekidnapte en inmiddels vrijgelaten soldate Liri Albag vertelt in een interview met de Times of Israel dat toen ze met vier andere soldates Gaza binnen werd gevoerd, ze omringd werden door talloze Gazanen die ‘in hun handen klapten, floten, dansten… Ze renden achter ons aan en schoten in de lucht. Kinderen, vrouwen, oude mensen.’ Andere gegijzelden werden in Gaza door omstanders geschopt en geslagen. Een in beslag genomen telefoon van een terrorist leerde van zijn trots dat hij zes of zeven Joden had vermoord en de reactie van zijn moeder: ‘Goed zo jongen, vermoord er meer.’

Ik kan zo nog wel even doorgaan, maar de strekking is dat er in Israël weinig mensen zijn die geloven dat er veel onschuldige Palestijnen zijn. Het haten van de Joden is er met de paplepel ingegoten. Op school leren Palestijnse kinderen uit door de met westers geld bekostigde schoolboeken van de UNRWA de zegeningen van de jihad. Nota bene deze week heeft het Europees Parlement voor de zesde keer (!) de bekostiging van dit educatieve materiaal veroordeeld en er worden nu zelfs aanstalten gemaakt om deze bekostiging te beëindigen. En misschien wel het belangrijkste punt: sinds 1948 is er nog geen één betekenisvol signaal ontvangen dat de Palestijnen in vrede naast Israël willen leven.

Annexatie van Gaza

Netanyahu lijkt meer en meer de weg kwijt te raken. Was Itamar Ben-Gvir, minister van Nationale Veiligheid, eerder uit de regering gestapt omdat hij van geen bestand wil weten, na het hervatten van de strijd liet Netanyahu hem gewoon weer op de voor hem gecreëerde post terugkeren. Inmiddels spreken de ultrarechtse coalitiegenoten van de Nationaal-Religieuze Partij (Smotrich) en Otzma Yehudit (Ben-Gvir) al hardop van het annexeren van geheel Gaza en, naar een idee van Trump die dat inmiddels alweer vergeten lijkt, het wegsturen van alle Gazanen naar andere landen (alsof er ook maar één land te vinden zou zijn die zich dat probleem op de hals wil halen).

De orthodoxe partijen verhinderen dat hun kinderen hun aandeel moeten leveren in de oorlog door in het leger te dienen. Uiteraard tot grote woede van de overige Joodse bevolking. Netanyahu verliest zich verder in zijn zelfverzonnen ‘deep state’, linkse functionarissen in instituties als het Hoge Gerechtshof en de binnenlandse veiligheidsdienst (de Shin Bet) die met een eigen agenda de regering zouden tegenwerken. ‘Anything goes’, zolang het Netanyahu dient zijn positie als regeringsleider te behouden.

‘A very big annoucement’

Het erratisch gedrag van Trump zet de Israëlische regering inmiddels flink te kijk. Afgelopen dinsdag verraste hij met de aankondiging van een overeenkomst met de Houthi’s zonder de raketaanvallen op Israël daarin te betrekken. De Houthi’s kondigden vervolgens aan de scheepvaart met rust te zullen laten, maar hun aanvallen op Israël voort te zetten. En wat Trump dan wil doen? ‘I’ll discuss that if something happens.’

Bij Trumps bezoek aan het Midden-Oosten medio volgende week wordt Israël overgeslagen. Hij komt om business te doen. Onder meer een megawapendeal met de Saoedi’s. Reuters berichtte eergisteren dat de VS de eis van normalisatie met Israël heeft laten vallen om met Saoedi-Arabië verder te praten over nucleaire samenwerking. Even eerder berichtte het Israëlische Ynetnews, op grond van een Egyptische bron en de Qatarese krant Al-Araby Al-Jadeed dat er, geheel buiten Israël om, ook een voorstel ligt voor een langdurig bestand, waarbij er onder meer een beperkt aantal gegijzelden zal worden vrijgelaten, waaronder de Amerikaanse Edan Alexander, en zal worden gegarandeerd dat de overige gegijzelden redelijke voeding en medische zorg gaan krijgen.

Heel wat anders dan Trumps eerdere uitlating dat ‘if they don’t release all hostages, we will give them hell’. Voorts liet Trump deze week weten dat hij ‘a very, very, very big announcement’ gaat doen, ‘like as big as it gets… It’s really positive and will come Thursday, Friday or Monday.’

Het is vrijdag 9 mei 2025, 12:00 uur: de eerdergenoemde 77-jarige wacht het gelaten af.

Willem Dercksen is eigenaar van een tekst- en redactiebureau en woont in Israël.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Zelfs de peaceniks uit de kibboetsen aan de grens met Gaza hebben, zo ze niet vermoord zijn, andere inzichten gekregen. Persoonlijke impressies uit Israël verscheen eerst op Wynia's Week.

De vrijlating van drie gegijzelden moet beginnen onder het toeziend oog van een televisieploeg uit Qatar. Drie ambulances van het Rode Kruis staan al klaar, omringd door een menigte Palestijnse mannen en jongens. Er loopt ook een enkel hoofddoekje tussen. De menigte loopt niet alleen rond de ambulances, maar mannen hangen er ook aan of staan erop. In Israël zitten tallozen aan de buis gekluisterd. De herinneringen aan de vorige vrijlating van gegijzelden meer dan een jaar geleden komen boven. Volgens sommige gegijzelden was de rit in de ambulance bijna nog angstiger dan de gevangenschap toen de toegelopen meute op de ambulances begon te beuken.

Dan een shot van een landende helikopter aan de Israëlische kant van de grens en even later nog een. Geblindeerde ramen. De gegijzelden zullen aan het oog van de camera’s worden onttrokken. Hier is geen privacywet voor nodig. In de eerste helikopter zitten de moeders van Romi Gonen, Emily Damari en Doron Steinbrecher.

Houthi’s vuren nog twee raketten af

In een volgend shot arriveren pick-up trucks van Hamas. De op de trucks staande ‘vrijheidsstrijders’ met hun groene haarbanden, gemaskerde gezichten en mitrailleurs worden toegejuicht. Analyse van de beelden leert later dat een en ander georkestreerd machtsvertoon van Hamas is. Even later slaagt de tv-ploeg uit Qatar erin een shot te krijgen van drie vrouwen die uit een busje klimmen en omringd door tientallen gewapende en gemaskerde Hamas-strijders overstappen in een ambulance. We menen Romi Gonen te herkennen. Op eigen kracht stapt ze uit. Israël is wat dit betreft op alles voorbereid. Mogelijk hebben sommige gegijzelden meer dan een jaar geen daglicht gezien, zijn ze ondervoed, gewond … Rond 18.00 uur arriveert de ambulance met de drie vrouwen in Israël.

Het bestand moest deze zondagochtend om 8.30 uur ingaan. Het werd drie uur later. Hamas kwam niet met een lijst van de vrij te laten gegijzelden op de proppen. ‘Logistieke problemen.’ Ondertussen meenden de Houthi’s nog twee langeafstandsraketten op Israël te moeten afvuren en berichtte het leger dat het erin geslaagd was het lichaam terug te brengen van Oron Shaul, een Israëlische soldaat die in 2014 in Gaza was gesneuveld tijdens de operatie ‘Protective Edge’.

Het was een lang proces om tot de bestandsovereenkomst te komen. Het laatste duwtje kwam van Trump die dreigde met all hell to pay als er voor zijn inauguratie geen bestand zou zijn. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff liet Netanyahu afgelopen zaterdag weten dat er nu knopen doorgehakt moesten worden, want dat de Amerikanen anders hun spullen zouden inpakken en naar huis gaan. Dit dreigement was overigens niet alleen tot de Israëlische regeringsleider gericht, maar ook tot Hamas.

Overeengekomen is om gedurende een bestand van 6 weken 33 gegijzelden vrij te laten, vrouwen en kinderen eerst. Voor elke gegijzelde zal Israël 30 gevangen terroristen vrijlaten en voor elke vrouwelijke soldaat 50. Afhankelijk van het aantal gegijzelden dat levend terugkomt, zal Israël in de eerste fase tot 1904 Palestijnse gevangenen vrijlaten, waarvan een fors aantal met bloed aan hun handen en meerdere levenslange gevangenisstraffen. Verder zal Israël zich geleidelijk terugtrekken uit het centrale deel van Gaza en ontheemde Gazanen mogen terug naar het noorden van de strip.

Veel weerstand tegen de deal in Israël

Op dag 16 van de deal zal er begonnen worden met onderhandelingen over fase 2 onder het toeziend oog van vertegenwoordigers van de VS, Qatar en Egypte. Beoogd wordt dan om alle resterende gegijzelden vrij te krijgen, inclusief gegijzelde (al dan niet levende) soldaten, en om tot een permanent staakt-het-vuren te komen en een volledige terugtrekking van het Israëlische leger. Fase 3 moet vervolgens de wederopbouw van Gaza beogen onder supervisie van Egypte, Qatar en de VN.

In Israël is er niet alleen veel instemming met, maar ook veel weerstand tegen de deal. De vrees van velen is dat de oorlog hierdoor voor niets is gevoerd, dat Hamas zich zal hergroeperen en dat er gewacht kan worden op nieuwe moord- en slachtpartijen. De ultranationalistische regeringspartij Otzma Yehudit, onder leiding van Ben-Gvir, trok zich onmiddellijk terug uit de regering. ‘Capitulatie voor Hamas.’ De oppositie voorkwam de val van de regering. ‘De deal is een morele overwinning.’ Bij de Ofer-gevangenis, waar zondagochtend de eerste serie vrij te laten terroristen werd verzameld, is fanatiek gedemonstreerd. Veel nabestaanden van in terreuracties omgekomen burgers zijn furieus.

Romi, Emily en Doron

De Israëlische orthodoxe Net 12-journalist Yair Cherki verwoordde zijn gevoelens bij het vrijlaten van terroristen wat mij betreft mooi en kernachtig. ‘Voor mij is het onverdraaglijk dat de moordenaar van mijn broer na 10 jaar wordt vrijgelaten en over een paar dagen wellicht in Istanbul in een café shoarma zit te eten.’ Yairs broer Shalom Cherki werd in 2015 in Jeruzalem doodgereden door Khaled Koutineh (37) die met zijn auto op een bushalte inreed. ‘Maar’, voegde Yair eraan toe, ‘mijn broer is dood en Romi [Gonen] leeft nog.’

Zondagavond rond 7 uur zien we de drie gegijzelde vrouwen uit de ambulance stappen. In Israël. Dank jullie wel is het eerste wat ze zeggen, horen we later. Op het oog in een fysiek redelijke toestand. Doron hinkt wat, Emily heeft haar hand in een verband en zwaait met haar resterende drie vingers. Ze werd op 7 oktober in haar hand geschoten toen ze haar even eerder neergeschoten hond aaide. Met de helikopter naar het Tel-HaShomer-ziekenhuis in Ramat Gan. In het achtuurjournaal krijgen we drie foto’s van drie blije jonge vrouwen met bleke gezichten en wallen onder hun ogen die hun moeders omhelzen. Even later drie video’s die laten zien dat ze hun families begroeten. Ultieme tearjerkers. Alle beelden zijn vooraf goedgekeurd door de familie van de gegijzelden. Geen ongewenste privacy-inbreuken.

Zaterdag moeten Shiri, Ariel en Kfir Bibas vrijkomen. Shiri was 33 toen ze vanuit kibboets Nir Oz gegijzeld werd, Ariel 4 en Kfir 9 maanden, de jongste gegijzelde. Op de vele posters die overal te zien zijn springen de kinderen eruit door hun leeftijd en rode haren. Vader Yarden blijft achter in Gaza. Hamas heeft hem verteld dat zijn vrouw en kinderen niet meer leven, maar hun dood is niet bevestigd. Iedereen hier hoopt het beste, maar vreest het ergste.

Is de oorlog nu zo’n beetje afgelopen, vroeg een kennis uit Nederland me. Was het maar waar. Er is een bestand met Hamas en een bestand met Hezbollah. Beide zijn wankel en het is koffiedik kijken hoe verder. De vooruitzichten zijn in ieder geval somber. De Palestijnen hebben de staat Israël nooit kunnen verkroppen en zijn uit op de vernietiging ervan. Dat geldt niet alleen voor Hamas, maar ook voor de PLO, de Islamitische Jihad, Hezbollah en wat dies meer zij. De beelden van zondagochtend bij de vrijlating van de drie gegijzelden suggereren niet dat daar ook maar iets in is veranderd.

Wat voor oorlog is dit?

Wat voor mensen zijn het die op het dak van een ambulance klimmen en beuken als er drie jonge vrouwen na 16 maanden gevangenschap worden vrijgelaten? Wat voor mensen zijn het die zelfs na tien jaar nog geen lijken vrijgeven voor een respectvolle begrafenis? Wat voor mensen zijn het die haat en rigide dogma’s verkiezen boven liefde en vrijheid? En wat voor oorlog is dit waarin de aangevallen partij de agressor al 15 maanden voorziet van water, elektriciteit, sanitaire voorzieningen en levensbenodigdheden en daarbij voortdurend beschuldigd wordt van genocide? Moet Churchill postuum nog veroordeeld worden voor oorlogsmisdaden vanwege de bombardementen op Duitse steden?

Willem Dercksen studeerde ooit sociologie en woont sinds 18 jaar in Israël. Hij is niet van het uitverkoren volk, zijn vrouw en twee kinderen wel.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in het nieuwe jaar 2025? Hartelijk dank!

Het bericht Wat voor mensen zijn het die op het dak van een ambulance klimmen en beuken als er drie jonge vrouwen na 16 maanden gevangenschap worden vrijgelaten? verscheen eerst op Wynia's Week.

Oorlogen worden nooit gewonnen. De ene partij verliest doorgaans alleen (veel) meer dan de andere. Voor Israël is het een oorlog op vele fronten met meerdere partijen. Niet alleen met Hamas c.s. in Gaza, maar ook met Hezbollah in Libanon, de Houthi’s in Jemen, het regiem in Iran, milities in Irak, de ‘resistance’ op de Westoever en in zekere zin ook met een aanzienlijk deel van de publieke opinie in het buitenland. Denk aan de talloze veroordelingen van Israël door de Verenigde Naties.

Een dag stilte

Op 27 november was het een dag stil boven ons huis. Vrijwel geen straaljager te horen. Het was de eerste dag van de bestandsovereenkomst van Israël en Hezbollah. De straaljagers waren al snel weer te horen. Aanvallen op zeven grensovergangen tussen Libanon en Syrië – waar Hezbollah probeerde wapens het land in te krijgen –  en vernietiging van talrijke Hezbollah-installaties.

In de reeds in 2006 overeengekomen bufferzone, het gebied ten zuiden van de Litani-rivier in Libanon, trof en treft het Israëlische leger (de IDF) tal van wapenopslagplaatsen aan, soms vlak naast Unifil-posten die daar al die jaren moesten toezien op de ontwapening van Hezbollah, maar ook in woonhuizen en zelfs in een als apotheek vermomd gebouw. Verder vond en vindt de IDF tal van tunnels, raketten, mobiele lanceerinstallaties en commandocentra.

In de tunnels worden niet alleen wapens aangetroffen, maar ook verblijven voor Hezbollah-strijders, voedselvoorraden, vrachtwagens en motoren, bij elkaar meer dan genoeg om Israël binnen te vallen op een manier die de 7 oktober-aanval van Hamas vanuit Gaza had doen verbleken. Wat Unifil niet kon voorkomen, ruimt de IDF nu op, al dan niet met steun uit de lucht. Zo lang het lukt, want het bestand is broos.

Het Israëlische Ynet, de website van de krant Yedioth Ahronoth, berichtte onlangs over een Deense militair die in UNTSO (United Nations Truce Supervision Organization) diende. ‘We waren,’ zei hij, ‘volledig afhankelijk van Hezbollah, onze bewegingsvrijheid was beperkt.’ Wanneer UNTSO plaatsen wilde inspecteren waar ze Hezbollah-activiteit vermoedde, werd dat verhinderd. ‘Ze waren agressief en blokkeerden de weg. Ze wilden niet dat we zagen wat ze deden. (…) We rapporteerden dagelijks, maar er gebeurde niets. De VN is incompetent.’

Gaza

Aan de grens met Gaza zijn ‘kiboetsniks’ begonnen met de wederopbouw van hun woonplaatsen. Het acute gevaar is geweken, al slaagt Hamas er incidenteel nog in een raket af te vuren en wordt er op verschillende plaatsen in Gaza af en toe nog stevig gevochten. De onderhandelingen over een staakt-het-vuren slepen zich voort, met over en weer beschuldigingen dat de andere partij steeds nieuwe eisen stelt. Een lijst met de namen van de gegijzelden en vermelding of ze dood of levend zijn, kan of wil Hamas niet geven. Naar eigen zeggen omdat er eerst een bestand moet komen om een complete lijst te kunnen samenstellen.

De oppositie in Israël beweert dat Benjamin Netanyahu een overeenkomst verhindert om zijn regering bij elkaar te kunnen houden. Otzmah Yehudit onder leiding van Itamar Ben-Gvir en de nationaal-religieuze partij onder leiding van Bezalel Smotrich willen geen bestand, ze zijn uit op annexatie van Gaza.

Het weer is inmiddels bar en boos met veel regen en koude nachten. Dat in de tentenkampen Palestijnse pasgeboren baby’s sterven van de kou, kan Hamas niet deren. De onderhandelaars verblijven goed verzorgd in Caïro, Qatar of Turkije. Mij doen de onderhandelingen denken aan die destijds in Camp David onder Bill Clinton, tussen Israël en PLO-leider Yasser Arafat. Eindeloos nee, nee, nee en nog eens nee. Het is sterk de vraag of meer flexibiliteit van Israëls kant nu wel tot een ja kan leiden. En mocht dat er vroeg of laat komen, leidt dat ook tot een einde van al de terroristische aanslagen op of vanuit de Westoever?

De Houthi’s

Afgelopen zaterdag moesten inwoners van het centrum van Israël voor de zesde keer die week hun bed uit om zich naar een schuilkelder te haasten vanwege een raket uit Jemen. In het begin van de oorlog werd er nog wat lacherig gedaan over de aanvallen van de Houthi’s. Waarmee schieten ze? Met jachnun (een Jeminitisch deeggerecht)? Waarom steeds maar één raket? ‘Omdat Jemenieten gierig zijn…’

Israëli’s maken grappen over alles en iedereen, ook over de ooit uit Jemen gevluchte Joodse inwoners en hun nazaten. Inmiddels hebben de Houthi’s al zo’n 200 raketten en 170 drones deze kant opgestuurd. Gelukkig kwamen de meeste niet aan of werden onderschept. Maar het gaat ook weleens mis. Zo werd een school in Petach Tikvah door brokstukken getroffen, gelukkig in de nacht toen er niemand was. De haven van Eilat ligt allang min of meer plat.

Wat willen de Houthi’s? Jemen ligt meer dan 2000 kilometer ver. Luai Ahmen, een naar Zweden gevluchte Jemeniet, legt in een interview met The Times of Israel uit dat al voordat de Houthi’s in 2014 de macht in het noordwesten van Jemen overnamen, het haten van Israël verankerd was in de schoolboeken en gebeden in de moskee. ‘Moge Allah Israël vernietigen, de Joden doden en alle zionisten tot wees maken’, leerde hij als kind. Afgezien van deze obsessie heeft het land niet veel. Jemen is een van de armste landen ter wereld en zonder de inmenging van Iran zouden er ook geen raketten zijn.

Bron van veel kwaad

Iran. Volgens Israël de bron van veel kwaad. Ook een land waar de machthebbers geobsedeerd zijn door hun haat voor het Joodse volk. Op 1 oktober vuurde Iran zo’n 180 raketten op Israël af, naar eigen zeggen als vergelding voor de succesvolle aanslagen op Hamas-voorman Ismail Haniyeh, Hezbollahs secretaris-generaal Hassan Nasrallah en de Iraanse generaal Abbas Nilforoushan. Israël op zijn beurt voerde een serie luchtaanvallen uit waardoor de defensie van Iran stevige klappen opliep. Volgens het hoofd van de Mossad, David Barnea, zou Israël er momenteel beter aan doen om Iran aan te vallen dan doelen in Jemen. Het kwaad bij de wortel aanpakken. Vooralsnog wil de regering daar niet aan. Wellicht wordt er gewacht tot Donald Trump het roer in de VS overneemt.

Goed nieuws

Het goede nieuws kwam op 8 december uit Syrië, de val van het regiem van Bashar al-Assad. Helemaal gerust is Israël er niet op. Voor de zekerheid is een bufferzone bezet, inclusief het Syrische deel van de berg Hermon. Israël ziet dit als een tijdelijke bezetting in afwachting van hoe de situatie in Syrië zich ontwikkelt. Drie dagen later was Frankrijk er al als haantje de voorste bij om dit te veroordelen. De nieuwe machthebber in Syrië toonde daarentegen enig begrip en heeft laten weten uit te zijn op een hartelijke relatie met Israël. ‘Wij hebben geen probleem met Israël … wij willen vrede’, aldus de gouverneur van Damascus namens de nieuwe leider Ahmed al-Sharaa. Israël hoopt dat dit bewaarheid wordt, maar wapent zich voor het tegendeel.

Meer goed nieuws kwam vlak voor kerst uit een Libanese bron, de krant al-Akbar: Sjiitische militie-eenheden hebben besloten hun aanvallen op Israël te staken. Sinds het begin van de oorlog lanceerden Irakese milities tientallen gevechtsdrones uit solidariteit met de ‘resistance’ in Gaza. De meeste richtten nauwelijks schade in, maar in oktober ging het mis toen een drone een legerbasis op de Golan-hoogvlakte raakte, waarbij twee soldaten omkwamen en 24 anderen gewond raakten.

Internationale publieke opinie

Kritiek vanuit het buitenland komt hier altijd hard aan. Israël is geen eiland en is economisch en militair afhankelijk van veel andere landen. Meer dan dat nog raakt kritiek het nationale rechtsgevoel. Israël is de oorlog niet begonnen, heeft de oorlog niet gewild en heeft het recht zich te verdedigen. Snapt de buitenwereld niet dat het een kwestie van overleven is, erop of eronder? Dit wil overigens niet zeggen dat alles welgedaan is.

Stuitend zijn de activiteiten van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Dit orgaan heeft het gepresteerd Israël 156 keer te veroordelen waar slechts 70 resoluties tegen andere landen tegenover staan. De WHO heeft Israël inmiddels 13 keer veroordeeld tegenover nul komma nul veroordelingen van andere landen. En waar was Amnesty International dat Israël beticht van genocide tijdens de moordpartijen van Assad in Syrië of de volkerenmoord in Darfur, Soedan?, zo schreef Ynet, dat vervolgt met te stellen dat de handen van de IDF niet altijd schoon zijn. Sinds augustus is het leger 74 onderzoeken gestart naar mogelijk wangedrag van soldaten. Niet alleen om de daders te straffen, maar ook om duidelijk te maken dat wandaden van soldaten uit den boze zijn in de enige democratie in het Midden-Oosten.

De Heilige Stoel

Vlak voor kerst mengde ook de plaatsvervanger van God op aarde zich in het debat. ‘Israel is machine-gunning children in Gaza (…) Dit is wreedheid’, ‘bombardementen op scholen en ziekenhuizen’, ‘de internationale gemeenschap moet onderzoeken of hier genocide van het Palestijnse volk plaatsvindt’. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken repliceerde: ‘Wreed zijn de terroristen die zich achter kinderen verschuilen om zo Israëlische kinderen te kunnen vermoorden. Wreed is het al 442 dagen vasthouden en misbruiken van 100 gegijzelden waaronder baby’s en kinderen.’ In een open brief in de Italiaanse krant Il Foglio schreef diaspora-minister Amichai Chikli dat de paus de term genocide trivialiseert. ‘Als een volk dat zes miljoen mensen in de Holocaust heeft verloren, hebben we een unieke gevoeligheid voor het misbruik van het begrip genocide.’

2025

Niemand weet wat het nieuwe jaar gaat brengen, al heeft Trump een snel einde aan de oorlog beloofd. Is een nieuw Midden-Oosten in de maak? Of blijft het de conflicthaard die het al eeuwen is? Dat Israël het islamitisch extremisme zal weten te weerstaan, ligt in de lijn der verwachtingen, maar de prijs is hoog. Duizenden rouwende families van omgekomen militairen en burgers, talloze gewonden die verder met handicaps door het leven moeten en een tsunami van posttraumatische stressstoornissen. Oorlogen worden nooit helemaal gewonnen.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in het nieuwe jaar 2025? Hartelijk dank!

Het bericht Terugblikken en vooruitkijken: komt er in 2025 een nieuw Midden-Oosten? verscheen eerst op Wynia's Week.

Sirenes

Na de succesvolle pieper- en walkietalkieaanslagen op Hezbollah-strijders in Libanon werd het stil in Israël. Hoe zou Hezbollah gaan terugslaan en zou Iran zich ook openlijk in de strijd gaan mengen? Zoals verwacht nam allereerst de intensiteit van de raket- en droneaanvallen vanuit Libanon toe, evenals de reikwijdte van de raketten.

Onze woonplaats, zo’n 15 kilometer ten zuiden van Haifa, kreeg vorige week voor het eerst sirenes te horen vanuit omliggende dorpen en stadjes. Een buurvrouw filmde vanuit haar raam zo’n 15 Hezbollah-projectielen die uit de lucht werden geschoten. Een paar dagen later ging ook de sirene van ons dorp af. Lang niet iedereen heeft een safe room en de openbare schuilplaatsen zijn voor bijna niemand binnen een minuut te bereiken. De boem klonk gelukkig van verre.

Na de eliminatie van vrijwel de gehele Hezbollah-top, inclusief secretaris-generaal Nasrallah, op 27 september, werd voor het hele noorden, inclusief Haifa en het gebied rond Haifa, alarmfase 1 afgekondigd. Openbare bijeenkomsten werden afgelast en scholen gesloten. Een paar dagen later nam de stress wat af en volgde voor het gebied ten zuiden van Haifa alarmfase 2. Onze zoon kon (moest) de laatste dag voor de nieuwjaarsvakantie nog naar school.

Op 1 oktober deed Iran (voor een tweede keer) openlijk mee. Het sjiitische regiem vuurde in een halfuur tijd 181 raketten af, nu en vooral ook op het centrum van Israël, en stuurde daarmee bijna 10 miljoen mensen de schuilkelders in. Het resulteerde in één dode Palestijn (!) op de Westoever en twee gewonde Israëli’s. De luchtafweer bleek wederom uitermate effectief, al zijn er naast inslagen op open terrein een paar gebouwen in het centrum van het land vernield. Twee luchtmachtbases liepen schade op, overigens zonder gevolgen voor de operationele capaciteiten.

Goed voorbereid

Kwam de Hamas-invasie op 7 oktober vorig jaar voor bijna iedereen als een complete verrassing, op de agressie van Hezbollah had het leger (de IDF) zich al ruim 15 jaar voorbereid. De pieper- en walkietalkie-aanslagen, als onderdeel daarvan, zijn in alle opzichten uniek. Ze vergden vele jaren van voorbereiding en intelligence, en de explosies waren specifiek gericht op Hezbollah-strijders met als gevolg dat burgerslachtoffers (vrijwel) zijn voorkomen.

Zeer recent maakte legerwoordvoerder Hagari bekend dat, ver voordat de recente grondoperaties in het zuiden van Libanon van start gingen, het leger al een paar dagen na 7 oktober vorig jaar was gestart met uiteindelijk zo’n 70 geheime missies in Libanon, waarbij tal van stellingen, tunnels, bunkers en wapenopslagplaatsen, soms vlak bij de grens, zijn vernield. Hiermee werd een invasie in het noorden van Israël voorkomen.

Ondergrondse volkswoede

Volgens een schatting van de IDF stonden er na 7 oktober zo’n 2400 terroristen van de Radwan-unit en circa 500 strijders van de Islamitische Jihad klaar om Israël binnen te vallen. Een voorraad onlangs gevonden landkaarten toont aan dat het doel was om Galilea in het noorden te bestormen en om er, net zoals Hamas in het zuiden, flink op los te moorden en gijzelaars te verkrijgen.

Terwijl velen in het Westen pleiten voor een wapenstilstand met Hezbollah/Libanon, zijn er in Israël weinig mensen te vinden die daarvoor voelen. Toen Netanyahu, op weg naar de Algemene Vergadering van de VN, de Amerikanen liet weten er wel wat in te zien, ontstak er een soort ondergrondse volkswoede. 60.000 mensen uit het noorden die al vrijwel een jaar lang vluchteling in eigen land zijn en dan Hezbollah de kans geven zich te hergroeperen en herbewapenen? Een gotspe.

Nog voor zijn vliegtuig geland was, keerde hij op zijn schreden terug en het licht voor de aanslag op het hoofdkwartier van Hezbollah in Beirut ging op groen.

Netanyahu’s speech voor de VN maakte voor vriend en vijand in eigen land veel goed. ‘Israël zal Hezbollah blijven aanvallen tot de vluchtelingen uit het noorden weer veilig naar huis kunnen.’ Zijn speech was nog niet ten einde of Nasrallah en een aanzienlijk deel van de Hezbollah-top verhuisden naar een andere wereld. In delen van Syrië en Irak, waar Hezbollah in het verleden verschrikkelijk tekeer is gegaan, vierden soennitische moslims (mannen) op straat de succesvolle Israëlische aanslag door baklava en snoepjes uit te delen. Niet uit liefde voor de Israëli’s, maar vanuit een diepe haat voor Hezbollah.

Praten kan Netanyahu als geen ander. Allereerst benadrukte hij dat Israël de oorlog niet heeft gezocht. Nu niet en nooit. Het was Hamas die op 7 oktober op barbaarse wijze begon, Hezbollah volgde een dag later, Iran was al jaren eerder achter de schermen begonnen de boel op te stoken en financieren, en op een gegeven moment gingen de Houthi’s uit Jemen en terroristen op de Westoever ook meedoen.

Hamas is vrijwel verslagen

Wat Hezbollah betreft stelde Netanyahu dat ze hun eigen volk in gevaar hebben gebracht ‘door raketten in elke keuken, elke garage te plaatsen’. De merendeels sjiitische bewoners van het zuiden van Libanon konden van Hezbollah geld krijgen om hun huizen te verbouwen of in te richten voor de opslag van raketten en bovendien krijgen ze daarvoor een maandelijkse toelage. Het geld kwam en komt uit Iran.

Wat Gaza betreft stelde Netanyahu dat Israël de oorlog daar nu aan het winnen is. Eind vorige week bevestigde de IDF dat Hamas in vrijwel geheel Gaza verslagen is en nu in feite niet meer is dan een guerrilla. Daarom de strijd staken? ‘Als we niet doorgaan,’ aldus een legerwoordvoerder, ‘komt er waarschijnlijk geen enkele gegijzelde nog levend terug.’

Verder met Abraham-akkoorden

Tegelijkertijd beijvert het leger zich om te voorkomen dat Hamas de humanitaire hulpgoederen steelt en voor exorbitante prijzen aan de burgerbevolking verkoopt. Het blijft niet bij stelen alleen. Zo vermoordden drie gemaskerde Hamas-terroristen vorige week Islam Hijazi, een moeder van twee jonge kinderen en directeur van een Palestijnse gezondheidszorgorganisatie, omdat ze weigerde donaties aan haar organisatie af te staan. Ze stopten haar auto en vuurden zo’n 90 kogels op haar af. Vrijheidsstrijders?

In zijn VN-speech maakte Netanyahu nog eens duidelijk dat het ‘ondenkbaar’ en ‘ridicuul’ is te denken dat Hamas nog een rol kan spelen in het naoorlogse Gaza. Zonder deze keer een tweestatenoplossing geheel van tafel te vegen, gaf hij Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, wel een (terechte) veeg uit de pan. ‘Hij weigert nog steeds het bloedbad van 7 oktober te veroordelen en betaalt nog steeds honderden miljoenen aan Palestijnse terroristen die Israëli’s en Amerikanen hebben vermoord.’

Nog afgelopen dinsdag wisten Palestijnse terroristen van de Westoever in Jaffa zes Israëli’s in een lightrail en op straat met een gestolen machinegeweer te vermoorden. Perspectief is er, wat Netanyahu betreft, alleen door verder te gaan op de weg van de Abraham-akkoorden met als eerste stap vrede met (het soennitische) Saoedi-Arabië. Wellicht dat er met een door de Saoedi’s geleide vredesmacht ooit enige rust in het Midden-Oosten kan komen.

Guterres en Borrell niet meer welkom

Van de Verenigde Naties verwacht vrijwel niemand in Israël nog enig heil. Zo hield de UNRWA jarenlang de ogen gesloten voor de wapenopslag in en tunnels onder de eigen scholen en gezondheidscentra in Gaza. De mede door de Europese Unie gefinancierde en door UNRWA uitgegeven schoolboeken verheerlijken de jihad. UNRWA had en heeft bovendien de nodige Hamasterroristen op de loonlijst staan. De onlangs in Libanon gedode Fatah Sharif was niet alleen een senior medewerker van de UNRWA, maar ook een commandant van Hamas en voorzitter van de vakbond voor leraren in Gaza.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft vrijwel vanaf dag 1 van de oorlog opgeroepen tot een wapenstilstand in Gaza en daarmee impliciet tot een nieuwe moordpartij op Israëli’s. Op 1 oktober veroordeelde hij de ‘verbreding van het conflict in het Midden-Oosten’ zonder Iran te noemen en tot op heden heeft hij de gruwelen van 7 oktober niet veroordeeld. Hij is hier al geruime tijd persona non grata en, evenals EU-chef Borrell, ook letterlijk niet meer welkom.

Niet verbazend dat Israël de VN niet meer serieus neemt

Dan is er ook sinds jaar en dag de UNIFIL-missie in Libanon die moet toezien op de naleving van resolutie 1701, maar niet veel meer gepresteerd heeft dan bij weekenduitstapjes wat geld in de horeca van Tel Aviv te pompen.

Tot slot is er nog het Internationaal Strafhof, waarvan de aanklager wil dat er arrestatiebevelen worden afgekondigd voor Netanyahu en defensieminister Gallant voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Mag een land zich niet verdedigen tegen (barbaarse) aanvallen van buiten? Al met al mag het niet verbazen dat Israël de VN niet meer serieus kan nemen.

Ook na de hevige maar kortdurende aanval van Iran gaan de raket- en droneaanvallen door Hezbollah onverminderd door. Israël zal op zijn beurt doorgaan met bombarderen en selectieve infiltraties totdat de uit het noorden gevluchte Israëli’s weer veilig naar huis kunnen onder het motto: dat is de enige taal die de terroristen begrijpen. Het zal helaas dus nog wel duren en ook de nodige levens van Israëlische soldaten kosten. Deze week sneuvelden er al negen.

De stemming in het land is bedrukt en gelaten. De Rosh HaSjanah-tafels waren in veel families leger dan gewoonlijk. In onze familie dienen er inmiddels alweer drie neven, een nicht, een vriendje van en een zwager als reservist. Sjanah tovah.

Ik heb de voorgaande punt nog niet gezet of er klinken drie harde knallen gevolgd door drie rookpluimen boven zee en even later de sirene. Indachtig de foto van een gisteren naast het huis van mijn schoonzuster gevallen brokstuk, ren ik naar een beschutte hoek van ons huis. Ik hoor gelukkig niets vallen.

Herdenkingen

Op 7 oktober zal het begin van de oorlog herdacht worden. Allereerst door de vele families bij de graven van de vermoorde festivalgangers en gegijzelden, en de gesneuvelde burgers en soldaten. Door de situatie in het noorden is de onenigheid tussen de regering en families van de gegijzelden over het hoe en wat van een nationale herdenking gelukkig naar de achtergrond verdwenen.

Vooralsnog staat onder meer een groot concert in het Ha Yarkon-park in Tel Aviv gepland. Vanwege ‘de situatie’ zal het worden gestreamd en zonder publiek plaatsvinden. Bij ons in het dorp gaan we de stream in het amfitheater bekijken.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Israël, 7 oktober, een jaar oorlog verscheen eerst op Wynia's Week.

Zeepbel kan zomaar uit elkaar spatten

Zelf leven we in een soort zeepbel. Niet alleen in en rond het Karmelgebergte. Vrijwel de gehele kuststrook van Haifa in het noorden tot voorbij Tel Aviv in het zuiden ligt – vooralsnog – buiten het bereik van de raketten en drones vanuit Libanon en inmiddels op veilige afstand van Gaza. Aan de buitenkant is hier niet of nauwelijks te zien dat het oorlog is. De cafés en restaurants zitten vol, de stranden zijn drukbevolkt en de files als vanouds. Maar als het ook officieel oorlog wordt in het noorden, kan de zeepbel maar zo uit elkaar spatten.

Aan de binnenkant is het bepaald anders. Karin, een Nederlandse vrouw die in de kibboets En Carmel de woonruimtes en kunstenaarsstudio’s beheert, vertelt me dat ze vrijwel dagelijks gebeld wordt door evacués. Of ze een plekje vrij heeft. Velen zitten al maanden met het gezin in een hotelkamer en willen graag wat bewegingsvrijheid en groen om zich heen. Van velen krijgt ze ook hun verhalen te horen … vaak getraumatiseerd en gevangenen in eigen land.

Iedereen kent wel jongens en mannen in gevechtsposities in het leger. De meeste telefoontjes en ontmoetingen beginnen dan ook met de vraag ‘Hoe is het met …?’ Soms zijn er mooie momenten zoals op de video waarin de dienstplichtige dochter van een Nederlandse vriendin een bus uitkomt terwijl naast haar een bus vanaf de grens met Gaza stopt waaruit haar dienstplichtige vriendje stapt die ze al twee maanden niet heeft gezien.

Alles wordt gefilmd of gefotografeerd tegenwoordig. Als je een nieuwssite opent, is je eerste angst dat je een bekend gezicht ziet van een gesneuvelde soldaat. Ook onbekende gezichten voelen als mokerslagen. Tal Lahat, 21, is vooralsnog de laatste. Op 7 oktober redde hij nog de nodige bewoners van de kibboets Nahal Oz aan de grens met Gaza.

Het noorden staat in brand

In het noorden woedt sinds 8 oktober een verkapte oorlog. Vrijwel dagelijks bestookt Hezbollah het noorden met raketten en met explosieven geladen drones. Israël slaat tot ver in Libanon terug. Inmiddels zijn er aan de Israëlische kant 29 dodelijke slachtoffers gevallen (waaronder 12 burgers), tal van huizen zijn verwoest, tot op 5 kilometer van de grens met Libanon zijn de bewoners geëvacueerd en overal woeden door de beschietingen veroorzaakte branden. Circa 20.000 hectare is in vlammen opgegaan (> 200 km²), waaronder grote delen van natuurgebieden.

‘Het is onmogelijk alle branden te bestrijden’ vertelt mijn zwager, onder meer medewerker van de Israëlische autoriteit voor natuur en parken. ‘We proberen er zoveel als mogelijk te controleren en bestrijden alleen de branden die groot gevaar opleveren.’ Hij vertelt het tijdens een familiebijeenkomst in eigen huis nabij Rosh Pinna. ‘Goede timing’ vertelt mijn schoonzuster een paar dagen later nadat er die dag vlakbij de nodige raketten uit de lucht waren geschoten. ‘Zelfs mijn wederhelft kwam in onze safe room. We hadden er nooit met zijn allen in gepast.’

Het Palestijnse narratief

We zien hier ook beelden uit het buitenland. De talloze pro-Palestinakampementen en demonstraties (waaronder in Nederland). From the river to the sea … Ik vertaal dit als een oproep om (onder meer) mijn kinderen te vermoorden. Ongenuanceerd? Noem me een islamitisch land waar meer dan een handvol Joden leeft.

We lezen over (gelukkig nog) incidentele moorden of aanslagen op Joden in het buitenland, over Pink Floyd-frontman Roger Waters die beweert dat er geen bewijs is dat Hamasterroristen Israëlische vrouwen hebben verkracht op 7 oktober (hij is bepaald niet de enige), beschuldigingen van genocide. Het Palestijnse narratief, zoals dat met een geleerd woord wordt genoemd, heeft vele gelovigen.

Niet dat het zal helpen om mensen van hun geloof af te helpen, maar toch:

1. Er is nooit een Palestijnse staat geweest, dus er valt wat dat betreft ook niets te bevrijden.

2. Jezus en zijn ouders Jozef en Maria – oorspronkelijke bewoners – waren Joods en voor en na hen hebben nog talloze Joden geleefd in en rond het gebied dat de Romeinen Palestina hebben genoemd.

3. Tijdens de Britse mandaatperiode zijn grote aantallen Arabieren naar het veel welvarender Britse Palestina getrokken. In het Palestijnse narratief worden ze gemakshalve tot de oorspronkelijke bewoners gerekend, al is in Gaza bijvoorbeeld circa de helft van de inwoners van Egyptische herkomst.

4. De door de Arabieren in 1948 gestarte Arabisch-Israëlische Oorlog heeft tot grote volksverhuizingen geleid. Circa 700.000 Arabische inwoners van het huidige Israël verlieten op advies van hun leiders of ontvluchtten uit angst voor of bedreiging door het Joodse leger huis en haard en belandden in vluchtelingenkampen in Jordanië, Libanon, Syrië, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Tegelijkertijd vluchtten circa 800.000 Joodse inwoners uit de Arabische buurlanden en vonden hun toevlucht in Israël.

5. Bedrijft Israël sinds 7 oktober volkerenmoord? De cijfers die de ronde doen zijn afkomstig van het door Hamas gerunde ministerie van Gezondheid in Gaza. Ruim 38.000 doden sinds 7 oktober, aldus deze bron. Het cijfer maakt geen onderscheid tussen strijders en burgers en evenmin tussen hen die een natuurlijke en niet-natuurlijke dood zijn gestorven. Israël stelt dat er in Gaza circa 15.000 Palestijnse strijders zijn gedood naast circa 1.000 terroristen die op of vlak na 7 oktober in Israël zijn gedood. Ik weet niet of er een getalsmatig criterium is om van genocide te spreken. Wel weet ik dat het niet juist is om Israël hiervan te betichten. Het zijn Hamas en de Islamitische Jihad die deze oorlog zijn begonnen en die niet alleen vanuit tunnels, maar ook vanuit scholen, ziekenhuizen, moskeeën en gebouwen van de Verenigde Naties in drukbevolkte woonbuurten vechten met schuldige en onschuldige burgers als menselijke schilden.

Verdeelde regering

In deze wereld heeft elk land nog steeds het recht zich te verdedigen als het aangevallen wordt. Wanneer is genoeg genoeg? Voor de Israëlische regering pas als Hamas en de Islamitische Jihad niet meer in staat zijn 7 oktober te herhalen. Wanneer dat moment is aangebroken, valt niet objectief vast te stellen. Voor veel Israëliërs is het zover en al wekenlang wordt er massaal gedemonstreerd voor een overeenkomst met Hamas om in ruil voor een staakt-het-vuren de gegijzelden vrij te krijgen. De demonstranten beschuldigen Netanyahu ervan om voor zijn eigen hachje te kiezen en niet voor de gegijzelden.

De regering is verdeeld. Minister van Defensie Gallant heeft naar verluidt wel oren naar een overeenkomst om de gegijzelden vrij te krijgen. In Likud, de partij van Netanyahu, gaan stemmen op om Gallant (voor een tweede keer) te ontslaan. Ben Gvir, minister van nationale veiligheid en leider van de ultrarechtse regeringspartij Otzma Yehudit, dreigde de regering te verlaten vanwege de beslissing van Netanyahu om een onderhandelingsteam onder leiding van Mossad-baas David Barnea naar Doha te sturen. Samen met de ultranationalistische minister van Financiën Smotrich kan Ben Gvir elke eventuele overeenkomst torpederen. Dit is een van de redenen dat er massaal gedemonstreerd wordt voor nieuwe verkiezingen.

Eind juni sprak het Hooggerechtshof in Israël unaniem uit dat ultraorthodoxe jesjiva-studenten niet langer van de dienstplicht mogen worden uitgezonderd en ook dat de staat ze niet langer financieel mag ondersteunen. ‘De last van ongelijkheid is zwaarder dan ooit.’ Rabbijnen hebben hun volgers inmiddels aangespoord om oproepen voor het leger te laten voor wat ze zijn. ‘Deze dienstplicht leidt tot destructie van de Torah en de zielen van heilige mensen’, aldus de een. ‘Een oorlogsverklaring tegen orthodoxen en de Torah’, aldus een ander. En zo zijn er veel meer.

Al met al kraakt de Israëlische regering, zo niet de gehele samenleving, in haar voegen. Massale demonstraties voor nieuwe verkiezingen, de twee ultranationalistische regeringspartijen die van geen deal met Hamas willen weten, twee orthodoxe regeringspartijen die loyaal zijn met de rabbijnen en wellicht de regering laten vallen als orthodoxe jongeren voor het leger worden opgeroepen, en dat bij een voortdurende oorlog en 116 gegijzelden die al meer dan 9 maanden gevangen zitten. Dit alles schreeuwt om eenheid in het Israëlische kamp dat evenwel meer weg heeft van onderling strijdende partijen die hun eigen massagraf aan het delven zijn.

Ook toen was genoeg niet genoeg

Volgens de laatste berichten zijn Israël en Hamas het eens geworden over een ‘framework’, met als belangrijkste punten een staakt-het-vuren, vrijlating van zowel gijzelaars als Palestijnse gevangenen en in ‘fase 2’ een bestuur van Gaza door een door de VS getrainde macht van 2.500 aanhangers van de Palestijnse Autoriteit. Hezbollahs secretaris-generaal Nasrallah heeft al een bonus in het vooruitzicht gesteld: ‘Als Hamas een staakt-het-vuren met Israël overeenkomt, stoppen wij met aanvallen.’

Ik vrees dat de onderhandelingen – nog steeds indirect en inmiddels naar Caïro verplaatst – zich nog wel een tijd kunnen voortslepen. Het is al vele jaren geleden, maar de herinnering komt steeds weer op als ik over de onderhandelingen lees. Die taxichauffeur in Caïro. We waren een prijs voor de rit overeengekomen. Nadat ik betaald had en uitstapte, stapte ook de chauffeur uit. Woedend. Hij wilde meer geld. ‘Maar we hadden toch afgesproken …’ repliceerde ik. ‘Ja, dat bedrag was voor de taxi, niet voor mij.’ Genoeg was toen niet genoeg en ik vrees dat het nu weer zo zal zijn.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Regering en samenleving in Israël kraken in hun voegen verscheen eerst op Wynia's Week.

In de Karmel hebben we het zelf niet live gezien, al hoorde onze dochter rond een uur of twee wel een luide boem die waarschijnlijk het gevolg was van een neergeschoten projectiel. Voor de inwoners van het noorden van het land, voor zover niet geëvacueerd, was het overigens niet heel bijzonder. Hezbollah schiet al sinds 8 oktober dagelijks raketten op Israël af.

Tegengas

De aanval van Iran biedt Israël op het wereldtoneel wat tegengas voor zijn bad guy-image dat zich al snel na 7 oktober steeds scherper begon af te tekenen. Een slachtoffer dat in de tegenaanval gaat en dat ook met veel militair succes doet, daar is een groot deel van de wereld niet van gediend. En zeker niet als er daardoor in delen van Gaza honger wordt geleden (al is dit door de VN met de media in het voetspoor steeds zwaar overdreven) en als het slachtoffer ook nog fouten begaat zoals onlangs met het neerschieten van een konvooi van de World Central Kitchen waarbij zeven hulpverleners om het leven kwamen.

Het succesvol neerhalen van 99 procent van 170 door Iran afgevuurde drones, 30 kruisraketten en 120 ballistische raketten komt mede op het conto van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Jordanië, en qua intelligence zelfs van Saoedi-Arabië en de emiraten, waarmee Israël zich zichtbaar in goed gezelschap bevindt. Jordanië wist overigens niet hoe snel het wereldkundig moest maken dat het alleen in actie is gekomen om de eigen bevolking te beschermen tegen niet goed gerichte drones en raketten. Begrijpelijk daar zo’n 50 procent van de Jordaanse bevolking Palestijn is en er al weken een soort volksbelegering van de Israëlische ambassade plaatsvindt.

Dat het Israëlische afweersysteem geen garanties biedt, bleek afgelopen  woensdag weer eens toen in het noordelijke grensstadje Arab al-Aramshe een met explosieven geladen drone in een gemeenschapscentrum insloeg. Vier burgers en veertien daar aanwezige soldaten werden gewond, waarvan één zwaar. Hezbollah eiste de aanslag op.

De Verenigde Staten spelen een steeds nadrukkelijker rol in de oorlog met Hamas. Het gepush om de toevoer van hulpgoederen voor Gaza te vergroten, heeft het beoogde resultaat bereikt. John Kirby, woordvoerder voor het Witte Huis, uitte afgelopen maandag hierover de tevredenheid van president Biden. Het voorgenomen Israëlische offensief in Rafah wordt gecoördineerd met de VS en is na bedenkingen van de grote broer wederom uitgesteld.

Vergeldingsactie tegen Iran

Ondanks verzoeken van de VS en veel andere landen heeft Israël in de nacht van donderdag op vrijdag wel een vergeldingsactie in Iran uitgevoerd op een luchtmachtbasis in de buurt van Isfahan, evenals op doelen in Irak en Syrië, maar deze acties zijn eerst gerapporteerd aan de VS en waren bescheiden voor zover je dat van militaire acties kunt zeggen. Iran ontkent enige schade en hopelijk blijft het hierbij. Het vliegveld in Teheran gaat weer open en volgens de eerste berichten heeft Iran niet het voornemen om direct terug te slaan. De oorlog is een politiek spel geworden waarin Israël moet zorgen de steun van de bondgenoten te behouden, wil het voorkomen dat de import van militaire goederen evenals de zo belangrijke materiële hulp van met name de VS gevaar loopt.

Ondertussen is Hamas spekkoper. De buitenwereld zorgt voor een voldoende bevoorrading van Gaza, er is nog maar één bataljon van het Israëlische leger in Gaza gelegerd en de Israëlische acties zijn geminimaliseerd. Ergo: geen perspectief op een akkoord over de vrijlating van de (volgens Israëlische informatie) 97 nog levende gegijzelden en 36 dode gegijzelden. De families van de gegijzelden hebben hier uiteraard op zijn minst uiterst gemengde gevoelens over.

De staat van het land is een drama op zich. Op 7 oktober was het toen politiek zwaar verdeelde land plotsklaps één – ‘nooit meer is nu’, deze moordpartij mag nooit meer kunnen gebeuren. De eenheid brokkelde daarna stukje bij beetje af. Een minister-president die, in tegenstelling tot de legerleiding, geen enkele verantwoordelijkheid wil nemen voor het falen van de bescherming van de bevolking rond Gaza. Onvrede over de inflexibiliteit van de regering in de onderhandelingen met Hamas over de vrijlating van de gegijzelden.

Demonstraties

Ook is er sterke verdeeldheid over de vraag of ultraorthodoxe jongeren ook in het leger moeten dienen. ‘We verhuizen naar het buitenland als we gedwongen worden in het leger te gaan’, aldus de chassidische rabbi Yitzhak Yosef. Zonder gebeden kan de oorlog immers niet gewonnen worden, zo luidt het excuus. Er zijn al weken massale demonstraties voor de vrijlating van de gegijzelden, en ook steeds massaler demonstraties tegen de regering. Voor velen vormen die demonstraties overigens een dilemma: tijdens een oorlog kun je toch moeilijk tegen je eigen regering demonstreren.

Settlers

Last but not least de rol van settlers op de Westoever. Israëls bad guy-image wordt daar weer flink opgepoetst. Na de moord op de 14-jarige herdersjongen Benjamin Achimeir vorige week vrijdag zijn settlers flink tekeergegaan in een aantal Arabische dorpen op de Westoever, waarbij één Palestijn het leven liet, meerdere Palestijnen gewond werden en huizen en auto’s in brand werden gestoken. Afgelopen maandag verloren weer twee Palestijnen het leven na een stormloop van settlers op het dorp Aqrabah. Het leger was aanwezig maar niet in staat of bereid het geweld te beteugelen.

Geen plan

Een zwaar punt van kritiek op de Israëlische regering is dat er geen plan was en is hoe het verder moet als de oorlog wordt beëindigd. Op 7 oktober werd de oorlog verklaard, besloten dat Hamas moest worden weggevaagd, dat dit alleen kan door militair geweld en dat dat de enige manier is om de gegijzelden vrij te krijgen. Maar daarna?

Inmiddels is duidelijk dat Hamas niet alleen een terroristische organisatie is, maar ook een wijdverspreide ideologie, mede gevoed door deels door de VN en Europese belastingbetalers bekostigd onderwijs en leermiddelen. Ideologieën laten zich niet met geweld bestrijden. De onderhandelingen over de gegijzelden mislukken keer op keer. Een antwoord op de vraag wat er na de oorlog in Gaza moet gebeuren, wordt met de dag urgenter.

Er circuleren uiteraard antwoorden. In ultrarechtse kringen wordt betoogd dat Israël Gaza weer terug moet nemen, en wel zonder de Palestijnen burgerrechten te geven. Ook de Palestijnse journalist Sami Obeid is die mening toegedaan blijkens een interview in The Times of Israel, zij het met Palestijnen als volwaardige burgers. ‘Er zullen nooit twee staten komen’ aldus Obeid. ‘Laten we daarom één land creëren waarin wij (Palestijnen) samen met jullie (Joden) leven. Het alternatief is een nooit eindigende oorlog waarin moslims Joden vermoorden en Joden moslims.’ Het is een mooie mening, maar naar mijn smaak wel erg naïef.

Beëindig de oorlog in ruil voor de gegijzelden

Een antwoord dat me meer aanspreekt, las ik ook in The Times of Israel in een interview met de voormalige generaal en huidige politiek commentator Giora Eiland. Hij ziet als beste optie voor Israël om Hamas aan te bieden de oorlog te beëindigen en alle troepen terug te trekken op voorwaarde dat alle gegijzelden worden vrijgelaten. ‘De kans is groot, maar niet zeker, dat Sinwar zo’n aanbod zal accepteren’, aldus Eiland. ‘We verkeren dan in de situatie dat Hamas 80% van zijn militaire macht kwijt is. Gaza ligt in puin. (…) Als we vervolgens met de VS kunnen overeenkomen om Qatar en andere landen zover te krijgen dat er geen reconstructie van Gaza komt zolang Hamas aan de macht is (…) en als de Palestijnse autoriteit en Egypte vervolgens een alternatief leiderschap op zich nemen, zou Hamas wel eens echt kunnen vallen.’

En: ‘dit betekent geen totale overwinning, maar Israël krijgt zijn gegijzelden terug (…) en de militaire dreiging vanuit Gaza is weg. (…) We hebben op 7 oktober een hoge prijs betaald die we niet gecompenseerd kunnen krijgen. Maar wat is gebeurd, is gebeurd. Als we verder willen, is dit wat ons te doen staat.’

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Israël is opnieuw een politiek zwaar verdeeld land geworden verscheen eerst op Wynia's Week.