Hij heeft veertien kinderen bij vier verschillende vrouwen. Een van hen is als baby overleden.

Hij heeft de ‘verkeerde’ vrienden. Kijk alleen maar naar zijn soms gespannen relatie met president Donald Trump. Musk was de grootste sponsor van de herverkiezingscampagne van Trump in 2024. Hij spendeerde volgens The Washington Post, overigens eigendom van miljardair Jeff Bezos (Amazon), in dat jaar 288 miljoen dollar aan politieke campagnes.

Anti-immigratie

Als eigenaar van berichtenplatform X (voorheen twitter) verspreidt hij zijn foute denkbeelden aan zijn meer dan 240 miljoen volgers. Hij steunt via X ook andere foute types. En hij mengt zich in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen door partijen te steunen met anti-immigratie-standpunten.

En maakte hij op een bijeenkomst na de inauguratie van Trump niet een zwaai naar het publiek die voor sommigen op een nazigroet leek? Ja, die Musk.

Hij is ook waanzinnig rijk. Hij was al de rijkste man op aarde (aandelen Tesla en SpaceX). De geslaagde beursgang afgelopen vrijdag van SpaceX heeft zijn vermogen tot meer dan 1000 miljard dollar opgestuwd. Leuk voor hem, maar de vermogensongelijkheid wordt er nog scherper door. Weer fout.

Deze Musk was afgelopen donderdag via satelliet aanwezig in de Brabanthallen op het podium van het jaarlijkse techfeestje van ASML, de chipmachinefabrikant in Veldhoven. ASML is het paradepaardje van de Nederlandse én de Europese techindustrie. Het bedrijf, lang geleden een dochter van Philips, is feitelijk monopolist in de productie van geavanceerde machines waarmee anderen chips maken.

ASML is daardoor al enkele jaren het middelpunt van geopolitieke strijd. Want chips zijn een onmisbare grondstof voor consumentenproducten, voor defensie en voor de digitalisering van de samenleving.

Musk live bij ASML. Wow. ‘s Werelds meest succesvolle ondernemer en ASML-topman Christoph Fouquet op één podium. Een dag later ging SpaceX naar de beurs, dus opvallend dat Musk dat optreden in zijn agenda had gezet en nakwam.

Bezwaar

Toch maakten sommige ASML-medewerkers op interne discussieplatforms bezwaar tegen de aanwezigheid van Musk, meldde het Eindhovens Dagblad vorige week. Want ja, foute man.

Verbijsterend.

De oppositie tegen Musk geeft geen blijk van nieuwsgierigheid en het verlangen naar open gedachtenuitwisseling. Dat zouden juist de basiskenmerken moeten zijn van voor mensen die samenwerken om de volgende generatie chipmachines te bouwen.

De voor de hand liggende vraag is: wat deed Musk op die ASML-techtop?

Musk en Fouquet zijn geen mannen die gezellig wat kletsen voor een zaal vol ASML-mensen. Musk zat daar met een bedoeling. Hij werkt namelijk aan een kolossale fabriek voor chips in Texas, zijn thuisstaat. Terafab heet de fabriek. Een onbekend deel van de opbrengst van de beursgang, die SpaceX ruim 75 miljard dollar (65 miljard euro) oplevert wordt in Terafab geïnvesteerd.

Het complex bestaat alleen nog op de tekentafel, maar SpaceX en Musk zijn al druk aan het lobbyen voor toestemming én belastingvoordelen.

Autonomie

De fabriek is een samenwerking van Tesla, SpaceX en Intel. De laatste naam is interessant omdat president Trump Intel vorig jaar steunde met een kapitaalinjectie. Daardoor bezit de overheid 9,9 procent van de aandelen.

De Terafab-fabriek past perfect in zijn streven naar Amerikaanse industriële autonomie. Op dit moment zijn de grootste producenten van chips gevestigd in Taiwan en Zuid-Korea. Deze samenwerking heeft dus ook geopolitieke kanten.

Te zijner tijd moet Terafab chips gaan produceren voor Tesla, SpaceX en mogelijk anderen. In het prospectus voor SpaceX-beleggers valt de naam Terafab 51 keer.

Om die chips straks te maken heeft Musk de machines nodig die ASML kan leveren. Daarom was hij daar op het podium én daarom gaf ASML hem natuurlijk graag de gelegenheid om zijn plannen uit te leggen.

Kassa

ASML zal direct van profiteren van de dadendrang van Musk. NRC-journalist én ASML-insider Marc Hijink schatte vorige week dat een vijfde van de investeringskosten van een nieuwe fabriek besteed worden aan de machines van ASML. Met de bouw van de eerste fase van Terafab is 55 miljard dollar gemoeid. Dat bedrag loopt naar 119 miljard dollar als de plannen volledig worden uitgevoerd.

Kortom: het zou zomaar kunnen dat Musk straks in Veldhoven op de stoep staat en zegt: doe mij voor 11 miljard dollar (9,5 miljard euro) machines. Mogelijk later nog eens. Nu draait ASML een jaaromzet van bijna 33 miljard euro.

Overheidssteun

Twee jaar geleden legde het demissionaire vierde kabinet-Rutte 1,73 miljard euro op tafel voor de verdere ontwikkeling (onderwijs, woningbouw, infrastructuur) van Eindhoven en de techindustrie (Brainport). De rijksbijdrage was een goedmakertje. Het kabinet had eerder tot chagrijn van ASML de Amerikaanse restricties geaccepteerd op de export van de nieuwste chipmachines aan China.

De steun van de overheid komt ASML indirect ten goede. Als Musk zijn woorden omzet in daden levert hij een directe bijdrage aan de groei van ASML én van Brainport die de steun van de overheid verre overtreft. Dat eigen ASML-medewerkers zo’n klant willen cancelen is van de zotte.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!

Het bericht Elon Musk cancelen is van de zotte. Hij kan meer bijdragen aan het succes van ASML dan de Nederlandse overheid verscheen eerst op Wynia's Week.

Daarom is er een eindeloos aanbod van door de overheid gesponsorde adviesraden en denktanks met ‘wijze’ aanbevelingen, zoals de Onderwijsraad en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Van rekenmeesters, zoals het Centraal Planbureau (CPB), die begrotingen en regeerakkoorden toetsen op hun gevolgen voor economische groei en Europese regels.

Daarom wemelt het van de Autoriteiten die in alle wijsheid moeten toezien op de uitvoering van wet- en regelgeving.

Daarom bestaan er door de wol geverfde fixers die politieke impasses kunnen oplossen. Wijze mannen als Johan Remkes.

Blauwdruk van 159 pagina’s

En daarom vragen politici van tijd tot tijd advies aan mannen die hun wijsheid hebben bewezen in de arena van de internationale zakenwereld. Mannen die Nederland de weg moeten wijzen, zoals nu Peter Wennink. Route naar toekomstige welvaart heet zijn vorige week gepresenteerde blauwdruk van 159 pagina’s.

Wennink is de gelauwerde vroegere topman van chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven, het paradepaardje van de Nederlandse technologische industrie. Beleggers geven ASML een beurswaarde (aantal aandelen vermenigvuldigd met de koers) van 357 miljard euro. Dat is het dubbele van Shell, een eerder vaderlands boegbeeld.

In opdracht van het kabinet analyseert Wennink wat er mis is (lage productiviteit, te weinig veelbelovende bedrijven, te veel mastodonten). Hij schetst de zorgen (kosten van vergrijzing, klimaatpolitiek, sociale zekerheid) én het perspectief (er gaat ook van alles goed). Zijn rapport bevat een uitgewerkt stappenplan voor de volgende minister-president om de economische groei te verhogen tot 1,5 procent per. Dan kan Nederland zijn welvaart behouden. De huidige ramingen zijn 1 procent groei.

De toekomst staat centraal, maar het voelt ook als nostalgie.

Toen was geluk…

Wennink is niet de eerste wijze man. Shell leverde zijn voorganger in de persoon van oud-topman Gerrit Wagner. Hij leidde 45 jaar geleden een commissie die Nederland een nieuw industrieel elan moest geven. Uit het feit dat Wennink zoveel maatregelen voorstelt die de positie van de industrie moeten opvijzelen, kun je concluderen dat Nederland zich de lessen van Wagner niet ter harte heeft genomen.

Maar de nostalgie zit dieper. Het is aan het eind van de jaren veertig van de vorige eeuw. De tijd van wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog en van industrialisatie. Werk in de industrie moest het verdwijnen van banen in de landbouw (mechanisatie) compenseren. De export moest geld in het laatje brengen. Dat was nodig voor nieuwe investeringen van bedrijven. Loonmatiging was het devies om met kostenvoordelen het exportsucces te bevorderen. Het succes was indrukwekkend: genoeg werk, voedselzekerheid en geld in de portemonnee. Toen was geluk heel gewoon.

Aan de basis van de wederopbouw stond strakke planning vanuit Den Haag, onder leiding van minister Jan van den Brink van Economische Zaken én diens topambtenaar voor de industrie Albert Winsemius. De planning kreeg in 1950 vorm in de Nota inzake de industrialisatie in Nederland. Er zouden nog vier van deze programma’s volgen. De wijze overheid wees Nederland de weg.

Winsemius herhaalde later zijn opgedane werkervaringen in Singapore. Vanaf 1960 was hij 23 jaar adviseur bij de ontwikkeling van de stadsstaat tot een welvarend voorbeeld van een geslaagd vestigingsklimaat.

Wat zegt Wennink 75 jaar na de Nederlandse wederopbouw? De overheid moet ‘een sturende rol nemen om onze economie richting hoogproductieve activiteiten te doen bewegen’. En deze sturende rol moet vorm krijgen met ‘grote publieke investeringen’ in de randvoorwaarden voor industriële groei. Denk aan uitgaven aan onderzoek aan ontwikkeling, de wachtlijsten op het elektriciteitsnet opheffen en energiekosten voor de industrie terugbrengen naar de niveaus van België en Duitsland.

‘Sterke’ mannen

Wat moet dat kosten? Wennink haalt onderzoeken aan van de Rabobank en van TNO die investeringen van respectievelijk 150 miljard en 187 miljard euro becijferen. Wennink wil dat de volgende minister-president zichzelf verantwoordelijk maakt voor het realiseren van de groeicijfers én hij vraagt om een aparte Commissaris voor Toekomstige Welvaart die de uitvoering leidt. ‘Sterke’ mannen, zeg maar.

Wenninks rapport borduurt voort op zijn gegroeide politieke invloed. Het kabinet-Rutte IV ging bij hem te rade over het vestigingsklimaat. Dat leidde tot een investeringsbijdrage van 1,73 miljard aan Eindhoven en tech-cluster Brainport. Hij pleitte voor een Nationale Investeringsbank met kapitaal voor snel groeiende bedrijven. Hij wilde dat ook pensioenfondsen daar geld in staken. Hij zit in de adviescommissie van het Nationaal Groeifonds, dat het kabinet-Schoof heeft stopgezet. Inmiddels is Wennink zelf al op bezoek geweest bij het D66/CDA-duo Rob Jetten/Henri Bontenbal. Werkgeverslobby VNO-NCW ook.

Het resultaat: Jetten & Bontenbal hebben tal van Wenninks aanbevelingen al verwerkt in hun agenda voor een nieuwe coalitie. Een Nationale Investeringsinstantie. Meer overheidsgeld voor onderzoek en ontwikkeling. Een organisatie die baanbrekend (defensie-)onderzoek stimuleert. Herstel van de fiscaal voordelige expatregeling voor kennismigranten.

Zakenagenda zonder zakenkabinet

Het bedrijfsleven wordt op z’n wenken bediend. De lobby van Wennink illustreert dat je geen zakenkabinet van ondernemers nodig hebt om een zakenagenda door te voeren. Politici doen het zelf.

Kennelijk verbaast het hen niet dat een voormalige topmanager uit de marktsector een sturende rol van de overheid in de economie adviseert en om kapitale bedragen vraagt. De belangen van bedrijven en politiek lopen hier in een soort staatskapitalisme gelijk op en de burger is de betalende derde.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook straks in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Donateurs kunnen ook reageren op recente artikelen, video’s en podcasts en ter publicatie in Wynia’s Week aanbieden. Stuur uw reacties aan reacties@wyniasweek.nl Vergeet niet uw naam en woonplaats te vermelden (en, alleen voor de redactie: telefoonnummer en adres). Niet korter dan 50 woorden, niet langer dan 150 woorden. Welkom! 

Het bericht De route naar nieuwe welvaart? Oud-ASML-topman Peter Wennink adviseert staatskapitalisme, op kosten van de burger verscheen eerst op Wynia's Week.

De ramingen zijn de bouwstenen voor de eerste begroting van minister Eelco Heinen (VVD) van Financiën én voor het regeerakkoord dat het kabinet nog moet schrijven. Op basis van het eerdere hoofdlijnenakkoord van de fractievoorzitters van PVV, VVD, NSC en BBB vaart hun kabinet financieel scherp aan de wind. Het begrotingstekort bleef in de eerste berekeningen net onder het Europese plafond van 3 procent.

Vrijdag moet blijken of dat in 2025 en de komende jaren blijft lukken. Zo niet, dan dreigen bezuinigingen. Daar hebben de partijleiders geen zin in. Hun plannen ademen: eerst het zoet (koopkracht) voor de kiezer, later komt misschien het zuur (bezuinigen) op tafel.

Somber beeld

De krimp van de economie en de malaise in de industrie, die de export remt, kleuren het beeld somber. Maar wie weet zorgen de banengroei en de hogere lonen voor voldoende compensatie (btw, loon- en inkomstenbelasting) op de begroting.

Eén inkomstenpost kan zomaar een tegenvaller laten zien. Dat is de belasting die bedrijven betalen over hun fiscale winst, de vennootschapsbelasting. Alleen vennootschappen betalen deze belasting: besloten en naamloze vennootschappen en coöperaties. Ik noem het in ’t vervolg winstbelasting. Daarnaast bestaat de dividendbelasting die beleggers moeten betalen over een dividenduitkering van een bedrijf, maar die blijft hier buiten beschouwing.  

Aan de opbrengst van de winstbelasting kun je aflezen hoe goed of hoe slecht het met het Nederlandse bedrijfsleven gaat. De conclusie van de afgelopen jaren moet zijn: het gaat hier fan-tas-tisch.

De vennootschapsbelasting is in vijf jaar verdubbeld tot 48 miljard euro, meldde statistiekbureau CBS enkele weken geleden. Dat is nogal wat. De opbrengst is de optelsom van de belastingaangiftes van meer dan 400.000 bedrijven. Dat cijfer komt uit een recent rapport van het ministerie van Financiën over de vennootschapsbelasting. De Belastingdienst mag niks zeggen over individuele belastingplichtigen, daarom richt ik me bij mijn zoektocht naar de grootste belastingbetalers op beursgenoteerde bedrijven, die in hun jaarverslag openheid van zaken moeten geven.

Eenmalige heffing

De verdubbeling van de winstbelasting heeft twee oorzaken: hogere winsten én toevalstreffers, zoals de gestegen olie- en gasprijzen. De prijsstijgingen deden consumenten en industriële pijn, maar energieproducenten konden de vlag uitsteken.

De overheid heeft een deel van hun extra winst in 2022 ‘wegbelast’ met een eenmalige heffing. Deze extra belasting zag je bijvoorbeeld terug bij staatsbedrijf EBN, dat namens de overheid participeert in gasvelden. De winst van EBN was omhoog gesprongen. Daardoor was EBN in 2022 het Nederlandse bedrijf dat de meeste winstbelasting betaalde: maar liefst 5,5 miljard euro, zo ontdekte ik vorig jaar voor Wynia’s Week.

Over het afgelopen jaar, 2023, was de winstbelasting ‘maar’ 75 miljoen euro. EBN keerde wel twee keer dividend uit aan de Nederlandse overheid en dat leverde 2,3 miljard euro op. EBN wint dus geen goud als belastingkampioen, wie dan wel?

Shell en Unilever

Als het om winstbelasting gaat liggen twee namen altijd voor op de tong vanwege de gemíste opbrengsten: energieconcern Shell en zeep- en ijsfabrikant Unilever. Zij sloten hun hoofdkantoren in Nederland en kozen voor Londen. Shell en Unilever publiceren – zoals steeds meer, ook Nederlandse multinationals – gedetailleerde cijfers over hun belastingbetalingen.

Multinationals liggen namelijk onder een vergrootglas in verband met belastingvermijding en het gebruik van belastingparadijzen. Daarom doet een groot aantal landen ook mee met een wettelijk vastgelegd minimumbelastingtarief.

Shell publiceert zijn belastingcijfers steevast in het najaar, Unilever heeft ze al. In het Verenigd Koninkrijk betaalde Unilever 8 miljoen pond (ruim 9 miljoen euro), in Nederland was dat 227 miljoen euro. Het bedrag valt hoger uit dan gebruikelijk, zegt Unilever, vanwege de betaling van aanslagen over eerder jaren én vooruitbetalingen. Fijn, maar geen goud.

Ook het feit dat een bedrijf een grote werkgever is, betekent niet dat men ook een belastingtopper is. Neem KLM, goed voor 26.194 voltijdbanen in Nederland (2023). Over 2023 betaalde de luchtvaartmaatschappij 32 miljoen euro winstbelasting plus een vooruitbetaling van 76 miljoen, samen 108 miljoen euro. In 2022 was het nul als gevolg van de geleden verliezen.

Wie het grote belastinggeld zoekt, moet – inderdaad – bij het grote geld zijn. De banken dus. ING betaalde (op kasbasis) vorig jaar 601 miljoen euro winstbelasting in Nederland. Leuk weetje: in Duitsland betaalde de geldgigant maar liefst 904 miljoen euro winstbelasting. ING is daar veel winstgevender dan in Nederland.

De Rabobank is echter nummer één in de bankensector. Zij betaalde (op kasbasis) vorig jaar 1.016 miljoen winstbelasting in Nederland.

Winnaar Wennink

Rabo’s miljard is goed een tweede plaats. De winnaar is chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven. ASML betaalde 1.826 miljoen euro winstbelasting. Tel je daar de ingehouden loonbelasting voor de werknemers in Nederland bij op (763 miljoen euro) plus de ingehouden dividendbelasting voor buitenlandse beleggers (352 miljoen euro) dan is het bedrag al groter dan de investeringssteun à 2,51 miljard euro van het demissionaire kabinet-Rutte IV aan Brainport en de regio Eindhoven.

De steun kwam er nadat toenmalig topman Peter Wennink het kabinet eraan had herinnerd dat ASML de groei van het bedrijf ook buiten Nederland kan voortzetten. De nieuwe belastingkampioen ASML liet even zien waar het geld wordt verdiend. Brainport is niet alleen kennis, maar ook economische en politieke macht.

Menno Tamminga  is economisch columnist van Wynia’s Week. Eerder was hij redacteur en columnist van Het Financieele Dagblad en van NRC Handelsblad. 

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers. Doet u al mee? Doneren aan Wynia’s Week kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht ASML is kampioen belasting betalen en heeft dus ook politieke macht verscheen eerst op Wynia's Week.

Misschien appte demissionair minister-president Mark Rutte toen meteen al met Wennink. Misschien duurde het even voor het kwartje viel in Den Haag. Hoe dan ook, toen De Telegraaf vorige week onthulde dat er een kabinetsteam is geformeerd om ASML voor Nederland te behouden, stak er een kleine mediastorm op. Baggerbedrijf Boskalis, dat eerder klaagde over het ondernemingsklimaat en met vertrek dreigde uit ‘zijn’ Papendrecht, bleek in Abu Dhabi een nieuw, groeiend regionaal kantoor te hebben. Dreigt na het vertrek van de hoofdkantoren van Shell, Unilever en DSM een nieuwe uittocht? Deugt ons vestigingsklimaat, van digitale en fysieke infrastructuur tot onderwijs en (talen)kennis nog wel? Zijn omringende landen aantrekkelijker?

Belastingen zijn voor ASML onderhandelbare kosten

Laat u niet foppen: klachten over het vestigingsklimaat gaan meestal over belastingen. Waarom? Grote ondernemingen en hun lobby beschouwen belastingen als onderhandelbare kosten, zoals zij ook onderhandelen met vakbonden over lonen, met leveranciers over kostprijs en kwaliteit en met lokale overheden over uitbreiding.

Dat juist Wennink de duimschroeven aandraait, heeft een onverbiddelijke logica. De traditionele grote namen (Shell, Unilever, Philips, Tata/Hoogovens en KLM) missen geloofwaardigheid. Werkgeverslobby VNO-NCW loopt ook niet voorop. Een gebrek aan autoriteit? Wennink kan diplomatiek zijn, maar óók recht-voor-zijn-raap. Hij stopt over een paar weken als topman, dus hij hoeft geen vrienden meer te maken. Maar bovenal: hij staat voor succes. Groei. Banen. Geen enkel bedrijf betaalt zoveel winstbelasting in Nederland. Vorig jaar 1,8 miljard euro, dat is bijna 4 procent van de totale opbrengsten van de winstbelasting. Overigens is er ook geen bedrijf dat zoveel profijt heeft van de belastingsubsidie op onderzoek en ontwikkelingsuitgaven.

Wat zit Wennink dwars? Twee belastingmaatregelen die nog ingevoerd moeten worden. De eerste is de versobering van de zogeheten expatregeling die buitenlandse werknemers, en daar heeft ASML er veel van, een belastingvoordeel geeft. De tweede is de belasting op inkoop van eigen aandelen. Grote Amerikaanse en Britse beleggers, en daar heeft ASML er ook veel van, beschouwen de inkoop van eigen aandelen als bewijs dat hun belangen serieus worden genomen.

Deze belastingmaatregelen heeft de Tweede Kamer vorig jaar onverwacht genomen. Voor de expatversobering, die gefaseerd wordt ingevoerd, bestaan goede argumenten. Waarom moet een belastingsubsidie in stand blijven die buitenlandse werknemers bevoordeelt boven Nederlandse werknemers?

De bedrijvenlobby en de universiteiten, die ook gebruik maken van de expatregeling, waren niet voorbereid op de versobering. Zij vechten nu terug. Zij voelen zich overrompeld. Zij vinden dat de overheid met deze maatregel onvoorspelbaar wordt. Dat is een begrijpelijk kritiekpunt, maar ook weer niet zo sterk. Beleid verandert nu eenmaal als de burgers een nieuwe Tweede Kamer hebben gekozen. Klagen over onvoorspelbare politici is daarmee ook een beetje klagen over de kiezer. Dat mag, maar overtuigt inhoudelijk niet.

Sneu, maar geen reden voor paniek

Sterker nog: de politieke commotie is niet overtuigend. Boskalis breidt uit in Abu Dhabi? Eigenlijk verbazingwekkend dat het bedrijf dat niet eerder heeft gedaan. In de regio zitten grote opdrachtgevers, daar moet je als multinational dus ook een betekenisvol kantoor hebben. Het zou voor Nederland veel bedreigender zijn als Boskalis bijvoorbeeld geen nieuwe schepen bestelt bij IHC.

ASML wil elders uitbreiden? Dat zou een logisch gevolg zijn van de uitbundige groei van de afgelopen jaren. Het is een gegeven dat multinationals productie, maar ook hun centra voor onderzoek en ontwikkeling over meerdere landen en regio’s spreiden. Shell, Unilever en Philips hebben dat in het verleden ook gedaan.

Dat is misschien sneu voor ‘thuisland’ Nederland, maar zolang het zwaartepunt in Veldhoven blijft, is er geen reden voor paniek. De regio Eindhoven is door de groei van ASML en zijn toeleveranciers nu al overbelast. Huizen, scholen, sport- en kunstfaciliteiten en infrastructuur – alles piept en kraakt.

Specifieke steun voor de uitbreiding van ASML is een impuls voor meer overbelasting. Zet liever in op algemene steun voor onderzoek en ontwikkeling en het aanmoedigen van ondernemerschap. Zorg dat er meer kansen komen voor ondernemers die de basis leggen voor nieuwe bedrijvigheid en misschien wel de volgende ASML. Daar kan Nederland nog wel wat winnen.

Vorige week was er een groot kennis- en netwerkfestival van de Nederlandse technologiewereld. Wennink was daar, uiteraard. Maar hij was kwaad dat vijf van de zes uitgenodigde Tweede Kamerleden verstek lieten gaan. Zo scheppen politici zelf het beeld van desinteresse. Het pijnlijke is: dat overkomt ASML niet voor het eerst.  

De werkelijke klacht zit dieper

Het kabinet-RutteVier dat zich nu zo bekommert om ASML, liep vorig jaar slaafs achter de VS aan toen de Amerikanen extra restricties op de export van ASML-chipmachines afkondigden. China is de op een na grootste afzetmarkt voor ASML.

Ogenschijnlijk richten de klachten in Veldhoven over het investeringsklimaat zich op toekomstige belastingmaatregelen. Maar de werkelijke klacht zit dieper. Die gaat over gezien worden, serieus genomen worden, over de verwachting dat het Nederlandse kabinet vanzelfsprekend opkomt voor zijn Nederlandse chipkampioen. Maar dat is niet gebeurd. Dus dan is het niet zo verwonderlijk dat Wennink zegt: ASML kan hier uitbreiden, maar ook ergens anders.

Menno Tamminga  is economisch columnist van Wynia’s Week. Eerder was hij redacteur en columnist van Het Financieele Dagblad en van NRC Handelsblad. 

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers. Doet u al mee? Doneren aan Wynia’s Week kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Het vestigingsklimaat is bijzaak. Het politieke klimaat zit ASML dwars: Rutte deed niks toen Amerika de export naar China verbood verscheen eerst op Wynia's Week.