Ook Engelstalige media prijzen president Macron voor de leidersrol die hij zich namens een zwaar aangeslagen Europa heeft aangemeten. Waar de Amerikanen nooit wisten wie ze moesten bellen om ‘Europa’ aan de lijn te krijgen, hebben ze nu Macrons nummer, volgens een analyse van de Rand Corporation, een Amerikaanse denktank.

Geen serieuze concurrentie

De Franse president ondervindt hierin weinig serieuze concurrentie. Andere Europese gegadigden voor die vitale leidersrol in de strijd om ‘ons’ overleven zijn nog een maatje te klein. Friedrich Merz, de conservatieve winnaar van de Duitse verkiezingen en aanstaand bondskanselier, verraste met zijn keiharde en scherpe analyse dat Europa ‘zich onafhankelijkheid moet maken van de VS nu president Trump gemene zaak maakt met Rusland’.

Het zal Macron als muziek in de oren hebben geklonken; de veel bespotte Franse obsessie wordt gedeeld door een van Europa’s toekomstige leiders. Maar Merz moet op het internationale toneel zijn sporen nog verdienen, terwijl Macron al sinds 2017 aan de macht is en redelijk goede banden met Trump onderhoudt. Bovendien zal de nieuwe Europees-Amerikaanse rivaliteit een deels militair karakter krijgen. Ook Merz zal op dat vlak terughoudend blijven, Duitslands oorlogsverleden indachtig.

De Britse premier Keir Starmer doet zijn best om Europa door dit conflict te slepen, maar ook hij is op dit niveau nog te onervaren. Bovendien heeft zijn land zich met de Brexit buiten Europa geplaatst en koestert het zijn ‘speciale relatie’ met de VS. Groot-Brittannië is met Frankrijk de enige andere Europese kernmacht, maar de Britse is volgens de Fransen niet echt onafhankelijk, want gehouden aan beperkende verplichtingen jegens de VS. Blijft over Frankrijk als enige Europese ‘grootmacht’.

Macron groeit zichtbaar in zijn rol als degene die Europa op sleeptouw moet nemen. In eigen land is politieke instabiliteit troef. Frankrijk versleet binnen een jaar vier premiers en de president zag zijn parlementaire aanhang verschrompelen bij de laatste verkiezingen. Maar de Fransen zijn ingenomen met zijn optreden in tijden van Europa’s nood en vertwijfeling. Na zijn toespraak op 5 maart, waarbij hij de burgers maande zich voor te bereiden op zware tijden, steeg zijn populariteit met 7 procent tot een nog steeds schamele 31 procent. Volgens de peiling van Ipsos vindt 45 procent van de Fransen dat hij hun land goed representeert en is 76 procent het eens met de noodzaak de defensie-uitgaven fors te verhogen.

Ook steun van de flanken

Die toegenomen steun geldt voor kiezers van alle partijen, ook voor aanhangers van het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) en het ultra-linkse La France Insoumise (LFI). Hun van russofilie betichte partijleiders zijn echter verenigd in hun verzet tegen Macrons voorstel om andere Europese landen te laten schuilen onder Frankrijks nucleaire paraplu. De ‘gewone’ stemmers op beide extremen, een aanzienlijk deel van de bevolking, hebben er kennelijk geen moeite mee.

In het Oval Office wist Macron de altijd onvoorspelbare  Trump te charmeren, maar ook te corrigeren zonder dat deze in toorn ontstak. Premier Starmer, kort daarna op bezoek, moet nog groeien in die rol, zo bleek uit zijn gênante pluimstrijkerij met de geschreven uitnodiging van His Majesty The King.

Macron kon er in zijn eerste ambtstermijn, van 2017 tot 2022, overigens ook wat van. Maar, schrijft Le Monde, geen fan van Macron, dat was een heel andere Trump dan de man die na zijn terugkeer in het Witte Huis Europa ernstig schoffeerde. Vleierij probeerde Macron ook met Poetin, die in 2017 met pracht en praal werd ontvangen in het paleis van Versailles. Tot het laatste moment, toen Rusland in februari 2022 op het punt stond Oekraïne binnen te vallen, dacht hij de dictator te kunnen paaien.

Bedreiging’ voor Rusland

Dezer dagen is Macron-nieuwe-stijl volgens Moskou een ‘oorlogshitser’. Poetin maande hem keizer Napoleons lot te overdenken, wiens poging Rusland te veroveren in 1812 in een ramp eindigde. En Rusland ziet Macrons aanbod aan mede-Europeanen om de Franse kernmacht te ‘delen’ als een bedreiging, volgens minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov. De woordvoerder van het Kremlin betreurde dat Frankrijk ‘zich verzet tegen pogingen van Rusland en de VS om tot een wapenstilstand (in Oekraïne) te komen’.

Macrons tweede en laatste ambtstermijn loopt in 2027 af.  ‘Platte’ beslommeringen over pensioenstelsels, boerenprotesten, criminaliteit en immigratie moet hij zien te combineren met het in toom houden van Trump. In het blad Paris Match gaf hij dezer dagen een deel van zijn tactiek prijs: ‘Je moet hem nooit belerend toespreken, hem nooit zeggen wat goed of fout is.’ Een hele uitdaging.

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in 2025? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Quelle surprise: de wonderbaarlijke wederopstanding van Emmanuel Macron is in volle gang   verscheen eerst op Wynia's Week.

The New York Times noemde ze ‘grandioos’, en doelde daarmee ook op de openings- en slotceremonies. The Los Angeles Times, de krant van de stad van de volgende Spelen, vroeg zich af hoe LA dit gaat evenaren. Een welkomstvideo met inmiddels wat bejaarde rappers tegen de achtergrond van een strandtent met de letters LA 2028 stemde het blad niet vrolijk. 

In Frankrijk fungeerde de publieke omroep, vooral de tv-zender France2, ruim twee weken als aanjager van het van bovenaf verordonneerde olympisch enthousiasme. Weinigen zeurden daarover, het door president Emmanuel Macron gewenste ‘olympisch bestand’ functioneerde naar behoren. Iedereen respecteerde het tijdelijk verbod op het p-woord, de p van politique.  

Franse triomf  

Het bestand volgde op weken van uitputtend geharrewar en, vooral, linkse hysterie die het slechtste in Frankrijk en de Fransen naar boven had gebracht. Minachting jegens de politieke tegenstander, schreeuwen en met Palestijnse vlaggen zwaaien in het parlement, dreigen met geweld, irrealistische ultimatums stellen, het droeg bij tot een naar klimaat dat burgers op de zenuwen werkte.   

Nu ‘moesten’ politici en politieke verslaggevers minstens twee weken lang hun mond houden. Dat had van Fransen best wat langer gemogen, bleek uit opmerkingen van kijkers naar de talloze sportevenementen tegen de indrukwekkende achtergrond van de beroemdste Parijse monumenten. Verslaggevers van het persbureau Reuters werden onthaald op afwerende gebaren bij het uitspreken van het p-woord. En op uitingen van treurnis over het naderende einde aan de olympische droom die het beste in de Fransen had losgemaakt. ‘Frankrijk heeft alle clichés over zichzelf, zijn bewoners en zijn geschiedenis weten te ontzenuwen,’ schreef de doorgaans nuchtere krant Le Monde in een lyrisch commentaar.  

De krant, gewoonlijk wars van nationalisme, loofde de Spelen en alles eromheen als een triomf van de Franse soft power, waar kennelijk nog geen Frans equivalent voor bestaat. De Spelen maakten een, voorlopig, einde aan de Franse neiging tot ‘passions tristes’, aan bespiegelingen over de eigen neergang en uitbarstingen van xenofobie. Niemand jammerde volgens de krant over de ‘diversiteit’ onder Franse atleten in alle disciplines. Dat was in het nabije verleden, toen Jean-Marie Le Pen twijfelde aan hun vaderlandsliefde, wel anders.  

Helaas, na de olympische euforie zit het land zit nog steeds zonder regering en premier en dreigt de verruwing van de politieke omgangsvormen weer de norm te worden. Al maandenlang waren de arme Fransen ermee geconfronteerd. De Europese verkiezingen werden gehouden op 9 juni, maar de campagne had minstens twee maanden het binnenlands nieuws overheerst, al kon het de burgers weinig boeien. De uitslag was zoals van meet af aan voorspeld: de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) van Jordan Bardella en Marine Le Pen verpletterde de naaste ‘concurrent’, de partij Renaissance van president Macron en aanhang. Waarop de president meteen vervroegde parlementsverkiezingen uitschreef, die begin juli geen duidelijke winnaar opleverden.  

De linkse coalitie Nieuw Volksfront kreeg de meeste zetels, maar niet genoeg voor de absolute meerderheid in de Assemblée Nationale. Daarin werd Le Pens partij de grootste fractie, een hele prestatie gezien het front van bijna alle partijen tegen het RN en een tsunami aan negatieve stemadviezen. Op verkiezingsdag zelfs van paus Franciscus. Het gejuich over een linkse zege vraagt dus om enige nuancering. 

Na zijn debacle bij de Europese verkiezingen wenste Macron verduidelijking in de politieke verhoudingen. Dat was zijn verklaring voor zijn besluit tot nieuwe verkiezingen. Nu zit Frankrijk opgescheept met een ‘hung parliament’ en de dreiging van onbestuurbaarheid. 

Compromissen leren 

De president beschouwt het succes van de Spelen, ondanks alle zorgen vooraf, als bewijs dat politici boven zichzelf kunnen uitstijgen als de natie het vraagt. Hij, een man van het politieke midden, werkte bij de voorbereidingen immers goed samen met de socialistische burgemeester van Parijs en de conservatieve présidente van de omliggende regio Île-de-France. Uit die kringen zou de nieuwe premier moeten komen, een functie die meer gewicht krijgt dan gewoonlijk nu geen enkele partij de dienst uitmaakt in het parlement.  

Dus moeten politici leren om compromissen te sluiten. Dat zijn ze niet gewend. In het Frans heeft ‘compromis’ niet een echt negatieve klank, maar het oneervolle ‘compromission’ wel. In de praktijk vervaagt het verschil nogal eens. Le Monde hoopt desondanks op een positieve weerslag van de Spelen op zowel burgers als politici. En herinnert aan die mooie weken ‘toen Fransen bewezen ook blij te kunnen zijn met successen van de tegenstander’. 

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week. 

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!  

Het bericht Macron hoopt dat het succes van de Spelen orde schept in de politieke chaos die hij veroorzaakte verscheen eerst op Wynia's Week.