Eerder deed een grafiek uit Jan van de Beeks boek Migratiemagneet Nederland de ronde, waaruit blijkt dat mannelijke immigranten uit hoog-risicolanden als Somalië of Afghanistan – gecorrigeerd voor leeftijd – tien tot twintig keer zo vaak zedenmisdrijven plegen als autochtonen. Dat zijn relatieve cijfers: per 10.000 mannen.

Halsema deed die grafiek op BlueSky af als ‘gegoochel met cijfers’ door ‘rechts’, en stelde daar haar eigen grafiek met absolute cijfers tegenover. Die liet zien dat het aantal door autochtone mannen gepleegde zedendelicten hoger is dan wat genoemde minderheden aan seksuele ellende aanrichten. Nogal wiedes: er zijn tweehonderd keer zoveel autochtone als Somalische of Afghaanse mannen in Nederland.

Alternatieve feiten

Halsema’s alternatieve feiten vielen in goede aarde bij de wegkijkelite, voor wie het probleem van seksueel geweld een probleem moet zijn van alle mannen, die zich daar collectief voor moeten schamen. Want voor de wegkijkelite is het taboe om alle asielzoekers aan te spreken op het zedendelict van één asielzoeker – op zich een valide standpunt – maar het spreekt vanzelf dat je wel alle autochtone mannen verantwoordelijk houdt voor de zedendelicten van elke autochtone man. Nota bene: per tien jaar pleegt een op de 3600 autochtone mannen een zedendelict. Gelukkig komen er nu grote billboards langs de snelwegen om die mannen eraan te herinneren dat ze ‘elkaar daar op moeten aanspreken’.

Op de vraag of relatieve, dan wel absolute cijfers het meest relevant zijn voor de analyse van een probleem, is uiteraard geen algemeen dekkend antwoord mogelijk, dat moet je per geval bekijken. Halsema is van origine criminologe, die als assistent-docent aan de universiteit van Utrecht zelfs nog werkgroepen statistiek heeft gegeven aan studenten in de sociale wetenschappen. Hoe komt zo iemand tot de stelling dat het identificeren van hoogrisicogroepen bij misdaadbestrijding of veiligheidsbeleid ‘gegoochel met cijfers’ is? Wat vindt zij dan van alcoholcontroles in het verkeer? Bij slechts 25 procent van alle verkeersongelukken met ernstig letsel heeft de chauffeur van de auto te veel gedronken. Driekwart van de ernstige verkeersongelukken wordt dus veroorzaakt door broodnuchtere chauffeurs. Doe nu de truc van Halsema: die broodnuchtere rijders zijn het grootste probleem en zouden elkaar daarop moeten aanspreken!

Het is moeilijk te geloven, maar ik heb jaren geleden deze discussie inderdaad gevoerd met een prominente wetenschapsjournalist: die vond al die alcoholcontroles maar overdreven, want bij de meeste ernstige ongelukken is de chauffeur niet dronken.

Het kan nooit kwaad om ook naar absolute cijfers te kijken, maar vaker wel dan niet is het een retorische truc van wegkijkers: ‘niets aan de hand hier mensen, doorlopen’. Zie ook hoe ecologen omgaan met het escalerende veiligheidsprobleem van de wolf in Nederland. Elke individuele wolf is veel gevaarlijker dan bijna elke hond, maar er zijn veel meer ernstige bijtincidenten door honden dan door wolven. Dus er is helemaal geen wolvenbeleid nodig, hondenbezitters zijn het probleem, die zouden elkaar daarop moeten aanspreken!

Mannendetox-cursus

Stel, psychologen slagen erin om een mannendetox-cursus te ontwerpen, die mannen vrouwvriendelijker maakt, en potentiële verkrachters preventief zelfs stukken minder gevaarlijk voor vrouwen (zeer hypothetisch, maar stel). Het is wel een intensieve cursus, met twee weken lang elke dag vier uur les en groepsgesprekken onder begeleiding van drie psychologen, met maximaal vijftien deelnemers. Zo’n cursus kost nogal wat, laten we zeggen 1000 euro per deelnemer.

Vrijwel niemand gaat zo’n cursus zelf betalen, en potentiële verkrachters zeker niet, dus de overheid zal dit met enige dwang en drang moeten uitrollen. En net als bij medische screening of investeren in veiliger wegen en dijken, moet een beperkt budget zo effectief mogelijk ingezet worden. Grote gemeentes krijgen allemaal vijf ton van het Rijk voor die cursussen, dus voor vijfhonderd deelnemers. Wie ga je dan selecteren voor die cursus?

Het effectiefst is natuurlijk om jonge mannelijke asielzoekers uit de hoogrisicolanden te verplichten om zo’n cursus te volgen. Die plegen immers per persoon tien à twintig keer zo vaak zedenmisdrijven als hun autochtone evenknieën. De kans dat je met zo’n cursus dan een of meer wandelende tijdbommen onschadelijk maakt is tien à twintig keer groter dan wanneer je deelnemers werft onder autochtone jonge mannen.

Bijna alle grote gemeenten doen dat dus. Alleen in Amsterdam doen ze dan weer de Halsema: hoogrisicogroepen identificeren is ‘gegoochel met cijfers’, in absolute aantallen zijn de meeste verkrachters autochtonen, die zijn het grootste probleem. Dus in Amsterdam nodigen ze juist geen asielzoekers uit voor die cursus, maar uitsluitend, via loting, autochtone jonge mannen.

Zo’n cursus bestaat niet, en die zal er niet komen ook. Seksueel gewelddadig gedrag laat zich niet beïnvloeden door praatgroepjes, net zo min als de Mocro-maffia groot geworden is omdat deze kansenparels destijds niet genoeg kringgesprekjes in de klas kregen. Billboards langs de snelweg met vrouw-empowerende slogans, lange stukken in de Volkskrant en De Groene Amsterdammer door, met en over zelfhatende mannen die geen vlieg kwaad doen – dat dit alles gaat leiden tot minder zedendelicten is weer een schoolvoorbeeld van woke deugdenken. Het leidt tot feitenvrij beleid dat er van af ziet om van welke relevante informatie dan ook gebruik te maken.

Avondklok voor mannelijke asielzoekers

Hoe kan de overheid dan wel beleid voeren op die relatieve cijfers over zedendelicten? Mannelijke asielzoekers uit Somalië en andere hoogrisicolanden niet meer binnenlaten zou op den duur zeer effectief zijn, ook nog om andere redenen (hoge uitkeringsafhankelijkheid na toelating, slechte integratie, veel fraude). Dat gaat over asielbeleid in Europees verband, en dat laten we hier nu buiten beschouwing.

Wat meteen verschil zou maken, is dat alle mannelijke asielzoekers na negen uur ’s avonds binnen moeten zijn op hun azc, waarna het hek op slot gaat tot de volgende ochtend. Dat voorkomt niet alleen zeldzame ernstige zedendelicten, maar ook veelvoorkomende grote en kleine criminaliteit, overlast en rottigheid.

Eén keer zonder toestemming of goede reden afwezig levert de asielzoeker een gele kaart op, de tweede keer een rode kaart: die wordt uit de procedure voor toelating gehaald en overgebracht naar een speciaal azc waarvan de hekken altijd dicht zijn, een vorm van vreemdelingendetentie dus. Daar blijft hij totdat hij uitgezet kan worden of vrijwillig – maar wel controleerbaar – het land verlaat.

Een avondklok voor mannelijke asielzoekers. Kan dat? Woke wegkijkers kunnen vast een arsenaal aan juridische argumenten vinden waarom dit niet mag. Gek genoeg had de regering in januari 2021 wel in een vloek en een zucht een avondklok voor alle inwoners van Nederland geregeld, die via een razendsnel door het parlement gejast noodwetje keer op keer verlengd werd. Het kan dus best, als de politiek maar echt wil.  

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Voor Femke Halsema en de wegkijkelite is feitenvrij beleid het beste beleid verscheen eerst op Wynia's Week.

Het plan voor de spijtbetuiging, zo meldde Het Parool, werd eerder dit jaar besproken in een besloten raadsvergadering en kreeg toen de steun van alle aanwezige raadsleden. Tevens werd besloten dat de gemeente 25 miljoen euro uittrekt voor een speciaal fonds dat moet bijdragen aan ‘de versterking en zichtbaarheid van het Joodse leven in Amsterdam’. Een commissie onder leiding van oud-PvdA-minister Jet Bussemaker zal adviseren over de besteding van het bedrag.

Met dank aan het Gemeentevervoerbedrijf

Deze stap, zo wist de NOS er nog aan toe te voegen, volgt op een onderzoek van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), dat binnenkort wordt gepresenteerd. Uit het onderzoek blijkt dat het gemeentelijke apparaat van Amsterdam een centrale rol speelde in de Jodenvervolging in Nederland. ‘Via de bevolkingsregistratie van de gemeente kreeg de Duitse bezetter toegang tot hun adressen, wat de deportaties aanzienlijk vergemakkelijkte. Ook het Gemeentevervoerbedrijf (GVB) leverde een bijdrage: het verzorgde het transport naar verzamelplaatsen in de stad. Zo’n 60.000 Amsterdamse Joden werden vermoord.’

Het zijn pijnlijke feiten voor een stad waar de antisemitische putlucht niet dateert van gister of eergister. Vooral dankzij de Februaristaking (1941) en het Achterhuis – het wereldberoemde onderduikadres van Anne Frank aan de Prinsengracht – is wereldwijd het beeld ontstaan dat Amsterdam zich altijd zeer heeft bekommerd om het lot van zijn Joodse inwoners. Niet toevallig kreeg de stad na de oorlog van toenmalig koningin Wilhelmina de wapenspreuk ‘Heldhaftig, vastberaden, barmhartig’. Aan de Weesperstraat werd in 1950 zelfs een Monument van Joodse Erkentelijkheid opgericht, als dankbetuiging voor de Amsterdammers die de Joodse bevolking tijdens de oorlog hadden geholpen.

Onze hoofdstad liet het zich allemaal graag aanleunen en veegde ongemakkelijke waarheden liefst onder het tapijt. Bijvoorbeeld dat slechts 25,3 procent van de Amsterdamse Joden de Holocaust overleefde, een opmerkelijk verschil met onder meer Utrecht (45,9), Maastricht (49,5) en Enschede (52,1).

Betrokkenen zijn niet meer onder ons

Toch zijn de hoofdstedelijke excuses niet per se logisch. Zeker, historische spijtbetuigingen – over bijvoorbeeld het Nederlandse slavernijverleden, het kolonialisme en de politionele acties in Nederlands-Indië – mogen zich de laatste jaren verheugen in een grote populariteit. De befaamde historicus A.Th. van Deursen suggereerde in 1999 een verband tussen onze excuusdrift en het afnemen van onze historische kennis – een direct gevolg van de verloedering van het geschiedenisonderwijs na de invoering van de Mammoetwet (1968). Wie de geschiedenis niet kan overzien en niet in staat is gebeurtenissen in hun verband te plaatsen, kan zich over het verleden nog slechts verbazen of er zelfs boos of beschaamd over worden, meende Van Deursen.

Maar er is ook een praktisch probleem met de excuses die Halsema wil aanbieden voor het falen van het gemeentelijke apparaat in de jaren 1940-1945. De Duitse bezetting is inmiddels tachtig jaar geleden. Dat betekent om te beginnen dat de Amsterdamse bestuurders en gemeenteambtenaren van toen niet meer onder ons zijn, op misschien een enkele uitzondering na. Halsema gaat dus een spijtbetuiging afleggen zonder dat ze kan nagaan of de betrokkenen het daarmee eens zijn. Dat is niet alleen erg vrijpostig, maar doet ook afbreuk aan de waarachtigheid die met het aanbieden van excuses gepaard hoort te gaan.  

Behalve de Amsterdamse ambtenaren die de Duitsers dikwijls een handje hielpen, zijn ook de Joodse slachtoffers van toen – voor zover ze de Holocaust overleefden – meestal niet meer onder ons. We kunnen dus niet weten of ze de excuses van Halsema zouden hebben geaccepteerd.

Kort en goed: de aanstaande spijtbetuiging van de burgemeester hangt nogal in het luchtledige en heeft bijgevolg weinig betekenis.

Onsmakelijke schertsvertoning

Behalve misschien voor de burgemeester zelf. Sinds de opening in maart 2024 van het Nationaal Holocaustmuseum, waar Joodse nabestaanden antisemitische leuzen over zich heen kregen, is de Jodenhaat in Amsterdam alsmaar zichtbaarder en tastbaarder geworden. Halsema heeft geen moment de indruk gewekt dat ze tegen de situatie is opgewassen. Ze is er direct verantwoordelijk voor dat losgeslagen Hamas-sympathisanten in de straten van onze hoofdstad inmiddels meer hebben te vertellen dan de politie en dat veel Joodse Amsterdammers zich niet meer veilig voelen. Dan komt het natuurlijk mooi uit als je in de Hollandsche Schouwburg een paar loze gebaren kunt maken die de indruk moeten wekken dat het bestrijden van antisemitisme wel degelijk hoog op je agenda staat.

Wat een onsmakelijke schertsvertoning. Laat de incapabele Halsema, als ze écht iets tegen Jodenhaat wil doen, liever haar biezen pakken en plaatsmaken voor een burgemeester die níet bang is voor Hamas-goedpraters op het stadhuis en die de confrontatie met antisemieten wél durft aan te gaan.

Roelof Bouwman is journalist, historicus en adjunct-hoofdredacteur van Wynia’s Week.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Roelof Bouwman: Als Femke Halsema écht iets wil doen aan de antisemitische putlucht in Amsterdam, dan pakt ze haar biezen verscheen eerst op Wynia's Week.

Politici met de lach aan hun kont zijn in Nederland schaars, maar soms hebben ze wel een andere mysterieuze eigenschap aan hun achterste hangen: ze worden voortdurend bewonderd en geknuffeld, zonder dat ze er iets voor hoeven te doen.

Neem Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam.

Geen zelfreflectie

‘Er gaan,’ constateerde weblog GeenStijl afgelopen weekend, ‘veel dingen mis als je de opening van het Holocaustmuseum helemaal uit de hand laat lopen, als je een explosieve situatie op de UvA (met antisemitische leuzen, jodenhaat, slooppartijen, barricades en allerlei ongein met de politie) dágenlang laat sudderen, als je het presteert een herdenking van een massale moordpartij in Israël te vergallen door een tegendemonstratie van pro-Hamas-tuig toe te staan op de belangrijkste instroomroute van vreedzame Israëlische/Joodse herdenkers (terwijl er genoeg signalen waren dat het mis zou gaan), en nu weer: als Marokkaanse knokploegen uit Amsterdam-West met voorbedachte rade Joden in elkaar timmeren.’

Hoe kan dat allemaal? ‘Dan heb je het de eerste keer over inschattingsfouten, een tekort aan paraatheid en een gebrek aan anticiperend vermogen’, analyseerde GeenStijl. ‘Maar de keren daarna ook over een gebrek aan analytisch vermogen, lerend vermogen, probleemoplossend vermogen, flexibiliteit en aanpassingsvermogen, en – als het na meerdere incidenten nog steeds in de antisemitische soep loopt en je dan wéér hetzelfde verhaal afsteekt – over de afwezigheid van zelfreflectie.’

Op veel van die punten ging het met Halsema ook reeds mis in de coronajaren 2020-2021. Een grote Black Lives Matter-demonstratie op de Dam liet ze gewoon doorgaan, hoewel er geen anderhalve meter afstand werd gehouden. Gekker nog: Halsema was zelf aanwezig bij het protest en droeg een button waarop ‘1873’ stond, een verwijzing naar de afschaffing van de slavernij. De demonstratie was ‘te belangrijk’ om te worden ontbonden, zei de burgemeester na afloop op de stadszender AT5.

Veel minder belangrijk vond Halsema hoofdstedelijke protesten tegen de lock down-maatregelen, want die werden niet veel later met verbijsterend geweld door politie en mobiele eenheid uit elkaar geslagen. Of demonstraties wel of niet aansluiten bij de politieke opvattingen van de burgemeester lijkt in het Amsterdam van Halsema niet zonder betekenis.

Exhibitionistische energie

In 2019 werd een 15-jarige zoon van Halsema aangehouden met een verboden vuurwapen, naar later bleek een onklaar gemaakte revolver van zijn vader Robert Oey. ‘Een privézaak,’ vond de burgemeester, maar dat was in haar geval niet echt een consequent verweer.

Want het met veel exhibitionistische energie uitventen van het intieme en het persoonlijke was juist altijd een van Halsema’s specialiteiten – zo lang het de eigen beeldvorming maar ten goede kwam.

Zo vertelde Halsema in 2014 in Seks en de zonde, een documentaireserie die ze maakte samen met Hassnae Bouazza, uitvoerig over haar bezoeken – als pubermeisje – aan naaktstranden, haar eerste pilgebruik en haar ontmaagding.

Maar weinig details werden de televisiekijker bespaard. Zelfs Halsema’s moeder kwam aan het woord. Ze was na de eerste liefdesnacht van haar Femke direct een kijkje gaan nemen in haar slaapkamer en wist nog precies hoe ze dochterlief toen had aangetroffen, met haar lange donkere haar als een waaier over het hoofdkussen.

Dat was dus allemaal géén ‘privézaak’, maar over minder heugelijk familienieuws – lees: een arrestatie wegens verboden wapenbezit – dienden we met z’n allen eerbiedig te zwijgen.

‘Groei mee’

Gaan we nog even wat verder terug in de tijd.

Bij de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 2003 trad Halsema – parlementariër sinds 1998 – voor het eerst op de voorgrond, als lijsttrekker van GroenLinks. Met de slogan ‘Protest en perspectief’ verloor ze twee zetels.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 (‘Groei mee’) was Halsema opnieuw lijsttrekker en ging er nog een zetel af.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 (‘Klaar voor de toekomst’) mocht Halsema het voor de derde keer proberen. Toen pas evenaarde ze voor het eerst de score van haar voorganger Paul Rosenmöller uit 2002: tien zetels. 

Nul zetels winst

‘Acht jaar Halsema heeft GroenLinks dus precies nul zetels winst opgeleverd,’ concludeerde Elsevier toen ze in januari 2011 het Binnenhof verliet. ‘In het bedrijfsleven houd je het met zulke groeicijfers geen acht jaar vol.’

Dat ze al sinds de late jaren negentig verkeert in een progressieve bubbel waar haar prestaties er nauwelijks toe doen, laat Femke Halsema daar maar heel erg blij mee zijn.

Roelof Bouwman is columnist en adjunct-hoofdredacteur van Wynia’s Week. Hij schrijft over politiek, geschiedenis en media.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Roelof Bouwman: Zelden iets presteren, maar al bijna 30 jaar worden bewonderd – dat kan alleen Femke Halsema verscheen eerst op Wynia's Week.