En kijk nu eens. Handige Hans Spekman, oud-PvdA-voorzitter, nu FNV-leider, en zijn vakbondscollega’s voelen als winnaars. Het plan van het kabinet om een verhoging van de AOW-leeftijd voor te bereiden is zonder slag of stoot van tafel. Maar de bonden willen méér.

Over drie weken gaan ze de straat op, of eigenlijk: het spoor. Werknemers bij de NS staken op 24 juni om de verdaagde besparingen op de sociale zekerheid definitief de kop om te draaien. Gezien de machteloze verdediging van het kabinet-Jetten van zijn eigen plannen tot nu toe, is één staking mogelijk voldoende.

Draaiboeken

Maar de draaiboeken liggen natuurlijk klaar. Voor de herfst. Want weinig dingen zijn in vakbondsland zo goed voor eigenwaarde en zelfvertrouwen als geslaagde stakingen plus een stevige demonstratie. Omdat de leden vooral te vinden zijn in de (geprivatiseerde) publieke dienstverlening kun je rekenen op (stiptheids)acties in het openbaar vervoer, bij de vuilnisophaaldiensten, bij de politie en wellicht ook in het onderwijs en bij gemeenten. Maar denk ook aan Schiphol (druk vanwege vakanties) en de havens (sterke vakbondsorganisatie).

Achter de vlaggen, de fluitjes en de spandoeken ontvouwt zich een machtsstrijd: wie is de sterkste aan de sociaaleconomische onderhandelingstafel, de zogeheten ‘polder’. Wint de staat (het kabinet-Jetten) of de straat (verzamelde vakbonden)? En welke kant kiest werkgeversorganisatie VNO-NCW?

De strijd om de macht is een strijd tussen nieuwkomers. Vrijwel iedereen aan de onderhandelingstafel moet wennen. Dat geldt voor Spekman, maar ook voor Coen van Oostrom, de voorzitter van VNO-NCW. Diens achtergrond als ondernemer is vastgoed en projectontwikkeling. Geen habitat met druk sociaal overleg.

CNV-voorzitter Hans van den Heuvel komt van boeren- en tuindersorganisatie LTO. Wel een polderaar, maar niet aan werknemerskant. Marijke Vuik leidt sinds twee maanden MKB-Nederland. Haar achtergrond is horeca.

In het kabinet zitten ervaren politici, maar niet in het sociaal overleg. Wie heeft dat wel? Voorzitter Kim Putters van hét polderoverleg bij uitstek, de Sociaal-Economische Raad (SER). Hij zit niet aan tafel, maar kan zomaar aanschuiven als er moet worden bemiddeld.

In het krijt

De meest opvallende rol tot nu toe speelt Van Oostrom. Hij koos in een interview met De Telegraaf de kant van de bonden tegen de AOW-leeftijdsverhoging en de besparingen in de sociale zekerheid. Begrijpelijk. De vakbonden én de werkgevers zien de werknemersverzekeringen als hún domein. Bovendien hebben ze de meeste macht ten opzichte van het kabinet als zij op dat punt samenwerken.

Van Oosteroms keus bezegelde het lot van de kabinetsplannen. Spekman staat nu in het krijt bij de werkgevers. Vervolgens koos de werkgeversvoorzitter de kant van het kabinet door tegen de bonden te zeggen: Jetten stelt zich constructief op, dus breek het overleg niet af. Ook dat is begrijpelijk. De werkgevers houden niet van arbeidsonrust. Zeker nu niet. De arbeidsmarkt is nog steeds krap, energie is schrikbarend duurder geworden, inflatie stijgt, consumenten wachten af.

Hoe nu verder? Het initiatief om alsnog zaken te doen, moet van het kabinet komen. De bonden voeren de druk op, de werkgevers wachten af, maar het kabinet-Jetten moet vooruit. Als de besparingen van tafel zijn, hoe moet het gat op de begroting dan gedicht worden? Eind augustus is de deadline voor de begroting 2027.

Het kabinet is terug bij af. D66, VVD en CDA wilden in hun coalitieakkoord ‘een constructieve samenwerking met de sociale partners’. Maar ook snelheid. Én een laag begrotingstekort én een hoog defensiebudget én besparen op de sociale zekerheid en AOW (drie keer VVD).

Dat laatste behelst nu net de uitgaven die de vakbonden koesteren. Dat werkt slecht samen. Samenwerken en sociaal overleg zijn ook niet typisch VVD, maar CDA en polderdenken. Samenwerken is wel aantrekkelijk omdat het zekerheid geeft. Fijn voor de minister-president.

Oude rituelen

In tijden van onzekerheid grijpt men graag terug op oude rituelen. Van Oostrom pleit bijvoorbeeld voor een breed economisch akkoord.

Maar een polderakkoord als teken van kracht en draagvlak is om twee redenen een misvatting.

Ten eerste: een akkoord is nu een optelsom is van minderheidsposities. Het kabinet heeft een minderheid in de Eerste en Tweede Kamer. De vakbonden vertegenwoordigen een krimpende minderheid van werkend Nederland. Grote ondernemingen vormen weliswaar de ruggengraat van VNO-NCW, maar kijk je naar kleinere bedrijven en zelfstandigen dan vertegenwoordigen VNO-NCW en MKB Nederland samen ook een minderheid.

Natte deken

Tweede misvatting: de heilzame werking van de gesloten akkoorden. Het akkoord van Wassenaar (1982) legde voor generaties vast dat deeltijdwerken de norm was. Hoeveel welvaart en economische groei heeft Nederland daardoor opgegeven?

Tweede voorbeeld: het pensioenakkoord dat bonden, werkgevers en kabinet in 2019 afsloten. Een van de afspraken was een gematigde verhoging van de AOW-leeftijd. Het kabinet-Jetten wilde dat wijzigen, maar kreeg meteen te horen: mag niet, kan niet, want zeven jaar geleden vastgelegd.

Dat is de makke van akkoorden. Ze leggen een natte deken over sociale en economische dynamiek.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!

Het bericht ‘Handige Hans’ van de FNV en werkgeversbaas Van Oostrom zetten het kabinet klem. Maar polderdeals zijn funest voor economische dynamiek verscheen eerst op Wynia's Week.

Bijgevolg keldert ook de organisatiegraad. In de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw was tussen de 35 en 40 procent van de werknemers tot 65 jaar aangesloten bij een vakbond. Vanaf 1980, zo meldt de website van het CBS, zette een daling in, waarbij de organisatiegraad terugliep naar ongeveer een kwart van alle werknemers. Afgezien van een kleine opleving begin jaren negentig is de organisatiegraad na 2000 verder afgenomen tot ongeveer 15 procent nu.

De achterban van de vakbonden slinkt, vergrijst en is steeds minder representatief. Een spoedige comeback lijkt niet waarschijnlijk: volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden heeft 61 procent van de werknemers tot 45 jaar zelfs nooit overwogen lid te worden van een vakbond.

Permanent geruzie

Ondertussen is het bij ‘s lands grootste vakcentrale, de FNV, ook nog eens hommeles. In juni 2025 wees de Ondernemingskamer oud-PvdA-politicus Lodewijk Asscher en oud FNV-voorzitter Ton Heerts aan als tijdelijke toezichthouders, met de opdracht een einde te maken aan de slepende machtsstrijd tussen het algemeen bestuur, de raad van toezicht, het ledenparlement en de uitvoeringsorganisatie. Maar het gelazer is nog steeds niet afgelopen. Oud-leden van het ledenparlement weigeren zich neer te leggen bij de door Asscher en Heerts voorgestelde hervormingen en kondigden onlangs aan naar de Hoge Raad te stappen.

Permanent geruzie, bleef het daar maar bij in de FNV-top. Maar de vakbondsbestuurders – overwegend hoogopgeleide veelverdieners – zijn de laatste jaren ook nog eens in de ban geraakt van allerlei weinig arbeideristische ideeën over klimaat en asiel.

Zo gaat er nauwelijks een klimaatmars voorbij of de FNV is medeorganisator. ‘Klimaat- en vakbeweging: één strijd, één toekomst’ is dan de standaardleus. Zelfs samenwerking met de extremisten van Extinction Rebellion wordt door de FNV niet geschuwd, inclusief bestuurlijke steun voor snelwegblokkades.

Met minstens zoveel energie gaat de FNV tekeer tegen elke poging om het Nederlandse asielbeleid aan te scherpen. Neem de ‘onmenselijke’ asielwetten van het kabinet-Schoof: die zouden zijn gericht op het ‘criminaliseren’ van ‘personen die vluchten voor oorlog en geweld’. Wie aan asielzoekers komt, komt aan de FNV.

Uiterst kostbaar

Zoals bekend zijn klimaat- en asielbeleid helaas niet gratis. Bij het klimaatbeleid werd dat voor het eerst duidelijk in 2021, toen het vierde kabinet-Rutte een klimaat- en transitiefonds van liefst 35 miljard euro optuigde om ons land ‘Europees koploper’ te maken bij ‘het tegengaan van de opwarming van de aarde’.

Ook het Nederlandse asielbeleid is een meer dan reusachtige kostenpost. De druk op de begroting door een voortdurende jaarlijkse instroom van gemiddeld 20.000 asielmigranten bedraagt zo’n 26 miljard euro per jaar, becijferde migratiedeskundige Jan van de Beek in zijn bestseller Migratiemagneet Nederland (2024).

Al dat geld moet ergens vandaan komen. Niet toevallig worden in het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten dan ook forse bezuinigingen aangekondigd op de uitgaven aan zorg en sociale zekerheid. Daar valt wat te halen: samen vormen ze ruim de helft van de Rijksbegroting.

Het verplichte eigen risico van de zorgverzekering gaat volgend jaar omhoog van 385 naar 460 euro. Omdat de hoogte van het bedrag niet meer bevroren wordt, komt het in 2030 uit op 520 euro. De fiscale aftrek van zorgkosten wordt geschrapt. De huishoudelijke hulp wordt niet meer voor iedereen vergoed. WIA-uitkeringen voor arbeidsongeschikten worden verlaagd. De maximale WW-duur wordt verkort van twee naar één jaar.

Klap op de vuurpijl: aanpassing van de AOW-leeftijd. Het huidige uitgangspunt dat voor elk jaar dat de levensverwachting stijgt, de AOW-leeftijd met acht maanden omhooggaat, wordt, zo is de bedoeling, per 2033 vervangen door een een-op-een-koppeling: als de levensverwachting met een jaar stijgt, stijgt de AOW-leeftijd ook met een jaar. Volgens eerdere berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zou de AOW-leeftijd daardoor in 2060 uitkomen op zeventig jaar en negen maanden.

‘Onacceptabel en oneerlijk’

Hoe reageerde de FNV?

De bezuinigingen op de zorg, de WIA, de WW en de AOW zijn ‘onacceptabel, onnodig en oneerlijk,’ brieste interim-voorzitter Dick Koerselman. ‘Dit is een aanval op de sociale zekerheid. Het resultaat van honderd jaar vakbondswerk dreigt met een pennenstreek van tafel te worden geveegd.’ Het plan om de AOW-leeftijd sneller te verhogen zou bovendien ‘een bom’ leggen onder het in 2019 door het kabinet, werkgevers en vakbonden gesloten pensioenakkoord. ‘Dat pikken we niet. Het Malieveld, het Museumplein, als het nodig is zullen we dat zeker gaan doen.’

Wat een malle vertoning. Bij de FNV denken ze kennelijk dat je eindeloos tientallen miljarden euro’s kunt uitgeven aan asielzoekers en klimaatbeleid, terwijl je de verzorgingsstaat ongemoeid laat. Maar dat is op geen enkele wijze te verantwoorden: ook bij overheidsfinanciën moet het uit de lengte of uit de breedte komen. Wie vertelt het de ruziënde vakbondsbobo’s?

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Eindeloos miljarden spenderen aan asielzoekers en klimaat zonder de verzorgingsstaat uit te kleden? Nee FNV, dat gaat helaas niet verscheen eerst op Wynia's Week.

Zoals altijd mogen ook de belangengroepen op Prinsjesdag hun zegje doen. Voor werkgeversorganisatie VNO-NCW de (steeds minder zichtbare) Ingrid Thijssen. Maar de FNV? Wie vertolkt vanuit de vakbond nog met enig gezag de belangen van werkend Nederland?

De vraag stellen is ’m beantwoorden. Niet de FNV.

Diepe crisis

De bond verkeert al maanden in een existentiële crisis, een crisis die met hulp van de rechter opgelost moet worden. Dus wat de FNV-vertegenwoordiger van dienst vandaag zegt… hoe serieus moet je de boodschap nog nemen?

De crisis in de FNV is dieper dan wat zijn voorgangers, zoals het NVV, sinds 1945 hebben meegemaakt. Waarom dat jaartal hier van wezenlijk belang is, komt verderop aan de orde.

Het is vaker hommeles geweest in de vakbondswereld. In 1972 keerde de radicale Industriebond zich tegen de kersverse voorzitter van zijn ‘eigen’ NVV, Harry ter Heide, en die vertrok.

In 2011 brak de FNV bijna in tweeën over een conflict over de toekomst van de pensioenen. Op het laatste nippertje kwam men in Dalfsen tot een akkoord. Er kwam een nieuwe organisatievorm (werknemers organiseren per beroep) en meer inspraak van leden via het Ledenparlement. Voorzitter Agnes Jongerius trad in 2012 terug. De opvolger was Ton Heerts, oud-vakbondsman en oud-PvdA-Kamerlid. De vernieuwing heeft niks opgelost, zo is nu overduidelijk.

Verdachtmakingen

De genoemde twee conflicten hadden een inhoudelijke achtergrond. De kemphanen konden uitleggen waar het over ging. Natuurlijk speelden ook persoonlijke tegenstellingen en ambities een rol. Het verschil met toen is dat nu niemand kan uitleggen wat de inhoud van het conflict is.

Het enige dat zichtbaar is zijn interne kuiperijen, verdachtmakingen en compleet falend toezicht op het FNV-bestuur. Vandaar dat de rechter is ingeroepen. Twee buitenstaanders, voormalig PvdA-leider Lodewijk Asscher en Ton Heerts, zijn nu feitelijk de baas.

Veto

Asscher en Heerts hebben eerder deze maand besloten dat geen van de zittende leden van het algemeen bestuur terugkeert in het nog te vormen nieuwe bestuur. ‘De FNV dreigt haar legitimiteit, effectiviteit en geloofwaardigheid te verliezen’, concludeerden de twee puinruimers.

Ze beantwoorden geen schuldvraag en leggen ook geen concrete oorzaak bloot. Het is ‘een complex conflict waarin iedereen tegenover elkaar kwam te staan’, is hun oordeel. Hun veto treft ook voorzitter Tuur Elzinga, die tussen 2007 en 2016 voor de SP in de Eerste Kamer zat en een nieuwe termijn ambieerde als FNV-voorzitter. 

Implosie

Men vocht elkaar de afgelopen maanden de tent uit, terwijl de tent zelf steeds kleiner wordt. Het aantal leden van de FNV daalt al jaren. Nu zijn het er zo’n 900.000. Binnen de bond stijgt het aantal leden dat niet meer werkt. Anders gezegd: de FNV heeft zijn representativiteit verloren. Het aantal werkenden in Nederland stijgt, maar het percentage werkenden dat werkelijk lid is van een vakbond, de zogeheten organisatiegraad, daalt jaar na jaar na jaar tot 11 procent of minder.

De bestuurlijke implosie van de FNV krijgt ingrijpende consequenties. Hoe lang is de FNV nog een machtsfactor in sociaaleconomisch Nederland? Vanaf 1945 heeft Nederland in de na-oorlogse wederopbouw een stelsel van overlegraden opgebouwd. In deze overlegraden zat de vakbeweging naast werkgevers, de overheid of externe deskundigen. Zij zetten de hoofdlijnen uit voor arbeidsvoorwaarden, lonen en prijzen. Zonder hen kon het gekozen politieke bestuur van Nederland – het kabinet en de Tweede Kamer – geen kant op. Later heette dat het poldermodel.

Deze overlegraden vormden de zogeheten corporatistische staat, de belangeneconomie. De meeste van deze overlegraden bestaan niet meer. Denk aan de Ziekenfondsraad (ziekenfondspremies) en de arbeidsbureaus. Overbodig geworden. Opgedoekt.

Daardoor is de machtspositie van de vakbeweging verzwakt tot twee bastions: de Sociaal-Economische Raad (SER) en de pensioenwereld (1.500 miljard euro beleggingen). De legitimiteit van de bonden in de besturen van de pensioenfondsen staat onder druk en daarbij zal het niet blijven. Dat is een belangwekkend onderwerp; kom ik in een van de volgende columns op terug.  

De Sociaal-Economische Raad was vroeger regeringsadviseur en het toneel van de centrale onderhandelingen van werkgevers, vakbonden en kabinet over het arbeidsvoorwaardenbeleid en de economische toekomst van Nederland. Dat is passé. De SER doet nog verwoede pogingen om met andere onderwerpen (vrouwen aan de top van bedrijven, klimaatpolitiek) relevant te blijven, maar is in feite overbodig. Belangengroepen weten elkaar ook per project of onderwerp wel te vinden.

Centralisme is voorbij

De SER en de kerstboom van sociaaleconomische overlegraden zijn ontworpen in een periode van centralisatie. Het heette dan ook centraal overleg. De centrale vertegenwoordigers van werkgevers, werknemers (vakbonden) en de politiek (het kabinet) zaten aan tafel. Die tijden zijn veranderd.

De centrale rol van werkgeversclubs is geërodeerd. In groeiende sectoren zoals zakelijke dienstverlening zijn werkgevers versnipperd en geen lid van werkgeversverenigingen. Steeds meer grote ondernemingen zijn in buitenlandse handen en doppen hun eigen boontjes.

De aftakeling van de FNV is duidelijk. De derde partij, het kabinet, doet eigenlijk al niet meer mee. Zwalkend van crisis naar verkiezingen naar crisis naar verkiezingen.

Het einde van het poldermodel is menigmaal aangekondigd en weer gelogenstraft. Nu is het zo ver en hoor je er niemand meer over.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht De FNV vecht zichzelf de tent uit. De vakbond verspeelt zijn legitimiteit en het poldermodel is passé verscheen eerst op Wynia's Week.

Voor wie het heeft gemist of is vergeten: Van der Naad – gegroefd hoofd, grote snor, leren jack, schorre stem – was oud-vakbondsbestuurder. Hij was vrijwel continu in de weer met het rollen van sjekkies en benadrukte daarbij voortdurend het belang van solidariteit, strijdbaarheid en andere socialistische deugden.  

Herkenbaar volks

Van der Naad – iedereen wist dat destijds – was een persiflage op FNV-vakbondsleider Jaap van de Scheur (1926-2002). Dat was de grote man achter de ambtenarenstaking die ons land in het najaar van 1983 twee maanden platlegde. De post werd niet bezorgd, het huisvuil niet opgehaald en geen trein of tram reed op tijd. Inzet: een dreigende korting op de ambtenarensalarissen van 3,5 procent.

Net als Van de Scheur was Van der Naad eigenlijk een aandoenlijke man, zei Richard Groothuizen, auteur van de Koot & Bie Encyclopedie, in 2020. ‘Hij heeft dat empathische, dat herkenbare volkse. Aad is iemand die vertrouwen geeft, die mensen kan toespreken, hij is puur. Ik zie op dit moment niemand die daar ook maar enigszins bij in de buurt komt.’

Van de Scheur en Van der Naad horen inderdaad bij een verdwenen universum. Het waren typische vertegenwoordigers van een arbeideristische subcultuur die vroeger ‘de rode familie’ werd genoemd. De gezinnen die er deel van uitmaakten, waren eenvoudig te herkennen: ze lazen de VARA Gids en het socialistische dagblad Het Vrije Volk, er werd gestemd op de Partij van de Arbeid en ook een levenslang vakbondslidmaatschap was vanzelfsprekend.

Van die wereld is weinig meer over. De VARA zag zich in 2018 gedwongen tot een fusie met pretomroep BNN, Het Vrije Volk is al lang geleden opgedoekt en de leeggelopen PvdA staat op het punt om te versmelten met gymnasiumpartij GroenLinks. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen haalde de combinatie 25 zetels, minder dan de helft van de scores die de PvdA in de dagen van Willem Drees en Joop den Uyl in haar eentje haalde.

Kelderende organisatiegraad

En de vakbonden? Martin Pikaart, oprichter van Alternatief voor Vakbond (AVV), schetste in zijn boek Het polderkartel (2021) een vernietigend portret van – vooral – de FNV. Een organisatie, aldus Pikaart, die kritische geluiden vanuit de eigen gelederen smoort en critici eruit werkt en die meebestuurt in alle bedrijfstakpensioenfondsen – en dus medeverantwoordelijk is voor de dramatische pensioenresultaten van de afgelopen decennia.

Buitenstaanders zien vooral dat de FNV-leiding in de greep lijkt te zijn geraakt van het politiek correcte woke-gedachtengoed dat vaak wordt aangetroffen bij ‘witte’ hooggeschoolden met bovenmodale inkomens. Neem de deelname van de FNV aan zogenoemde klimaatmarsen, de viering van ‘Internationale Migrantendag’ en de uitreiking van de tweejaarlijkse ‘FNV Diversiteitsprijs’. Ook koos de FNV in het kielzog van de slacht- en verkrachtpartij van Hamas op 7 oktober 2023 nadrukkelijk partij tegen Israël. Zo organiseerde de bond in december, opgejut door trotskisten en moslimextremisten, een vierdaagse pro-Palestijnse staking aan de Universiteit van Amsterdam.

Het blijkt allemaal niet bevorderlijk voor de organisatiegraad. ‘In de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw was tussen de 35 en 40 procent van de werknemers tot 65 jaar aangesloten bij een vakbond,’ weet het CBS. ‘Daarna zette een daling in, waarbij de organisatiegraad terugliep naar ongeveer een kwart van alle werknemers. Afgezien van een kleine opleving begin jaren negentig is de organisatiegraad na 2000 verder afgenomen tot 20 procent in 2011.’ Het meest recente cijfer is 15,4 procent. Dramatisch.

Staking van eigen personeel

Tot de jongste ontwikkelingen in het voormalige imperium van Jaap van de Scheur behoorde op 17 februari een staking van nota bene het eigen personeel: omdat er grote zorgen zijn over de sociale veiligheid binnen de FNV. Er lopen onderzoeken naar verschillende integriteitskwesties waarbij bestuursleden zijn betrokken. Inmiddels is besloten dat de verkiezingen voor het voorzitterschap tot nader orde zijn opgeschort. De FNV lijkt in staat van ontbinding te verkeren.

Mensen die geloven dat er geen arbeidersklasse meer bestaat, zal dat weinig kunnen schelen. Maar dat is niet de werkelijkheid, benadrukte arbeidssocioloog Fabian Dekker onlangs op een bijeenkomst van kritische PvdA-leden in Utrecht. ‘Ongeveer 25 procent van de Nederlanders beschouwt zichzelf nog steeds als arbeider, variërend van koeriers tot fabriekswerkers. Ze stemmen alleen niet allemaal meer op de PvdA, maar bijvoorbeeld op partijen als PVV en BBB, of helemaal niet.’ Op 23 februari deed zich een soortgelijk fenomeen voor bij de Bondsdagverkiezingen. Verreweg de meeste Duitse arbeidersstemmen gingen naar de rechts-populistische AfD (37 procent) en niet, zoals voorheen, naar de sociaaldemocratische SPD (12 procent), die de slechtste verkiezingsuitslag boekte sinds 1890.

Zonder steun van de arbeidersklasse zijn linkse organisaties ten dode opgeschreven. Wim de Bie is helaas niet meer onder ons, anders zou Aad van der Naad het nog een keer op televisie kunnen uitleggen.

Roelof Bouwman is columnist en adjunct-hoofdredacteur van Wynia’s Week. Hij schrijft over politiek, geschiedenis en media.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in 2025? Hartelijk dank!

Het bericht Gymnasiumlinks heeft de arbeiders in de armen van rechts gejaagd. Wat een enorme stommiteit verscheen eerst op Wynia's Week.