Israël begroet deze maand naar schatting zo’n 40.000 christelijke pelgrims voor een bezoek aan de heilige plaatsen. In Nazareth, waar de Basiliek van de Aankondiging staat, heeft het ministerie van Toerisme flink geholpen met de kosten van de kerstverlichting. De jaarlijkse kleurrijke processie op kerstavond trekt hier duizenden toeschouwers, waaronder dit jaar ook weer veel buitenlanders.

Toeristen bleven weg

Ruim 25 procent van Nazareths hoofdzakelijk Arabische inwoners is christelijk. Haifa, eveneens een stad met een groot aantal christelijke Arabieren, staat bij gebrek aan een heilige plek niet in de reisgidsen voor christelijke pelgrims, al wordt Kerstmis er wel massaal gevierd. Een fraai verlichte kerstboom, een (negenarmige) Chanoeka en een halvemaan met vijfpuntige ster, met op de achtergrond de terrasvormige tuinen en de graftombe van de Báb, een van de heilige plaatsen voor de bahai, symboliseren gedurende de maand december het multireligieuze karakter van de stad.

Bethlehem werd zwaar getroffen door de oorlog in Gaza. Circa 80 procent van de bevolking, grotendeels moslims, leefde voorheen van het toerisme. Pelgrims, vooral uit Azië, Zuid-Amerika en Oost-Europa, keren nu weer voorzichtig terug. ‘Wanneer 10.000 bezoekers hier overnachten’, aldus de burgemeester, ‘dan werkt de slager weer, heeft de supermarkt business en is iedereen aan het werk.’ Zover is het echter nog (lang) niet.

Het afgelopen jaar zijn er belangrijke stappen gezet naar een wat vrediger toekomst voor het gebied tussen de rivier en de zee. Het eind 2024 overeengekomen bestand met Libanon houdt vooralsnog stand. Trump bewerkstelligde in oktober het bestand met Hamas in Gaza. De Houthi’s hebben daarna hun raketbeschietingen op Israël en hun aanvallen op schepen in de Rode Zee gestaakt en richten hun pijlen nu op Zuid-Jemen.

Het woord ‘bestand’ heeft inmiddels wel flink aan betekenis verloren. Het staat niet meer voor een tijdelijk einde aan gevechten, maar slechts voor een verminderde intensiteit ervan. Ook op de Westoever en binnen Israël rommelt het flink. Wat het komende jaar op het front van oorlog en vrede gaat brengen, is koffiedik dijken.

Libanon

De Libanese regering wil wel, maar kan niet. De overeenkomst van november vorig jaar hield in dat beide partijen (Hezbollah en Israël) zich zouden terugtrekken uit het gebied ten zuiden van de rivier Litani en dat Hezbollah ontwapend zou worden. Volgens de Libanese premier Salam is dat laatste bijna zover. Israël plaatst hier evenwel grote vraagtekens bij, verwijt het Libanese leger dat het niet effectief optreedt en neemt het heft herhaaldelijk in eigen hand met aanvallen op Hezbollah-strijders en wapenopslagplaatsen.

Sinds de inwerkingtreding van het bestand heeft het Israëlische leger, aldus de Times of Israel, zo’n 380 Hezbollah-strijders en leden van verwante terreurgroepen gedood, honderden Hezbollah-sites gebombardeerd en circa 1200 militaire operaties in Zuid-Libanon uitgevoerd. Hezbollah heeft op zijn beurt meermalen verklaard dat het de wapens niet zal neerleggen zolang Israël zijn acties niet beëindigt.

Veel gevluchte bewoners aan de Israëlische kant van de grens met Libanon voelen zich ondertussen nog steeds niet veilig om naar hun woonplaatsen terug te keren. Zowel de Israëlische premier Netanyahu als de Amerikaanse ambassadeur in Libanon, Tom Barrack, hebben gewaarschuwd dat als het Libanese leger er niet in slaagt Hezbollah te ontwapenen een nieuwe confrontatie onvermijdelijk is. En daar zal het dan waarschijnlijk niet bij blijven.

Iran

In Iran is de productie van ballistische raketten fors opgevoerd, satellietbeelden lijken te tonen dat het regiem de schade aan de belangrijkste doelwitten van de Amerikaanse aanvallen op de nucleaire faciliteiten inventariseert, ‘drills’ van de Revolutionaire Garde volgen elkaar in hoog tempo op naast testlanceringen van ballistische raketten.

Netanyahu hoopt Trump op 29 december te kunnen ontmoeten om onder meer informatie over Irans versnelde raketproductie en nucleaire acties op tafel te leggen en opties voor een eventueel militair antwoord te bespreken. De opluchting over de beëindiging van de Iraanse raketaanvallen op Israël zou dus weleens van niet al te lange duur kunnen zijn.

Gaza

Het ruim twee maanden durende bestand in Gaza betekent niet dat het vechten daar geheel gestaakt is. Het merendeel van de Israëlische troepen heeft de strip verlaten, de meeste reservisten zijn naar huis en de in Gaza achtergebleven legereenheden beperken zich grotendeels, maar niet alleen, tot defensieve operaties. Vrijwel dagelijks worden er (ondanks voorafgaande waarschuwingen) Gazanen ‘geëlimineerd’ die de gele lijn overschrijden.

Hamas’ tweede man, Raad Saad, is ruim een week geleden in Gaza City, dus aan de Palestijnse kant van de gele lijn, gedood door een drone-aanval. Volgens Israël een vergelding voor herhaaldelijke schendingen van het bestand, waaronder een aanval van Hamas waarbij Israëlische soldaten gewond raakten. Eerder al werden drie Israëlische soldaten door Hamas gedood.

De start van de zogeheten tweede fase van het bestand, ontwapening van Hamas en vernietiging van zijn militaire infrastructuur (met name tunnels en wapenfabricage) lijkt nog ver weg. Hamas weigert de wapens neer te leggen voor Israël zich geheel uit Gaza heeft teruggetrokken en heeft bovendien ook niet getekend voor de tweede fase van Trumps vredesplan.

Er is de nodige ‘intelligence’ dat Hamas zich aan het herbewapenen is en ook is het stoffelijk overschot van de laatste gijzelaar, Ran Gvili, nog niet terug. Gesprekken over een internationale stabilisatiemacht lijken bovendien weinig zoden aan de dijk te zetten omdat Arabische landen ervoor terugschrikken daarvoor troepen te leveren (moslims willen niet op moslims schieten, althans niet in Gaza).

Turkije, dat wel bereid is in een vredesmacht te participeren, is voor Israël een ‘no way’ vanwege Erdoğans openlijke solidariteit met Hamas. Erdoğan weigert de 7 oktober-slachting te veroordelen en betitelt de Hamasstrijders als vrijheidsstrijders.

De Amerikaanse (republikeinse) senator Lindsey Graham, die deze week in Israël was, gaf alvast een schot voor de boeg. ‘Put them [Hamas] on the clock. If they don’t disarm in a credible way, then unleash Israel on ’em.’

Palestijnse staat

Ook aan Israëlische zijde zijn er de nodige bedenkingen bij fase 2. De grensovergang bij Rafah zou dan aan twee kanten open moeten, waardoor vertrokken Palestijnen weer kunnen terugkeren, ‘dual use’-materiaal zou weer moeten worden toegelaten (zoals cement en staal dat onder meer ook voor nieuwe of herstel van bestaande tunnels kan worden gebruikt) en het leger zou zich tot aan de grens moeten terugtrekken waarmee de huidige veiligheidszone zou verdwijnen.

Trumps vredesplan voor Gaza rept van een ‘pad naar Palestijnse zelfbeschikking en een Palestijnse staat’ wanneer de condities daarvoor rijp zijn. Het lijkt op lippendienst aan Europa en de islamitische wereld, maar is wel van een heel andere orde dan de reeks erkenningen van een niet-bestaande Palestijnse staat door tal van Europese landen.

Nog steeds Israëlhaat en terrorisme

Ooit zal die er overigens wel moeten komen. De bezetting van de Westoever (Samaria en Judea) kan niet eindeloos voortduren en annexatie zou gezien de demografische ontwikkeling op den duur het einde betekenen van Israël als democratie. Maar er moet dan nog wel heel veel gebeuren.

Vooralsnog worden er wekelijks terreurcellen opgerold en worden er op of vanuit de Westoever nog regelmatig terroristische aanslagen gepleegd. De symbolische erkenningen van een Palestijnse staat staan in schril contrast met de realiteit op de Westoever en in Gaza waar de heersende ideologie nog steeds is dat de Joodse staat moet verdwijnen. Het onderwijs is er, evenals in Gaza, een belangrijke voedingsbodem voor Israëlhaat en terrorisme.

Palestijnse schoolboeken vol jihad en antisemitisme

In november verscheen een rapport van het in Londen gevestigde (Israëlische) IMPACT-se (Institute for Monitoring Peace and Cultural Tolerance in School Education) over het schoolcurriculum van de Palestijnse Autoriteit. Ondanks beloften van Abbas, voorzitter van de Palestijnse Autoriteit, aan de VS, de EU en de Franse president Macron zijn de mede door Europa gefinancierde Palestijnse schoolboeken (waaronder leerboeken in natuurwetenschappen en wiskunde) net als in vorige edities nog steeds doorspekt met verheerlijking van de jihad, martelaarschap en terrorisme, antisemitisme en verwerping van zowel vrede met de Joodse buurman als een tweestatenoplossing. In de boeken is Israël alvast van de aardrijkskundige kaarten verwijderd. Ergo: de Palestijnse jeugd krijgt geen andere toekomst ingelepeld dan hun ouders en grootouders voorgeschoteld kregen.

Israël, de settlers voorop, brengt uitzicht op enige vrede ook niet naderbij. Joods terrorisme op de Westoever wordt slechts mondjesmaat bestreden. Bij talloze incidenten staat het leger erbij en kijkt ernaar, al worden er af en toe ook Joodse terroristen gearresteerd. Verder is er een stille annexatie gaande. Zo keurde het Israëlische veiligheidskabinet begin december de vestiging van 19 nieuwe settlements goed.

Binnenslands ook geen pais en vree

Binnenslands rommelt het ook stevig in Israël. Een wetsvoorstel dat de dienstplicht en uitzonderingen daarop voor charedische (ultraorthodoxe) mannen wil regelen, verdeelt het land tot op het bot en brengt de regering (wederom) stevig in aanvaring met enerzijds de Charediem en anderzijds de oppositie en de Hoge Raad. De laatste heeft de uitzondering van dienstplicht voor orthodoxe mannen vorig jaar onwettelijk verklaard.

Een tweede twistpunt is het voornemen van de regering om zelf een onderzoekscommissie in te stellen naar wat er misging op en voor 7 oktober. Anders dan de legerleiding weigeren Netanyahu en de zijnen enige verantwoordelijkheid te nemen voor de gebeurtenissen op 7 oktober. De oppositie, geruggesteund door representanten van de slachtoffers van 7 oktober, wil een onafhankelijke staatscommissie ingesteld door de rechterlijke macht. Degenen die zelf (mede)verantwoordelijk zijn kunnen zichzelf niet onder de loep nemen, aldus de oppositie, dan wordt het een witwascommissie.

Safe heaven

Helaas beperkt islamitische terreur zich niet tot het Midden-Oosten. Met te grote regelmaat berichten de media hier van antisemitische aanslagen en terreur elders in de wereld, met de aanslag op bezoekers van het Chanoeka-festival op Bondi Beach in Sydney als laatste dieptepunt. Het weerhoudt de meeste Israëli’s niet van vakanties in het buitenland, al neemt menigeen zich voor aldaar geen Hebreeuws te praten en zich desgevraagd uit te geven als inwoner van Malta (‘De meeste mensen weten toch niets van dat land’). Maar als je als Jood echt veilig wilt zijn, kun je beter in Israël blijven, zo is inmiddels de communis opinio.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook straks in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Donateurs kunnen ook reageren op recente artikelen, video’s en podcasts en ter publicatie in Wynia’s Week aanbieden. Stuur uw reacties aan reacties@wyniasweek.nl Vergeet niet uw naam en woonplaats te vermelden (en, alleen voor de redactie: telefoonnummer en adres). Niet korter dan 50 woorden, niet langer dan 150 woorden. Welkom! 

Het bericht De oorlog is afgelopen, maar het vechten gaat door verscheen eerst op Wynia's Week.

Qatar, al decennia de huisbank van Hamas en gastheer van zijn leiders, speelde opnieuw bemiddelaar. Niemand kan verbaasd zijn dat een organisatie als Hamas – een religieus-tribale variant van Al-Qaida of IS – elke kans op normalisering saboteert. Evenmin dat ze hun eigen bevolking als schild misbruiken. En niemand is verrast dat de EU-ministers weer geen akkoord bereikten. De Europese Unie, altijd groot in morele verklaringen, is diplomatiek verlammend verdeeld.

Trump, de ongeliefde realist

Hoe reageerde de westerse pers? In de VS waren de reacties voorspelbaar verdeeld. Interessant was vooral de analyse van Eliot A. Cohen, veteraan-auteur bij The Atlantic, zeker geen Trump-fan. Cohen schreef dat Trump de realiteit van deze oorlog beter begreep dan vrijwel alle andere leiders. Waar Biden en Europa bleven zwelgen in procedurele verontwaardiging, liet Trump Israël zijn werk doen.

Toen Israël ooit een aanval uitvoerde op Hamas-doelen in Qatar, deed Trump niet meer dan brommen dat het onhandig was – maar een veroordeling bleef uit. Cohen noemt hem, ondanks alle bedenkingen, een man die ‘de wereld nam zoals ze is’. En ja, zelfs een kandidaat voor de Nobelprijs. Zelfs Kenneth Roth van The Guardian, doorgaans een toonbeeld van moreel activisme, moest toegeven dat Trump ‘de lof verdient die hem toekomt’ – al stuit het hem merkbaar tegen de borst. Dat zelfs uitgesproken Trump-critici zijn aanpak erkennen, zegt alles over de intellectuele verwarring waarin het Westen verkeert.

Terwijl in Washington gepraat werd over resultaten, hield Europa zich bezig met symboolpolitiek. Frankrijk en Engeland erkenden prompt een Palestijnse staat, een gebaar dat even krachtig als leeg was. Toch stapten Macron en Starmer begin oktober op het vliegtuig naar Sharm el-Sheikh: een fotomoment met Trump laat je niet liggen, zelfs niet als je volledig irrelevant bent voor het vredesproces. En Nederland? Opmerkelijk stil. De Telegraaf toonde zich opgelucht, de Volkskrant hield het bij een historisch overzichtje van mislukte VN-pogingen. De Amerika-deskundigen zwegen collectief. Kennelijk paste het niet in hun denkraam dat Trump vrede kon brengen waar hun morele favorieten faalden.

De vastgoeddeal van de eeuw

Wie echt wil begrijpen hoe dit vredesproces tot stand kwam, moet Jared Kushners boek Breaking History lezen. Kushner – Trumps schoonzoon en adviseur – was de architect van de Abraham-akkoorden, de diplomatieke doorbraak die de Emiraten, Bahrein, Kosovo, Marokko en Soedan aan Israël bonden. Kushner is de architect van het huidige vredesproces. Zonder dat netwerk van normalisering zou het huidige akkoord onmogelijk zijn geweest. Kushner is geen diplomaat, geen militair, geen academicus, maar een projectontwikkelaar. En dat is precies zijn kracht. Hij denkt in grond, lijnen, grenzen, eigendom – concreet, niet ideologisch. Zijn grootouders overleefden de Holocaust, zijn vader werd succesvol in vastgoed, hijzelf bouwde voort op die lijn. Onderhandelen is zijn overgeërfd talent.

In de woestijn met MBS

Kushners aanpak: details eerst, symboliek later. Alles punt voor punt afhandelen. Terwijl Amerikaanse diplomaten verdrinken in goede bedoelingen en onleesbare verdragsteksten, vroeg Kushner zich af: Waar ligt die grens precies? Wat betekent Oost-Jeruzalem? Wat hij aantrof, was een papieren puinhoop. Iedereen wilde vrede, maar niemand wist waar die moest beginnen. In 2017 ontmoette hij in Washington een jonge Saoedische prins: Mohammed bin Salman. Ook wel MBS. De Saoedi’s beloofden verandering, modernisering, samenwerking. De diplomatieke garde in Washington verklaarde hem voor gek dat hij de kroonprins vertrouwde. Kushners bericht aan MBS was kortaf: ‘Als ik met Trump naar de woestijn vlieg en daar alleen kamelen aantref, kan ik het hier wel schudden.’

De ontvangst in Riyad was echter groots. Trump danste de zwaarddans, beelden die de wereld overgingen. Na jaren van Amerikaans moralisme en Obama’s afstandelijke houding, bood Trump iets nieuws: geen les, maar een deal. Op het moment dat ik dit schrijf staan Kushner en Witkoff weer klaar om naar Tel Aviv te vliegen.

Kushner past op het Midden-Oosten toe wat hij in New York leerde: je sluit geen overeenkomst op emotie, maar op clausules. Hij maakte een lijst van elk twistpunt, reisde ermee van Tel Aviv naar Ramallah, van Abu Dhabi naar Amman, en vroeg iedereen wat ze écht wilden. ‘Zo doen we dat in het vastgoed’, schrijft hij, ‘punt voor punt. De goede intenties zijn voor het diner later.’ Hij sprak met Mahmoud Abbas, die volledig verstrikt bleek in geldstromen van VN en EU – te veel belangen, te weinig vrijheid. Daarna werd hij door MBS uitgenodigd in een villa met Mohammed bin Zayed (MBZ) van de Emiraten. Daar, aan de Rode Zee, werd voor het eerst openlijk gesproken over normalisatie met Israël. Niemand had het ooit zó direct gevraagd.

Het resultaat: de Abraham-akkoorden – historische normalisering tussen Israël en meerdere Arabische staten. Niet door morele druk, maar door onderlinge belangen, handel en wederzijdse erkenning. En precies die realistische logica leidde uiteindelijk, jaren later, tot het huidige vredesplan.

Breaking History: de inside deal

Kushner beschrijft in Breaking History zijn rol van binnenuit. Hij spaart Trump niet, maar beschrijft hem als een man van instinct: grof, ongeduldig, maar met ongepolijste intuïtie voor machtspolitiek. Waar professionele diplomaten in hun eigen jargon verzuipen, zag Trump een probleem dat opgelost moest worden – niet begrepen.

Kushner leest ondertussen Sun Tzu en Kissinger, maar werkt vooral als aannemer: steen voor steen, dossier voor dossier. Zijn analyse is pijnlijk: alle eerdere vredespogingen leden aan hetzelfde defect – een oceaan aan morele taal, maar geen kaarten, geen data, geen deadlines. De diplomatie is vol van deugdzaamheid, maar arm aan structuur.

De ironie van het succes

Nu, jaren later, Trump terug in het Witte Huis, lijkt het ondenkbare gebeurd: zijn team boekt concrete vooruitgang waar de VN decennia lang faalde. Voor links is dit een existentiële nachtmerrie. Niall Ferguson schreef in The Free Press dat ‘de progressieve elite niet kán verdragen dat vrede bereikt wordt zonder haar eigen morele regie’. De VN, de EU, de NGO’s – allemaal blijven ze hangen in de nostalgie van een verdwenen wereldorde waarin conferenties soms vrede brachten en bureaucratie nog moreel gezag had. Die tijd is voorbij. De nieuwe diplomatie is die van vastgoedmannen, en dealmakers. Niet van vlaggen en intentieverklaringen, maar van ondertekende contracten.

Wat deze episode vooral blootlegt, is de Europese irrelevantie. Terwijl de VS deals sluit met Joden en Arabieren, vergadert Europa over resoluties en genderquota. Brussel gelooft nog altijd dat morele superioriteit een geopolitiek instrument is. In werkelijkheid is het een diplomatiek slaapmiddel. Macron, Starmer en de rest kunnen hun handtekening zetten onder elke denkbare ‘erkenning van Palestina’ – het verandert niets. We kunnen rode lijnen trekken, het verandert niets. Ze zijn irrelevant, zoals Trump zegt. De beslissingen vallen elders. De macht verschuift naar wie belangen begrijpt in plaats van gevoelens regisseert.

De vrede van de vastgoedman

Jared Kushner was geen diplomaat, maar hij bracht iets wat het Westen kwijt is: handelingsvermogen. Zijn methode is banaal en revolutionair tegelijk: luisteren, tellen, tekenen. Niet uit geloof in utopie, maar uit begrip van ruil. Breaking History is geen groot literair werk, maar wel een verslag van effectiviteit. Of alles klopt kan ik niet overzien, veel is politiek van binnen het Witte Huis. Een slangenkuil, met andere woorden.

De man die door de liberale pers werd weggezet als ideale schoonzoon van de president, blijkt de enige die begreep dat vrede niet voortkomt uit empathie, maar uit belangen die je hardop durft te benoemen. Wat dat voor de Europese diplomatie en politiek betekent, is duidelijk: zij heeft niets meer te bieden dan papieren vredesverklaringen en morele schaamte. De geschiedenis, zo leert Kushner, wordt niet geschreven door commissies maar door mensen die, als een architect, hun bestektekening punt voor punt uitvoeren.

Jared Kushner – Breaking History: A White House Memoir
Broadside Books, 2022 – 492 p.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht De vastgoedman die vrede sloot. Jared Kushner, Trump en het einde van de diplomatieke illusie verscheen eerst op Wynia's Week.

Vanaf vroeg in de ochtend worden de vrijlating en de gebeurtenissen eromheen live op tv uitgezonden. Eerst vooral beelden van het Gijzelaarsplein in Tel Aviv. Vroeg in de ochtend is het er stampvol. Tienduizenden mensen al. Ze zijn uitgelaten, er wordt gedanst en gezongen. ‘Peace upon Israel’ is er in levensgrote letters te lezen. De aankondiging dat de eerste zeven gijzelaars in auto’s van het Rode Kruis zitten wordt met gejuich en veel weggepinkte tranen ontvangen. Eitan Mor, de tweeling Gali en Ziv Berman, Matan Angrest, Omri Miran, Alon Ohel en Gilboa Dalal. Ook bij de huizen van de gijzelaars staan honderden mensen de vreugde te delen.

In Israël kan Trump niet meer stuk

Elders in het land is het stil. De snelweg tussen Tel Aviv en Jeruzalem is gesloten in afwachting van de komst van Trump. Bij de Knesset daarentegen verdringen genodigden, gedelegeerden en journalisten elkaar. ‘Welcome to the Knesset President Trump.’ In Israël kan hij niet meer stuk. Hij heeft het vrijwel onmogelijke voor elkaar gekregen: een bestand, vrijlating van alle gijzelaars en een plan voor een vrediger toekomst waarover partijen verder willen praten.

‘Het is een kans die we moeten grijpen’ commentarieert mijn zwager, een doorgewinterde reservist. ‘Hopelijk een vrediger toekomst.’ Echte vrede lijkt voor de huidige generaties te hoog gegrepen. ‘Peace will come when the Arabs will love their children more than they hate us’, sprak voormalig minister-president Golda Meir al in het begin van de jaren zeventig. En die uitspraak heeft helaas nog steeds niets aan geldigheid ingeboet.

Israëli’s zijn keien in het vieren van het moment. Vandaag is het feest. Althans voor velen. De families van vermoorde gijzelaars wachten gespannen af of hun geliefden ook terugkomen en geïdentificeerd kunnen worden. Een einde aan de onzekerheid, een afsluiting in de vorm van een begrafenis en een sjiva, de zevendaagse Joodse rouwperiode. Ook de families van de 2000 omgekomen soldaten, volwassen burgers, kinderen en Holocaust-overlevenden zullen gemengde gevoelens hebben: vreugde over de vrijlating van de levenden en pijn over hun geliefden.

Geen show

Vandaag geen show van Hamas bij de overhandiging van de gijzelaars. Vlak voor de vrijlating bellen Hamas-terroristen de ouders van gijzelaars. Eerst nam de moeder van Evyatar David, de uitgehongerde gijzelaar die zijn eigen graf moest graven waarvan het beeld door Greta Thunberg gebruikt werd als bewijs voor de genocide in Gaza, niet op. Maar toen de telefoon met het ‘unrecognized number’ voor de derde keer overging, kreeg ze haar zoon in beeld met een gemaskerde terrorist ernaast. Hij heeft wat gewicht gewonnen. Het verzoek van Hamas was om de video van het telefoongesprek publiek te maken en de ouders deelden hun vreugde maar wat graag.

Elon Ohel en Eli Sharabi

Wat later vliegt de ‘Trump Force One’ laag over het Gijzelaarsplein en wordt in Gaza de overdracht van de overige dertien levende gijzelaars in gang gezet. We zien alles op tv. De eerste foto van Elon Ohel komt in beeld. Nog in Gaza waar het Rode Kruis de gijzelaars aan het leger overhandigt. In gesprek met een psycholoog van het leger die zijn conditie scant. Elon is de pianist die op het festivalterrein door een granaat aan één oog blind is geworden. Links in beeld zien we een shot van juichende en dansende vrienden bij zijn huis.

Een interview met de eerder vrijgelaten Eli Sharabi, toen een geraamte, die met Alon in de tunnels heeft gezeten en had aangeboden Alon te laten gaan en zelf te blijven. We zien zijn oma, een Holocaust-overlevende.

Gali Berman en Omri Miran

We horen een telefoongesprek met Emily Damari, de Engelse supporter van Tottenham Hotspur, die wacht op Gali Berman, een van de tweeling, met wie ze samen ontvoerd werd nadat hij haar te hulp was geschoten. ‘Ik kan mijn leven niet echt terugkrijgen voor ik hem heb omhelsd.’ De tweelingbroers ontmoeten elkaar voor het eerst na twee jaar. Ze wisten niet van elkaar dat ze in leven waren. Op het Gijzelaarsplein worden de beelden live uitgezonden. Gejuich en gedans bij elke gegijzelde die in beeld komt.

We horen de vrouw van Omri Miran haar dochters bellen dat hun vader leeft en in Israël is. Haar jongste dochter heeft haar vader nog nooit gezien.

Maccabi Tel Aviv

Vlak bij kibboets Re’im aan de grens met Gaza staan helikopters klaar om de gijzelaars met hun ouders naar een ziekenhuis in het centrum van het land te vervoeren. Langs de weg daarnaartoe staan talrijke mensen met Israëlische vlaggen. In het Bloomfield stadion in Tel Aviv staan suppoters van Maccabi Tel Aviv op het veld al te zwaaien met vlaggen in de kleur van hun team om de helikopter die Gali en Ziv Berman zal vervoeren te verwelkomen. De tweeling zit zelf met shirts van Maccabi in het legerbusje op weg naar de helikopter.

Zonder uitzondering spreken ouders van gijzelaars hun dank uit aan alle soldaten die hun leven gewaagd of verloren hebben. In Israël zijn de meeste mensen ervan overtuigd dat alleen de pressie van het leger de vrijlating van de gijzelaars naderbij heeft gebracht. Maar voor de werkelijke vrijlating was meer nodig.

Ontvangst van Trump

In de Knesset ligt de rode loper uit. Een erewacht, Netanyaha met zijn vrouw en Ohana, de voorzitter van de Knesset, met zijn man. ‘In Gaza zouden ze hem van het dak hebben gesmeten’, commentarieert mijn echtgenote. Allen staan klaar om Trump te ontvangen. De security-mensen dragen mondkapjes, waarschijnlijk een wens van Trump. Na binnenkomst schrijft hij in het gastenboek. ‘This is my great honour. (…) This is the dawn of a new day.’

De Trump-deal. ‘Iedereen heeft gewonnen, iedereen heeft verloren’ kopt Ynet. Israël heeft gekregen wat tot voor kort voor onmogelijk werd gehouden: de vrijlating van alle levende gijzelaars en de terugkeer van een groot deel van de vermoorde gijzelaars zonder dat Israël de Gaza-strip geheel hoefde te verlaten. Buiten de zogeheten gele lijn blijft het leger 53 procent van de strip controleren, inclusief een substantiële buffer die moet voorkomen dat terroristen de grens kunnen bereiken. Daar staat tegenover dat Hamas niet van zins is te ontwapenen voor er een Palestijnse staat is.

Hamas verkreeg een einde aan het vechten en de internationaal gegarandeerde belofte dat Israël niet opnieuw zal aanvallen zolang de onderhandelingen voortduren over de resterende fasen van de Trump-deal. Hamas krijgt eveneens hulp van andere landen en behoudt zijn macht over Gaza. En vooral internationale erkenning van een Palestijnse staat die er nooit was en er voorlopig waarschijnlijk ook niet zal komen.

Prabowo Subianto

Maandag 13 oktober, 14:00 uur, de deadline van de dinsdag-editie van Wynia’s Week. Alle levende gijzelaars zijn in Israël. Allen sterk vermagerd, de meesten in redelijke conditie. De vreugde zal nog wel even voortduren, al zal er straks schaduw vallen als de vermoorde gijzelaars komen.

Trump zit in de Knesset welverdiend eerbetoon in ontvangst te nemen. Hij mag Netanyahu meenemen naar de conferentie in Sharm el-Sheikh (wat Netanyahu uiteindelijk toch niet doet, red.), terwijl Israël zich, als klap op de vuurpijl, voorbereidt op de komst van het staatshoofd van het grootste moslimland ter wereld: Prabowo Subianto, president van mijn geboorteland Indonesië. De oorlog is ten einde, nu nog werkelijke vrede.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht De oorlog is ten einde, nu nog werkelijke vrede verscheen eerst op Wynia's Week.

Verwees GroenLinks-PvdA leider Frans Timmermans na 7 oktober 2023 nog naar de Palestijnse terreurbeweging Hamas als ‘een cultuur van de dood’ – wat tot consternatie leidde bij islamitische oud-Kamerleden als Kauthar Bouchallikht en Tofik Dibi -, tijdens de laatste Algemene Politieke Beschouwingen verwees Timmermans naar berichtgeving in de Volkskrant over hoe het Israëlische leger gericht zou schieten op Palestijnse kinderen. NGO’s in ontwikkelingssamenwerking als OxfamNovib, Amnesty en Pax (grotendeels levend van overheidssubsidie en met in de top diverse oud-politici van PvdA of GroenLinks) zijn druk met het aanjagen van de pro-Palestijnse beweging.

Van studentenprotesten naar Palestina Komitee

De banden tussen (extreem-)links en de Palestijnse zaak gaan ver terug. Eind jaren ’60 ontstond een nieuwe vorm van links activisme, dat niet meer de klassenstrijd centraal stelde maar allerlei onrecht in de Derde Wereld wilde bestrijden. Op universiteiten in West-Europa ontstond sympathie voor de PLO van Yasser Arafat, vanuit de opvatting dat de Westerse wereld Israël hielp de Palestijnen te onderdrukken. Bij het in 1969 opgerichte Nederlands Palestina Komitee zaten in het bestuur Bertus Hendriks – één van de aanvoerders van de Maagdenhuisbezetting en later actief voor buitenlandinstituut Clingendael – en Wim Bartels, de latere secretaris van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV). Daarnaast was er samenwerking met Pax Christi en de idealistische Wereldwinkels.

Socioloog Kees Broer beschrijft in zijn boek 50 Jaar Palestina Komitee: Ontkennen Goedpraten Meedoen hoe het Komitee nooit helder afstand nam van Palestijnse terreuraanslagen zoals die bij de Olympische Spelen in München in 1972. Invloed op het Nederlandse buitenlands beleid aangaande Israël hadden pro-Palestijnse stemmen lange tijd amper: Nederland volgde internationaal grotendeels de pro-Israëlische koers van de Verenigde Staten.

Na 2000 organiseerden groepen als de Internationale Socialisten pro-Palestijnse manifestaties, waar ook Nederlandse moslims op afkwamen en waar sympathie voor de Palestijnse terreurbeweging Hamas hoorbaar en zichtbaar was. In de landelijke media verschenen regelmatig emotionele pro-Palestijnse betogen van publiciteitsbewuste activisten als Anja Meulenbelt (oud-senator voor de SP en nu actief voor BIJ1), Gretta Duisenberg en oud-premier Dries van Agt van het CDA.

Van Agt riep in 2009 de pro-Palestijnse actiegroep The Rights Forum in het leven waarbinnen ook oud-politici als Jan Pronk (PvdA), Hedy d’Ancona (PvdA) en Laurens Jan Brinkhorst (D66) actief zijn. Woordvoerder en oud-diplomaat Berber van der Woude verklaarde daags na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 bij talkshow OP1 dat Nederland de slachtpartij ‘in context’ moest zien van de Israëlische bezetting.

Sinds kort is Samidoun, een van oudsher marxistische splintergroepering die terreuraanslagen tegen Israël legitiem verzet noemt en in Duitsland en de VS verboden is, in Nederland zeer actief in grimmige demonstraties en bezettingsacties bij onder andere de Fokker-fabriek. Onder aanvoering van queer activisten Cian Bramwell en Laleh Almarjani verstoorde Samidoun op 17 juli 2025 de gemeenteraadsvergadering in Utrecht. PvdA-burgemeester Sharon Dijksma toonde zich begripvol en verklaarde: ‘Ik begrijp de emotie en de woede, maar niet de agressie.’

De Rode Lijn

De schrijnende humanitaire situatie in Gaza, de duur van het conflict (al bijna twee jaar), de aantallen burgerslachtoffers én de hoeveelheid media-aandacht zijn aanjager van sympathie voor de Palestijnen. Na elk bericht over Palestijnse slachtoffers volgt aan talkshowtafels verontwaardiging van BN’ers en presentatoren. 

Twee grote demonstraties tegen het optreden van Israël onder de noemer De Rode Lijn trokken meer dan 100.000 deelnemers, die zeker niet allemaal links zullen stemmen. Wél lag de organisatie in handen van Oxfam Novib, Pax, Amnesty Nederland én het eerder genoemde The Rights Forum. De NGO’s gooiden hun volle gewicht en reputatie achter een recent rapport van de VN-mensenrechtenraad (geen onomstreden orgaan) dat stelde dat Israël in Gaza genocide pleegt.

Polarisatie

Het conflict tussen Israël en de Palestijnen haakt naadloos in op de toenemende polarisatie over immigratie en de islam. Rechts ziet in Gaza vooral islamitisch terrorisme van Hamas, links ziet in Gaza vooral door Israël onderdrukte Palestijnse moslims. De PVV ziet Israël als een bastion tegen de radicale islam. Op links is het van de SP tot D66 inmiddels een geloofsartikel dat Israël genocide pleegt.

Het Gaza-debat is daarmee het nieuwste element in de polarisatiemachine waarin ook thema’s als klimaat, racisme en het slavernijverleden als brandstof dienen. Klimaatactivisten als Extinction Rebellion en Greta Tunberg gebruiken inmiddels Gaza als thema om hun achterban mee te mobiliseren.

Historicus James Kennedy stelde in zijn boek Nieuw Babylon in Aanbouw dat het in Nederland onder activistische jongeren (geboren ná 1945) sinds de jaren ’60 gangbaar werd het goed-fout schema uit de Tweede Wereldoorlog te plakken op thema’s uit het heden.

De afgelopen decennia zijn allerlei actiegroepen en belangenorganisaties dan ook vanuit eigen opvattingen gaan bepalen wat Goed en Fout was: van kwesties van discriminatie en immigratie tot aan het klimaat tot Gaza nu. De sfeer bij pro-Palestijnse demonstraties is vaak die van het Grote Morele Gelijk. Israël is Fout en wie nog tegenspreekt staat aan de verkeerde kant van de geschiedenis en is medeplichtig aan kindermoord en genocide.

Verlossing van het juk van de Holocaust

De decennia van inspanningen door pro-Palestijnse sympathisanten wierpen de afgelopen twee jaar hun vruchten af op universiteiten, scholen en culturele instellingen. De opvatting dat Israël een koloniaal project is en de Palestijnen de ultieme slachtoffers sluit naadloos aan bij het ‘woke’ discours rond slavernij en racisme dat sinds 2020 op sociale faculteiten wortel heeft geschoten. Antikoloniale auteurs als Edward Saïd en Frantz Fanon gelden daarbij als autoriteit.

De slachtoffers van voorheen, de Joden, krijgen nu in de beeldvorming snel het stempel van daders. Gelijkstelling van het Israëlische optreden in Gaza met Nazi-Duitsland is niet zeldzaam, tot aan columns van schrijver Jamal Ouariachi in voormalige verzetskrant Trouw toe. De Palestijnen krijgen de rol toegedicht van de laatste slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog: van hun geboortegrond verjaagd omdat Europa uit schuldgevoel de Joden een nieuwe land wilde geven.

Door de Palestijnen te omarmen als slachtoffers van ‘settler-colonialism’ transformeren de Palestijnen in verlossing brengende slachtoffers. ‘Nooit meer’ gaat nu voor de Palestijnen op en daarmee verlossen we onszelf in Nederland als het ware van het juk van het schuldgevoel over de Holocaust.

Veel activisten die de afgelopen jaren druk waren met agenderen van racisme, discriminatie en het slavernijverleden ageren nu tegen Joodse belangengroepen als het CIDI of oefenen druk uit om ‘zionistische’ wetenschappers en cultuurmakers te boycotten.

In de hiërarchie van slachtofferschap van racisme (de kern van de ‘woke’ theorievorming aan universiteiten) zijn Joden gedegradeerd en de Palestijnen gepromoveerd naar de absolute koppositie. 4 Mei moet opeens minder over de Holocaust en meer over Gaza gaan. Tekenend is dat de PvdA in Alkmaar namen van verzetshelden als ‘politiek’ en ‘verdelend’ zag.

Van marginaal studentenprotest naar kern van het linkse denken

Antisemitisme, een 19^de-eeuwse term, is in de kern een samenzweringstheorie over kwaadaardige joodse invloeden achter de schermen en ‘hun’ vermeende beheersing van politiek en media. Een uitspraak op X op 7 september van de Nijmeegse universitair docent Harry Pettit over ‘Zionists controlling the government and the media’ past perfect in dit sjabloon. Niemand binnen de pro-Palestijnse beweging heeft zich tot nu toe openlijk van Pettit gedistantieerd.

Eenzijdig pro-Palestijnse opvattingen zijn van een marginaal verschijnsel binnen uiterst-links aan het einde van de jaren zestig uitgegroeid tot een dwingende consensus-opvatting binnen de linkse politiek, delen van het maatschappelijk middenveld en universiteiten.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Links heeft de Palestijnen gepromoveerd naar de absolute top van het slachtofferschap verscheen eerst op Wynia's Week.

Maarten Boudry zou genocide steunen

Een triest recent voorbeeld komt van onze zuiderburen. De rector van de Universiteit Gent kreeg een e-mail van de emeritus-hoogleraren Marleen Temmerman, Jan Tavernier, Mark Demeyer en Herman Mielants over de Vlaamse filosoof Maarten Boudry. Hoewel Boudry wel het recht zou hebben om zich uit te drukken, zou hij de waarheid omtrent Gaza verdraaien. De beschuldigingen aan het adres van Boudry luiden: het verdedigen (a) van zionistische ideeën omtrent het apartheidsregiem sinds het oprichten van de staat Israël, (b) van de illegale bezetting van Palestijnse gebieden en (c) van de huidige genocide in Gaza. De vier professoren ondersteunen hun uitspraak dat er sprake zou zijn van genocide door te stellen dat hoogleraar Omer Bertov, ‘jood en voormalig zionist’, ook vindt dat er sprake is van genocide in Gaza.

De ondertekenaars beweren dat uithongering, ook van kinderen, als oorlogswapen wordt gebruikt door Israël. Daarnaast – maar waarschijnlijk gebruiken ze dit argument vooral in de hoop de bestuurders tot actie te bewegen – zouden Boudry’s ideeën een extreem negatieve invloed hebben op de objectiviteit van de Universiteit Gent. De vier willen dat het bestuur aan Boudry duidelijk maakt dat de universiteit waarde hecht aan objectiviteit met betrekking tot humanitaire problemen en dat dit bevorderd moet worden in zijn academische werk en andere publicaties.

Te grote woorden, waarmee onzorgvuldig wordt gestrooid, doden het debat en verzieken de cultuur van tolerantie. Eerder schreef ik dat Hamas vernietigd moet worden, ook voor de Gazanen, voor wie er anders geen toekomst is, behalve een gewelddadige. Het leverde stille steun op van veel mensen die dit niet durfden uit te spreken, maar ook een handvol vragen over hoe zich dat verhield tot een vermeende Israëlische genocide.

Genocide?

Wat is er waar van die veelgelezen beschuldiging, die van genocide. Conform het ‘Genocideverdrag’ uit 1948 is daarvan sprake als er een intentie is om groepen mensen ernstig te verwonden of te doden op basis van nationale, etnische, raciale of religieuze kenmerken (artikel 2). En direct daar wringt de schoen. Israël richt zich niet tegen de Palestijnen als geheel, maar tegen Hamas en iedereen die deze terroristische groepering faciliteert.

Dan zijn er twee problemen. Ten eerste kan het zijn dat een relatief groot aantal mensen, die ‘de Palestijnse autoriteiten’ als burgerslachtoffers tellen, op een of andere manier faciliterend aan Hamas zijn geweest. Hamas heeft immers baat bij veel burgerslachtoffers ten opzichte van Hamasslachtoffers.

Ten tweede overweegt Israël per aanval of een bepaald aantal voorspelde burgerdoden aan de militaire proportionaliteitseis voldoet. Dat de dood van een operationeel leidinggevende van Hamas tien burgerdoden met zich meebrengt, waaronder diens echtgenote en twee kinderen, maakt niet dat sprake is van genocide. Het maakt overigens ook niet dat zo’n daad moreel of juridisch gerechtvaardigd is of niet; dat staat volledig open voor discussie. Sterker nog, dat zou een legitieme discussie zijn. Maar die wordt juist niet gevoerd.

‘Is this your problem?’

Een korte anekdote lijkt hier op zijn plaats. Een paar jaar geleden studeerde ik aan de Reichman University in de Israëlische stad Herzliya. In die hoedanigheid sprak ik met een voormalige hooggeplaatste man in het Israëlische leger, de IDF. Ver voor de oorlog in Oekraïne bracht hij een Russische delegatie naar een heuvel, vanwaar de Gazastrook gezien kon worden. Een hooggeplaatste Russische militair vroeg verontwaardigd: ‘This?! This is your problem? I could solve this in 30 seconds for you!’ Daarop zou de Israëliër hebben gereageerd dat als Israël Gaza had willen wegvagen, het dat zelf ook wel had kunnen doen.

Dat Hamas begin augustus twee video’s deelde van de uitgehongerde Israëlische gijzelaars Evyatar David en Rom Braslavski, waarin David zijn eigen graf moest graven, wordt nagenoeg genegeerd door Westerse progressieven. In de video geeft Hamas toe dat het uithongering als bewuste tactiek gebruikt: ‘The occupation government has decided to starve them. They eat what we eat. They drink what we drink.’ Maar de terroristen van Hamas zijn niet ondervoed.

De Westerse progressieven willen hier niets van weten. Ook lijken zij volledig voorbij te gaan aan het antisemitisme van de orthodoxe en fundamentalistische islam, dat voortvloeit uit de Koran en Hadith. Als Hamas de kans krijgt, pleegt het morgen weer aanslagen zoals op 7 oktober. Ook zijn de progressieven blind voor de situatie van urban warfare in Gaza, waarbij een soort van guerrilla-oorlog woedt waarin burgers als menselijke schilden worden gebruikt. Als de vijand (Israël) toch de trekker overhaalt en zowel de terrorist als de ‘schilden’ doodt, dan is Israël de slechterik. Niet Hamas.

Terrorisme werkt

Sterker nog, Westerse politici overwegen nu publiekelijk een Palestijnse staat te erkennen als Israël de oorlog tegen Hamas niet beëindigt. Zulke chantage is vanuit Israëlisch perspectief ongetwijfeld een ongewenste statelijk inmenging, maar is niet verboden. Naomi Mestrum, directrice van het CIDI, stelde een aantal belangrijke vragen. Vrij vertaald en wat aangevuld: wie gaat die Palestijnse staat dan leiden? De terroristen van Hamas? En wordt Palestina een strenge theocratie, waarin de wil van Allah regeert? Duwt het progressieve Westen jonge meisjes in de Palestijnse gebieden daarmee nog dieper in de verplichte hijab, nikab of boerka dan ze al zitten? En ja, doen we niet aan een ernstige vorm van blaming the victim? Door Israël op deze wijze te chanteren wordt vijandschap tegen de slachtoffers van 7 oktober getoond en wordt het terrorisme in de hand gewerkt.

Alan Derschowitz schreef ruim twintig jaar geleden al dat terrorisme werkt, en precies om deze reden: toegeven aan de eisen van terroristen wakkert alleen maar meer terrorisme aan. Dan loont het immers. Ook mij lijkt overigens een tweestatenoplossing – met een groot hek of muur – gewenst, maar niet op deze wijze.

Selectieve blindheid

Vanwaar die selectie blindheid van het progressieve Westen? Vanwaar dat zogenaamd intellectuele gekronkel? De Britse journaliste Melanie Phillips stelde in een interview door de voormalige Australische vicepremier John Anderson in maart 2025, dat de Westerse progressieven zichzelf als moreel goed zien, omdat zij elke onderdrukking afkeuren en bekritiseren. Het progressieve Westen steunt de Palestijnse beweging, omdat het Israël als het grote kwaad ziet.

De ernst en het barbarisme van de terroristische aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023 creëerden een probleem voor deze westerlingen. Phillips wijst erop dat toegeven dat Hamas het kwaad is, zou betekenen dat het volledige wereldbeeld van de progressieve mens zou versplinteren. Het zou hemzelf kwaadaardig doen lijken. Daarom worden feiten verdraaid of anders uitgelegd. ‘Black is white. That justice is injustice. That oppression is resistance. And vice versa.’

De Israëliërs moeten de schuld hebben van wat is gebeurd: ‘There is no better way of blaming people than accusing them of the very thing they are the victim of.’ En zo verwijderden westerse progressieven de foto’s van de Israëlische gijzelaars van muren en palen. Het was ondenkbaar dat Israëliërs zo ernstig slachtoffer waren. Deze progressieven hadden de Palestijnse beweging, al dan niet met inbegrip van Hamas, gesteund in haar onafhankelijkheidsstrijd, omdat Israël als kwaadaardige kolonisator werd gezien. Het beeld van dode Israëlische baby’s en jonge en bejaarde gijzelaars paste daar niet in. Phillips zou wel eens een punt kunnen hebben.

Verziekte cultuur

De huidige oorlog tegen het terrorisme in Gaza toont de duistere kanten van de westerse samenlevingen. Het zet de gemoederen op scherp. Nu is dat op zichzelf geen probleem in een liberale democratische samenleving, maar dat wordt het wel indien één mening zo dominant wordt – of in elk geval zo dominant gepresenteerd wordt – dat daar tegen ingaan voor ernstige angst zorgt. Angst om een baan te verliezen of om ernstige reputatie-  of andere sociale schade op te lopen. Zo ver heeft deze oorlog ons in Nederland gebracht.

Wie meent dat Israël het recht heeft zich te verdedigen tegen nog een 7 oktober en Hamas daartoe met geweld mag aanvallen, kan met allerlei nuances komen – die ook nog eens kritiek op de Israëlische regering kunnen bevatten – maar die doen er niet toe. De Nederlandse debatcultuur en de cultuur van tolerantie lijken dermate verziekt dat een redelijk gesprek, een dialoog of debat amper mogelijk zijn. Althans niet met veel progressieven, waar ik mezelf toch ook een beetje onder schaar.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Een redelijk debat met progressieve mensen over Israël is niet meer mogelijk verscheen eerst op Wynia's Week.

Wie het publieke debat over een onderwerp wil kapen, moet zo vaak onzin, leugens en gecherrypickte en vals geframede informatie de wereld inslingeren dat mensen murw gebeukt raken. Het doet er niets toe dat al die onzin en leugens vroeg of laat worden weerlegd, want dan is alweer verse infostront het gesprek van de dag. Uiteindelijk raakt de bullshit-detector van de meeste mensen zodanig overbelast, dat ze alles wat je ze voorschotelt geloven, althans in die zin dat er toch wel íets van waar moet zijn. Dat produceert bijvoorbeeld het verschijnsel van influencers op Tiktok met dertig kilo overgewicht die sterven van de honger in Gaza. 

Sterftecijfers

Aan de desinformatie uit Gaza zou makkelijk iedere week een column te wijden zijn, maar dan speel je dus het spelletje van Bannon mee. Niettemin, het is tijd voor een update over de sterftecijfers. Al een maand na het begin van de Gaza-oorlog werd geclaimd dat er meer dan tienduizend doden gevallen waren, terwijl het grondoffensief van de IDF nog maar nauwelijks begonnen was. Er was toen alle reden om daar stevige kanttekeningen bij te zetten.

Inmiddels zijn we 22 maanden verder en Israëls campagne tegen Hamas lijkt nog altijd niet in de eindfase beland. Dat is wat me van die hele oorlog het meest verbaast: dat een militair oppermachtig leger niet in staat blijkt om binnen een paar maanden een gebied dat nog kleiner is dan Goeree-Overflakkee, volledig uit te kammen op Hamas-strijders en gijzelaars.

Inmiddels (14 juli 2025) staat de teller van gesneuvelden volgens het ministerie van gezondheid in Gaza (GMoH, dat onder controle staat van Hamas) op 56.500. Over die telling  – en de vorige tellingen die door GMoH bekend gemaakt zijn – zijn de meningen keurig verdeeld: volgens degenen die Israël steunen is het een overschatting, volgens degenen die Israël beschuldigen van genocide is het een onderschatting.

Hoe dan ook slaat dit getal niet op het aantal burgerslachtoffers, want Hamas verbiedt het apart registreren van gesneuvelde burgers en eigen strijders. Zelfs dit cruciale feit wordt in de berichtgeving in de media veelal genegeerd, zodat de doorsnee nieuwsconsument niet beter weet dan dat al meer dan 56 duizend onschuldige burgers zijn omgekomen. Sterker nog: die nieuwsconsument wordt by default wijsgemaakt dat al die onschuldige burgers zijn omgekomen door Israëlische bombardementen en Israëlische sluipschutters.

Onthullende analyse

De realiteit is, dat van die 56.500 naar schatting zo’n 20.000 gesneuvelde Hamas-strijders zijn, mogelijk 10.000 zijn natuurlijke sterfgevallen (ook tijdens een oorlog blijven oude en ernstig zieke mensen ‘gewoon’ doodgaan), en wellicht enige duizenden zijn slachtoffers van Hamas zelf. Die vielen door de talloze raketten die ze op Israël probeerden af te vuren maar die op Gaza neerstortten (met als berucht voorbeeld de raket op het al-Ahli ziekenhuis in oktober 2023), en door Hamas-strijders die op hun eigen mensen schieten bij voedselrellen, als straf voor vermeende opstandigheid, gevechten met rivaliserende clans, en waarschijnlijk sinds kort ook om chaos en terreur te veroorzaken bij de GHF-voedseluitdeelpunten.

Los van de twijfels over overschatting, is een nauwkeurige analyse van de sterftecijfers onthullend. De GMoH-lijst geeft naam, geslacht en leeftijd van elke gesneuvelde, wat toelaat om de ‘bevolkingspiramide’ van de doden te vergelijken met de bevolkingspiramide van heel Gaza. Dat ziet er zo uit:

Gericht gedode Hamasstrijders

De grijze piramide op de achtergrond is de bevolking van Gaza als geheel, die – in ieder geval tot 7 oktober 2023 – een snel groeiende bevolking toont: heel veel jonge kinderen, en relatief weinig ouderen. De rood-blauwe piramide vertoont een overduidelijke piek onder mannen in de leeftijd van 15 tot 55 jaar, maar niet onder vrouwen van die leeftijd.

Er is maar één logische verklaring voor deze asymmetrie: die mannen van 15 tot 55 jaar zijn Hamas-strijders, die heel gericht door Israël gedood worden (Hamas laat geen vrouwen toe als gewapende strijders). De hoge sterfte onder 15-19 jarigen en licht verhoogde sterfte onder 10-14 jarigen suggereert ook, dat Hamas gebruik maakt van kindsoldaten. 

Als je die ‘Hamas-piek’ weghaalt, komt de leeftijdsverdeling van de gestorvenen vrij goed overeen met de bevolkingspiramide van heel Gaza. Dat betekent dat de IDF niet selectief kinderen of vrouwen als doelwit neemt, wat alle Israël-haters om strijd beweren. Het relatief grote aantal kinderen dat onbedoeld sneuvelt, is een onvermijdelijk gevolg van de gemiddeld zeer jonge bevolking van Gaza.

Bevolkingsonderzoek, midden in een oorlog

Zijn de GMoH-cijfers een over- of onderschatting? Enerzijds hebben Gazanen goede reden om gesneuvelden te verzinnen, wegens de te verwachten financiële compensatie. In principe is elke ‘martelaar’ een duurzame bron van inkomsten voor de familie. Anderzijds, het is onrealistisch om te verwachten dat het GMoH midden in een oorlog een volledig dekkende administratie van overledenen kan bijhouden.

Daarom is het frappant, dat het onlangs gelukt is om in Gaza een vrij groot bevolkingsonderzoek te houden naar het aantal door geweld omgekomen personen. Aangestuurd door westerse onderzoekers bezochten medewerkers van het Palestinian Center for Policy and Survey Research tussen 30 december 2024 en 5 januari 2025 een steekproef van 2000 gezinnen op diverse plekken in Gaza, met de vraag of er leden van hun huishouden waren omgekomen sinds het begin van de oorlog. De hamvraag van zulk onderzoek is natuurlijk altijd: hoe representatief was die steekproef en hoe goed hielden de Palestijnse medewerkers zich aan het protocol om dubbeltellingen en overdrijving te voorkomen? We gaan nu voorbij aan de twijfels die daarover gerezen zijn, en melden wat resultaten.

Volgens hen vielen tot 5 januari 2025 door geweld 75.000 doden (onzekerheidsmarge: tussen de 64.000 en 87.000 doden). Opnieuw wordt op geen enkele manier gespecificeerd welk geweld dat was, en of de gesneuvelde een burger of Hamas-strijder was. We mogen aannemen dat Hamas dat niet zou hebben toegelaten.

De GmoH-schatting van dat moment was 46.000 doden, dus ruimschoots lager. De onderzoekers concluderen hieruit dat het GmoH het aantal doden niet heeft overdreven, integendeel, maar ze trekken ook twee andere, opmerkelijke conclusies:

– de veel gemaakte claim dat het aantal indirecte oorlogsdoden (bijvoorbeeld door slechtere medische zorg) vier keer zo groot is als het aantal door geweld gesneuvelden is onhoudbaar. Zij vinden slechts een relatief kleine niet-gewelddadige oversterfte sinds het begin van de oorlog.  

– ook de claim dat er toen al meer dan zestigduizend mensen waren overleden aan ondervoeding is daarom onzin.

Bevolking mogelijk nog toegenomen

De enquêteurs vroegen ook naar kinderen die na 7 oktober 2023 geboren waren. In de 2000 bezochte gezinnen waren dat er 357, waarvan er eind 2024 slechts 4 overleden waren. Dat is bepaald geen niveau van kindersterfte dat termen als ‘concentratiekamp’, laat staan ‘Holocaust’ rechtvaardigt. Het weerlegt ook de constante stroom van alarmerende berichten, vanaf het begin van de oorlog, over een totaal ingestorte gezondheidszorg.

Die 357 baby’s in 2000 gezinnen vertaalt zich naar zo’n 75 duizend geboortes in heel Gaza, gelijk aan bovenstaande schatting van het aantal doden door geweld (beide getallen hebben forse onzekerheidsmarges, dus dat het precies overeenkomt is toeval). Dit komt overeen met het jaarlijkse aantal geboortes voor de oorlog. Ook dat is frontaal in strijd met het continu in de media doorgedramde narratief van een onleefbaar Gaza.

Sterker nog, zelfs in de hogere schatting van het aantal doden uit dit bevolkingsonderzoek neemt de bevolking van Gaza maar nauwelijks af door de oorlog; als we de cijfers van het GMoH voor waar aannemen, nam de bevolking van Gaza tot 5 januari 2025 zelfs nog toe. De Israël-haters en nuttige idioten van Hamas in het Westen kunnen nu desgewenst beweren dat de genocide op 6 januari 2025 begonnen is.                

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Onderzoek weerlegt de mediaverhalen dat Gaza onleefbaar en uitgehongerd zou zijn verscheen eerst op Wynia's Week.

Het bestaan van een deugniet is slechts mogelijk in een maatschappij met strakke klasse- en kastescheidingen. Nederland was tot 1960 zo’n samenleving. Maar nu niet meer. Het hedendaagse Nederland voelt als geen ander land de gevolgen van ontzuiling en ontkerkelijking. Nederland is het meest seculiere en snelst ontkerkelijkte land van Europa, constateerde het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) in 2018: ‘Nog steeds geeft twee derde van de Nederlanders aan ooit in een geloof te zijn opgevoed maar nog geen kwart rekent zich momenteel tot een kerk. Het percentage dat het geloof van zijn jeugd trouw bleef, liep snel terug: van 39% in 2004 tot 24% in 2018.’

Nadelige gevolgen van snelle ontkerkelijking

Die snelle ontkerkelijking maakt van alles los. Eén gevolg is dat mensen die vroeger dominee, priester of non zouden zijn geworden, nu vanuit allerlei maatschappelijke posities opereren. Dan toont niemand zich verbaasd als een voormalig speciaal VN-gezant voor het Midden-Oosten – niet via de preekstoel maar via NPO Radio 1 – de meerderheid van de Tweede Kamer toespreekt als die geen debat wilde houden over Gaza met: ‘We mogen een oordeel vellen over het moreel kompas van politici, van wie sommigen een strandbedje belangrijker lijken te vinden dan een debat.’

Dat mogen we niet alleen, dat moeten we blijkbaar ook. Tenminste volgens mensen die ergens bij willen horen. En dat is voor velen de eerste levensbehoefte. Toen iedereen nog ter kerke ging was meteen duidelijk bij welke groep iemand hoorde. Met de ontkerkelijking is echter niet alleen de deugniet verdwenen maar is ook ieders maatschappelijke positie minder vast komen te staan.

Dat betekent dat mensen harder moeten werken om te laten zien bij welke groep ze horen. En om ergens bij te horen moet je deugen. Het volstaat niet meer om op zondag naar de kerk te gaan en ook de rest van de week de overgordijnen open te laten. De ontkerkelijking heeft het leven een stuk ingewikkelder gemaakt en veroorzaakte een geestelijke klimaatverandering die vooral één soort mens raakte. Deze soort wordt in het afsluitende deel van het drieluik ‘Religie in een pluriforme samenleving’ dat het SCP tussen 2018 en 2022 publiceerde omschreven als de ‘ongebonden spiritueel’. Volgens het SCP komt deze mensensoort in Nederland meer voor dan elders.

Die ongebonden spiritueel kenmerkt zich door: ‘Believing without belonging.’ Het gaat hem om zelfverwerkelijking, persoonlijke groei, geleid door de persoonlijke innerlijke ervaring: ‘Alleen via deze weg kun je op het spoor komen van geestelijke waarheden, en in laatste instantie ook geluk en heelheid. Het gaat niet om wat de kerk of de Bijbel, doctrines en dogma’s, de tien geboden of de lege letter van wetten en voorschriften zeggen, maar om wat jij als individu zelf ervaart, om jouw gevoelens en intuïtie, het luisteren naar je innerlijke stem. Je gezondheid, je welstand, je relaties met anderen en hoe je je verhoudt tot de samenleving: bij al deze zaken zal je een beroep moeten doen op je innerlijke spiritualiteit om iets te bereiken.’

Passief en actief deugen

Dat vergt veel inspanning maar bovendien willen die mensen ondanks alle verinnerlijking toch bij een groep horen. Dat blijft immers de overheersende drijfveer van alle mensen.

Daartoe moeten die ongebonden spirituelen laten zien dat ze deugen en ze doen dat zowel op passieve als actieve wijze. Passief door niet uit de toon te vallen. Dat uit zich bijvoorbeeld in kledingkeuze maar ook in de kleur van de leaseauto. Nieuwe auto’s zijn nu voor 34 procent grijs en voor 24 procent zwart, terwijl in 2000 minder dan 25 procent van het wagenpark die onopvallende kleuren had.

Voor wie er echt bij wil horen is passief conformisme echter niet genoeg. Net als de voormalige VN-gezant, moet men dan anderen continue de maat nemen. De intellectueel minst uitdagende manier om dit te doen is de wereld verdelen in twee partijen: wij die goed zijn en de anderen die niet deugen. Om te laten zien dat jij wel deugt (en dus bij de groep hoort), ga je dan om te beginnen afgeven op hen die volgens jouw groep niet deugen.

Deugpronken

Vervolgens valt deugdzaamheid te etaleren door politiek correcte meningen te uiten. (In George Orwells 1984 was politieke correctheid vooral nodig voor het in het gareel houden van ‘the outer party’, de middenklasse werkzaam in de publieke sector en in het onderwijs.)

De huidige Engelse term voor al dit gedrag is ‘virtue signaling’. De beste Nederlandse vertaling is deugpronken. Dit alles vergt veel meer inspanning dan vroeger.

In de verzuilde samenleving was de massa politiek passief en moest ze dat vooral ook blijven, zo leerde A. Lijphart ons in zijn standaardwerk Verzuiling, pacificatie en kentering in de Nederlandse politiek uit 1968. Alleen zolang de massa passief was, konden de leiders van de zuilen compromissen sluiten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de ontkerkelijking gepaard gaat met de opkomst van politiek activisme, vooral in de vorm van demonstreren tegen hen die niet deugen. Een actievorm die steeds verder wordt opgerekt tot blokkades van wegen en sluizen, vernielingen van bedrijfsgebouwen en het spuiten van rode verf, nepbloed en boterzuur aan toe.

De onderwerpen waar de activist zich druk over maakt verschuiven natuurlijk, want alleen als je er genoeg principes op na houdt, hoef je nooit na te denken. In Orwells totalitaire staat Oceania stond nergens in een wet wat je wel en niet mocht zeggen. Dat moest je zelf aanvoelen. In de echte Westerse wereld belandde eerst de opwarming van de aarde, vervolgens Black Lives Matter en nu Gaza in het politiek correcte brandpunt. Vooral dit laatste onderwerp laat heel mooi de relatie tussen deugstandpunten en ontkerkelijking zien.

Gaza als deugonderwerp.

Ieder verstandig mens is er sinds 7 oktober 2023 van overtuigd dat het moorddadige Hamas-regime uit Gaza moet verdwijnen. Onbetwist feit is dat de moordenaars van Hamas zich hebben ingegraven onder de burgerbevolking. Veelal onbesproken is het feit dat Israël als democratisch land de tegenaanval op Hamas uitvoert met verlies van zo min mogelijk levens van eigen soldaten. Dat maakt dat het langer duurt om de terroristen uit te schakelen. Daardoor vallen er meer burgerslachtoffers aan Gazaanse zijde.

Westerse deugers en Arabische leiders zijn het over deze feiten eens. Maar hun oplossing van het probleem is diametraal verschillend. Westerse deugers roepen allemaal Israël op de wapens neer te leggen. Arabische leiders – inclusief de president van Palestina – roepen allemaal Hamas op de wapens neer te leggen en de gijzelaars vrij te laten.

Zij hoeven immers niet te laten zien dat ze deugen, want in het Midden-Oosten hoort iedereen nog bij een groep: de familie, de buurt, de clan, de stam en niet te vergeten bij die enig toegestane godsdienst die je zichtbaar uit moet dragen via kleding, baard en openbaar gebed. Deugen is daar niet nodig. Nadeel is wel dat je politiek gezien meestal in een dictatuur of failed state leeft.

Praktische vragen worden niet gesteld

De enige politieke habitat van de deuger is de democratie. Daarbuiten overleeft hij niet. Daarbinnen is hij actiever dan de rest. Maar met beperkingen. De deuger praat makkelijker over doelen dan over middelen en morele vraagstukken zijn voor hem belangrijker dan praktische vragen. Ik denk dan ook dat in het alsnog te houden Kamerdebat over Gaza de vraag ‘Hoe zou jij Hamas ontwapenen?’ niet gesteld gaat worden. Want de deugers voeren in het publiek debat de boventoon.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Waarom neemt de neiging om te tonen dat men deugt zulke schrikbarende proporties aan? verscheen eerst op Wynia's Week.

Soms ben ik het met autocraat Trump eens

Maar soms, ja soms doen die autocraten dingen waar ik het mee eens ben. Neem de boycot van Francesca Albanese door de VS. Zij is rapporteur over de mensenrechten in de Palestijnse gebieden voor de VN, maar voert dat rapporteren niet erg onpartijdig en objectief uit. De minister van buitenlandse zaken van de VS, Marco Rubio, formuleert dit als volgt:

‘De VS hebben herhaaldelijk geprotesteerd tegen de gekleurde en kwaadaardige activiteiten van Albanese. Die activiteiten hebben haar ongeschikt gemaakt voor haar functie van speciaal rapporteur. Albanese heeft onverhuld antisemitisme uitgespuwd, heeft steun voor terrorisme uitgesproken, en heeft publiekelijk haar minachting uitgesproken voor de VS, Israël en het Westen. (…) Recent heeft zij haar pogingen om de VS te intimideren opgevoerd door dreigbrieven te sturen naar Amerikaanse bedrijven. Zij uitte daarbij extreme en ongefundeerde beschuldigingen. Het Internationale Strafhof zou worden ingeschakeld om deze bedrijven en hun leidinggevenden te onderzoeken en te vervolgen. Wij tolereren niet langer deze campagnes van politieke en economische oorlogsvoering die onze nationale belangen en soevereiniteit schaden.’ (Bron: state.gov)

De aankondiging van zo’n boycot van een VN-functionaris als Albanese zou in Nederland tot veel tumult leiden. Bij vooral linkse politieke partijen staat de VN voor moreel en politiek correct internationaal recht.

Neem bijvoorbeeld Peter Malcontent. Hij treedt geregeld bij de publieke omroep op, als ‘specialist op het gebied van het Israëlisch-Palestijns conflict’. Hij zei op de radio:

‘Albanese heeft heel veel volgers, ook in toenemende mate in Westerse landen. Veel mensen beschouwen haar als een held die durft op te komen voor de Palestijnen. Secretaris-generaal van de VN António Guterres liet zich ook vaak zeer kritisch uit over het optreden van Israël, maar die is stiller geworden. Alleen Albanese blijft op de trom slaan.’

Malcontent probeert objectief te zijn (‘ze heeft wel eens onhandige dingen gezegd over de Joodse lobby in de VS’). Hij slaagt daar echter niet erg in. Dat blijkt bijvoorbeeld uit wat hij hier zegt:

‘Als rapporteur is het enige wat ze kan doen inzichtelijk maken wat er gebeurt in de Palestijnse gebieden en dat delen met de wereld. Ze zal blijven oproepen tot een wapenembargo en economische sancties tegen Israël.’ Bron: nporadio1.nl

De VN is partijdig

De beslissing van de VS om Albanese te boycotten, heeft de wereld niet onberoerd gelaten. Uiteraard heeft de VN zelf gezegd deze boycot onacceptabel te vinden. Dat is zeker zo, zegt de VN, omdat de speciale rapporteurs niet in dienst zijn van de VN. Onafhankelijk van de VN rapporteren zij over de mensenrechtensituatie, waar dan ook in de wereld. Zij worden wel benoemd door de mensenrechtenraad van de VN.

Maar is die mensenrechtenraad dan ook onafhankelijk? Ik heb zo mijn twijfels. Mijn klassieke voorbeeld is dat deze raad er dubbele standaarden op nahoudt. Ik citeer mezelf:

‘Zo is in de VN Israël veroordeeld omdat het land de rechten van Palestijnse vrouwen zou schenden. Saoedi-Arabië en Iran waren mede-ondertekenaars van deze resolutie. Dat zijn duidelijk geen landen waar vrouwen veel rechten hebben. Deze landen zijn echter nooit veroordeeld geweest voor het schenden van vrouwenrechten. Het tekent de dubbele standaard die in het internationale recht geldt als het om Israël gaat.’ Bron: harrieverbon.nl

Het is dus niet per definitie vertrouwenwekkend dat Albanese benoemd is door de mensenrechtenraad. Zeker niet als je weet dat in het algemeen de VN Israël vaker veroordeelt dan veel andere staten. Dit is diverse malen gedocumenteerd (zie hier). Disproportionele veroordelingen door de VN maken de VN ineffectief. Israël neemt deze veroordelingen namelijk al lang niet meer serieus. Als het dat wel gedaan zou hebben, bestond het land waarschijnlijk al niet meer.

Albanese is ook niet onpartijdig

Dat Albanese geen onpartijdige rapporteur is over de situatie in Gaza, weten we. Inderdaad, het lijkt erop dat een groot deel van de Tweede Kamer dat inmiddels ook weet. Een aantal leden van de Kamer heeft bij de minister van Buitenlandse Zaken vragen gesteld over ‘intimidatie van een maatschappelijke organisatie’ door Albanese.  

De voorzitter van de mensenrechtenraad van de VN, Jürg Lauber, zou op de hoogte moeten zijn van de intimidatie waar ook de regering van de VS over klaagt. Door haar te handhaven, maakt hij de VN alleen maar onmachtiger bij het oplossen van het al meer dan honderd jaar durende conflict tussen Joodse en Arabische bewoners van wat ooit Palestina was. Er is, helaas, een Donald Trump nodig om haar te belemmeren gekleurde opvattingen over Israël te ventileren.

Ook in Nederland krijgt Albanese dus geen onverdeelde steun. Aan het begin van het jaar was Albanese op uitnodiging van de linkse partijen op bezoek in Nederland. Dat leidde echter tot een controverse in de Tweede Kamer. Het resultaat was dat zij niet officieel door de Kamer werd ontvangen.  

De steun voor Albanese komt dus vrijwel volledig van links, terwijl rechts haar een partijdige, intimiderende provocateur vindt. Organisaties als Amnesty International verwelkomden vooral de bevinding van Albanese dat er ‘redelijke gronden’ zijn om aan te nemen dat Israël genocide pleegt. Die bevinding vindt de geïnteresseerde lezer in dit document van de VN. Genocide, zoals Albanese zelf in dit document opmerkt, zijn handelingen met de bedoeling een ‘national, ethnic, racial or religious group’ te vernietigen. Er moet dus een doel zijn om een bepaalde groep, bijvoorbeeld de Gazanen, te vernietigen.

Is Netanyahu een ondoelmatige genocidepleger?

Zoals bekend had Nazi-Duitsland het doel de Joden in Europa uit te roeien. Het Hitlerbewind ging daarbij systematisch te werk door eerst de Joden in getto’s op te sluiten en vervolgens te transporteren naar vernietigingskampen. Tweederde van de Europese Joodse bevolking kwam daarbij om het leven. Een ander voorbeeld van genocide was de doelbewuste jacht op de Tutsi-bevolking van Rwanda in 1994. In een paar maanden tijd vermoordden radicale Hutu’s 70 procent van de Tutsi’s van Rwanda.  

Hoe systematisch gaat het bewind van Benjamin Netanyahu te werk bij de door Albanese als genocide omschreven oorlogsvoering tegen Hamas? Tot nu toe zijn er, volgens Hamas, sinds 7 oktober 2023 ongeveer 58 duizend burgers van Gaza gedood bij de oorlogsvoering. Dat is een kleine drie procent van de totale bevolking van Gaza. De definitie van genocide houdt niet noodzakelijk in dat de regering van Israël de hele bevolking van Gaza zou willen uitmoorden. Een percentage van drie procent oorlogsslachtoffers is echter niet uitzonderlijk hoog voor een oorlog zoals die in Gaza  wordt gevoerd. Met andere woorden, als Netanyahu echt van plan is een groot deel van de burgers van Gaza te vermoorden, doet hij dat wel op een zeer inefficiënte manier.

Het idee dat Israël genocide pleegt, begint bij een steeds groter deel van de Nederlanders gemeengoed te worden. Op mijn eerdere stuk over Albanese reageerde iemand die zich Tommy noemde als volgt:

‘Albanese vermijdt expliciet de identificatie maar erkent dat er een genocide plaatsvindt. Onafhankelijk van een waardeoordeel, dit is zo. Je hoeft enkel naar het percentage kinderslachtoffers te kijken en dit vergelijken met andere oorlogen. Dan blijft het een feit. Zoals ik zei, zonder oordeel eraan vast te plakken is dat een vaststelling.’ (Anonieme mail)

Nederlanders als Tommy hebben niet veel bewijs nodig voor de vaststelling van genocide. Tel maar het aantal omgekomen kinderen – ongeveer 15.000 – en er kan niets anders dan sprake zijn van genocide. Het aantal omgekomen kinderen bedraagt nog geen 1,5 procent van het totaal aantal kinderen in Gaza.

Daarmee is niet gezegd dat Gaza op dit moment een paradijs is voor kinderen. Het moet een hel zijn. Verandert die hel in een hemel als de partijen een ‘permanente wapenstilstand’ afsluiten? Dit willen velen in Nederland, waaronder ontwikkelingsorganisaties als Oxfam Novib. Maar er zijn in de afgelopen decennia al vele wapenstilstanden afgesproken tussen Hamas en Israël. Het hielp niet, de raketten bleven komen. Het helpt ook niet om één partij alle schuld te geven en de andere partij vrij te pleiten, zoals Albanese doet.

Wat Netanyahu wel wil

De uitspraken van Albanese over genocide hebben ertoe geleid dat het Internationaal Strafhof Netanyahu van oorlogsmisdaden is gaan verdenken. Hij moet zich in Den Haag melden voor een verhoor. Het lijkt niet waarschijnlijk dat Netanyahu daar gehoor aan gaat geven. Net zo onwaarschijnlijk als dat Albanese zich terugtrekt als speciale rapporteur van het Midden Oosten.

Netanyahu heeft, vlak na 7 oktober 2023, gezegd dat het doel van de oorlog was om Hamas in Gaza te vernietigen. De bedoeling van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog was om de Nazi’s te verslaan. De Nazi’s gaven zich echter pas over toen de geallieerden Berlijn hadden veroverd en Hitler zelfmoord had gepleegd. Hamas geeft zich nog lang niet over, dat is inmiddels wel duidelijk. Bovendien lijkt het erop dat iedere gesneuvelde Hamasstrijder al snel weer vervangen kan worden. Daarmee lijkt het doel van Netanyahu voortdurend buiten bereik te blijven. Die oorlog in Gaza gaat dus voorlopig nog wel even door. Albanese of geen Albanese.

Harrie Verbon is emeritus-hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. Dit stuk verscheen deze week op zijn blog.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk.Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Helaas is er een Donald Trump nodig om Francesca Albanese te verhinderen haar gekleurde opvattingen over Israël te ventileren verscheen eerst op Wynia's Week.

Andere koek

De raketten uit Iran zijn andere koek dan die uit Gaza, Jemen of Libanon. Juni, vrijdag de dertiende kwamen de eerste. Of om precies te zijn: de eerste dit jaar. Een salvo van ruim negentig ballistische raketten, de meeste werden onderschept, en een paar hits. Tal van gewonden en veel materiële schade. De volgende dag ging het erger mis. Een directe hit doodde in het Arabische stadje Tamra drie vrouwen en een kind. Ze zaten in een safe room, maar die zijn niet bestand tegen voltreffers, zoals een paar dagen later wederom bleek in Ramat Gan. Inmiddels zijn er 28 mensen omgekomen door Iraanse raketaanvallen, de meesten in de eerste dagen nadat de Iraanse vergeldingsacties begonnen.

De meeste salvo’s uit Iran worden tijdig gesignaleerd. Een app op je telefoon laat je weten dat je snel een schuilkelder moet opzoeken of, als die niet in de buurt is, een protected space. Wij hebben geen safe room, maar de eerste dagen waren 10 à 15 minuten genoeg om naar de schuilkelder van het dorp te gaan of naar vrienden die er wel een hebben. Tot we een keer met zijn vieren net in de auto zaten en de sirenes al begonnen te loeien. Thuis zochten we sindsdien een plek in een hoek waarheen geen gebroken glas kan vliegen en waar een eventueel neervallend stuk van het plafond niet als eerste zal belanden. Op zulke momenten verheug ik me maar in enige kennis van statistiek.

Het doel van de aanvallen op Iran was niet om het regime aldaar omver te werpen, maar om te voorkomen dat Iran over atoomwapens kan beschikken. Vlak voor de Israëlische aanval op Iran begon, maakte het Internationale Atoomenergieagentschap (IAEA) wereldkundig dat Iran bijna voldoende verrijkt uranium had om atoombommen te kunnen maken. Het ‘Death to America, death to Israel’ is in een groot deel van de wereld vaak als folklore afgedaan, maar is hier al vele jaren uiterst serieus genomen. De Amerikaanse aanval met B2-bommenwerpers kwam in Israël dan ook als een verademing daar de eigen luchtmacht technisch niet in staat is de nucleaire locaties grondig te vernietigen.

‘De Israëlische aanval op Iran valt niet onder het recht op zelfverdediging en strookt dus niet met het internationaal recht’ lees ik al snel na het begin van de aanval in een voormalige Nederlandse kwaliteitskrant. Het is een preventieve aanval, terwijl, aldus Marieke de Hoon, universitair hoofddocent aan de UvA, de Verenigde Naties ooit ‘is opgericht om het patroon van preventieve aanvallen te doorbreken’. Nog even terzijde dat hierover in het Handvest van de VN en het Statuut van het Internationaal Gerechtshof met geen woord gerept wordt, dunkt mij dat als de Israëlische aanval strijdig zou zijn met het internationaal strafrecht het van tweeën één is: Of de aanval kan niet door de beugel of het internationaal strafrecht is niet meer geheel bij de tijd, al vrees ik dat deze laatste gedachte aan de Universiteit van Amsterdamistan vloeken in de kerk is.

De motie-Piri

Mijn Nederlandse roots willen de laatste tijd wel vaker pijn doen. Zo kwam de motie-Piri van GroenLinks-PvdA, waarmee om een volledig wapenembargo tegen Israël werd gevraagd, hard aan. Gelukkig stonden een aantal prominente oudgedienden op, al wil ik nog wel wat afdoen aan de bewoordingen van hun weggestemde tegenmotie. ‘Overwegende dat (…) het volstrekt verwerpelijk beleid van de regering Netanyahu bestreden dient te worden (…)’ lijkt me geen taalgebruik dat je jegens een bevriend staatshoofd gebruikt en is ook wel heel zwaar aangezet (‘volstrekt verwerpelijk’, niets goeds?).

Verder klopt het dat het wegvallen van de raketverdediging zou kunnen leiden tot ‘tienduizenden extra (…) burgerslachtoffers, zowel Palestijnen, Israëlische Arabieren, Druzen, Christen[en] als Joodse Israëli’s’, maar het gebruik van het hiervoor door mij weggelaten woord ‘onschuldige’ is onzin. Om het bij de Joodse Israëli’s te houden … onschuldig? De aanval op Iran is massaal verwelkomd. Velen denken dat het land hierdoor veiliger is geworden. Net zomin als het merendeel van de bewoners van Gaza geen schuld heeft aan de rampspoed die zich daar voltrekt, hebben de Joodse Israëli’s geen schuld aan de aanvallen op Iran. Integendeel en met trots.

‘Jullie waren medeplichtig’

Tijdens de bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de VN op 22 juni naar aanleiding van de aanval op Iran verwoordde Israëls ambassadeur Danny Danon aldaar het sentiment. Vrij vertaald: ‘Afgelopen nacht veranderde de loop der geschiedenis. De VS, de leider van de vrije wereld, nam de grootste existentiële bedreiging van de vrije wereld weg. Dat was geen vrije keuze, maar noodzaak (…) een gerechtvaardigde aanval.’

Om vervolgens de landen toe te spreken die deze aanval veroordelen. ‘Waar waren jullie toen Iran zich haastte kernbommen te maken? Waar waren jullie toen Iran uranium verrijkte tot ver boven het niveau dat nodig is voor civiel gebruik? Toen het ondergrondse fortificaties bouwde om onze uitroeiing voor te bereiden? Waar waren jullie toen Iran onderhandelingen tot theater degradeerde en bedrog tot strategie verhief? Jullie waren stil. Jullie waren medeplichtig. Jullie waren bang. Jullie waren toeschouwers.’

Niet alleen het sentiment is hier anders dan elders, ook het gedrag. Ontvluchten mensen doorgaans oorlogsgebieden als ze de kans krijgen, hier stelden de naar schatting 150.000 in het buitenland gestrande Israëli’s vrijwel alles in het werk om zo snel mogelijk terug te komen. Dat was op 7 oktober zo en ook nu weer. ‘Ask Greta’ leerden sociale media als antwoord op de hoe-vraag. Er kwamen ook werkelijk Israëli’s vanaf Cyprus per jacht terug. Twee jachten haalden het niet en moesten door de marine aan land worden gebracht. Niet vermeld is of deze opvarenden ook een broodje pastrami kregen.

Niet meer alleen militaire doelen

Kort na de aanval van de VS lieten Israëlische bronnen doorschemeren bereid te zijn de bombardementen op Iran te staken. Israël meent zijn doelen – het wegnemen van de dreiging van kernraketten en ballistische raketten – bereikt te hebben. Tot er een akkoord kwam, ging de Israëlische luchtmacht nog onverdroten voort. ‘3½ uur uit en thuis naar Teheran’ vertelde S., de moeder van een F35-piloot. Niets vergeleken met de 32 uur die de Amerikaanse B2’s onderweg waren.

De laatste Israëlische aanvallen betroffen niet meer alleen nucleaire en lanceerinstallaties en plekken waar raketten geproduceerd worden. Het hoofdkwartier en commandocentrum van de Iraanse Revolutionaire Garde werden getroffen en militaire vliegtuigen vernietigd. En veel minder strategisch, maar niet onbeduidend: de ‘Countdown to Israel’s destruction’-klok op het Palestinaplein in Teheran is niet meer en de entree tot Teherans beruchte Evin-gevangenis, waar de door het regime meest gevreesde politieke gevangenen en inwoners met een dubbele nationaliteit vastzitten, zo niet gemarteld worden, is gebombardeerd.

Dinsdagmorgen werden we – hopelijk voor het laatst – vroegtijdig uit onze slaap gehaald door het alert op onze telefoons en even later de sirenes. Op de telefoon lazen we dat om 07.00 uur een bestand zou ingaan. Het mocht vier inwoners van Be’er Sheva niet meer baten. Een voltreffer maakte een einde aan hun leven. Later in de ochtend kwam er weer een Iraanse raket en dreigden meer aanvallen over en weer tot Trump een verlossend woord sprak. ‘Don’t know what the f*ck they’re doing’ en ‘I’m unhappy if Israel is going out this morning because of one rocket that didn’t land, that was shot perhaps by mistake, but didn’t land’.

Uiteindelijk is Trump hier de baas. Tijdens zijn telefoongesprek met Netanyahu kregen de al opgestegen F35’s opdracht rondjes te gaan vliegen tot ze even later werden teruggeroepen. Als geste stond Trump toe dat één jet nog een Iraanse radarinstallatie in puin mocht gooien.

Alle restricties ingetrokken

Het leven hernam hierna in no time zijn beloop. From zero to hundred. Alle restricties zijn ingetrokken. Drukte op de wegen, reisbureaus worden platgebeld om vakanties te boeken, de cafés zijn weer vol, Ben Gurion Airport is open. El Al begint een luchtbrug om gestrande Israëli’s op te halen en verschillende luchtvaartmaatschappijen, waaronder Fly Dubai en een Chinese maatschappij, hebben aangekondigd weer op Tel Aviv te gaan vliegen. Laten we hopen dat het bestand standhoudt en een vervolg krijgt in een langdurig atoombomvrij Iran.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De Amerikaanse aanval op de nucleaire locaties in Iran kwam hier in Israël als een verademing verscheen eerst op Wynia's Week.

De CvI-bijeenkomst had afgelopen maandagvond plaats in Christelijke Studio Het Kruispunt op industrieterrein Harselaar in Barneveld. Het was zo’n typische avond met gezang, gebed en toespraken, dit keer door ds. O. Lohuis en Alon Penzel, een Israëlische auteur en journalist.

Intimidatie

De pro-Palestina-demonstranten stonden zowel aan de voor- als achterzijde van het gebouw, gehuld in sjaals, bivakmutsen en capuchons. Ze stonden heel dichtbij het gebouw en intimideerden de bezoekers, niet alleen door die nabijheid maar ook door het schreeuwen van leuzen als ‘CvI schande, bloed aan je handen’, ‘Shame on you’, ‘Kindermoordenaars’ en ‘Van Oordt, Van Oordt, financier kindermoord’ (Frank van Oordt is directeur van CvI).

Ze werden geconfronteerd met kleine doodskisten en met babypoppen die met nepbloed waren besmeurd. Op weg naar de ingang moesten de bezoekers over een Israëlische vlag lopen die eveneens met bloed was besmeurd. In de loop van de avond kwamen zo’n vijftig mensen uit de lokale bevolking naar de Baron van Nagellstraat voor een demonstratie tegen de pro-Palestina-demonstranten. Tussen beide groepen kwam het tot een confrontatie: stenen, stokken en ander materiaal vlogen over en weer. De politie greep in en wist de orde te herstellen.

Barneveld ligt op de ‘Bible Belt’ en wordt bestuurd door een coalitie van SGP, Lokaal Belang en CU. Sinds februari 2023 heeft Barneveld een nieuwe burgemeester in de persoon van Jacco van der Tak (1982), een CDA’er, zoon van Sjaak van der Tak, die we nog kennen als voorzitter van LTO Nederland.

In zijn verantwoording voor de gemeenteraad zei Van der Tak de dingen die een bestuurder in zo’n situatie zegt. Demonstratierecht heet dan een ‘groot goed’, een grondrecht immers. Er was geen ‘wettelijke grond’ om de demonstratie te verbieden. Zo’n demonstratie moet op zicht- en gehoorafstand plaatsvinden van het evenement waartegen geprotesteerd wordt. In de uitvoering gaat altijd wel eens iets mis, maar dan is het goed te weten dat de burgemeester de gebeurtenissen de gehele avond nauwgezet heeft gevolgd en in nauw contact met de politie stond. En tot slot hoopt de burgemeester dat de verbinding in de samenleving zal worden hersteld en dat we weer respectvol met elkaar zullen omgaan. Hij is ondertussen zelf bedreigd, waarvan hij aangifte heeft gedaan, en gaat in gesprek met de Israëlische ambassadeur Modi Ephraim. Want Ephraim is woedend over de gebeurtenissen in Barneveld, over de intimidaties en de ‘ontheiliging’ van de Israëlische vlag.

Hondsbrutale pro-Palestina-betogers

Je kunt alleen maar vaststellen dat Van der Taks onvervalste Halsemaatje hopeloos naïef is. Een demonstratie die er niet op is gericht om te protesteren en een mening kenbaar te maken, maar duidelijk gericht is op smakeloze en bedreigende intimidatie van vredelievende mensen verdient niet de bescherming die zij nu krijgt. Die intimidatie is er immers op gericht om te voorkomen dat mensen zich vrij blijven voelen om hun sympathie voor Israël in besloten of publieke bijeenkomsten te uiten.

En de demonstranten zijn hondsbrutaal. ‘Wij eisen een onmiddellijke en politieke veroordeling van het geweld in Barneveld, en we zullen ons niet laten intimideren’, zeiden de pro-Palestina-betogers direct, en legden daarmee een assertiviteit en zelfbewustzijn aan de dag die scherp contrasteert met de bestuurlijke clichés die in de gemeenteraadsvergadering werden uitgesproken. Die assertiviteit kreeg een onmiddellijk vervolg in de Tweede Kamer, waar Ismail el Abassi van DENK het had over ‘vreedzame demonstranten’ (hij bedoelde de pro-Palestinademonstranten) en ‘onze politie’ die waren belaagd door ‘extremisten’ die met flessen hadden gegooid en racistische leuzen hadden geschreeuw, en hij eiste een Kamerdebat met de minister van Justitie en Veiligheid.

Onverholen antisemitisme

De naïviteit zit hem vooral in de gedachte dat dit soort ‘demonstraties’ gewoon een demonstratie als alle andere is. Die gedachte is daarom zo werkelijkheidsvreemd omdat we hier duidelijk te maken hebben met een door (radicale) moslims en linkse politici en door de media verbreide overtuiging die inhoudt dat het vrije Westen een koloniale macht is en zo langzamerhand verantwoordelijk is voor een genocide.

BNN/VARA noemt Hamas inmiddels geen terreurorganisatie meer maar een verzetsbeweging. Aan de universiteiten heeft onverholen antisemitisme vaste voet aan de grond gekregen. De Volkskrant schreef een antisemitisch stuk waarin de Joden als slachtoffers van de Holocaust de nieuwe daders van een genocide worden genoemd.

Extinction Rebellion wil vandaag bij het hoofdgebouw van de NOS het mediapark gaan bezetten om daarmee af te dwingen dat de NOS de oorlog in Gaza genocide gaat noemen.

Achter de demonstraties tegen CvI, als target aangewezen door Tim Hofman van BOOS, en uitgevoerd door zo’n 100 beroepsactivisten, zit de organisatie Ummah voor Gaza, geleid door de radicale moslimprediker Abou Hafs. Deze club maakt zich schuldig aan stuitende intimidatie: niet alleen door hun leuzen en de materialen die ze gebruiken, maar ook door de demonstraties zelf te filmen en deze filmpjes te verspreiden, waarmee bezoekers eigenlijk vogelvrij zijn verklaard.

Door de bezoekers van CvI-bijeenkomsten te dwingen over een met bloed besmeurde Israëlische vlag te lopen, worden zij ongewild tot onderdeel van de pro-Palestinademonstratie gemaakt. Het is stalking, opruiing, een hetze, geïnspireerd door een duidelijke anti-Westerse, islamitische agenda, gesteund door de nuttige idioten op links, en er is eigenlijk geen argument te bedenken waarom dergelijke manifestaties onder grondwettelijke bescherming zouden vallen.

Een sterke geest

Deze vorm van bestuurlijke naïviteit en lafheid is uiteindelijk ook de belangrijkste bron van de polarisatie. Wanneer mensen zich niet langer beschermd voelen door het bevoegd gezag, moeten zij hun eigen maatregelen nemen. En in plaatsen als Katwijk en Barneveld laat de bevolking zich niet graag intimideren. Ze leggen daarmee een deugd aan de dag die de oude Grieken ‘thumos’ noemden, een sterke geest, de overtuiging dat het eigene bescherming verdient. Het is een deugd die je ook onze bestuurders zou toewensen.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Intimiderende en hetzerige pro-Palestinademonstraties verdienen geen grondwettelijke bescherming verscheen eerst op Wynia's Week.