Ze staat daarin niet alleen. Vorig jaar vonden Amerikaanse onderzoekers in eetdagboeken van 69 gebruikers een vergelijkbaar beeld. Die onderzoekers werkten wel voor GNC, een grote Amerikaanse winkelketen in vitaminen en voedingssupplementen. Een verkoper van supplementen die tekorten vaststelt: wij van WC-Eend adviseren WC-Eend.

In een Amerikaans onderzoek onder ruim 460.000 gebruikers, merendeels met diabetes type 2, werd binnen een jaar bij bijna 14 procent een vitamine D-tekort vastgesteld en bij 3 procent bloedarmoede door ijzertekort. Elk van die studies heeft zwakke plekken, en geen ervan bewijst dat de prik de tekorten veroorzaakt. Maar de aanwijzingen stapelen zich op.

Lyrische gebruikers

Het Britse onderzoek verscheen in september in Integrative Healthcare & Applied Nutrition magazine (IHCAN), een vakblad voor voedingstherapeuten. Het is een kleine studie, maar de waarschuwing klinkt midden in een juichstemming. Ozempic, Wegovy en Mounjaro zijn in korte tijd wereldberoemd geworden. Artsen spreken van een doorbraak, gebruikers zijn lyrisch en beleggers staan op de banken.

Er gaan zelfs verhalen rond dat de middelen veroudering afremmen. Ook in Wynia’s Week klonk dat door: gezondheidseconoom Wim Groot noemde Ozempic twee jaar geleden een wondermiddel dat beter werkt dan preventie.

In de grote SELECT-studie onder ruim 17.000 mensen met overgewicht en hart- en vaatziekten daalde het aantal hartaanvallen, beroertes en sterfgevallen door hart- en vaatziekten met twintig procent. Voor mensen met ernstig overgewicht en hartproblemen kan het middel dus veel betekenen.

Ook bij andere aandoeningen zijn de resultaten bemoedigend. In de Verenigde Staten is Wegovy sinds augustus vorig jaar toegelaten voor een ernstige vorm van leververvetting met ontsteking, en bij knieartrose verminderde het in onderzoek de pijn. Bij ontstekingsziekten als endometriose melden patiënten verbetering, al staat het onderzoek daar nog in de kinderschoenen.

Voor Eli Lilly en het Deense Novo Nordisk, maker van Ozempic en Wegovy, is het middel een goudmijn. Lilly meldde onlangs dat de omzet in het derde kwartaal met 39 procent steeg tot 24,4 miljard dollar. Mounjaro en de afslankvariant Zepbound waren samen goed voor ruim 16 miljard dollar.

Alleen over de langetermijneffecten van het gebruik is weinig bekend. Groot stipte dat in zijn artikel aan, en ook de Wereldgezondheidsorganisatie wijst op beperkte gegevens over de lange termijn. Dat maakt elk nieuw onderzoek naar voeding relevant, hoe kleinschalig het ook is.

Niet genoeg vezels

Lobo liet 38 gebruikers drie dagen lang bijhouden wat ze aten en legde dat naast de Britse voedingsnormen. Van de deelnemers was 87 procent vrouw, gemiddeld 51 jaar oud. Maar liefst 84 procent gebruikte het middel om af te vallen, niet vanwege diabetes.

Gemiddeld kwamen de deelnemers uit op 1337 kilocalorieën per dag, ongeveer 35 procent onder de Britse energiereferentie. Minder eten is bij een afvalbehandeling natuurlijk de bedoeling. Maar geen enkele deelnemer at genoeg vezels. Uit voeding alleen, dus zonder supplementen, kreeg 95 procent te weinig vitamine D en kalium binnen en 82 procent te weinig ijzer. Supplementen verkleinen het gat, maar dichten het niet.

Dat zijn geen details. Te weinig vitamine D en magnesium verzwakt botten en spieren, ijzertekort leidt tot bloedarmoede en vermoeidheid, en een kaliumtekort kan spierkrampen en hartritmestoornissen geven. Verstopping, een bekende bijwerking van het middel zelf, trof 76 procent van de deelnemers, en te weinig vezels maakt dat erger.

Duidelijke beperkingen

Bijna de helft at zelfs minder eiwit dan de basisnorm. Slechts 11 procent haalde de hoeveelheid die bij afvallen wordt aanbevolen om spieren te behouden. Of de deelnemers werkelijk spieren verloren, is niet gemeten. Op latere leeftijd vergroot spierverlies de kans op vallen, botbreuken en het verlies van zelfstandigheid.

Het onderzoek heeft duidelijke beperkingen en de onderzoeker erkent dat zelf ook. Het aantal deelnemers is klein, ze meldden zich via een Facebookgroep, er was geen controlegroep en er is geen bloed afgenomen. Omdat niet is gemeten wat de deelnemers vóór de start aten, is niet vastgesteld dat de prik de lage inname veroorzaakt.

Een deel van de tekorten, zoals vitamine D en vezels, komt ook bij de gemiddelde Brit voor. Het gaat om een bachelorscriptie, en Lobo pleit zelf voor groter en langer onderzoek. Ze is bovendien voedingstherapeut en erkent dat ze belang heeft bij aandacht voor haar bevindingen.

Wel springt magnesium eruit. Een ernstig tekort trof 36,8 procent van de gebruikers, tegen 17 procent van de Britse bevolking. Dat wijst op minder groente, fruit en peulvruchten zodra de eetlust verdwijnt.

Opvallend is hoe weinig de grote klinische studies hiernaar kijken. Een in april gepubliceerd overzicht van zestien gerandomiseerde studies naar deze middelen vond dat geen ervan rechtstreeks onderzocht hoe gezond gebruikers aten en of ze tekorten opliepen.

Stevige bijwerkingen

Intussen schuift het gebruik op, van de zieke patiënt naar iedereen die een paar kilo kwijt wil. Wie dat doet, neemt een middel met stevige bijwerkingen. Misselijkheid, braken en verstopping zijn de meest gemelde klachten. Ook galstenen en alvleesklierontsteking komen voor. Een analyse van elektronische patiëntendossiers vond bij mannen van 18 tot en met 50 jaar met obesitas, zonder diabetes, vaker erectieproblemen en een testosterontekort wanneer zij semaglutide voorgeschreven kregen. Daarmee is echter nog niet aangetoond dat het middel die problemen veroorzaakt.

Wie stopt, komt bovendien snel weer aan. Volgens een analyse van de Universiteit van Cambridge is binnen een jaar gemiddeld zo’n zestig procent van het verloren gewicht terug. Voor veel gebruikers wordt het dus een langdurige behandeling, met onbekende gevolgen voor hun voeding.

De maakbare mens

Achter de juichstemming zit een oud geloof: dat het leven maakbaar is. Overgewicht los je op met een prik. Een gezond leven laat zich echter niet voorschrijven. Erfelijkheid telt mee, net als armoede en een omgeving vol goedkoop en calorierijk eten. Maar zonder eigen inspanning werkt geen enkele behandeling, ook de prik niet.

Artsen gaan er meestal van uit dat wie gewoon eet, genoeg binnenkrijgt. Bij de prik is dat allerminst vanzelfsprekend: wie nauwelijks honger heeft, eet minder en eenzijdiger. Toch richten de Britse richtlijnen zich volgens Lobo vooral op misselijkheid en andere maag- en darmklachten, en wordt niet standaard gecontroleerd op tekorten.

Wie de prik voorschrijft, moet dus kijken naar wat er op het bord ligt. Dat betekent voedingsbegeleiding vanaf de eerste injectie, aandacht voor voldoende eiwitinname, vezels en vitaminen. Ook is groter onderzoek nodig, met bloedwaarden, een meting vóór de start en een meerjarige looptijd. Zolang dat ontbreekt, is de juichstemming voorbarig. Gezond oud worden blijft een klus die een farmaceut niet zomaar voor je kan regelen.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Afslankprik: steeds meer aanwijzingen dat gebruikers te weinig voedingsstoffen binnenkrijgen verscheen eerst op Wynia's Week.

Intussen kijkt Nederland nog altijd uit naar een nieuwe regering. Daar waar andere landen vrijwel direct na de uitslag weten wie de macht krijgt of een coalitie binnen enkele dagen op touw wordt gezet, moeten we het in Nederland doen met politici, nou ja, beroepsbestuurders, die vinden dat ze maandenlang moeten onderhandelen over een volledig dichtgetimmerd regeerprogramma waar ze zich dan de resterende regeerperiode, nou ja, bestuursperiode aan moeten houden. Dat terwijl andere landen genoeg hebben aan enkele A4-tjes – want het is immers maar politiek en alles kan zomaar veranderen.

Realistische oekazes uit Brussel

Toch kunnen we allemaal wel uittekenen wat er zal worden afgesproken, want het is en blijft een gesteggel op de vierkante millimeter over formuleringen die het liefst verbloemen dat alles hetzelfde zal blijven. Volstrekt normale en eerbare zaken als verandering, herstel van fouten, het uitstippelen van een heldere koers of luisteren naar een meerderheid van de kiezers, zijn nu eenmaal niet besteed aan de Nederlandse bestuurscultuur die zichzelf politiek durft te noemen.

Maar let op: in 2026 gaat de EU de asielmigratie aan banden leggen, proberen vrede te sluiten met Poetin – Macron voorop – vanwege de uit de hand lopende kosten van de steun aan Oekraïne en de escalerende hybride oorlog, en worden we verlost van de zinloze kapitaalvernietiging van de energietransitie. Waarom? Omdat er geen keus is. Links Nederland zal vasthouden aan haar mantra’s maar gaandeweg worden afgetroefd door – dit keer – realistische oekazes uit Brussel. Er is immers sinds dit najaar in het Europese parlement geen taboe meer op samenwerking door centrumrechts met radicalere rechtse partijen. Dat belooft wat. Links Nederland gaat straks haar heilig geloof in de almacht van Brussel nog eens verliezen.

Alle kritiek op de Nederlandse politiek ten spijt, kun je je afvragen of er landen zijn waar ze het wel goed doen. Welke landen zijn een lichtend voorbeeld voor ons in Nederland als het gaat om het oplossen van een acuut asielprobleem, het bevrijden van de economie, het flexibel omgaan met verdragen, verplichtingen en deelname aan internationale organisaties en het uit de weg gaan van grote geopolitieke risico’s? Ja, aan welk land kunnen we ons nog optrekken? Kortom, wat is het beste land ter wereld?

Denemarken

Denemarken wordt vaak genoemd als een voorbeeld van een land dat de asielproblematiek heeft opgelost en nog wel dankzij een sociaaldemocratische regering. Een voorbeeld dus voor onze linkse partijen. Maar helaas heeft extreem-links daar inmiddels de gemeenteraadsverkiezingen van Kopenhagen gewonnen, waardoor de stad de komende jaren moet zuchten onder een soortgelijk juk als dat in Amsterdam.

België

Een beter voorbeeld is België, dat onder leiding van Bart De Wever – met kop en schouders de beste politicus van 2025 – een aantal spraakmakende stappen heeft gezet naar normalisering en verbetering van het landsbestuur, met als klap op de vuurpijl een klinkende overwinning op de Europese Commissie inzake de Euroclear-affaire. Als De Wever de kans krijgt om nog een zevental jaren door te regeren dat wordt het wat met België. Een land en een politicus om in de gaten te houden dus en het ligt letterlijk naast de deur. Maar het is nog wat vroeg om ons buurland uit te roepen tot het beste van de wereld.

Waar moeten we eigenlijk naar kijken bij het aanwijzen van het beste land? Nou, minimaal naar een tiental criteria, zoals een robuuste en groeiende economie, veel veiligheid (op straat en internationaal), het liefst een wat warmer klimaat, geen islamisering, geen asielprobleem, geen geïnstitutionaliseerd woke-gedoe, klimatisme of linkse denkdwang, geen oorlogsdreiging, maar wel stabiliteit, respect voor ouderdom en de aanwezigheid van een medische zorg die niet wordt uitgefaseerd wanneer u een zekere leeftijd heeft bereikt en u ‘voor de maatschappij’ te duur wordt om op de been gehouden te worden.

Duitsland en Frankrijk vallen dan al snel af: te veel polarisatie, een grote kans op meer binnenlandse onrust en grote regionale tegenstellingen. Beide landen zijn te klein om zich te kunnen verdedigen, maar te groot om niet in allerlei geopolitiek gedoe verstrikt te raken.

Polen en Scandinavië

Oost-Europa? Nou, soms vind je daar inspiratie. Polen bijvoorbeeld kent een sterke economie met al jaren de sterkste groei binnen Europa en veel geëmigreerde Polen keren weer terug. Het land kent geen asielprobleem, laat zich niet gek maken met klimaatregels, maar moet helaas wel leven met een grote dreiging door het aangrenzende Rusland. Scandinavië dan wellicht? Goed georganiseerd, zeker. Maar te duur, te somber, te donker en eveneens levend in de schaduw van Rusland.

Portugal

Is er in Europa dan wel een voorbeeldland te vinden? Nou, Portugal en Griekenland in Zuid-Europa scoren wel hoog op eerdergenoemde criteria. Portugal heeft bovendien, zo schreef The Economist twee weken geleden, de beste economie van 2025. En de kwaliteit van leven is er ongeëvenaard. Net als in Griekenland overigens, waar u bovendien gewoon uzelf kunt zijn. Zwitserland is van oudsher ook een land dat goed scoort: neutraal, stabiel, met veel en directe democratie, een sterke defensie en een strikt toelatingsbeleid.

De Angelsaksische landen

Tot een jaar geleden zou ik gezegd hebben, kijk eens naar de Anglosphere, die nauw samenwerkende inner circle van Engels sprekende landen: het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten. Nu ligt dat anders. Het Verenigd Koninkrijk, Australië en Canada hebben een linkse regering en moeten het veel meer dan wij stellen met de bemoeienissen van de huidige president van de Verenigde Staten. Deze groep van landen, traditionele emigratielanden voor honderdduizenden Nederlanders, is lang niet zo aantrekkelijk meer als vroeger.

En al gebeuren er in de VS onder Trump een aantal interessante dingen op sociaaleconomisch terrein, ’s mans wispelturigheid, de onrust, de tegenstellingen, de instabiliteit en het gevaar van een groot conflict met China geven te denken. Hadden we meer van hem verwacht? Ik denk het wel.

Argentinië

Nee, voor een voorbeeldland moeten we nog verder kijken, naar Argentinië natuurlijk, waar President Milei op fenomenale wijze de financiën van de staat heeft aangepakt en de economie tot bloei laat komen. Het land voldoet ook aan de meeste andere criteria op ons lijstje. Het enige minpuntje is dat in Latijns-Amerika de goede jaren doorgaans wel heel makkelijk komen en gaan en het sprookje zomaar opeens voorbij kan zijn.

Voor nu zou ik zeggen dat Argentinië, gevolgd door Polen, Portugal, Zwitserland en Griekenland de beste landen van 2025 zijn, met in reserve de VS als underachiever en met België als high potential voor de toekomst.

Toegegeven, geen van die landen scoort op alle fronten, dus wellicht moeten we het beste land ter wereld zelf maar uitvinden. Een land waar we onszelf weer kunnen zijn, waar een oorlog met Rusland geen selffulfilling prophecy is en waar de democratie nog onvervalst is.

Zo’n land bestaat niet?

Geef mij dus maar de directe democratie, het immigratiebeleid, de neutraliteit en defensie van Zwitserland, de economische vrijheid en dynamiek van Milei’s Argentinië, de lange lunches met betaalbare topwijnen van de Portugezen, de relaxte devil may care-levensstijl van de Grieken, de moed en de tradities van de Polen, het anti-woke beleid van de Verenigde Staten, de persvrijheid van Noorwegen, de medische zorg – tegen elke prijs, zonder triage en tot je laatste snik – van eigenlijk ieder land behalve het onze, waar… wat? Dat kan niet? Zo’n land bestaat niet, zegt u? Nou, dan maken we het toch!

Volgend jaar echt beginnen, ok?

Voor nu, een Vrolijk Kerstfeest!

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook straks in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Donateurs kunnen ook reageren op recente artikelen, video’s en podcasts en ter publicatie in Wynia’s Week aanbieden. Stuur uw reacties aan reacties@wyniasweek.nl Vergeet niet uw naam en woonplaats te vermelden (en, alleen voor de redactie: telefoonnummer en adres). Niet korter dan 50 woorden, niet langer dan 150 woorden. Welkom!

Het bericht Wat is het beste land ter wereld? verscheen eerst op Wynia's Week.