Sirenes

Na de succesvolle pieper- en walkietalkieaanslagen op Hezbollah-strijders in Libanon werd het stil in Israël. Hoe zou Hezbollah gaan terugslaan en zou Iran zich ook openlijk in de strijd gaan mengen? Zoals verwacht nam allereerst de intensiteit van de raket- en droneaanvallen vanuit Libanon toe, evenals de reikwijdte van de raketten.

Onze woonplaats, zo’n 15 kilometer ten zuiden van Haifa, kreeg vorige week voor het eerst sirenes te horen vanuit omliggende dorpen en stadjes. Een buurvrouw filmde vanuit haar raam zo’n 15 Hezbollah-projectielen die uit de lucht werden geschoten. Een paar dagen later ging ook de sirene van ons dorp af. Lang niet iedereen heeft een safe room en de openbare schuilplaatsen zijn voor bijna niemand binnen een minuut te bereiken. De boem klonk gelukkig van verre.

Na de eliminatie van vrijwel de gehele Hezbollah-top, inclusief secretaris-generaal Nasrallah, op 27 september, werd voor het hele noorden, inclusief Haifa en het gebied rond Haifa, alarmfase 1 afgekondigd. Openbare bijeenkomsten werden afgelast en scholen gesloten. Een paar dagen later nam de stress wat af en volgde voor het gebied ten zuiden van Haifa alarmfase 2. Onze zoon kon (moest) de laatste dag voor de nieuwjaarsvakantie nog naar school.

Op 1 oktober deed Iran (voor een tweede keer) openlijk mee. Het sjiitische regiem vuurde in een halfuur tijd 181 raketten af, nu en vooral ook op het centrum van Israël, en stuurde daarmee bijna 10 miljoen mensen de schuilkelders in. Het resulteerde in één dode Palestijn (!) op de Westoever en twee gewonde Israëli’s. De luchtafweer bleek wederom uitermate effectief, al zijn er naast inslagen op open terrein een paar gebouwen in het centrum van het land vernield. Twee luchtmachtbases liepen schade op, overigens zonder gevolgen voor de operationele capaciteiten.

Goed voorbereid

Kwam de Hamas-invasie op 7 oktober vorig jaar voor bijna iedereen als een complete verrassing, op de agressie van Hezbollah had het leger (de IDF) zich al ruim 15 jaar voorbereid. De pieper- en walkietalkie-aanslagen, als onderdeel daarvan, zijn in alle opzichten uniek. Ze vergden vele jaren van voorbereiding en intelligence, en de explosies waren specifiek gericht op Hezbollah-strijders met als gevolg dat burgerslachtoffers (vrijwel) zijn voorkomen.

Zeer recent maakte legerwoordvoerder Hagari bekend dat, ver voordat de recente grondoperaties in het zuiden van Libanon van start gingen, het leger al een paar dagen na 7 oktober vorig jaar was gestart met uiteindelijk zo’n 70 geheime missies in Libanon, waarbij tal van stellingen, tunnels, bunkers en wapenopslagplaatsen, soms vlak bij de grens, zijn vernield. Hiermee werd een invasie in het noorden van Israël voorkomen.

Ondergrondse volkswoede

Volgens een schatting van de IDF stonden er na 7 oktober zo’n 2400 terroristen van de Radwan-unit en circa 500 strijders van de Islamitische Jihad klaar om Israël binnen te vallen. Een voorraad onlangs gevonden landkaarten toont aan dat het doel was om Galilea in het noorden te bestormen en om er, net zoals Hamas in het zuiden, flink op los te moorden en gijzelaars te verkrijgen.

Terwijl velen in het Westen pleiten voor een wapenstilstand met Hezbollah/Libanon, zijn er in Israël weinig mensen te vinden die daarvoor voelen. Toen Netanyahu, op weg naar de Algemene Vergadering van de VN, de Amerikanen liet weten er wel wat in te zien, ontstak er een soort ondergrondse volkswoede. 60.000 mensen uit het noorden die al vrijwel een jaar lang vluchteling in eigen land zijn en dan Hezbollah de kans geven zich te hergroeperen en herbewapenen? Een gotspe.

Nog voor zijn vliegtuig geland was, keerde hij op zijn schreden terug en het licht voor de aanslag op het hoofdkwartier van Hezbollah in Beirut ging op groen.

Netanyahu’s speech voor de VN maakte voor vriend en vijand in eigen land veel goed. ‘Israël zal Hezbollah blijven aanvallen tot de vluchtelingen uit het noorden weer veilig naar huis kunnen.’ Zijn speech was nog niet ten einde of Nasrallah en een aanzienlijk deel van de Hezbollah-top verhuisden naar een andere wereld. In delen van Syrië en Irak, waar Hezbollah in het verleden verschrikkelijk tekeer is gegaan, vierden soennitische moslims (mannen) op straat de succesvolle Israëlische aanslag door baklava en snoepjes uit te delen. Niet uit liefde voor de Israëli’s, maar vanuit een diepe haat voor Hezbollah.

Praten kan Netanyahu als geen ander. Allereerst benadrukte hij dat Israël de oorlog niet heeft gezocht. Nu niet en nooit. Het was Hamas die op 7 oktober op barbaarse wijze begon, Hezbollah volgde een dag later, Iran was al jaren eerder achter de schermen begonnen de boel op te stoken en financieren, en op een gegeven moment gingen de Houthi’s uit Jemen en terroristen op de Westoever ook meedoen.

Hamas is vrijwel verslagen

Wat Hezbollah betreft stelde Netanyahu dat ze hun eigen volk in gevaar hebben gebracht ‘door raketten in elke keuken, elke garage te plaatsen’. De merendeels sjiitische bewoners van het zuiden van Libanon konden van Hezbollah geld krijgen om hun huizen te verbouwen of in te richten voor de opslag van raketten en bovendien krijgen ze daarvoor een maandelijkse toelage. Het geld kwam en komt uit Iran.

Wat Gaza betreft stelde Netanyahu dat Israël de oorlog daar nu aan het winnen is. Eind vorige week bevestigde de IDF dat Hamas in vrijwel geheel Gaza verslagen is en nu in feite niet meer is dan een guerrilla. Daarom de strijd staken? ‘Als we niet doorgaan,’ aldus een legerwoordvoerder, ‘komt er waarschijnlijk geen enkele gegijzelde nog levend terug.’

Verder met Abraham-akkoorden

Tegelijkertijd beijvert het leger zich om te voorkomen dat Hamas de humanitaire hulpgoederen steelt en voor exorbitante prijzen aan de burgerbevolking verkoopt. Het blijft niet bij stelen alleen. Zo vermoordden drie gemaskerde Hamas-terroristen vorige week Islam Hijazi, een moeder van twee jonge kinderen en directeur van een Palestijnse gezondheidszorgorganisatie, omdat ze weigerde donaties aan haar organisatie af te staan. Ze stopten haar auto en vuurden zo’n 90 kogels op haar af. Vrijheidsstrijders?

In zijn VN-speech maakte Netanyahu nog eens duidelijk dat het ‘ondenkbaar’ en ‘ridicuul’ is te denken dat Hamas nog een rol kan spelen in het naoorlogse Gaza. Zonder deze keer een tweestatenoplossing geheel van tafel te vegen, gaf hij Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, wel een (terechte) veeg uit de pan. ‘Hij weigert nog steeds het bloedbad van 7 oktober te veroordelen en betaalt nog steeds honderden miljoenen aan Palestijnse terroristen die Israëli’s en Amerikanen hebben vermoord.’

Nog afgelopen dinsdag wisten Palestijnse terroristen van de Westoever in Jaffa zes Israëli’s in een lightrail en op straat met een gestolen machinegeweer te vermoorden. Perspectief is er, wat Netanyahu betreft, alleen door verder te gaan op de weg van de Abraham-akkoorden met als eerste stap vrede met (het soennitische) Saoedi-Arabië. Wellicht dat er met een door de Saoedi’s geleide vredesmacht ooit enige rust in het Midden-Oosten kan komen.

Guterres en Borrell niet meer welkom

Van de Verenigde Naties verwacht vrijwel niemand in Israël nog enig heil. Zo hield de UNRWA jarenlang de ogen gesloten voor de wapenopslag in en tunnels onder de eigen scholen en gezondheidscentra in Gaza. De mede door de Europese Unie gefinancierde en door UNRWA uitgegeven schoolboeken verheerlijken de jihad. UNRWA had en heeft bovendien de nodige Hamasterroristen op de loonlijst staan. De onlangs in Libanon gedode Fatah Sharif was niet alleen een senior medewerker van de UNRWA, maar ook een commandant van Hamas en voorzitter van de vakbond voor leraren in Gaza.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft vrijwel vanaf dag 1 van de oorlog opgeroepen tot een wapenstilstand in Gaza en daarmee impliciet tot een nieuwe moordpartij op Israëli’s. Op 1 oktober veroordeelde hij de ‘verbreding van het conflict in het Midden-Oosten’ zonder Iran te noemen en tot op heden heeft hij de gruwelen van 7 oktober niet veroordeeld. Hij is hier al geruime tijd persona non grata en, evenals EU-chef Borrell, ook letterlijk niet meer welkom.

Niet verbazend dat Israël de VN niet meer serieus neemt

Dan is er ook sinds jaar en dag de UNIFIL-missie in Libanon die moet toezien op de naleving van resolutie 1701, maar niet veel meer gepresteerd heeft dan bij weekenduitstapjes wat geld in de horeca van Tel Aviv te pompen.

Tot slot is er nog het Internationaal Strafhof, waarvan de aanklager wil dat er arrestatiebevelen worden afgekondigd voor Netanyahu en defensieminister Gallant voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Mag een land zich niet verdedigen tegen (barbaarse) aanvallen van buiten? Al met al mag het niet verbazen dat Israël de VN niet meer serieus kan nemen.

Ook na de hevige maar kortdurende aanval van Iran gaan de raket- en droneaanvallen door Hezbollah onverminderd door. Israël zal op zijn beurt doorgaan met bombarderen en selectieve infiltraties totdat de uit het noorden gevluchte Israëli’s weer veilig naar huis kunnen onder het motto: dat is de enige taal die de terroristen begrijpen. Het zal helaas dus nog wel duren en ook de nodige levens van Israëlische soldaten kosten. Deze week sneuvelden er al negen.

De stemming in het land is bedrukt en gelaten. De Rosh HaSjanah-tafels waren in veel families leger dan gewoonlijk. In onze familie dienen er inmiddels alweer drie neven, een nicht, een vriendje van en een zwager als reservist. Sjanah tovah.

Ik heb de voorgaande punt nog niet gezet of er klinken drie harde knallen gevolgd door drie rookpluimen boven zee en even later de sirene. Indachtig de foto van een gisteren naast het huis van mijn schoonzuster gevallen brokstuk, ren ik naar een beschutte hoek van ons huis. Ik hoor gelukkig niets vallen.

Herdenkingen

Op 7 oktober zal het begin van de oorlog herdacht worden. Allereerst door de vele families bij de graven van de vermoorde festivalgangers en gegijzelden, en de gesneuvelde burgers en soldaten. Door de situatie in het noorden is de onenigheid tussen de regering en families van de gegijzelden over het hoe en wat van een nationale herdenking gelukkig naar de achtergrond verdwenen.

Vooralsnog staat onder meer een groot concert in het Ha Yarkon-park in Tel Aviv gepland. Vanwege ‘de situatie’ zal het worden gestreamd en zonder publiek plaatsvinden. Bij ons in het dorp gaan we de stream in het amfitheater bekijken.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Israël, 7 oktober, een jaar oorlog verscheen eerst op Wynia's Week.

Zeepbel kan zomaar uit elkaar spatten

Zelf leven we in een soort zeepbel. Niet alleen in en rond het Karmelgebergte. Vrijwel de gehele kuststrook van Haifa in het noorden tot voorbij Tel Aviv in het zuiden ligt – vooralsnog – buiten het bereik van de raketten en drones vanuit Libanon en inmiddels op veilige afstand van Gaza. Aan de buitenkant is hier niet of nauwelijks te zien dat het oorlog is. De cafés en restaurants zitten vol, de stranden zijn drukbevolkt en de files als vanouds. Maar als het ook officieel oorlog wordt in het noorden, kan de zeepbel maar zo uit elkaar spatten.

Aan de binnenkant is het bepaald anders. Karin, een Nederlandse vrouw die in de kibboets En Carmel de woonruimtes en kunstenaarsstudio’s beheert, vertelt me dat ze vrijwel dagelijks gebeld wordt door evacués. Of ze een plekje vrij heeft. Velen zitten al maanden met het gezin in een hotelkamer en willen graag wat bewegingsvrijheid en groen om zich heen. Van velen krijgt ze ook hun verhalen te horen … vaak getraumatiseerd en gevangenen in eigen land.

Iedereen kent wel jongens en mannen in gevechtsposities in het leger. De meeste telefoontjes en ontmoetingen beginnen dan ook met de vraag ‘Hoe is het met …?’ Soms zijn er mooie momenten zoals op de video waarin de dienstplichtige dochter van een Nederlandse vriendin een bus uitkomt terwijl naast haar een bus vanaf de grens met Gaza stopt waaruit haar dienstplichtige vriendje stapt die ze al twee maanden niet heeft gezien.

Alles wordt gefilmd of gefotografeerd tegenwoordig. Als je een nieuwssite opent, is je eerste angst dat je een bekend gezicht ziet van een gesneuvelde soldaat. Ook onbekende gezichten voelen als mokerslagen. Tal Lahat, 21, is vooralsnog de laatste. Op 7 oktober redde hij nog de nodige bewoners van de kibboets Nahal Oz aan de grens met Gaza.

Het noorden staat in brand

In het noorden woedt sinds 8 oktober een verkapte oorlog. Vrijwel dagelijks bestookt Hezbollah het noorden met raketten en met explosieven geladen drones. Israël slaat tot ver in Libanon terug. Inmiddels zijn er aan de Israëlische kant 29 dodelijke slachtoffers gevallen (waaronder 12 burgers), tal van huizen zijn verwoest, tot op 5 kilometer van de grens met Libanon zijn de bewoners geëvacueerd en overal woeden door de beschietingen veroorzaakte branden. Circa 20.000 hectare is in vlammen opgegaan (> 200 km²), waaronder grote delen van natuurgebieden.

‘Het is onmogelijk alle branden te bestrijden’ vertelt mijn zwager, onder meer medewerker van de Israëlische autoriteit voor natuur en parken. ‘We proberen er zoveel als mogelijk te controleren en bestrijden alleen de branden die groot gevaar opleveren.’ Hij vertelt het tijdens een familiebijeenkomst in eigen huis nabij Rosh Pinna. ‘Goede timing’ vertelt mijn schoonzuster een paar dagen later nadat er die dag vlakbij de nodige raketten uit de lucht waren geschoten. ‘Zelfs mijn wederhelft kwam in onze safe room. We hadden er nooit met zijn allen in gepast.’

Het Palestijnse narratief

We zien hier ook beelden uit het buitenland. De talloze pro-Palestinakampementen en demonstraties (waaronder in Nederland). From the river to the sea … Ik vertaal dit als een oproep om (onder meer) mijn kinderen te vermoorden. Ongenuanceerd? Noem me een islamitisch land waar meer dan een handvol Joden leeft.

We lezen over (gelukkig nog) incidentele moorden of aanslagen op Joden in het buitenland, over Pink Floyd-frontman Roger Waters die beweert dat er geen bewijs is dat Hamasterroristen Israëlische vrouwen hebben verkracht op 7 oktober (hij is bepaald niet de enige), beschuldigingen van genocide. Het Palestijnse narratief, zoals dat met een geleerd woord wordt genoemd, heeft vele gelovigen.

Niet dat het zal helpen om mensen van hun geloof af te helpen, maar toch:

1. Er is nooit een Palestijnse staat geweest, dus er valt wat dat betreft ook niets te bevrijden.

2. Jezus en zijn ouders Jozef en Maria – oorspronkelijke bewoners – waren Joods en voor en na hen hebben nog talloze Joden geleefd in en rond het gebied dat de Romeinen Palestina hebben genoemd.

3. Tijdens de Britse mandaatperiode zijn grote aantallen Arabieren naar het veel welvarender Britse Palestina getrokken. In het Palestijnse narratief worden ze gemakshalve tot de oorspronkelijke bewoners gerekend, al is in Gaza bijvoorbeeld circa de helft van de inwoners van Egyptische herkomst.

4. De door de Arabieren in 1948 gestarte Arabisch-Israëlische Oorlog heeft tot grote volksverhuizingen geleid. Circa 700.000 Arabische inwoners van het huidige Israël verlieten op advies van hun leiders of ontvluchtten uit angst voor of bedreiging door het Joodse leger huis en haard en belandden in vluchtelingenkampen in Jordanië, Libanon, Syrië, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Tegelijkertijd vluchtten circa 800.000 Joodse inwoners uit de Arabische buurlanden en vonden hun toevlucht in Israël.

5. Bedrijft Israël sinds 7 oktober volkerenmoord? De cijfers die de ronde doen zijn afkomstig van het door Hamas gerunde ministerie van Gezondheid in Gaza. Ruim 38.000 doden sinds 7 oktober, aldus deze bron. Het cijfer maakt geen onderscheid tussen strijders en burgers en evenmin tussen hen die een natuurlijke en niet-natuurlijke dood zijn gestorven. Israël stelt dat er in Gaza circa 15.000 Palestijnse strijders zijn gedood naast circa 1.000 terroristen die op of vlak na 7 oktober in Israël zijn gedood. Ik weet niet of er een getalsmatig criterium is om van genocide te spreken. Wel weet ik dat het niet juist is om Israël hiervan te betichten. Het zijn Hamas en de Islamitische Jihad die deze oorlog zijn begonnen en die niet alleen vanuit tunnels, maar ook vanuit scholen, ziekenhuizen, moskeeën en gebouwen van de Verenigde Naties in drukbevolkte woonbuurten vechten met schuldige en onschuldige burgers als menselijke schilden.

Verdeelde regering

In deze wereld heeft elk land nog steeds het recht zich te verdedigen als het aangevallen wordt. Wanneer is genoeg genoeg? Voor de Israëlische regering pas als Hamas en de Islamitische Jihad niet meer in staat zijn 7 oktober te herhalen. Wanneer dat moment is aangebroken, valt niet objectief vast te stellen. Voor veel Israëliërs is het zover en al wekenlang wordt er massaal gedemonstreerd voor een overeenkomst met Hamas om in ruil voor een staakt-het-vuren de gegijzelden vrij te krijgen. De demonstranten beschuldigen Netanyahu ervan om voor zijn eigen hachje te kiezen en niet voor de gegijzelden.

De regering is verdeeld. Minister van Defensie Gallant heeft naar verluidt wel oren naar een overeenkomst om de gegijzelden vrij te krijgen. In Likud, de partij van Netanyahu, gaan stemmen op om Gallant (voor een tweede keer) te ontslaan. Ben Gvir, minister van nationale veiligheid en leider van de ultrarechtse regeringspartij Otzma Yehudit, dreigde de regering te verlaten vanwege de beslissing van Netanyahu om een onderhandelingsteam onder leiding van Mossad-baas David Barnea naar Doha te sturen. Samen met de ultranationalistische minister van Financiën Smotrich kan Ben Gvir elke eventuele overeenkomst torpederen. Dit is een van de redenen dat er massaal gedemonstreerd wordt voor nieuwe verkiezingen.

Eind juni sprak het Hooggerechtshof in Israël unaniem uit dat ultraorthodoxe jesjiva-studenten niet langer van de dienstplicht mogen worden uitgezonderd en ook dat de staat ze niet langer financieel mag ondersteunen. ‘De last van ongelijkheid is zwaarder dan ooit.’ Rabbijnen hebben hun volgers inmiddels aangespoord om oproepen voor het leger te laten voor wat ze zijn. ‘Deze dienstplicht leidt tot destructie van de Torah en de zielen van heilige mensen’, aldus de een. ‘Een oorlogsverklaring tegen orthodoxen en de Torah’, aldus een ander. En zo zijn er veel meer.

Al met al kraakt de Israëlische regering, zo niet de gehele samenleving, in haar voegen. Massale demonstraties voor nieuwe verkiezingen, de twee ultranationalistische regeringspartijen die van geen deal met Hamas willen weten, twee orthodoxe regeringspartijen die loyaal zijn met de rabbijnen en wellicht de regering laten vallen als orthodoxe jongeren voor het leger worden opgeroepen, en dat bij een voortdurende oorlog en 116 gegijzelden die al meer dan 9 maanden gevangen zitten. Dit alles schreeuwt om eenheid in het Israëlische kamp dat evenwel meer weg heeft van onderling strijdende partijen die hun eigen massagraf aan het delven zijn.

Ook toen was genoeg niet genoeg

Volgens de laatste berichten zijn Israël en Hamas het eens geworden over een ‘framework’, met als belangrijkste punten een staakt-het-vuren, vrijlating van zowel gijzelaars als Palestijnse gevangenen en in ‘fase 2’ een bestuur van Gaza door een door de VS getrainde macht van 2.500 aanhangers van de Palestijnse Autoriteit. Hezbollahs secretaris-generaal Nasrallah heeft al een bonus in het vooruitzicht gesteld: ‘Als Hamas een staakt-het-vuren met Israël overeenkomt, stoppen wij met aanvallen.’

Ik vrees dat de onderhandelingen – nog steeds indirect en inmiddels naar Caïro verplaatst – zich nog wel een tijd kunnen voortslepen. Het is al vele jaren geleden, maar de herinnering komt steeds weer op als ik over de onderhandelingen lees. Die taxichauffeur in Caïro. We waren een prijs voor de rit overeengekomen. Nadat ik betaald had en uitstapte, stapte ook de chauffeur uit. Woedend. Hij wilde meer geld. ‘Maar we hadden toch afgesproken …’ repliceerde ik. ‘Ja, dat bedrag was voor de taxi, niet voor mij.’ Genoeg was toen niet genoeg en ik vrees dat het nu weer zo zal zijn.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Regering en samenleving in Israël kraken in hun voegen verscheen eerst op Wynia's Week.