Zo zei paus Leo XIV na zijn recente bezoek aan Afrika dat de wereld veel van Libanon kan leren. Volgens de paus is het bij uitstek een land waar de islam en het christendom gerespecteerd worden en waar het mogelijk is om samen te leven en vrienden te zijn.

Een nogal ongelukkig voorbeeld, omdat tijdens de Libanese Burgeroorlog (1975-1990) zo’n 150.000 mensen omkwamen en honderdduizenden Libanezen, vooral niet-moslims, moesten vluchten. Paus Leo benoemde dit bloedige verleden nog wel expliciet, maar benadrukte vooral de onderlinge verhoudingen die sindsdien sterk verbeterd zouden zijn.

De kritiek op de woorden van de paus is niet onlogisch, zeker wanneer we bedenken dat Libanon synoniem is geworden voor sektarisch geweld mede als gevolg van de toename van het aantal moslims. ‘Libanonisering’ is een term die verwijst naar het proces waarbij een stabiele samenleving of staat uiteenvalt in onderling vijandige, sektarische facties met verschillende religieuze of etnische achtergrond. Deze situatie wordt soms ook aangeduid als ‘Balkanisering’ of ‘Zuid-Afrikanisering’, voorbeelden van mislukte multiculturele samenlevingen.

Omzichtige formulering

Voor dit soort conflicten, die kunnen uitmonden in een burgeroorlog, wordt in toenemende mate ook gevreesd in West-Europese landen. De massale immigratie van moslims leidt ertoe dat grote delen van West-Europese steden onleefbaar worden voor niet-moslims. Niet zo gek, want onderzoeken tonen aan dat nogal wat Europese moslims er orthodoxe of zelfs radicale denkbeelden op nahouden. Zo gaf in een onderzoek uit 2013 van socioloog Ruud Koopmans 70 procent van de ondervraagde Nederlandse moslims aan dat de regels van de Koran voor hen belangrijker zijn dan de Nederlandse wetten.

Ook zei de paus dat hij beseft dat in Europa angsten bestaan, maar dat die vaak worden veroorzaakt door mensen die tegen immigratie zijn. ‘Deze mensen proberen anderen buiten te houden’, zo zei de paus, ‘omdat ze uit een ander land komen en een andere religie of een ander ras hebben.’ Deze omzichtige formulering is maar deels waar. Autochtone Europeanen hebben doorgaans weinig moeite met specifiek het land van herkomst of het ras. De problemen die zij hebben met asielmigranten hebben vooral te maken met de massaliteit van de instroom en met twijfel over de vluchtmotieven. Meer specifiek ervaren Europeanen dat de culturele verschillen tussen hen en met name moslims vaak onoverbrugbaar zijn.

De Nederlandse bisschoppen volgen op het vlak van immigratie de lijn van de paus, zoals ze vrijwel altijd de lijn van Rome volgen. Bisschop van Den Bosch Gerard de Korte schreef samen met PKN-scriba Kees van Ekris een open brief aan de Eerste Kamerleden met het verzoek tegen de asielnoodmaatregelenwet te stemmen. De senatoren zouden dit moeten doen uit naam van barmhartigheid en rechtvaardigheid. De nadruk lag vooral op de strafbaarstelling van hulp aan illegalen, of zoals bisschop De Korte het samenvatte: ‘Als mensen in nood zijn, dan mag je verwachten dat de kerken helpen. Zonder enige dreiging van het strafrecht.’

Dat klinkt nobel en er is op zichzelf geen reden om te twijfelen aan de goede intenties van de bisschop. De vraag die echter onbeantwoord blijft in de brief is of immigranten, legaal of niet, gemiddeld gesproken evenveel compassie aan de dag leggen voor degenen die hen een warm welkom bieden. Het lijkt wel of barmhartigheid voor vreemdelingen zo heilig is geworden dat er geen ruimte meer is voor medemenselijkheid voor onbekenden dichter bij huis. De letterlijke ‘naasten’, de mensen die al vele jaren buren zijn en misschien wel problemen hebben met islamitische immigranten, worden voor het gemak even vergeten, zo lijkt het.

Bovendien wordt de vraag uit de weg gegaan of de Syrische en Palestijnse jongemannen die hier als asielzoeker arriveren wel echt op de vlucht zijn voor oorlog. Het lijkt er vaak op dat het betalen van mensensmokkelaars – vooral door families uit de middenklasse – eerder als een economische investering wordt gezien.

Wellicht maken dit soort ‘aardse’ overwegingen geen onderdeel uit van de christelijke leer. Dat neemt niet weg dat de door de kerkleiders gepredikte barmhartige houding in toenemende mate botst met de dagelijkse praktijk. Want wie zijn deze mensen die veelal afkomstig zijn uit landen waar sprake is van christenvervolging en die op advies van mensensmokkelaars massaal hun paspoort weggooien om zo de kans op een verblijfstatus te vergroten? Geen wonder dat de medemenselijkheid van de kerken voor sommigen nogal naïef aandoet. De vraag of bepaalde culturen misschien maar moeilijk met elkaar verenigbaar zijn, mag die überhaupt worden gesteld aan de kerkelijk leiders?

‘Beledigende’ karakterisering

Ook de directe voorgangers van paus Leo onthielden zich van al te kritische woorden over de islam. Uitzondering was paus Benedictus XVI die tijdens een lezing in Regensburg in 2006 de Byzantijnse keizer Manuel II Palaiologus citeerde: ‘Toon mij wat Mohammed voor nieuws heeft gebracht, en je zult daar alleen slechte en onmenselijke dingen vinden, zoals zijn bevel om het geloof dat hij predikte met het zwaard te verspreiden.’

Veel islamitische religieuze leiders en politici reageerden als door een wesp gestoken op deze ‘beledigende’ karakterisering van de islam. In veel islamitische landen werden massale straatprotesten georganiseerd, vergelijkbaar met de Deense cartoonrellen. Het Pakistaanse parlement riep de paus unaniem op om zijn ‘bezwaarlijke uitspraak’ in te trekken.

Omgaan met kritiek is niet het sterkste punt van de islam en zal dat vermoedelijk ook nooit worden. Kritiek op de religie zelf, de interpretatie ervan of op gedragingen van de aanhangers van het geloof, worden steevast gepareerd met beschuldigingen van islamofobie of racisme. Of met agressie. Ook daarin kan de verklaring liggen dat de pausen na Benedictus zelden of nooit waren te betrappen op kritische woorden over de islam. Islamisten maken daar misbruik van.

Dependance van het kalifaat

Intussen gaat de christenvervolging in veel landen onverminderd door. Een recent dieptepunt is Islamitische Staat (IS), een terroristische organisatie die in 2014 grote delen van Syrië en Irak veroverde en daar massaal christenen, jezidi’s en andere niet-moslims over de kling joegen. Daarnaast hadden ze ook nog tijd voor propaganda, zoals het fabriceren van gefotoshopte plaatjes waarop Rome en Vaticaanstad werden afgebeeld als de nieuwe hoofdstad van het toekomstige kalifaat, compleet met wapperende IS-vlaggen.

De leiders van de katholieke kerk hebben er een handje van om de radicale stroming binnen de islam af te doen als de uitzondering, waarbij sommigen zich ook bedienen van het cliché dat het jihadisme weinig met de ‘werkelijke’ islam te maken heeft. Overigens is Rome inmiddels een stuk minder populair bij islamitische predikers die hardop dromen over de verovering van Europa. Steeds vaker worden Wenen, Parijs en Londen genoemd als toekomstige hoofdstad van de Europese dependance van het kalifaat.

De katholieke kerk is een brede kerk. Ook in Nederland houden katholieke gelovigen er een waaier aan opvattingen op na, net als hun niet-katholieke landgenoten. Hun stemgedrag is evenmin afwijkend. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 bijvoorbeeld was de PVV ook onder katholieke kiezers (29 procent) de op afstand grootste partij.

Voor de leiding van de katholieke kerk in Nederland lijkt te gelden dat er vooral een verzoenende houding ten opzichte van de islam wordt voorgestaan. Historisch is dat wat lastig te begrijpen. Katholieken, en ook de oosters-orthodoxe kerken, hebben immers eeuwenlang strijd gevoerd tegen de islamieten. Dat gebeurde in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, maar ook op het Europese continent.

In 1683 versloegen het Heilige Roomse Rijk en het koninkrijk Polen het Ottomaanse Rijk dat de hoofdstad van het aartshertogdom Oostenrijk wilde veroveren, de residentie van keizer Leopold I en de zetel van de Habsburgse monarchie. Dit zogenoemde Beleg van Wenen wordt tegenwoordig vooral in herinnering gebracht in rechtse en nationalistische kringen. De paus en andere geestelijken hoor je er nog zelden over. Het is bijna alsof ze geen slapende honden wakker willen maken. Ook hier zit behoorlijk wat licht tussen de kerkleiding en de volgers, want onder veel Europese katholieken maakt het Beleg van Wenen nog wel degelijk onderdeel uit van het collectieve geheugen.

Houvast

Hoewel het aantal katholieken wereldwijd fors groeit, is er in West-Europa sprake van gestage krimp. Dat geldt ook voor Nederland, waar tegelijk het aantal moslims snel toeneemt: in 2050 zijn het er naar verwachting drie à vier miljoen, vergelijkbaar met het huidige aantal katholieken.

Het lijkt geen al te gewaagde voorspelling dat de islam in Nederland – tenzij zich fundamentele politieke veranderingen voordoen – voor het eind van de eeuw de dominante godsdienst zal zijn. Biedt de verzoenende boodschap van de katholieke kerkleiding dan nog houvast aan de resterende gelovigen? Vroeg of laat zal de katholieke kerk de vraag moeten beantwoorden hoe belangrijk de aanwezigheid van het christendom in Nederland en de rest van het Westen is.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Hoelang nog keert de katholieke kerk de islam de andere wang toe? verscheen eerst op Wynia's Week.

De auteurs reageren op een recente column van Arnout Jaspers over een rapport van hun hand. Bij wijze van uitzondering publiceert Wynia’s Week hun reactie. De repliek van Arnout Jaspers staat onder dit stuk van Dekker, Bakker en Van der Maas.

Wynia’s Week publiceerde onlangs een analyse, geschreven door Arnout Jaspers over ons rapport over de lhbtiq+-opvattingen van Nederlandse jongeren. De analyse bevat een aantal relevante punten maar rechtvaardigt niet de hyperbolische titel (‘drijft op moeras van verzwegen vooronderstellingen en sociale-wenselijkheidsdwang’). In dit artikel weerleggen wij de belangrijkste kritiekpunten uit het stuk.

Lhbtiq+ en migratie

Het eerste kritiekpunt is dat wij zouden concluderen dat lhbtiq+-opvattingen geen verband houden met migratieachtergrond. Dat is niet correct: we vinden namelijk wel een interactie tussen migratieachtergrond en religiositeit. Die interactie wordt echter niet gedragen door islamitische jongeren met een migratieachtergrond die conservatiever zouden scoren.

Hoewel islamitische jongeren inderdaad gemiddeld het meest conservatief scoren, vinden we binnen deze groep geen statistisch significant verschil tussen jongeren met en zonder migratieachtergrond; als er al een patroon is, wijst dat eerder in omgekeerde richting. Het enige robuuste verschil naar migratieachtergrond vinden wij juist bij christelijke jongeren, waar christelijke jongeren met migratieachtergrond gemiddeld significant conservatiever scoren op de stellingen uit onze vragenlijst dan christelijke jongeren zonder een migratieachtergrond.

De opmerking dat ‘migratieachtergrond’ niet gelijkgesteld kan worden aan ‘islamitisch’ wordt door onze resultaten dus expliciet bevestigd. Jaspers verbaast zich ook dat wij in onze data over een korte tijd geen afname vinden. Dit is volgens Jaspers ‘in tegenspraak met bovenvermeld anekdotisch bewijs, maar ook met eerder onderzoek op dit gebied’. Onze conclusie kan een beperking van de data zijn, maar wijst niet op verzwegen vooronderstellingen of sociale-wenselijkheidsdwang.

Tweede generatie

Het tweede kritiekpunt is dat wij migratieachtergrond hebben beperkt tot de tweede generatie. Concreet betekent dit dat wanneer beide ouders in Nederland geboren zijn, we de respondent niet als migrant beschouwen.

Tegelijkertijd hanteren wij een relatief ruime definitie: leerlingen tellen bij ons al als ‘migratieachtergrond’ wanneer zijzelf of minimaal één ouder in het buitenland is geboren. Dat is een gangbare operationalisatie in sociologisch en onderwijskundig onderzoek. In grootschalige studies zoals PISA (zie bijvoorbeeld het meest recente rapport uit 2022) wordt zelfs een strengere afbakening gebruikt, waarbij leerlingen pas als tweede generatie migrant gelden als beide ouders in het buitenland zijn geboren. Onze keuze is daarmee eerder inclusief dan restrictief, en dus bezwaarlijk als een verzwegen vooronderstelling op te vatten.

Vrijwillig?

Vervolgens bekritiseert Arnout Jaspers de vrijwilligheid van onze enquête. Uiteraard hebben we ons te houden aan de AVG [‘privacy’, red.] en de ethische richtlijnen omtrent onderzoek naar personen; verplichte deelname is daarbij uitgesloten.

Ondanks de vrijwillige afname zien we geen aanwijzing dat onze steekproef ernstig vertekend is. De enquêtes betroffen algemene thema’s (burgerschap), de uitkomsten wijzen bepaald niet op een progressieve bias onder de respondenten, en het aantal respondenten met een migratieachtergrond is ook niet opvallend laag. Omdat wij bovendien per subgroep rapporteren, is eventuele selectiebias in dit opzicht niet zo relevant.

Het volgende kritiekpunt is dat wij zouden verhullen dat islamitische leerlingen gemiddeld conservatiever scoren dan alle andere subgroepen. Maar Arnout Jaspers haalt dit resultaat uit ons rapport, uit de hoofdfiguren; het is dus niet door ons ‘onder de mat geveegd’ in het rapport. Tegelijkertijd is het wel degelijk zo dat ook jongeren van andere religieuze gezindte gemiddeld conservatiever scoren. Ook voor dat resultaat hoef je niet onder de mat te zoeken.

Jongen of meisje

Het vijfde punt betreft Jaspers’ kritiek op een specifieke vraag uit één van onze enquêtes (‘Of je een jongen of meisje bent, staat vast vanaf je geboorte’). Jaspers veronderstelt dat wij de antwoorden classificeren op een schaal van ‘oerconservatief’ naar ‘voorbeeldig progressief’, maar dat lijkt ons toch een vooringenomenheid van de auteur zelf. Deze vraag hebben we gekozen omdat hij simpel en helder is (en niet zoals Arnout Jaspers zegt ‘iets vaags over gender en/of sekse poneert’) en hopelijk maximaal onderscheid maakt tussen de progressieve en conservatieve kijk op deze kwestie – een kwestie waarover we zelf geen standpunt innemen.

Nu blijkt uit de data dat maar een kleine minderheid voor de progressieve schaalscores kiest. Misschien was het inderdaad goed geweest het genderconcept in de vraag te betrekken. Dat gezegd hebbende, het idee dat wij hier de antwoorden wilden sturen of vooringenomen zijn, zien we niet onderbouwd.

Graden Celsius?

Punt zes is meer technisch van aard en betreft het middelen van ordinale data, zoals wij doen in ons rapport. We zullen hier kort op reageren. Het middelen van ordinale data is geen onzin, maar wel riskant als de intervallen tussen de schaalpunten erg ongelijk zijn. Ordinale schaalpunten zijn niet willekeurig en vormen een sterkere meetschaal dan nominale data.

Het gaat er niet om dat de getalletjes willekeurig zijn (dat geldt bijvoorbeeld ook voor graden Celsius, een intervalschaal), maar dat de afstand tussen schaalpunten niet noodzakelijk uniform is. Kortom, we presenteren de data correct in ons rapport.

Weten voetbaltrainers het beter?

Vervolgens stelt Arnout Jaspers dat voetbaltrainers meer verstand hebben van statistiek dan wij, omdat ze nooit zullen stellen in de laatste vijf seizoenen gemiddeld tweede te zijn geworden. Ze kijken liever naar het gemiddeld aantal doelpunten.

Maar ook voetbaltrainers beseffen dat ordinale data nodig zijn. Je kunt immers kampioen worden met relatief weinig doelpunten en een relatief laag aantal overwinningen als de concurrentie het ook slecht doet. De sociale wetenschappen gebruiken waar mogelijk ook teldata, maar de validiteit is daarvan vaak beperkt.

Bovendien is de vraag of ‘simpele’ teldata zoals het aantal doelpunten wel het ordinale meetniveau overstijgen. Het ene doelpunt is immers het andere niet, en de tegenstander is van belang. Deze lastige meetproblemen zijn niet uniek voor de sociale wetenschappen maar spelen net zo goed in de economie en biologie.

‘Deugdrammers’

Het volgende punt betreft opnieuw kritiek op specifieke vragen (over Paarse Vrijdag en genderneutrale toiletten). Wij kunnen inderdaad niet vaststellen in hoeverre zelfgerapporteerde meningen één-op-één samenhangen met concreet gedrag en tolerantie in de praktijk, al bestaat daar in het algemeen wel enige correlatie. Vervolgonderzoek is zeker nodig om deze vraag te beantwoorden.

Dat Jaspers ervoor kiest om tieners die voorstander zijn van de viering van Paarse Vrijdag te typeren als ‘maoïstische deugdrammers’, reduceert de complexe werkelijkheid eerder dan dat zij haar verheldert.

En over vooringenomenheid gesproken; ten slotte wijst Arnout Jaspers met zekerheid op een genderpatroon bij meisjes in relatie tot genderneutrale toiletten (‘dus meisjes zul je daar dan met stokslagen nog niet naar binnen krijgen’). Van alle meisjes geeft 44% aan het met de stelling over genderneutrale wc’s eens te zijn. Samenvattend, Jaspers’ kritiek helpt ons om de keuzes in ons rapport duidelijk te maken. Maar, het is ons niet duidelijk waar Jaspers’ kwalificaties ‘warhoofdig’ en ‘vooringenomen’ precies op gebaseerd zijn. In elk geval biedt ons rapport daar geen aanleiding voor.

REPLIEK van Arnout Jaspers op bovenstaande reactie van Dekker, Bakker en Van der Maas

Het is prijzenswaardig, dat de onderzoekers uitgebreid reageren op mijn column. De gebruikelijke houding van Nederlandse onderzoekers die op kritiek van buiten hun peer-group stuiten is namelijk: nergens op ingaan, en hopen dat het overwaait. Hulde, dus.

Serieuze kritiek verdient echter ook een serieuze repliek, en die vindt u hieronder, puntsgewijs, in volgorde van wat volgens mij het belangrijkst is:

Hangen conservatieve lhbtiq+-opvattingen bij scholieren nu wel of niet samen met migratieachtergrond?

Nee, zeggen de onderzoekers, want als je onze definitie hanteert, blijkt dat statistisch geen significante factor. Dekker c.s. stellen dat ze zelfs een ‘inclusievere’ definitie hanteren dan Pisa (het periodieke Europese onderzoek naar de schoolprestaties van leerlingen), want voor Pisa ben je slechts 2de-generatie migrant als beide ouders in het buitenland geboren zijn, terwijl zij één in het buitenland geboren ouder al genoeg vinden.

‘Dat is een gangbare operationalisatie in sociologisch en onderwijskundig onderzoek,’ zeggen ze, maar je kunt als onderzoeker natuurlijk ook zelf nadenken of een definitie in dit geval zinnig is. Er is namelijk nogal een verschil tussen iemand wel of niet meetellen als ‘migrant’, en zeggen dat zo iemand wel of geen ‘migratieachtergrond’ heeft.

Dit gaat over de derde generatie: de vele Mohammeds en Fatima’s met vier in Turkije of Marokko geboren grootouders, die daar nog steeds elke zomer met hun – weliswaar in Nederland geboren – ouders naar op vakantie gaan, en die nog steeds stevig zijn ingebed in de cultuur en de religie van het land van herkomst. Dat zal niet voor iedereen gelden, maar wel voor een groot deel van deze derde generatie.

Er is legio onderzoek waaruit dat blijkt: er is zelfs na meerdere generaties maar zeer beperkt sprake van culturele en sociale assimilatie van deze groep. Daarom was het relevant geweest, om de derde generatie mee te tellen als ‘met migratieachtergrond’, en ongetwijfeld was dit dan wel een significante factor in de statistiek geweest.

Waarom weet ik dat zo zeker? Omdat het onderzoek van Dekker c.s duidelijk laat zien dat islamitische scholieren veel conservatievere lhbtiq+-opvattingen hebben dan elke andere religieuze groep (inclusief niet-religieus). En vrijwel geen enkele scholier in Nederland is islamitisch omdat hij/zij voorheen christen of atheïst was en zich bekeerd heeft; ze hebben dat van huis uit meegekregen, dus vanuit hun migratieachtergrond.

De onderzoekers maken daar een interessante opmerking over: ‘Hoewel islamitische jongeren inderdaad gemiddeld het meest conservatief scoren, vinden we binnen deze groep geen statistisch significant verschil tussen jongeren met en zonder migratieachtergrond; als er al een patroon is, wijst dat eerder in omgekeerde richting.’ (mijn cursivering, AJ)

Wat we hier waarschijnlijk zien, is dat de derde generatie islamitische scholieren (dus volgens Dekker c.s. ‘zonder migratieachtergrond’) zelfs nog lhbtiq+-conservatiever is dan de tweede generatie islamitische scholieren die bij Dekker c.s. wel meetelt als ‘met migratieachtergrond’.

‘Of je een jongen of meisje bent, staat vast vanaf je geboorte’. Is dat hier een zinnige vraag?

Dekker c.s: ‘Deze vraag hebben we gekozen omdat hij simpel en helder is (en niet zoals Arnout Jaspers zegt ‘’iets vaags over gender en/of sekse poneert’’) en hopelijk maximaal onderscheid maakt tussen de progressieve en conservatieve kijk op deze kwestie – een kwestie waarover we zelf geen standpunt innemen.’

De onderzoekers geven wel toe: ‘Misschien was het inderdaad goed geweest het genderconcept in de vraag te betrekken’. Ja, dat was inderdaad goed geweest, want nu is die vraag simpel noch helder, maar vissen in troebel water. Als je deze vraag opvat als een biologie-vraag, heeft deze een correct antwoord dat los staat van ethische opvattingen, maar van de onderzoekers krijg je dan maar 1 punt voor progressiviteit, het minimum.

Dekker c.s. betichten me van vooringenomenheid omdat ik deze 7-puntsschaal gelijk stel aan een schaal van ‘oerconservatief’ tot ‘voorbeeldig progressief’. Maar los van mijn ‘oer’ en ‘voorbeeldig’ om de extremen aan te geven (van 1 ‘helemaal mee eens’, tot 7 ‘helemaal niet mee eens’), is dit letterlijk hoe ze zelf deze schaal en de schalen op al hun overige enquêtevragen interpreteren en rechtvaardigen: ze beogen scholieren langs een meetlat van conservatief tot progressief te leggen, waarbij progressief inhoudt: acceptatie van het lhbtiq+- gedachtegoed.

Ze beweren vervolgens dat ze over deze vraag ‘zelf geen standpunt innemen’. Dit is een gotspe. Je verdient meer punten naarmate je het meer oneens bent met deze stelling, en hoe meer punten je haalt op alle vragen, hoe progressiever een scholier is. En hun hele rapport is doordesemd van de notie dat ‘progressief’ gewenst is, en ‘conservatief’ problematisch. De conclusies op het eind bevatten nota bene alleen maar aanbevelingen om scholieren progressiever te maken.

Zie bijvoorbeeld paragraaf 4.5 (pag. 57)

‘Mogelijkheden voor bevordering’

Deelvraag: Waar liggen mogelijke kansen om de acceptatie van lhbtiq+ personen onder jongeren te bevorderen?

Waarna een waslijst aan suggesties voor acties op scholen en door leraren volgt. Niet dat dit allemaal per se verkeerd is, maar het is nonsens om als onderzoeker te doen alsof je zelf in je rapportage geen standpunt inneemt over de mérites van conservatief, dan wel progressief zijn, en dus over de vragen die dat moeten toetsen.

Verhullen de onderzoekers dat islamitische scholieren conservatiever zijn dan alle andere subgroepen?

Ik geef hen gelijk dat dit duidelijk in hun rapport staat, daar wordt dat niet verhuld. Mijn kritiek ging over hoe ze zelf over hun resultaten praten, bijvoorbeeld in een interview met Het Parool, waar ze het hebben over ‘religieuze jongeren’, terwijl het hoofdzakelijk over islamitische jongeren gaat.

Is het rekenen met ordinale data te rechtvaardigen?

We kunnen het er over eens zijn dat dit genuanceerd ligt. Soms lijkt het best zinnig, soms is het evident onzinnig. En in de sociale wetenschappen heb je vaak niks beters. Soit.

Overigens geven Dekker c.s. er blijk van weinig te snappen van de Celsius temperatuurschaal, die ook gebaseerd zou zijn op ‘willekeurige getallen’, net als hun 4- of 7-puntsschaal om de progressiviteit van antwoorden op hun vragen te meten.

Het nulpunt van de schaal en de grootte van één graad Celsius zijn inderdaad willekeurig (dat wil zeggen, gekozen om aan te sluiten bij het dagelijks leven), maar verder is er niks willekeurigs aan: één graad temperatuurverschil bij 90 graden Celsius is precies even groot als één graad temperatuurverschil bij 10 graden Celsius, op een fysisch exact definieerbare manier die consistent is over een zeer breed domein van verschijnselen. Precies daarom kan je daar mee rekenen.

Dat ontbreekt allemaal bij die 7- of 4-puntsschalen in de sociale wetenschappen. Er is geen nulpunt dat je onderling kunt vergelijken, en je hebt geen idee of 1 punt verschil links en rechts op de schaal even groot is, of hoe je dat überhaupt moet definiëren. Je hebt daarom nauwelijks een idee wat je doet als je die data middelt, of de spreiding daarin bepaalt.

Tot slot: de vraag over ‘minstens de helft genderneutrale toiletten’

Volgens de onderzoekers is dit een schoolvoorbeeld van mijn vooringenomenheid: 44% van de vrouwelijke scholieren is hier namelijk voorstander van. De echte vraag is natuurlijk: hoeveel van die meisjes hebben hier praktijkervaring mee en zijn dan nog steeds vóór? Op deze manier is dit illustratief voor het woke wereldbeeld: wat telt is hoe de ideale wereld zou moeten zijn, niet wat de consequenties zijn als dit werkelijkheid wordt.

Wynia’s Week is altijd scherp en altijd spraakmakend. Onze onafhankelijkheid wordt mogelijk gemaakt door de duizenden donateurs. Doet u ook (weer) mee? Doneren kunt u HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Was Arnout Jaspers wel/niet te kort door de bocht over lhbtiq+ rapport? verscheen eerst op Wynia's Week.

Mijn samenvatting van de ideeëngeschiedenis in de lange 20^ste eeuw (1890 – 2010) is dat christelijke denkfouten de opkomst van links mogelijk maakten en dat denkfouten van links de opkomst van de islam mogelijk maakten. Sindsdien zitten we ideologisch in een vacuüm waarin slechts een nieuw puritanisme rondwaart dat gericht is op het uitdrijven van de duivel der kooldioxide. De wetgever is intussen geheel vergeten dat immigratie het belang van het ontvangende land moet dienen, niet dat van mensen van elders.

Defensie-uitgaven niet effectief

Wie zonder geestelijk houvast handelt, glijdt constant uit. Neem de hoofdlijnen van het regeringsbeleid. Vóór het vertrek van Rutte naar de NAVO was de hoofdlijn om ieder jaar miljarden uit te gaan geven om de opwarming van de aarde tegen te gaan, al wisten we dat die uitgaven geen (meetbaar) effect zullen hebben, zoals toenmalig ‘klimaatdrammer’ Rob Jetten eerlijk vertelde, terwijl hij de modernste kolencentrales uitzette. Het ging om het gebaar.

Sindsdien is het nieuwe beleid dat we gigantische – uit de lucht gegrepen – bedragen (x procent van het BNP) gaan uitgeven aan defensie, waar we sinds mensenheugenis op hadden bezuinigd. Dit jaar 26,8 miljard. Gaan die uitgaven wel enig meetbaar effect hebben? Nee, want wij hebben ons denken niet aangepast.

En de grondwet ook niet. Daarin staat dat we de internationale rechtsorde bevorderen. Dus vechten wij alleen als de Verenigde Naties daarmee akkoord zijn. Alleen dan is oorlog volgens het internationale recht immers toegestaan. Maar Rusland heeft een vetorecht in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en kan dus altijd voorkomen dat een oorlog ‘rechtvaardig’ wordt. Dus tegen Rusland deugt ons nieuwe beleid niet.

En hebben we duidelijk voor ogen wie onze vijanden zijn? Het lijkt wel of het regime van de 73-jarige Poetin onze enige vijand is. Iran wil kernbommen maken en ontwikkelde stiekem raketten die ook Europa kunnen bereiken. Alleen Israël en de Verenigde Staten doen daar iets tegen. In Iran zijn islamitische geestelijken de baas. Uit het verleden kunnen we leren dat gevaar niet slechts komt uit de loop van het vijandelijk geweer maar vooral van vijandige ideologieën. ‘Sommige ideologieën vragen niet om begrenzing, tolerantie of acceptatie, maar om confrontatie’, schreef laatst Ehsan Jami, een ervaringsdeskundige die in 2007 het Centraal Comité voor Ex-moslims oprichtte.

Ideologische oorlogvoering de verkeerde kant op

Onze regering huldigt echter het tegenovergestelde standpunt. Die denkt dat in Nederland moslims worden bedreigd. Daarom komt er een Nationale Aanpak Moslimdiscriminatie. De Nationale Coördinator tegen Discriminatie en Racisme mag daartoe zijn imperium mag uitbreiden met een ‘programmaleider’ die: ‘in dialoog met de moslimgemeenschappen zelf, met maatschappelijke organisaties, met onderzoekers, beleidsmakers en lokale bestuurders zal werken aan het ontwikkelen van een gerichte strategie die specifiek ingaat op discriminatie van moslims.’ Moslim lives matter in Nederland gelijk black lives dat doen in de Verenigde Staten.

Ilja Leonard Pfeijffer is gek

De meeste oorlogen vind plaats in het islamitische deel van de wereld. Nu tegen Iran. De kletsende klasse vertelt de Nederlander wat hij daarvan moet denken. Dat leidt tot de vreemdste uitspraken. Zo beweerden de Snip & Snap van het Nederlandse buitenlands beleid – Boekestijn & De Wijk – in hun variété show onlangs: ‘Iraans kernwapen kan stabiliserend werken.’ Tja, alles kan. Laten we iedere dictator voor zijn verjaardag een kernbom geven. Wat kan er mis gaan?

Een andere mediapersoonlijkheid onthult: ‘Ik moet bekennen dat ik tijdens de oorlog stiekem voor Iran was. Zoiets zou ik natuurlijk nooit hardop zeggen of opschrijven, want ik weet ook wel dat het Iraanse theocratische absolutisme nauwelijks onderdoet voor dat in de Verenigde Staten en Israël.’ Aldus Ilja Leonard Pfeijffer. ‘Nauwelijks’ betekent ‘bijna niet’ en dat is hetzelfde als ‘net wel’. Deze verwarde man beweert dat de Verenigde Staten en Israël (net iets) meer theocratisch en absoluut worden bestuurd dan Iran. Kan het gekker? Ja, dat kan.

De onverklaarbare schaamte van Hertzberger

Het Iraanse regime heeft meer onschuldige burgers gedood dan Israëlische militairen deden in Gaza waar de moordenaars zich tussen die burgers verschuilen. Wie in Gaza tegen Hamas demonstreert is levensmoe. Wie in Iran demonstreert krijgt de doodstraf (via ophanging) wegens de misdaad ‘oorlog voeren tegen God’.

Toch kan ex-Kamerlid Rosanne Hertzberger in NRC een column getiteld ‘Ik schaam me voor dit Israël’ schrijven nadat daar een democratisch gekozen parlement besliste over invoering van de doodstraf voor terroristen die moorden plegen met de intentie om het bestaan van de Staat Israël te ontkennen. Daarnaast moeten militaire rechtbanken in de bezette gebieden de doodstraf opleggen aan daders van terroristische aanslagen, tenzij er bijzondere redenen zijn om dat niet te doen.

Zelfs Freud zou haar schaamte niet kunnen verklaren want het vastleggen van strafverzwaringsgronden is het Nederlandse strafrecht niet vreemd. Sterker nog. Hertzberger heeft daar als Tweede Kamerlid zelf vóór gestemd. Het was al mogelijk om bij een terroristisch oogmerk, of deelname in groepsverband, een hogere straf op te leggen. In 2024 kwamen Frans Timmermans en Mirjam Bikker samen met een wetsvoorstel om strafverzwaring ook toe te passen als sprake is van discriminatie. In de Memorie van Toelichting werd expliciet verwezen naar het herhaaldelijk vernielen van het Joods/Israëlische restaurant HaCarmel. Iedereen – op FVD na – stemde vóór.

Bij de behandeling in de Eerste Kamer sprak D66’er Boris Dittrich namens de leden van de commissie voor Justitie en Veiligheid over misdrijven die door haat zijn gemotiveerd. ‘Met dit wetsvoorstel wordt vastgelegd dat de wetgever deze misdrijven dusdanig zwaar vindt dat de straffen moeten worden verhoogd. Zo worden haatmisdrijven en de slachtoffers ervan zichtbaar in het strafproces. Daarvoor is in de Tweede Kamer en ook hier in de Eerste Kamer brede steun.’

Een kwart eeuw na Bin Laden

Maar die steun is alleen voor binnenlandse haat; niet tegen haat vanuit het buitenland. Op 11 september 2001 voerden islamitische terroristen hun aanvallen uit op New York en Washington. We zijn één generatie en ontelbare islamitische aanslagen verder. Dat zijn allemaal haatmisdrijven, maar nog steeds beschouwen we islamisme niet als een vijandige ideologie. We bewapenen ons tegen Poetin, beschermen moslims wier dochters niet met een ongelovige mogen trouwen tegen discriminatie en we strijden tegen klimaatverandering. Wat doen we verder op het internationale vlak? We dringen aan op terughoudendheid, op onderhandelen.

Dat doet de paus traditioneel ook in zijn paastoespraak. Al kwam een New Yorkse priester dit jaar met een tegengeluid: ‘Het christendom is geen pacifistische godsdienst. Het beschermen van onschuldigen is de plicht van iedere christen. Als onderhandelingen de enige manier zouden zijn om conflicten op te lossen, dan zou de paus zijn Zwitserse Garde naar huis moeten sturen en onderhandelaars moeten opleiden om iedereen te ontvangen, die Vaticaanstad binnen wil met een geweer of een bom. Op dit moment wordt iedereen nog als verdachte beschouwd en moet langs metaaldetectoren om de Sint Pieter binnen te mogen’, zei de eerwaarde Gerald Murray die zo weer teruggrijpt op het denken van vóór de verwarde twintigste eeuw.

Telbare en ontelbare slachtoffers

Hij raakt daarmee aan de foute rekensommen die ons dagelijks worden voorgeschoteld. Kranten en omroepen tellen nauwgezet de slachtoffers van oorlogsgeweld. Met aparte vakjes voor vrouwen en kinderen. Ieder slachtoffer is er een te veel is de parmantige boodschap op de achtergrond met als ultieme schandekreet: ‘genocide’.

De denkfout is dat in deze berekening niet de slachtoffers worden opgenomen die gevallen zouden zijn als er geen geweld was gebruikt: De ontelbare slachtoffers van de kogels, bommen en raketten die Hamas, Hezbollah, de Houthi’s en Iran niet af hebben kunnen vuren omdat Israël en de Verenigde Staten hun lanceerinstallaties hebben uitgeschakeld.

Dat Pax Christi, dat jarenlang actie voert tegen gebruik en fabricage van clusterbommen nu niks van zich laat horen als Iraanse clusterbommen neerploffen op woonwijken in Israël is laf en hypocriet. Wie altijd voor preventie is, of het nu gaat om ongevallen, ziekte of misdaad, maar de slachtoffers niet meetelt die door preventief militair ingrijpen worden voorkomen, misleidt bewust.

Arm of dood

Zonder na te denken over een gewijzigde strategie die ingrijpen mogelijk maakt tegen de echte vijand, zal de 26,8 miljard die dit jaar aan defensie wordt uitgegeven ‘nauwelijks minder’ effect hebben op de wereldvrede dan alle subsidies voor Chinese elektrische auto’s, Chinese zonnepanelen en de milieu vervuilende wieken van windmolens bij elkaar hebben op de opwarming van de aarde.

Dat laatste is financiële verkwisting. Daar worden we armer van. De verkeerde militaire strategie hanteren is een ernstiger denkfout. Daar kun je dood van gaan.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Zonder een strategie die ingrijpen mogelijk maakt tegen de echte vijand heeft de 26,8 miljard voor defensie geen effect verscheen eerst op Wynia's Week.

In steeds meer cao’s, bij voorbeeld voor ziekenhuizen, ABN Amro, IKEA en ProRail, staat de mogelijkheid om christelijke feestdagen te ruilen voor een religieuze feestdag naar keuze. Bij andere organisaties kunnen werknemers onder het mom van ‘diversiteitsverlof’ of ‘diversiteitsdag’ een vrije dag opnemen.

Christelijke feestdagen onder druk

Vooral scholen in de grote steden sluiten steeds vaker de deuren tijdens het Suikerfeest. Scholenkoepel Zaam bijvoorbeeld heeft besloten dit jaar alle 23 middelbare scholen in vooral Amsterdam en Zaandam dicht te houden tijdens het Suikerfeest. Onder scholieren in Nederland is de islam de populairste religie. Van de jongeren tussen de 15 en 18 jaar is 15 procent moslim, blijkt uit cijfers van het CBS.

Dat de christelijke feestdagen onder druk staan zie je ook in de naamgeving. Zo is de Kerstborrel – als die al wordt gehouden – steeds vaker omgedoopt tot ‘eindejaarsborrel’. De Kerstvakantie wordt ‘eindejaarsvakantie’. In het jaarrooster van Hogeschool Utrecht werden Kerst en Pasen vervangen door de term ‘nationale feestdag’. Na kritiek besloot het bestuur van de hogeschool de naam terug te veranderen in Kerst en Pasen.

Ook zijn er steeds meer publieke figuren die een pleidooi houden voor het inruilen van christelijke feestdagen voor islamitische feestdagen. Beau van Erven Dorens is de laatste in een rijtje van BN’ers dat deugdzaam wil overkomen door opzichtig de eigen Nederlandse cultuur te verpatsen. De presentator stelde voor Tweede Kerstdag of Tweede Paasdag in te ruilen voor het Suikerfeest. In Amsterdamse en Hilversumse kringen krijgt hij hiervoor ongetwijfeld de handen op elkaar en gaat hij door voor ‘ruimdenkend’ en ‘vrijgevig’. De rest van Nederland zapt maar weer eens weg.

‘Inclusiviteit’ wordt vaak als reden gegeven voor een dergelijk pleidooi. Wat eigenlijk wordt bedoeld: moslims zouden weleens aanstoot kunnen nemen aan christelijke feestdagen. Maar het gekke is, zelfs het gedram van veel islamieten reikte tot voor kort niet zover dat zij een actief pleidooi hielden voor het vervangen van eeuwenoude, lokale feestdagen. We zien hier dus het zoveelste voorbeeld van fanatieke progressievelingen, die hun eigen cultuur te grabbel gooien. Zelfislamisering in optima forma.

Steeds weer de roep om nieuwe privileges

Toch klinkt ook onder orthodoxe moslims de roep om extra privileges op islamitische feestdagen steeds luider. Geef de islamist een vinger en hij pakt je hele hand. Het is al te voorspelbaar: na de aangepaste cao komen de vrije dagen, daarna de roep om de nationale feestdag, vervolgens extra vrije dagen tijdens de ramadan en dan komen de andere islamitische feestdagen aan de beurt. Dan zijn we nog niet klaar, want daarna komen de aanvullende eisen. In Rotterdam bijvoorbeeld hield DENK al meermalen een pleidooi voor gratis parkeren op islamitische feestdagen, want dat is immers ook gratis op Eerste Paasdag, Eerste Pinksterdag en Eerste Kerstdag.

Of het nou gebeurt onder het mom van gelijkheid, anti-discriminatie, gelijkheid van godsdienst of demografische ontwikkelingen, islamisten zullen altijd redenen vinden om de overheid te bewegen tot het vrijgeven van nieuwe privileges. De vraag is wel, ook vanuit praktisch oogpunt: waarom moet er eigenlijk iets worden veranderd? Werknemers kunnen toch al een vrije dag kunnen opnemen? Dat werkt toch prima?

Weg met onze cultuur

De meeste zogenoemde christelijke feestdagen zijn een voortzetting van oeroude seizoensfeesten, waarbij de Zonnewende of de Lente werden begroet. Het christendom, zo’n 1300 jaar actief in onze streken, nam die dagen over en gaf er een christelijke draai aan. In een normale wereld zou je zeggen: deze dagen zijn dusdanig verankerd in de cultuur, daar blijven we met onze poten vanaf.

Maar dat is buiten islamisten, deugende politici, weg met ons-fetisjisten en de linkse kerk gerekend, die er juist genoegen in scheppen de pijlers van de cultuur af te breken. Het ligt in het verlengde van het marginaliseren van het Sinterklaasfeest. Uit angst om voor racist te worden uitgemaakt of uit schuldgevoel, boog het establishment diep voor een klein clubje gesubsidieerde Black Lives Matter-activisten. Het weggeven van Pinksteren en Pasen om in het gevlei te komen bij de orthodoxe islam is een logische volgende stap.

Ooit was het idee dat succesvolle integratie werd bevorderd door gedeelde waarden. Het was slechts een kwestie van tijd tot islamieten de gelijkheid van man en vrouw, de vrijheid van andersgeaarden en de vrijheid van meningsuiting zouden omarmen. Het is opvallend hoe gemakkelijk met name het linkse progressieve deel der natie, christelijk of niet, afstand doet van deze doelen. Universele waarden werden westerse waarden en die werden gedegradeerd tot lokale waarden, tot er amper meer sprake was van het beschermen van deze westerse waarden.

Hoewel de feestdagen een symbolischer functie vervullen, past het weggeven hiervan ook in dit rijtje. Buigen voor de islam is verworden tot veruit de belangrijkste deugd voor een groot deel van het establishment. Alles moet wijken om deze politieke ideologie alle ruimte te geven. Nee, moslims dwingen om samen met de rest van Nederland Kerst te vieren moet je niet willen. Maar het verpatsen van de eigen feestdagen, en het bijkans heilige ontzag voor de ramadan, is het andere uiterste.

Alle religieuze remmen los

Nergens was de obsessie met islamitische feestdagen zo duidelijk te zien als tijdens de ramadan de laatste twee jaar. Gezagdragers als politieagenten vieren geen enkel ander feest zo gepassioneerd, daarin gestimuleerd door een politietop die meer bezig lijkt met diversiteitsdoelen en ‘contact maken in de wijk’ dan met handhaving en het uitoefenen van neutraal gezag.

De enige restrictie die minister David van Weel van Justitie het corps tijdens iftars oplegde, was dat agenten in uniform niet meer mochten voorgaan in het gebed. En dus zagen we dit jaar eindeloos veel voorbeelden van iftars met een sterk religieus karakter waarin men zich keurig hield aan die ene restrictie, maar verder alle religieuze remmen losgingen.

De neutraliteit van een van de belangrijkste organisaties van het land is overduidelijk allang geen prioriteit meer. Geen probleem, volgens de minister, die er op geen enkel moment blijk van geeft de gevaren in te zien van een steeds islamitischer politiecorps. In het laatste Kamerdebat over de wildgroei aan iftars achtte de minister de neutraliteit van het uniform nog steeds ondergeschikt aan een vaag begrip als ‘gedragscode lifestyle-neutraliteit’ die welhaast lijkt verzonnen als smoes om niet aan de oude vertrouwde neutraliteit te hoeven voldoen. Op de vraag waarom de politie zo nodig zelf iftars moet organiseren, mompelde de minister iets over verbinding. Hij noemde het voorbeeld van het politiecorps in Utrecht dat nergens zou worden uitgenodigd en dan maar zelf een iftar organiseerde. Dat terwijl het politiecorps op uitnodiging aanwezig was bij de iftar van de ambassade van Marokko, zoals uit foto’s blijkt.

Na alle privileges die de islam krijgt van deze minister, valt de minimale manier waarop hij omgaat met de religie die het meest te maken heeft met dreigingen extra op. Terwijl steeds meer Joden zich onveilig voelen, deed Van Weel er een zuinig tweetje uit: ‘Als minister van Eredienst wens ik iedereen die Pesach viert een betekenisvol feest.’

Beloning voor moord

Zijn onvermogen om in de oprukkende islam ook maar het geringste gevaar te zien voor de Nederlandse samenleving, past in een decennialange traditie van politici die de Nederlandse cultuur maar al te graag in de uitverkoop doen. Zo deed Karien van Gennip, staatssecretaris van Economische Zaken voor het CDA, in januari 2005 een oproep om in de collectieve arbeidsovereenkomsten vast te leggen dat niet-christelijke gelovigen het recht hebben om twee dagen per jaar betaald vrijaf te nemen op hun religieuze feestdagen.

‘Het jaar 2004 eindigde niet alleen in verwarring, maar leidde ook tot vijandigheid tussen bevolkingsgroepen’, schreef ze enigszins pathetisch. Ze zag in die ‘verwarring’ een extra motivering voor haar initiatief. Ten slotte stelt Van Gennip een twintig jaar oude uitspraak van de Hoge Raad over deze materie ter discussie, omdat daarop ‘in onze multiculturele samenleving wel wat af te dingen’ zou zijn.

De aanleiding voor haar oproep is blijkbaar de moord op Theo van Gogh in 2004 en de nasleep ervan. Onder het mom van de ‘multiculturele samenleving’ beloont Van Gennip de moordenaar van Van Gogh, Mohammed Bouyeri, met extra privileges voor de ideologie van waaruit de moord is gepleegd. Het is de Job Cohen-achtige reflex om een groep orthodoxe moslims ogenblikkelijk tot slachtoffer te maken. Natuurlijk kun je niet iedereen binnen een bepaalde groep verantwoordelijk houden voor de daad van een enkeling. Probleem is dat het wel gebeurt uit naam van de godsdienst, dat het afstand nemen van de daad minimaal is en dat het nooit blijft bij die enkeling.

In 1996 hield toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Hans Dijkstal een pleidooi voor het vrijgeven van niet-christelijke werknemers op hun religieuze feestdagen In 2000 pleitten de Nederlandse moslimorganisaties er gezamenlijk voor het Offerfeest tot nationale feestdag te verklaren. Premier Wim Kok zag meteen ‘de redelijkheid van het verzoek’, maar brandde zijn vingers er verder niet aan.

En natuurlijk hield ook Ahmed Marcouch, gesteund door Job Cohen, een pleidooi voor het vieren van islamitische feestdagen op openbare scholen in zijn stadsdeel Amsterdam-Slotervaart.

Vrijbrief voor islamisten

Het is duidelijk: de bestuurlijke wens om eeuwenoude feestdagen te verpatsen, is niet van vandaag of gisteren. Al in 1995 had de Raad van Kerken plannen om geen twee, maar zelfs drie Nederlandse feestdagen – Tweede Paasdag, Tweede Pinksterdag en Tweede Kerstdag – in te ruilen voor islamitische feestdagen. De christelijke vakcentrale CNV stelde in 2006 voor om één christelijke feestdag weg te geven. Ook de Remonstrantse Broederschap kwam in 2017 met het initiatief om Tweede Pinksterdag in te ruilen voor het islamitische Suikerfeest.

Het inruilen van de christelijke feestdagen voor islamitische zal de segregatie verder doen toenemen. Groepen trekken zich terug in hun eigen omgeving terwijl gedeelde, nationale waarden steeds meer op de achtergrond raken. Bovenal is het een vrijbrief voor islamisten om steeds meer privileges te eisen. Daarmee zullen ze pas stoppen als Pasen en Pinksteren op één dag vallen.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Het inruilen van christelijke feestdagen voor islamitische leidt tot een gesegregeerde samenleving zonder gedeelde waarden verscheen eerst op Wynia's Week.

De visboer en de vrouw met de nikab

Een voorbeeld is de zaak van de visboer in Hoek van Holland. In september 2022 wilde een vrouw in nikab een portie kibbeling bestellen. De winkelier gaf aan dat hij haar niet wilde helpen omdat hij het gezicht van de vrouw niet kon zien. Ze besloot aangifte te doen van discriminatie, maar de officier van justitie ging niet tot vervolging over. Volgens het OM was er geen sprake van strafbare feiten, ook niet nadat de vrouw bleef aandringen. Volgens het OM weigerde de visboer haar niet omdat ze moslima was, maar omdat hij haar gezicht niet kon zien.  

De vrouw stapte naar het gerechtshof en dat heeft drie en een half jaar later, in maart 2026, bepaald dat justitie de visboer alsnog moet vervolgen voor discriminatie. Het hof geeft aan dat niet alleen de vrouw gebaat is bij duidelijkheid, maar dat het een kwestie is die de hele samenleving aangaat. De wet laat het nu aan de rechter om te bepalen wanneer een winkelier iemand mag weigeren vanwege gezichtsbedekkende kleding. Een zaak maken van het incident kan voor duidelijkheid zorgen, vindt het hof.

Dat het de gehele samenleving aangaat, daar heeft het hof groot gelijk in. Wanneer de visboer de zaak verliest, dan heeft dat verregaande gevolgen. Nog los van alle veiligheidsaspecten – mogen mensen met bivakmutsen dan ook een winkel binnenstappen? –  zal het een vrijbrief zijn voor de islamisering van de publieke ruimte (waar een winkel in juridische zin ook onder valt).

Islam jaagt op dominantie in de openbare ruimte

Waar islamisten de publieke ruimte kunnen innemen zonder dat de rechter eraan te pas komt, zullen ze dat niet nalaten. Vaak gebeurt dit onder het mom van godsdienstvrijheid of demonstratierecht – en omdat politici te bang of naïef zijn om grenzen te stellen. Denk aan het massaal bidden en het houden van iftars op centrale pleinen. Of aan het bouwen van nieuwe moskeeën, het laten klinken van de versterkte gebedsoproep en het eisen van speciale bidruimtes bij overheidsorganisaties, onderwijsinstellingen en bedrijven. Terwijl ongelovigen en aanhangers van andere religies zich in de 21ste eeuw zonder al teveel morren aanpassen aan het goede fatsoen of eeuwenoude lokale zeden, menen orthodoxe moslims allerlei privileges te moeten hebben.

Hoe we zo zeker weten dat orthodoxe moslims op straat bidden om hun dominantie te vergroten? In vrijwel alle islamitische landen is het zeer ongebruikelijk om massaal te bidden of te iftarren op grote pleinen. Sterker nog: deze zaken gebeuren alleen in het Westen en hebben maar één doel: het islamitisch territorium versterken en uitbreiden.  

Niet alles is wettelijk verankerd en daar maken islamisten gebruik van. Veel wetten zijn gemaakt in vroegere tijden, toen men logischerwijs geen rekening hield met de islam, een ideologie die zowel expansief als normgevend is en dus streeft naar een alomvattende greep op het leven van mensen en een zo groot mogelijke verspreiding. Kwalijk is dat veel politici nu nog steeds doen alsof de islam een soortgelijke godsdienst is als, bijvoorbeeld, het christendom.

Voor de islam buig je nooit diep genoeg  

Een positieve uitspraak voor de nikab-draagster en een nederlaag voor de visboer zou wederom een uitzonderingspositie betekenen voor de orthodoxe islam. Maar voor de islam buig je nooit diep genoeg. Nieuwe eisen zullen spoedig volgen. Het is wachten op de roep om het mogen dragen van de nikab en boerka op plekken waar het nu nog verboden is, zoals ziekenhuizen, openbaar vervoer, onderwijs en rechtbanken.

In veel gevallen handhaaft de overheid dit verbod nu al niet. Sterker nog: progressieve politici koketteren zelfs met hun ‘rebellie’, zoals Femke Halsema. De Amsterdamse burgemeester zei herhaaldelijk met nauwelijks verholen trots dat ze het lokaal gezag in Amsterdam opdracht heeft gegeven het boerkaverbod niet te handhaven.

Onbedekt klagen bij het gerechtshof mag wel

Het is de vraag of de vrouw die geweigerd werd in de viswinkel zelf aanwezig zal zijn bij de rechtszaak, aangezien de nikab net als andere gezichtsbedekkende kleding in rechtszalen verboden is. Opvallend was dat de vrouw wél aanwezig was bij de behandeling van de zaak in het Haagse gerechtshof. Dat moet zónder nikab zijn geweest, want gerechtshoven zijn de enige plekken waar het boerkaverbod nog wel consequent wordt gehandhaafd.

De vrouw mag dus van haar geloof geen kibbeling bestellen zonder gezichtsbedekking, maar mag, als die kibbeling haar geweigerd wordt, zich daarover wel onbedekt beklagen bij het gerechtshof. Dit lijkt op het eerste gezicht vreemd, maar past naadloos in de handelswijze van islamisten voor wie alles geoorloofd is op weg naar het hogere doel. Het past ook binnen het beeld van de orthodoxe islam als politieke ideologie vermomd als religie. Het zou weinig verbazing wekken als er een islamistische organisatie is die haar advocatenkosten vergoedt.

Voorbeeld van zo’n organisatie is Muslim Rights Watch Nederland, dat samen met de moeders van enkele handbalsters een zaak aanspande tegen PSV Handbal in Eindhoven. De rechter bepaalde dat drie elfjarige meisjes werden geroyeerd na een conflict over gezamenlijk douchen. De rechter sprak zich niet uit over het conflict zelf, maar vindt dat de meisjes of hun ouders eerst bij PSV in beroep hadden moeten gaan tegen het royement voordat zij naar de rechter stapten. Dat hebben zij niet gedaan.

De drie kinderen werden eind 2025 door PSV Handbal geschrapt als leden, volgens de voorzitter vooral omdat hun ouders zich hadden misdragen. Zij zouden openlijk en luidkeels hebben gescholden. Muslim Rights Watch Nederland zegt dat de moeders zich niet hebben misdragen en het conflict louter draait om het douchen.

Discriminatie!

Dat is waar islamisten telkens naar op zoek zijn: de speelruimte voor de islam vergroten. Het niet toekennen van de uitzonderingspositie wordt consequent als discriminatie getypeerd. Misschien dat deze zaak verloren is gegaan, maar er is tenminste één doel bereikt: moslims als slachtoffer neerzetten. Deze boodschap wordt met grote discipline herhaald, in de hoop dat het grote publiek het vanzelf gaat geloven.

Meeste moslims vinden Koran belangrijker dan de wet

Een rechtszaak is voor de orthodoxen een middel en geen doel op zichzelf. De slag wordt misschien verloren, zolang de oorlog maar wordt gewonnen. Je kunt je afvragen hoeveel eerbied deze islamisten überhaupt hebben voor de Romeinse rechtsbeginselen. Volgens onderzoek uit 2013 van socioloog Ruud Koopmans gaf 70 procent van de ondervraagde Nederlandse moslims aan dat de regels van de Koran voor hen belangrijker zijn dan de Nederlandse wetten. Veel moslims zijn tegen seculiere wetten als het hen uitkomt, maar gebruiken ze op andere momenten even makkelijk om hun doelen te bereiken.

Ontslagvergoeding voor weigeren schudden hand

In de voorbeelden van de visboer en de handballers gingen respectievelijk het OM en de rechter niet mee in de eisen van de islamisten. Maar dat is zeker niet altijd het geval. Regelmatig komt de rechter de orthodoxe islam wel tegemoet. Zoals in de zaak van de servicemonteur van een brandpreventiebedrijf, die na drie werkdagen werd ontslagen en een ontslagvergoeding van bijna 19.000 euro meekreeg.

De man wilde tijdens werktijd bij klanten kunnen bidden en bovendien niet bij varkens werken. Dat was voor zijn werkgever onacceptabel, aangezien een aanzienlijk deel van de klanten veeboeren waren. De rechter oordeelde dat er sprake is van een verboden onderscheid op grond van geloof. Op zijn vierde werkdag, dus nog tijdens de proeftijd, zegde zijn werkgever de arbeidsovereenkomst op. Daarbij liet het bedrijf weten klanten niet te willen belasten met het beschikbaar stellen van een bidruimte. Het aanbod om tijdens zijn pauze in de bedrijfsbus te bidden, zou de man hebben afgeslagen.

Een soortgelijke zaak, die ook in 2025 speelde, is mogelijk nog absurder. Een IT-medewerker bij het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) weigerde op zijn eerste werkdag de hand van zijn vrouwelijke teamleider te schudden. Hij werd daarop ontslagen, maar kreeg van de rechter wegens discriminatie alsnog een ontslagvergoeding mee van 34.000 euro.

De laatste twee voorbeelden lijken arbeidsconflicten waarbij deze moslims  – wellicht ingefluisterd door handige advocaten – uit waren op snel geld. Wat de werkelijke motieven ook zijn, dit soort uitspraken schept een precedent. Het probleem is niet zozeer dat aanhangers van de islam herhaaldelijk om een uitzonderingspositie vragen, het probleem is het gemak waarmee het establishment hen deze uitzonderingspositie verschaft. Intussen komt het de integratie niet ten goede: ondernemers zullen zich wel twee keer bedenken voordat ze nog een moslim aannemen. Rechters dragen met dit soort uitspraken bij aan de zelfislamisering van de samenleving.

Politiek moet ingrijpen

Islamisten voelen haarfijn aan dat ze het tij meehebben. De rechterlijke macht maakt deel uit van een establishment dat nou eenmaal geheel anders aankijkt tegen de islam dan 60 procent van de Nederlanders, dat aangeeft deze ideologie niet bij de Nederlandse samenleving te vinden passen. Daarom is het zaak dat de politiek weer het heft in handen neemt. Nee, dat gaat niet altijd goed, bij lange na niet. Maar één ding is zeker: de oprukkende islam is veel te belangrijk en complex om aan ongekozen rechters over te laten.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De islamisering van de publieke ruimte is te belangrijk om aan ongekozen rechters over te laten verscheen eerst op Wynia's Week.

Er zijn twee ingrediënten die hier opvallen: het gaat om moslims en om seksuele uitbuiting. Het gaat ook om een praktijk die al jaren gaande is en die steeds onder tafel geveegd wordt door linkse actiegroepen, moslim-organisaties, bestuurders en de politie. En het is een probleem dat we ook in Nederland kennen met de ‘lover boys’ van Marokkaanse afkomst. Rapporten belanden vaak in de onderste la van het bureau. Wat is hier aan de hand?

Easy Meat

Peter McLoughlin schrijft in zijn boek Easy Meat dat het seksuele misbruik in Groot-Brittannië al sinds 2003 landelijk bekend was. En al eerder in de islamitische wijken van de steden. Hij schrijft dat tussen 1988 en 2003 dit misbruik van jonge meisjes bekend moet zijn geweest bij de politie, de sociale dienst, de pers en de academische wereld. In september 2012 besteedde Andrew Norfolk van The Times er een lang artikel aan. Dat ging met name over Rotherham. Al in 1996 deed de gemeente onderzoek naar de grooming gangs die bestonden uit Pakistaanse moslims. Begin 2015 sprak een hoge politieambtenaar al over tienduizenden slachtoffers van deze gangs. In 2014 verklaarde de Association of Chief Police Officers (ACPO) dat het aantal in de tienduizenden liep. Als dat klopt dan hebben we het al snel over 100.000 slachtoffertjes in de laatste 20 jaar, schrijft McLoughlin. Er zijn in die periode 177 mannen van veelal Pakistaanse afkomst veroordeeld. De eerste slachtoffers waren Sikh-meisjes in de Midlands. Later werden dat Britse blanke tieners met een gemiddelde leeftijd van 14 jaar. De jongsten waren 11.

De vraag is waarom deze gangs ongestoord hun gang konden gaan. Het antwoord ligt besloten in de waanzin van het afgedwongen multiculturalisme en de bijbehorende politieke correctheid waardoor iedereen zijn mond hield. McLoughlin is er duidelijk over, de diepere oorzaak is de ‘islamitische doctrine’, zowel in Groot-Brittannië als in Nederland. Hij trekt een aantal keren een parallel met Nederland waar we een vergelijkbaar probleem hebben met veelal Marokkaanse ‘lover boys’. McLoughlin is overigens positiever over de openheid in Nederland dan in Groot-Brittannië. Beide termen, ‘grooming gang’ en ‘lover boy’, dekken op geen enkele wijze de werkelijkheid van deze verkrachtingen. McLoughlin schrijft dat hij de details in zijn boek zo veel mogelijk wil weglaten om geen sensatieboek te publiceren. Dat valt te waarderen, en ik doe hier hetzelfde, maar de ervaringen van de meisjes zijn alleen maar als stuitend te beschrijven.

Niemand wilde praten

Vervolging van daders bleek vaak hopeloos ingewikkeld, de moslim-gemeenschap sloot zich als een schelp om de verdachten. De gangs intimideerden ouders, huizen van de meisjes konden in brand worden gestoken en ouders bedreigd met geweld of de dood. De meisjes zelf werden met verminking en de dood bedreigd, en geïndoctrineerd met het ‘racisme’-sjabloon.

Uit verklaringen van de meisjes blijkt dat een aantal van hen daadwerkelijk is vermoord. Andrew Norfolk, een journalist die bekend staat als zeer betrouwbaar en sinds lange tijd werkt voor The Times, kon voor zijn onderzoek geen enkele professional bereid vinden om met hem over dit probleem te spreken. Gedurende de periode 1988-2011 verscheen er nauwelijks één artikel per jaar over dit onderwerp.

In 2007 schreef de feministische auteur Julie Bindel voor The Times over de grooming gangs. Maar het onderwerp was zo taboe dat Bindels vervolgartikel geen kans meer maakte, noch in The Times, noch in The Guardian of The Independent. Ze publiceerde het in het veel minder invloedrijke Standpoint, een conservatiever blad. McLoughlin noemt haar terecht een roepende in de woestijn. Ze was de eerste die schreef over de laksheid van de politie in Yorkshire en Lancashire. Ze schreef over de moeders die zich organiseerden en zelf informatie verzamelden, terwijl de politie niets deed.

Channel 4

In 2003 was Channel 4 bezig met een documentaire in het programma Dispatches die ging over de moslim-grooming gangs. Maar in 2004 was de hele documentaire verdwenen onder druk van de West Yorkshire politie en linkse actiegroepen als Unite Against Fascism. De BBC zwichtte voor de druk van een mogelijke rel of de aanklacht van racisme.

De filmmaakster, Anna Hall, schrijft dat ze het ongelooflijk vond dat er mannen zijn die aan de lopende band meisjes verkrachten en dat iedereen deed of er niets aan de hand was. Later maakte ze Edge of the City waarin ze de Bradford-verkrachters eufemistisch als ‘overwegend Aziatisch’ beschreef. De première zou voor de verkiezingen plaatsvinden, maar de politie vroeg om uitstel tot na de verkiezingen. In de tussentijd probeerden de actiegroepen de film definitief van tafel te krijgen. Toen de film uiteindelijk twee jaar later werd vertoond reageerde de politie dat alles nu, twee jaar later, anders was. Hun eigen onderzoek had geen bewijs gevonden voor de uitbuiting van minderjarige meisjes.

In 2010, ruim na Channel 4, kwam de Serious Organised Crime Agency (SOCA) zelf met een film, My Dangerous Loverboy, die het verhaal vertelt van een jong meisje dat seksueel uitgebuit wordt door een oudere man en vervolgens als een seksslavin wordt verhandeld. Hoe je het ook bekijkt, schrijft McLoughlin, de film was een totale flop. In eerste instantie zou ze vertoond worden aan de doelgroep, maar in 2010 betreft dat alleen de onderwijzers en de politie. Tot op de dag van vandaag is de film nooit vertoond.

Groepsverkrachtingen op industriële schaal

Vanaf 2014 waren de Britse media gericht op Rotherham en kwam de seks-exploitatie uitgebreid aan bod in de media. In dat jaar kwam ook het rapport van Alexis Jay uit over Rotherham. Jay maakte een voorzichtige berekening dat ongeveer 1400 schoolmeisjes geronseld werden. Rotherham is een relatief kleine stad. McLoughlin had zijn boek in eerste instantie op het web gepubliceerd en schatte toen dat er landelijk 10.000 slachtoffertjes waren. Nu, na meer onderzoek, schat hij het op 100.000. Een raadslid in Rotherham schat het op 1 miljoen.

Kort daarna verscheen het onderzoek van Louise Casey. Casey’s rapport leidde ertoe dat de gehele bestuurslaag van Rotherham aftrad. Haar rapport loog er niet om: kinderen werden seksueel uitgebuit door mannen van Pakistaanse afkomst. Vanaf die tijd volgde het ene na het andere verslag in de pers. In 2015 kon David Cameron eindelijk toegeven dat de groepsverkrachtingen op industriële schaal voorkwamen.

Nederland

In vergelijking met Groot-Brittannië werden dit soort verkrachtingen in Nederland sneller bekend gemaakt. Frank Bovenkerk schreef er al over in 2004, in een artikel van het Willem Pompe Instituut. Carin Tiggeloven sprak er over op de radio in 2001. Emerson Vermaat schreef in 2008 over de rol van Marokkaanse immigranten in Nederland, België en Spanje. Wierd Duk schreef in 2017 in de Telegraaf over Craig Davis wiens dochter Rebecca was misbruikt.

Op dit moment hebben we een meer structureel monitoring onderzoek lopen door de nationaal Rapporteur Centrum Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen (CKM). Het CKM-rapport Daders van binnenlandse seksuele uitbuiting van mei 2023 analyseert 25 politieonderzoeken (2016-2019) met 25 daders en 39 slachtoffers. Een nogal beperkte populatie, maar de conclusie komt deels overeen met bovengenoemd Brits onderzoek. Daders hebben veelal de Nederlandse nationaliteit maar hebben een migratieachtergrond: Surinaams, Turks, Marokkaans. Het grootste deel (84 procent) heeft een criminele voorgeschiedenis.

De islam is de bepalende factor

Er wordt noch in Groot-Brittannië noch in Nederland een relatie gelegd met de islam, wat McLoughlin wel doet. De politie in Groot- Brittannië en Nederland registreert geen geloofsovertuigingen. Voor McLoughlin is de islam bepalend, niet ras of vage termen als ‘Aziatische of islamitische cultuur’. McLoughlin benoemt de olifant in de kamer die we nooit te zien krijgen; hij onderzoekt de waarden en verhalen uit de Koran, de Hadith en het leven van Mohammed. In 2024 verscheen in Nederland het eerste onderzoek van de Nationaal Rapporteur naar binnenlandse seksuele uitbuiting. Er zal ongetwijfeld meer volgen. Maar de islam speelt er geen verklarende rol in.

Peter McLoughlin, Easy Meat, Inside Britain’s Grooming Gang Scandal, New English Review Press, Londen 2016, 325 p.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Peter McLoughlin: Islam verantwoordelijk voor massaal misbruik van jonge meisjes in Groot-Brittannië verscheen eerst op Wynia's Week.

Islamkritiek ligt gevoelig, vooral bij ‘links progressief’-Nederland. ‘Je kan niet alle moslims over één kam scheren!’ hoor je dan vaak, en ook termen als ‘racisme’ en ‘islamofobie’. En met racisten hoef je niet te praten, dus dan loopt het debat al snel spaak.

Maar het is een drogredenering. Kritiek is nooit bedoeld om een hele groep over één kam te scheren, het is een broodnodig instrument om problemen op te kunnen lossen.

Van de kinderen op mijn school heeft 90 procent een islamitische achtergrond, en ze zijn jong genoeg om totaal onbevangen over hun leven te praten. Ze zijn vóór Palestina en tégen Israël, vóór Marokko en tégen Senegal (bij voetbal), maar ze scheppen ook tegen elkaar op over hoe hard ze thuis worden geslagen. Als leerkracht sta je dan machteloos, want dat aankaarten bij de betreffende ouders heeft bijna gegarandeerd een averechts effect. Het kind krijgt thuis extra klappen, en zal zich nooit meer durven uiten op school.

Kindermisbruik en huiselijk geweld

Als ze me vragen ‘Meester, bent u moslim?’ en ik antwoord dat ik niet gelovig ben, dan zeggen ze doodleuk: ‘Oh, dan kunnen we geen vrienden meer zijn.’ Maar die boks krijg ik nog steeds, want het blijven natuurlijk wel gewoon ontzettend lieve kinderen.

Het in 2021 verschenen boek Ik ga leven van Lale Gül deed me steil achterover slaan. De mate van onderdrukking, geweld en misbruik waar zij als jong meisje mee te maken had, was dat echt aan de hand in Nederland?

Wat ik dagelijks meekrijg van mijn leerlingen lijkt dat wel te bevestigen, en ik hoor vergelijkbare verhalen van collega-docenten, ook van andere scholen. Maar wat zeggen de officiële cijfers?

Het huidige Tweede Kamerlid Esmah Lahlah (Groenlinks-PvdA) trok in 2013 hard aan de bel over misbruik binnen Marokkaans-Nederlandse gezinnen. Omdat ze een verzachtende omstandigheid wilde bieden voor alle overlast en criminaliteit had ze het slechts over jongens, waarvan maar liefst 60 procent thuis fysiek werd mishandeld door een ouder. 17 procent van de jongens meldde zelfs seksueel misbruik.

Een rapport over kindermishandeling in Nederland (WODC, 2019) concludeerde dat meisjes veel vaker slachtoffer zijn van huiselijk geweld dan jongens – gemiddeld 15 procent tegen 10 procent – maar maakte bewust en nadrukkelijk géén onderscheid in cultureel-religieuze achtergrond, om generalisatie en discriminatie te voorkomen. Dat gegeven op zich zegt al heel veel. Als het misbruik binnen Marokkaanse gezinnen eveneens anderhalf keer hoger ligt voor meisjes, zou het – uitgaande van de cijfers van Lahlah – zo kunnen zijn dat 90 procent van hen thuis misbruik ervaart. Maar officiële cijfers bestaan niet, omdat er simpelweg nooit onderzoek wordt gedaan naar misbruik specifiek in niet-westerse/islamitisch-culturele gezinnen.

Wat weten we wel?

Eerwraak, dat wil zeggen geweld tegen een (meestal) vrouwelijk familielid om de ‘familie-eer’ te herstellen, is een groeiend probleem in Nederland, en komt vrijwel uitsluitend voor in Afrikaans-islamitische gezinnen. Het meest bekende tragische verhaal is dat van de 18-jarige Ryan uit Joure, die in 2024 dood werd aangetroffen in een sloot bij Lelystad. Vastgebonden, gewurgd en verdronken door haar eigen vader en twee broers, omdat ze zich ‘te westers’ gedroeg. Haar vader bekende zijn daad vol trots, maar vluchtte naar zijn tweede vrouw in Syrië.

Eerwraak komt honderden keren per jaar voor in Nederland: van 460 gevallen in 2013 naar 673 gevallen in 2024, en dat zijn dan alleen nog de zaken waarvan de politie op de hoogte is. Hoe vaak het de familie lukt om een gewelddadige aanval onder het tapijt te vegen als ‘ongelukje’ is onbekend. De gevallen van eerwraak die we kennen, zouden weleens het topje van de ijsberg kunnen zijn.

Genitale verminking

Dan meisjesbesnijdenis oftewel genitale verminking. Omdat het ritueel wegsnijden van de clitoris in Nederland verboden is, gebeurt het in besloten familiekring, of tijdens de ‘vakantie’, meestal bij meisjes tussen de 5 en 10 jaar. Soms omvat het ook het dichtnaaien of zelfs dichtschroeien van de schaamlippen, meestal zonder verdoving. Naast trauma’s levert het ook langdurige en ernstige medische klachten op, en meestal permanent verlies van seksueel plezier.

In Nederland wonen zo’n 41.000 vrouwen die zijn besneden. Het merendeel (82 procent) komt uit Noord-Afrikaanse islamitische gemeenschappen. Hoewel het niet in de koran wordt beschreven, menen sommige moslims dat het ‘sunna’ is om je dochters te laten besnijden. Sunna betekent hier ‘voorbeeldig gedrag volgens de profeet’. Dit maakt het probleem zo hardnekkig, dat er twintig jaar geleden zelfs een fatwa tegen is uitgesproken, maar vooralsnog zonder enig significant resultaat. Tradities, ‘familie-eer’ en ‘het goede voorbeeld van de profeet’ zijn voor sommige moslims blijkbaar belangrijker dan de mentale en fysieke gezondheid van je eigen dochter. Volgens cijfers van de GGD Amsterdam lopen alleen al in de hoofdstad meer dan 15.000 meisjes van 0 tot 19 jaar het risico om besneden te worden.

Veel Nederlandse leerkrachten merken weleens dat een meisje na de schoolvakantie niet meer terugkomt in de klas. Meestal zonder enig bericht of verklaring, soms met slechts een smoesje van de ouders: ‘Ze blijft bij haar oma in Marokko om voor haar te zorgen.’ Het betekent meestal dat ze is uitgehuwelijkt aan een oudere man. Het probleem werd al in 2014 in kaart gebracht (in het rapport Zo zijn we niet getrouwd) en moslims zijn duidelijk oververtegenwoordigd (bijna 100 procent van de gevallen), maar de aanbevelingen beperkten zich tot ‘betere signalering’. Het is dit soort extreem voorzichtige symptoombestrijding die een échte aanpak in de weg zit, waardoor het probleem alleen maar groeit. Ten koste van naar schatting duizenden Nederlandse meisjes per jaar.

Ongeveer één op de tien mensen is homoseksueel en dat geldt ook voor islamitische jongeren in ons land. Maar seksualiteit in het algemeen, en homofilie in het bijzonder, is een gigantisch taboe in islamitische gemeenschappen. Volgens de koran is het expliciet ‘haram’ (verboden), en in veel islamitische culturen wordt homofilie dan ook bestraft met de dood door steniging, of door mensen van het dak te gooien.

Als jongere met ‘verboden’ seksuele gevoelens is het dus letterlijk van levensbelang om elke verdenking te voorkomen. Dat uit zich soms is overdreven expliciet homofoob gedrag. Wellicht verklaart dat de oververtegenwoordiging van jongens met een islamitisch-culturele achtergrond bij geweldsincidenten tegen de lhbtq+ gemeenschap in Amsterdam, zoals in 2021 bleek uit onderzoek, maar niet waarom de gemeente het rapport maandenlang achterhield.

De Amsterdamse GroenLinks-burgemeester Femke Halsema heeft zich altijd hard gemaakt voor de inclusieve, multiculturele samenleving, maar dat valt niet te rijmen met de toenemende intolerantie jegens homo’s vanuit de islamitische gemeenschap. Toch is het van groot belang deze paradox te tackelen bij de bron: de orthodox-religieuze dogma’s. Zo’n vijftig jaar geleden gingen de christelijk kerken in Nederland al door dit moeilijke, pijnlijke proces, iets wat nu vanuit overheidswege ook afgedwongen zou moeten worden bij moskeeën. De ‘heilige teksten’ verander je er niet mee, maar het geweld tegen homo’s moet hardop worden afgezworen en effectief bestreden, en daarvoor moet het onderwerp toch echt eerst bespreekbaar worden gemaakt.

Koranscholen

De meeste kinderen op mijn school zeggen dat ze in het weekend naar de koranschool moeten, zowel op zaterdag als op zondag. Een dagje lekker buiten spelen of uitrusten op de bank is er dus niet bij, wat waarschijnlijk invloed heeft op hun concentratievermogen op maandag in de klas. Ze maken wel eens grapjes door de imam na te tekenen, met een baard en witte muts, en dan hoor ik ze roepen: ‘Ja ik ken hem, hij is echt eng!’

Als ik vraag wat ze op de koranschool leren, antwoorden ze: ‘Niks. De koran opzeggen.’ Maar uit onderzoek blijkt dat de indoctrinatie veel verder gaat. De huidige Nederlandse samenleving is slechts ‘tijdelijk’ en zal vroeg of laat islamitisch worden, waarbij alle ‘ongelovigen’ het onderspit zullen delven. Daar moet je dus vooral niet bevriend mee raken, is het devies. Hoe ‘kafirs’ (ongelovigen) precies moeten worden gedood, kan onderdeel zijn van het lesmateriaal, onthulde Nieuwsuur in 2019.

Wanneer dit soort gedachtegoed met de paplepel wordt ingegoten, is het geen wonder dat moslimjongeren weinig motivatie hebben om te integreren en zich nadrukkelijk tegen onze samenleving afzetten. Inclusief geweld tegen hulpverleners rond oud en nieuw en algeheel disrespect voor de politie en autoriteiten.

Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) voelt bijna 60 procent van de moslims zich weleens gediscrimineerd, tegenover 27 procent van de totale bevolking. Moslims voelen zich uitgesloten op de arbeidsmarkt, in het onderwijs en op de woningmarkt. Europese cijfers bevestigen dat vooral jonge gesluierde moslima’s hier extra gevoelig voor zijn.

Deze ervaringen hebben maatschappelijke gevolgen. Veel moslims beschrijven het Nederlandse klimaat als ‘niet positief en soms vijandig’. Van de Turkse en Marokkaanse Nederlanders zegt zelfs 40 procent zich in ons land niet thuis te voelen. Al in 2018 werd door het SCP vastgesteld dat moslims zich (om die reden?) steeds meer terugtrekken in de orthodoxe islam.

Maar discriminatie komt ook voor tussen migrantengroepen onderling. Turkse, Marokkaanse en Surinaamse gemeenschappen steken hun wederzijdse vooroordelen niet onder stoelen of banken. Maar daar hoor je nooit iemand over klagen.

Dubbele benadering

Wat in Nederland nog ontbreekt, is een dubbele benadering: beleid dat zowel moslimdiscriminatie bestrijdt als ruimte creëert om de interne sociale druk bespreekbaar te maken. Want zolang moslimjongeren moeten kiezen tussen een wantrouwende samenleving en verstikkende sociale controle in hun eigen gemeenschap, staan ze in een schizofrene spagaat.

Islamkritiek is niet voorbehouden aan PVV-achtige populisten. Het zijn vaak juist ex-moslims die het hardst waarschuwen voor de gevaren van de islam, hoewel ze daar dikwijls een bizar hoge prijs voor betalen.

Neem de al genoemde Lale Gül. Ze ontvangt non-stop doodsbedreigingen, kan zich in Amsterdam, Rotterdam of Den Haag niet meer vertonen zonder beveiliging, en woont in een klein afgelegen dorpje waar ze zich moet vermommen als ze naar de supermarkt gaat. Zelf verwacht ze gaan lang leven beschoren te zijn. Ayaan Hirsi Ali maakte al eerder kennis met permanente doodsbedreigingen. Ook rechtsgeleerde Afshin Ellian, gevlucht uit Iran, wordt al jaren zwaar beveiligd vanwege zijn islamkritiek.

Enorme impact

In een recent rapport waarschuwt de AIVD voor de enorme impact van de bedreigingen vanuit islamitische regimes op de Nederlandse samenleving. Bij veel Iraanse dissidenten leidt de combinatie van de overdaad aan bedreigingen en laks politie-optreden tot apathie. Aangifte doen heeft gewoon geen zin meer.

Hoe absurd en extreem ernstig de situatie is, bleek ook uit de bekentenis van cabaretier Arjen Lubach, vorig jaar, dat hij bewust geen satirische grappen over de islam maakt. ‘Als ik een uitzending lang Mohammed-cartoons laat zien, moet ik verhuizen en de rest van mijn leven met politieagenten om me heen wonen. Dat heb ik er niet voor over.’

Als we werkelijk willen dat jonge moslims vrij opgroeien – vrij om te studeren, lief te hebben en te twijfelen – dan moeten we stoppen met bestuurlijke halfzachtheid. Emancipatie ontstaat niet vanzelf en hervorming van de islam moet zeker van binnenuit komen, maar het vereist óók politieke ruggengraat.

Dat begint bij het onderwijs. Voorlichting over uithuwelijking, eerwraak en meisjesbesnijdenis moet niet vrijblijvend zijn maar een verplicht onderdeel op elke basisschool, voor álle kinderen. Maar ook ouders moeten weten dat het strafbaar en schadelijk is, en kinderen moeten weten bij wie ze veilig kunnen aankloppen. Tegelijk moet er geen belastinggeld meer worden besteed aan religieus onderwijs dat onmenselijke praktijken propageert. Een seculiere staat hoort geen parallelle opvoedingssystemen te subsidiëren.

Transparantie is daarbij essentieel. Buitenlandse financiering van religieuze instellingen moet volledig openbaar worden gemaakt (en waar nodig gestopt), zodat precies duidelijk wordt waar welke extremistisch-ideologische invloeden onze schoolkinderen bereiken. Scholen of informele onderwijsinstellingen die aantoonbaar antidemocratische of antiwesterse normen onderwijzen, die de gelijkheid van mannen en vrouwen ontkennen, homofilie verwerpen of ongelovigen dehumaniseren, horen niet thuis in een samenleving die gelijkwaardigheid serieus neemt. Dat moet (helaas maar vanzelfsprekend) heimelijk worden onderzocht, want een netjes aangekondigde inspectie gaat dat niet aan het licht brengen.

Actieve opsporing

Preventie betekent ook durven kijken naar wat er gebeurt achter voordeuren. Eerwraak, huwelijksdwang en huiselijk geweld zijn geen ‘gevoelige thema’s’ maar misdrijven. Ze verdienen een landelijke bewustwordingscampagne en actieve opsporing in plaats van symptoombestrijding. De politie moet afstappen van de focus op ‘de-escalatie’ en weer met zero tolerance gaan optreden tegen respectloos gedrag om zo het gezag op straat te herwinnen. Tegelijk moeten hulpverleners getraind zijn in het herkennen van cultureel-specifieke misstanden. Niet om groepen te stigmatiseren, maar om slachtoffers sneller in kaart te kunnen brengen en te beschermen.

Diezelfde helderheid is nodig in het publieke debat. De angst voor het ‘racisme’-verwijt heeft veel te lang geleid tot een gemakzuchtig wegkijken in de politiek en door de media. Natuurlijk moet discriminatie worden bestreden, maar dat mag geen reden zijn om onderzoeksresultaten onder de pet te houden of patronen niet te herkennen. Zonder registratie en analyse van de religieus-culturele context blijft elk beleid blind, en blijven de slachtoffers de hoogste prijs betalen.

Ook homofoob geweld verdient een eerlijk gesprek, juist met religieuze leiders die invloed hebben in hun gemeenschappen. Wie leiderschap claimt, draagt ook verantwoordelijkheid.

Intolerantie voor intolerantie

En tenslotte: een vrije samenleving beschermt haar dissidenten. Je eigen weg kiezen mag nooit een schrikbeeld zijn. Ex-moslims, islamcritici en -hervormers zouden niet moeten hoeven vrezen voor hun leven. Zij verdienen zichtbare maatschappelijke steun en, indien nodig, beveiliging, met zero tolerance voor hun bedreigers. Niet omdat hun ideeën moeten worden beschermd, maar juist omdat ze alleen in een open, vrij debat kunnen worden getoetst.

Vrijheid vraagt niet om politieke correctheid, maar om duidelijkheid. Niet wegkijken, maar benoemen. Een tolerante samenleving vereist intolerantie voor intolerantie.

Islamkritiek wordt vaak geassocieerd met rechts-nationalisme, alsof het alleen maar gaat over het ‘beschermen van de Nederlandse cultuur’. Maar de grootste slachtoffers van misstanden in de islam zijn de moslims zelf, en dan vooral de kinderen, en vooral de meisjes. Emancipatie, vrouwenrechten, homo-acceptatie, secularisering en de strijd tegen het patriarchaat zijn typisch linkse kernwaarden, dus waarom wordt dan bij de islam juist door links steeds een oogje dichtgeknepen? Dat is pas écht islamofobie, en gaat paradoxaal genoeg ten koste van de meest kwetsbare moslims.

De auteur is verbonden aan een basisschool in Amsterdam Nieuw-West. Hij publiceert dit artikel na rijp beraad, in overleg met de redactie van Wynia’s Week, bij wijze van uitzondering anoniem.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Geen kritiek durven hebben op de islam, dat is pas écht islamofobie – en vooral voor jonge moslims is dat funest verscheen eerst op Wynia's Week.

Ook Jetten weet van het islamitisch antisemitisme

Premier Rob Jetten is niet helemaal gek. Ook hij weet dat een aanzienlijk deel van de dreiging voor Joden – in Nederland en wereldwijd – uit islamitische hoek komt. Of het nou het Iraanse regime is dat huurlingen betaalt om aanslagen te plegen of dat het tweede of derde generatie allochtonen zijn die op Jodenjacht gaan, antisemitisme is nauw verbonden met de islamitische cultuur.

Na een gesprek met de Joodse gemeenschap zei de kersverse premier dat in sommige gemeenschappen ‘vaker negatief wordt gesproken over Joden’, wat volgens hem soms ‘van huis uit wordt meegegeven’. Dat zou volgens Jetten gebeuren in ‘deels gelovige gemeenschappen die recht tegenover de Joodse gemeenschap staan’.

Mona Keijzer zei als Kamerlid iets soortgelijks in mei 2024 in de talkshow Sophie & Jeroen. Toen constateerde het OM dat haar uitspraken ‘onnodig grievend’ en daarmee strafbaar waren, overigens zonder dat de officier van justitie tot vervolging overging. Die politieke correctheid, waarin de islam wordt behandeld als een bedreigde diersoort, is onderdeel van het probleem.

Het OM zal zich nu vermoedelijk koest houden, als er al aangifte tegen Jetten wordt gedaan. Ten eerste was de premier zo politiek correct – of juridisch slim – om de woorden ‘moslims’ en ‘islam’ te vermijden. Ten tweede behoort Jetten als D66’er nou eenmaal tot de ‘goeden’ en Keijzer als (toenmalig) BBB’er tot de ‘slechten’.

Joodse gemeenschap wil actie zien van kabinet

Bij datzelfde gesprek van Jetten met de Joodse gemeenschap mocht het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) niet aanschuiven. Dat was op z’n minst opmerkelijk, omdat het een breuk met voorgaande regeringen betekent, die wel prijs stelden op de kennis van het CIDI. De verklaring hiervoor ligt waarschijnlijk in de beeldvorming. De kans bestond immers dat CIDI-directeur Naomi Mestrum geen malse woorden zou gebruiken over het systematisch wegkijken van de links-progressieve bestuurders.

Maar die forse kritiek kwam er toch. Het kabinet kon niet heen om het uitnodigen van Herman Loonstein, bestuurder van de belaagde school. Zijn woorden logen er niet om: ‘Jetten heeft gezegd dat er laffe, antisemitische daden zijn gepleegd en dat hij de gemeenschap heeft uitgenodigd om emoties te uiten. Ik kwam niet om mijn emoties te uiten, maar om te horen wat de overheid doet om Joodse scholieren te beschermen. Daarover zijn opnieuw geen toezeggingen gedaan. We hebben het bijna alleen over de rol van educatie gehad. De ernstige problematiek van de Joodse bevolking wordt door de overheid gebagatelliseerd. Het zijn geen losse voorvallen. Ik ben diep teleurgesteld.’

Nederland is vrijplaats voor antisemieten

De woorden van Jetten direct na de eerste aanslag op de Rotterdamse synagoge, waren exemplarisch voor de sjabloonmatige benadering van antisemitisme door links-progressievelingen. Hij zei: ‘Laat het heel duidelijk zijn dat er in ons land geen plaats is voor antisemitisme.’ Dit is een holle frase: in Nederland is juist heel veel plaats voor Jodenhaat. Ons land is een van de westerse landen waar antisemieten, vooral die uit islamitische en extreem-linkse hoek, het minste te vrezen hebben van de autoriteiten.

Nederland maakt internationaal naam als notoir onveilig land voor Joden. De lijst van antisemitische incidenten sinds 7 oktober 2023 is te lang om op te noemen. Bestuurders hadden direct na de aanval van Hamas-terroristen op Israël een duidelijke lijn kunnen trekken. Ze hadden massaal kunnen zeggen dat buitenlandse conflicten, hoe erg ook, nooit reden mogen zijn om in Nederland strafbare feiten te plegen. Ze hadden ferm kunnen aangeven dat de wet altijd geldt en voor iedereen gelijk is en daar scherp op kunnen handhaven. Terecht wordt hier ook vanuit Joodse hoek weer op gehamerd: importeer geen buitenlandse conflicten.

Ook in de week rondom de recente aanslagen was het feest voor Joden- en Israëlhaters in de Nederlandse straten, wetend dat het bevoegd gezag hen geen strobreed in weg legt. In Groningen liepen links-extremistische en islamitische demonstranten rond met hakenkruizen en foto’s van Hamasleiders en werd er voor de synagoge ‘There is only one solution: Intifada, Revolution’ geroepen. Ook werd bij het oorlogsmonument op het Groningse station met Palestijnse vlaggen gezwaaid door lieden die zich hadden uitgedost als Hamas-terrorist, inclusief zichtbaar hakenkruis.

In Amsterdam werd er gezwaaid met een vlag van de marxistische terreurclub PFLP en onder meer ‘Globalize the intifada’ geschreeuwd. Er werd ook gezwaaid met de vlag van het Iraanse regime, dat mogelijk achter de recente aanslagen in Nederland zit. Ook werd in Amsterdam bij wijze van pro-Palestijns protest een ING-bankfiliaal ondergespoten met verf en werden er ramen ingeslagen.

Intussen worden in Amsterdam voorbereidingen getroffen voor een referendum over een officiële gemeentelijke boycot van Israël.

Eindeloze iftars

De-escaleren, downplayen, de zaken niet groter maken dan ze zijn: de meeste bewindslieden van het kabinet-Jetten zijn niet anders gewend dan het bagatelliseren van Jodenhaat. De jeune premier kan het zich niet veroorloven te opzichtig in dezelfde reflex te schieten waar Nederlandse bestuurders al decennia in schieten: de moslimgemeenschap als groot slachtoffer zien van daden die door leden van diezelfde gemeenschap worden gepleegd. Zo werd er na de moord op Theo van Gogh door koningin Beatrix en de toenmalige Amsterdamse burgemeester Job Cohen thee gedronken in moskeeën en buurthuizen.

Jetten zal het Suikerfeest een jaartje overslaan, ook omdat hij een week voor de aanslagen nog bij een iftar aanwezig was. Toch zal de reflex bij deze generatie progressieve politici zijn om het antisemitisme te verbreden naar ‘alle vormen van haat’ of woorden van gelijke strekking. Zo zei Jetten al dat er in Nederland ‘geen plaats is voor intimidatie, haat of geweld tegen welke religieuze minderheid dan ook’. Minister van Justitie David van Weel sprak al – zonder dat iemand hem ernaar vroeg en zonder dat er een aanleiding voor was – over het bewaken van moskeeën.

Nadat Van Weel vorig jaar de politie alle ruimte gaf om iftars te organiseren en aan deze religieuze maaltijden deel te nemen in uniform, gingen dit jaar alle remmen los. Afgaande op de vele foto’s en filmpjes op social media lijkt geen links-progressieve bestuurder en geen agent een iftar te hebben overgeslagen. Het opzichtige geslijm met de moslimgemeenschap – alsof die het werkelijke slachtoffer is – zorgt breed in de samenleving voor steeds meer ergernis. En ja, dat heeft alles met antisemitisme te maken. Want waar de moslimgemeenschap een uitzonderingspositie krijgt, groeit vanzelfsprekend het antisemitisme, dat integraal deel uitmaakt van de islamitische cultuur.

Nationaal coördinator moslimdiscriminatie

Potsierlijk was dat daags na de aanslagen Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, bekend maakte dat hij een speciale programmaleider aanstelt voor de aanpak van moslimdiscriminatie. De timing is op z’n zachtst gezegd opmerkelijk. Het was veel logischer geweest als er een Nationaal Coördinator Moslimextremisme zou worden aangekondigd. Of een ‘Nationaal Coördinator Secularismebescherming’, zoals Remco Yizhak Cooremans, journalist van onder meer het NIW, suggereerde.

Baldewsingh maakte zijn besluit bekend op de ‘Internationale dag tegen islamofobie’ en zo zal hij ongetwijfeld z’n opmerkelijke timing goedpraten. Deze figuur speelt al z’n hele politieke leven in op de gecultiveerde schuldgevoelens van bestuurders en laat geen gelegenheid voorbijgaan om Nederland verdacht te maken. Eerder riep hij in Qatar tegen een cameraploeg van Al Jazeera dat ‘moslimdiscriminatie in Nederland is genormaliseerd’. Om daar aan toe te voegen: ‘We zien een oorlog tegen moslims in het Westen.’

Werd Baldewsingh op staande voet ontslagen? Nee, zijn aanstelling werd verlengd door toenmalig NSC-minister Judith Uitermark van Binnenlandse Zaken. Het past in een overdreven grote tolerantie vanuit de politiek voor ambtenaren die vanuit hun functie iets met moslimdiscriminatie doen. Ook de kersverse CDA-minister Pieter Heerma zal waarschijnlijk ja en amen knikken tegen de onaantastbare racisme-paus Baldewsingh.

Politieke correctheid is onderdeel van de gezagscrisis, die kenmerkend is voor deze generatie politici. Bestuurders die antisemitisme faciliteren, worden daarvoor beloond. Zo kon de rector van de Universiteit Maastricht, Rianne Letschert, eerst informateur worden van het nieuwe kabinet en vervolgens minister van Onderwijs. Onder haar toezien is de universiteit een antisemitisch broeinest geworden, waar Joodse studenten en wetenschappers met de dood worden bedreigd. Dat, terwijl de organisatie Free Palestine Maastricht een eigen kantoor op de universiteitscampus kreeg. Ook bevroor Letschert alle banden met Israëlische universiteiten, terwijl ze de banden met een universiteit in Teheran juist aanhaalde.

De antecedenten van ministers zoals Jetten, Van Weel en Letschert zal de Joodse gemeenschap weinig hoop geven op daadkrachtig ingrijpen. De grootschalige inzet van lok-Joden – de politiek-correcte term luidt lokagenten – kan een effectieve manier zijn om antisemieten uit de samenleving te verwijderen. Het was nota bene Ahmed Marcouch die dat, als stadsdeelvoorzitter van Amsterdam Slotervaart, rond 2008 al eens voorstelde. Soortgelijke, recente voorstellen om lokagenten in te zetten, werden met de smoes dat het OM hier geen toestemming voor zou geven door de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema van de hand gewezen.

Antisemitisme komt veel voor in islamitische landen

Ruud Koopmans laat in zijn rapport Antisemitisme in islamitische landen en onder migranten en hun nakomelingen afkomstig uit deze landen (2025) zien dat antisemitische opvattingen onder moslims in Europa veel sterker verbreid zijn dan onder andere bevolkingsgroepen. Zo schrijft hij dat Pew Research aantoont dat het percentage van de respondenten dat een ‘zeer negatief’ beeld van Joden had onder moslims in Spanje bijna driemaal zo hoog was als onder de bevolking als geheel en in Groot-Brittannië zelfs tienmaal zo hoog.

Onderzoek van de Anti-Defamation League uit 2023 bevestigt dat beeld. Daaruit blijkt dat in Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en België een meerderheid van de ondervraagde moslims consistent antisemitische opvattingen heeft, variërend van 52 procent in België tot 62 procent in Frankrijk. Onder christenen in deze landen was het aandeel consistente antisemieten veel lager: tussen de 13 procent in Groot-Brittannië en 21 procent in België. Onder ongelovigen waren nog minder mensen met consistent antisemitische opvattingen te vinden: tussen 6 procent in Frankrijk en 20 procent in Duitsland.

Onder asielzoekers uit islamitische landen zijn de percentages nog veel hoger. Andere onderzoeken laten zien dat meer dan 90 procent van de inwoners van landen als Afghanistan en Pakistan als antisemiet kunnen worden beschouwd.

Wat voor bovengenoemde Europese landen geldt, geldt natuurlijk ook voor Nederland. Het minste dat Den Haag kan doen is geen nieuwe Jodenhaters toelaten tot ons land. Toch worden jaarlijks vele tienduizenden immigranten verwelkomd uit landen waarvan de cultuur op talloze terreinen onverenigbaar is met onze vrije westerse cultuur, en waar antisemitisme betrekkelijk normaal is.

Alleen al de aanwezigheid van Iraanse terreurcellen en andere terroristen die zich zonder noemenswaardige controle kunnen vestigen in Nederland, zou voor een overheid die het beste voor heeft met z’n bevolking afdoende reden moeten zijn om de grenscontroles te verscherpen of de grens grotendeels te sluiten voor asielzoekers.

Kanarie in de kolenmijn

De gezagscrisis waar Nederland al decennia onder lijdt, is de afgelopen week weer eens in volle glorie geopenbaard. Joden zijn de kanarie in de kolenmijn. Waar Joden serieus bedreigd worden, zijn vervolgens andere minderheden aan de beurt. En tot slot ook de oorspronkelijke meerderheid van een land. Dat is altijd en overal het geval waar de islam vaste voet aan de grond heeft gekregen.

Laat het kabinet-Jetten een daad stellen richting de Joodse gemeenschap en de rest van het land, waarmee het aangeeft de bestrijding van antisemitisme serieus te nemen. We hebben meer dan genoeg te stellen met de Jodenhaters die hier nu al zijn, daar hoeft echt niemand meer bij.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Bestrijd het antisemitisme door de grenzen te sluiten voor nieuwe Jodenhaters verscheen eerst op Wynia's Week.

Na zes weken college begon de vastentijd. De cafetaria en alle water coolers op de campus leeg en dicht, en een verzoek aan de christelijke stafleden om de meegebrachte lunch op hun werkkamer op te eten. Ik was nieuwsgierig naar het vasten, heb het twee dagen geprobeerd, maar toen opgegeven. Zwaar, wanneer je werk bestaat uit college geven en met studenten spreken.

Geen spanningen tussen moslims en christenen

Ik heb daar respect aan overgehouden voor de moslims die het vasten vier weken volhouden. ’s Morgens heel vroeg opstaan om te ontbijten en dan de hele dag met een droge keel. Natuurlijk dat zij uitzien naar de iftar-maaltijd. Ik heb in Bahrein in 2003 op uitnodiging drie of vier iftars meegemaakt, en vorig jaar toen we er met vakantie kort terug kwamen, nog weer een paar.

In Bahrein bestaan politieke spanningen tussen sjiieten (meerderheid) en soennieten (minderheid, maar met meer macht), niet tussen moslims en christenen (15 procent van de bevolking). Aan de universiteit kwamen vrouwelijke studenten vaak op hakken en met geplakte wimpers en kohl-ogen (voordeel van het dragen van een abaya in de klas is dat er meer werk werd gemaakt van ogen en voeten) naar me toe om te zeggen dat islam en christendom veel gemeen hebben en dat Jezus na Mohammed de belangrijkste profeet is.

We gingen vorig jaar op vrijdag naar de mis in de nieuwe ‘Cathedral of our lady of Arabia’, gebouwd op een stuk grond dat gedoneerd was door de koning. Paus Franciscus droeg er de mis op in 2022. Al in 2003 kon het christelijke koor, waar mijn vrouw in zong, overal optreden, en ik herinner me een kerstdiner in een hotel waar de sjeiks vrolijk meezongen met I’am dreaming of a white Christmas.

In Nederland bestaan er politieke en culturele spanningen tussen moslims en de niet-moslim meerderheid, die een dreiging ziet voor haar cultuur. Maar nu heeft de meerderheid een wel heel vreemd slagveld uitgekozen: de iftars. Opeens is er grote opwinding over een paar agenten die in uniform een iftar hebben bijgewoond.

Ik heb in mijn woonplaats op uitnodiging van een Turkse kennis twee jaar geleden een iftar bijgewoond in een ruimte die de gemeente gratis ter beschikking had gesteld. Genoeg redenen ook in Gouda om bezorgd te zijn over honderden werkloze Syrische jonge mannen in het nieuwe grote asielcentrum bij het park vlakbij ons huis waar mijn vrouw ’s avonds niet meer alleen wil wandelen, en over fatbikes die alle regels overtreden. Maar toch niet over de vraag of de gemeente een rekening voor de iftar-zaal had moeten sturen en of er misschien een of twee agenten in uniform hadden aangezeten?

Fout zijn de contrasten

Premier Rob Jetten ging ook al naar Gouda voor een iftar in de gemeentelijke schouwburg. Fout is dat op zichzelf helemaal niet – integendeel, hij is premier voor iedereen – maar heel erg fout is het contrast dat Jetten schept door de volgende maandag 16 maart een bijeenkomst te organiseren met Joodse Nederlanders en dan niets meer te zeggen dan dat hij hun angst en verdriet om de aanslagen op Joodse scholen en synagogen deelt. ‘Een teleurstellend gesprek. Wij mochten op de foto’, zei voorzitter Herman Loonstein van de aangevallen Joodse school.

Het gaat om de contrasten. In december voorstellen om het Kerstfeest op school te vervangen door ‘Midwinterfeest’ en in maart hartelijk meedoen met de iftar. Toestaan dat jonge mannelijke asielzoekers uit het islamitische Midden-Oosten misschien wel liegen over hun leeftijd en daarna hun hele grote familie (inclusief toegevoegde ‘pleegkinderen’) helpen met huis en uitkeringen, maar tegelijk Nederlandse jongeren dwingen om tot hun dertigste jaar bij hun ouders te blijven wonen want de huizen zijn vergeven.

Rechters die ‘from the river to the sea’ een acceptabele politieke uitspraak vinden, hoewel dat een citaat is van Yasser Arafat die daarmee bedoelde ‘alle Joden de Middellandse Zee in’, terwijl tegelijk de veroordeling van Geert Wilders voor ‘meer of minder Marokkanen?’ stand hield bij de Hoge Raad.

Eisen aan onze moslim-landgenoten

Vijftig jaar geleden kwamen twaalfduizend Vietnamese vluchtelingen naar Nederland. Dat verliep zonder politieke spanningen. Het waren hardwerkenden katholieken en boeddhisten. Nu koersen we af op 2,8 miljoen moslims in Nederland in het jaar 2050. Tweehonderdvijftig keer zo veel als destijds de Vietnamese bootvluchtelingen en met een andere culturele achtergrond. Dat brengt eisen met zich mee aan iedereen, dus ook aan onze moslim-landgenoten. Ten minste:

1. Neef-nicht huwelijken verbieden met dna-controle en straf op overtreding.
2. Geen antisemitisme in het onderwijs en sluiting van scholen bij herhaalde overtreding.
3. Geen kinderbijslag bij spijbelen.
4. Geen bijstandsuitkering voor wie geen Nederlands wil leren.
5. Geen politieke verstrengeling van gebed en demonstratie, dus geen demonstratief bidden op straat.
6. Wetswijziging zodat gemeenten en woningbouwcorporaties eisen kunnen stellen aan tuinonderhoud en aan façades van woningen.
7. Wetswijziging zodat de lokale politie onder toezicht van de burgemeester vertrouwelijk kerken en moskeeën kan checken op extremisme, antisemitisme en propaganda tegen de islam.

Verheugen op de iftar

En als we dan ook zeker weten dat Kerstmis niet wordt verbleekt tot Midwinterfeest, dat Zwarte Piet Sinterklaas blijft assisteren, en de Gouden Koets weer rijdt op Prinsjesdag, dan kunnen de 17 miljoen niet-moslims zich verheugen wanneer hun moslim-landgenoten hen uitnodigen voor een iftar.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Als Rob Jetten de Joodse gemeenschap beter zou beschermen, zou hij ook wel een iftar kunnen bezoeken verscheen eerst op Wynia's Week.

‘Er was vanuit de moslimgemeenschap een wens voor een nationaal coördinator tegen moslimdiscriminatie. De politiek heeft daar geen gehoor aan gegeven. Te lang hebben we onderzoek na onderzoek gehad. Telkens weer bleek: moslimdiscriminatie is een groot, toenemend, probleem. Maar niemand heeft de handschoen opgepakt. Dus nu doe ík dat.’

Rammelende onderzoeken

Dit lijkt grotendeels ingegeven te zijn door de uitkomsten van twee onderzoeken naar moslimdiscriminatie. Het ene is van een jaar geleden, uitgevoerd door de Universiteit Utrecht in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken, waar dit onderwerp belegd is. Het respondentenaantal daarvan was laag en de keuze van respondenten was selectief. Anekdotes werden voor waar aangenomen en het onderzoek ‘rammelde aan alle kanten’.

Het tweede onderzoek is recenter verricht door het Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS), een samenwerking tussen Verwey-Jonker en Movisie. Dit onderzoek werd bij Wynia’s Week beschreven door Benno de Jongh. Het onderzoek werd gefinancierd door ISN Academie, waarvan de academische directeur getrouwd is met de leidend onderzoeker van KIS. Daarnaast is ISN onderdeel van de Islamitische Stichting Nederland, de moskeekoepel Diyanet. De Jongh uit soortgelijke kritieken als op het onderzoek van een jaar eerder.

Inmiddels is het onderzoek van KIS offline gehaald, maar de NCDR lijkt dat weinig te deren. Voor de NCDR gaat het immers om ‘de wens’ van de islamitische gemeenschap en die luidt: een nationale aanpak. Baldewsingh gebruikt het rapport expliciet om zijn aanpak bij het kabinet aan te brengen.

De NCDR wil met de nationale aanpak van moslimdiscriminatie zorgdragen voor het verstevigen van de plek van moslims in onze maatschappij, als ‘volwaardige burgers’. Centraal staan daarin het onderwijs, de arbeidsmarkt, veiligheid in algemene zin, het bestrijden van online haat, en ‘de bescherming van religieuze vrijheid’.

De vraag wat moslimdiscriminatie dan precies behelst is natuurlijk cruciaal. Op de website van de NCDR staat daar niets over. Sterker nog, zelfs het zoeken naar een definitie van discriminatie bleek op deze site als zoeken naar een speld in de hooiberg (die ik nog niet gevonden heb). De essentiële vraag is vanaf wanneer er sprake is van discriminatie: als iemand iets als zodanig ervaren heeft of als dat meer objectief bezien het geval was in een bepaakde casus?

Ervaringen van discriminatie

Meestal wordt de eerste optie (uitgaan van ervaringen van melders) gehanteerd door meldpunten en coördinatoren. Daar kunnen meerdere redenen voor zijn. Ten eerste dat zij baat hebben bij hogere cijfers. Ten tweede dat het soms lastig is te duiden of een melder de waarheid spreekt; het is vaak niet eenvoudig vast te stellen wat er feitelijk is gebeurd. Ten derde geldt dat zelfs als de feitelijkheden bekend zouden zijn er allerlei nuances kunnen zijn waarom er wel of niet sprake zou zijn van discriminatie. De toetsing is complex en tijdrovend. Oftewel, het registeren van ervaringen van discriminatie als zijnde discriminatie is veel gemakkelijker dan een nauwkeurige, weloverwogen toetsing aan de hand van normatieve criteria.

Het Verenigd Koninkrijk achterna?

Dit alles is in lijn met het uitgangspunt in het Verenigd Koninkrijk (VK), waar een werkgroep in opdracht van de regering een werkdefinitie van ‘anti-moslim vijandigheid’ heeft opgesteld:

‘Anti-Muslim hostility is intentionally engaging in, assisting or encouraging criminal acts – including acts of violence, vandalism, harassment, or intimidation, whether physical, verbal, written or electronically communicated – that are directed at Muslims because of their religion or at those who are perceived to be Muslim, including where that perception is based on assumptions about ethnicity, race or appearance.’

Vooringenomen stereotyperen

Het voorzichtig positieve aan deze definitie is dat er een drempelwaarde is, die begint bij ‘strafbare feiten’ (ervan afgezien, wat ik wel vaker in Wynia’s Week betoog, dat belediging mijns inziens niet strafbaar hoort te zijn in een liberale democratie). Direct daarop wordt die drempelwaarde echter verlaagt:

‘It is also the prejudicial stereotyping of Muslims, or people perceived to be Muslim including because of their ethnic or racial backgrounds or their appearance, and treating them as a collective group defined by fixed and negative characteristics, with the intention of encouraging hatred against them, irrespective of their actual opinions, beliefs or actions as individuals.’

Vooringenomen stereotyperen van moslims, waarbij de focus ligt op negatieve eigenschappen van die groep, kan dus ook onder anti-moslim vijandigheid vallen. Cartoonisten, maak je borst maar nat. Ja, deze definitie vereist dat de ‘pleger’ de intentie had om haat tegen de groep aan te moedigen. Mijn criticus zal zeggen dat de cartoonist daarmee wordt vrijgepleit, maar hoe stel je die intentie in de praktijk vast?

Kwaadaardigheden

Daarnaast rijst de vraag of het niet juist belangrijk is om de aandacht te richten op de negatieve kanten van een cultuur, religie of ideologie, en daarmee op de groep die die aanhangt. Je zou kunnen zeggen dat nu kwaadaardigheden worden getolereerd ter bescherming van de mogelijk gekwetste gevoelens van de groep die deze kwaadaardigheden begaat of – al dan niet stilzwijgend – steunt. Toch durft de regering in het VK te beweren dat een specifieke definitie van ‘anti-Muslim hostility’ niet gaat over het geven van extra privileges aan moslims of extra bescherming van de islam.

Timing

Ook de timing van de aankondiging van de nationale aanpak is op zijn minst onhandig. De NCDR beweert dat de aankondiging gedaan werd in het kader van internationale islamofobiedag (15 maart). Zo’n dag is te begrijpen voor zo’n aanpak, maar toch wringt dat. De terreurgroep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah pleegde slechts enkele dagen eerder aanslagen op een synagoge in Luik, op een synagoge in Rotterdam en op een joodse school in Amsterdam. Drie dagen voor de aankondiging reed een Amerikaan van Libanese afkomst met een auto in op een synagoge in Michigan. De wortels van dat antisemitisme liggen waarschijnlijk in de islam.

Wat waarschijnlijk het beste bijdraagt aan het bestrijden van moslimdiscriminatie is open en eerlijke berichtgeving over misdaden uit naam van islam. Dat die niet worden weggemoffeld en dat het publiek eerlijk geïnformeerd wordt. Dat moslims zich daar actief tegen uitspreken.

‘Niet in mijn naam’ wordt veel gebruikt door Nederlanders, over gewelddadigheden van Israël in de Palestijnse gebieden, die niets met de oorlog tegen Hamas te maken hebben. Die slogan wordt echter niet gebruikt door moslims wanneer geloofsgenoten misdadigheden uit naam van hun geloof uitvoeren. Gewelddadige of illiberale islamitische teksten zouden actiever moeten worden verworpen, ook als ze afkomstig zijn uit de Koran of wanneer het om uitspraken van de profeet Mohammed gaat (in de hadith).

Geen reden voor aparte anti-discriminatiekoers

Zolang (1) niet voldoende specifiek kan worden uitgelegd wat moslimdiscriminatie is, (2) onvoldoende objectief en betrouwbaar wordt onderbouwd dat op grote schaal sprake is van moslimdiscriminatie – in tegenstelling tot slechts ervaringen – en (3) dat moslimdiscriminatie aanzienlijk meer voorkomt dan andere vormen van discriminatie, is er geen reden om een aparte anti-discriminatiekoers te voeren voor moslims dan voor joden, christenen of atheïsten.

Kabinet, ga niet mee in de Nationale Aanpak Moslimdiscriminatie.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Kabinet, ga niet mee in Nationale Aanpak Moslimdiscriminatie verscheen eerst op Wynia's Week.