De realiteit is, dat er volgende maand niets aan de instroom van circa 900 asielzoekers per week zal veranderen, en er zal geen afgewezen asielzoeker extra het land uit gezet worden. Dat Migratiepact is namelijk twee jaar geleden al aangenomen, en zou sindsdien geleidelijk ingevoerd moeten zijn, ook door Nederland. Juni 2026 is dus niet het startpunt, maar het eindpunt van de invoering van het Migratiepact. Heeft iemand er al iets van gemerkt?

Op deze site heeft Calvin Schukkink onlangs al duiding gegeven aan wat het Migratiepact voor de Nederlandse asielcrisis gaat opleveren. Spoiler: waarschijnlijk vrijwel niets.

Nodeloos ingewikkeld

Zo’n Pact omvat talloze pagina’s juridisch jargon, maar ik dacht: misschien wordt het wat concreter in het Implementation Plan for the Pact on Migration and Asylum. Dat is dus de praktische handleiding voor hoe dat Pact moet worden ingevoerd. Laat ik maar meteen verklappen, dat de EU- bureaucraten ook in dat Implementation Plan er in slagen alles nodeloos ingewikkeld te maken.

Dat begint vanaf het eerste moment dat de asielzoeker voet op EU-bodem zet: ‘De Asiel Procedure Regulering stroomlijnt de toegang tot de asielprocedure en harmoniseert de tijdlijnen, wat zorgt voor kortere en meer efficiënte procedures. Bijvoorbeeld, de Regulering stelt heldere deadlines vast voor de drie stappen in de asielprocedure, te weten, het uiten van de wens door de aanvrager om internationale bescherming te krijgen (“het maken”) en de daaruitvolgende opvang door de autoriteiten van de Lidstaat en het registreren van de aanvraag (“het registreren”) en het indienen van de aanvraag door de aanvrager (“het indienen”).’

Zulke drietraps stroomlijning zal vast de wachtlijsten decimeren! Bovendien, het Migratiepact kondigt wel allerlei deadlines af, voor ‘het maken’, ‘het registreren’, ‘het indienen’, en voor de versnelde en de volledige asielprocedure, maar zegt niets over wat er gebeurt als die termijnen overschreden worden.

Lidstaten hanteren nu ook al deadlines die veelal structureel overschreden worden, maar in politiek en media zweeft het bizarre idee rond, dat dit niet meer zal gebeuren als het Migratiepact eenmaal van kracht is. Hoe dan? Doordat lidstaten ‘voldoende middelen en menskracht’ beschikbaar moeten stellen om die deadlines te halen, zegt het Migratiepact. Tja, als het zo makkelijk was, dan kan de regering-Jetten ook tien nieuwe steden bouwen voor al die asielzoekers.

Geen sancties

Het Plan staat bol van zulk wensdenken: de bureaucraten kondigen af dat voortaan A en B en C moeten gebeuren met respectieve deadlines DA, DB en DC, en dan doen de lidstaten dat dus. Brussel locuta, causa finita.

Er is geen beginnen aan om alle tien de Bouwstenen van dat Plan door te vlooien op zulke luchtfietserij, maar nog één voorbeeld: volgens de nieuwe Reception Conditions Directive mogen lidstaten voor materiële opvang van een asielzoeker (onderdak, zorg, leefgeld en dergelijke) als voorwaarde stellen dat die asielzoeker op een aangewezen opvanglocatie blijft, meestal dus in het land waar hij of zij binnenkwam.

Maar welke sanctie staat er op als de asielzoeker toch doorreist naar een andere EU-lidstaat? Dan heeft die volgens deze Directive nog steeds recht op ‘sobere zorg’ (provide for basic needs only) in die andere lidstaat. Er is geen sprake van dat asielzoekers die de regels aan hun laars lappen simpelweg hun recht op asiel verliezen en meteen worden uitgezet, wat ieder zichzelf respecterend land zou doen.

Veel plichten voor lidstaten, weinig voor asielzoekers

De hele boterzachte regelbrij van het Migratiepact geeft diezelfde walm van pappen en nathouden af. Het zit vol met verplichtingen waaraan de lidstaten moeten voldoen, qua opvang, zorg, onderwijs, gratis rechtsbijstand, onafhankelijk toezicht door NGO’s en beroepsmogelijkheden na elk besluit. Het is echter uitermate karig met verplichtingen voor de ontvanger van al dat moois, de asielzoeker die hier ongevraagd binnenkomt en zegt: geef mij een Europees paspoort.

En wat vindt u van dit ambtelijke pareltje: ‘Tijdens de screening en de grensprocedure hebben personen geen toestemming om het EU grondgebied te betreden, maar ze hebben wel het recht om te verblijven.’

Wat verder opvalt, is de heiligenstatus die onverminderd wordt toegeschreven aan alleenreizende minderjarigen. Waar voor volwassenen nog enige restricties gelden om in procedure te mogen als asielzoeker, gaan die meteen overboord zodra zich iemand meldt die claimt nog geen 18 te zijn (wat vaak gelogen is).

Frauduleuze route naar asiel-voor-het-hele-gezin

Asiel is bedoeld voor mensen die vervolgd worden door hun eigen overheid op grond van politieke overtuiging, seksuele geaardheid, godsdienst of etniciteit.

Hoe geloofwaardig is het, dat een 16- of 17-jarige om een van die redenen moet vluchten, met achterlating van zijn hele familie die blijkbaar niet in het vizier van dezelfde overheid is? Iemand jonger dan 18 die in z’n eentje aan een EU-buitengrens arriveert, misbruikt bijna per definitie het asielrecht. En is de minderjarige eenmaal erkend, dan hebben diens ouders en alle broers en zussen ook recht op een ‘status’, zoals dat heet, zonder dat die hoeven te bewijzen dat ze ook vervolgd worden.

Niettemin blijft ook het Migratiepact deze frauduleuze route naar asiel-voor-het-hele-gezin ruimhartig faciliteren. De jeugdige asielzoeker moet meteen een belangenbehartiger toegewezen krijgen, mag absoluut niet in vreemdelingendetentie gezet worden, en DNA-tests om verwantschap te bewijzen noemt het Plan ‘omslachtig’, dus sla dat ook maar over om de gezinshereniging te bespoedigen.

Gestroomlijnde procedures trekkken juist nog meer asielzoekers aan

Nog zo’n bizar idee over het Migratiepact: dat er na invoering minder asielzoekers naar Europa zouden komen. Als het Pact al zou leiden tot kortere en meer gestroomlijnde procedures, heeft dat eerder een aanzuigende dan een ontmoedigende werking als de criteria voor erkenning als ‘vervolgde’ niet strenger worden. Over dat laatste heb ik in dit Plan niets kunnen vinden.

Weliswaar betreft één van de tien Bouwstenen, nr. 5, het onderwerp ’terugkeer’. Afgewezen asielzoekers moeten terug naar het land van herkomst of een derde land buiten de EU. Dat is in theorie nu ook al zo, en Bouwsteen 5 bevat geen enkele nieuwe maatregel om afgewezen asielzoekers daadwerkelijk uit te zetten. Ook hier is pappen en nathouden het devies, met vrijwillige terugkeer als prioriteit en uiterste terughoudendheid wat betreft het detineren van afgewezen asielzoekers die weigeren mee te werken aan hun vertrek.

We kunnen niet om de conclusie heen, dat ook op Europees niveau, net als in Nederland, de bestuurlijke kaste nog steeds in een droomwereld leeft waarin de asielcrisis niet primair een instroomprobleem is, maar een opvang- en verdeelprobleem. Het enige concrete element in dat Migratiepact is namelijk de herverdeling van 30.000 asielzoekers per jaar over de lidstaten, die dat kunnen afkopen met 20.000 euro per asielzoeker, een fooi vergeleken met de werkelijke kosten van opvang. Daarover is elders al voldoende geschreven.

Schijn van een oplossing

Het effectief en snel uitzetten van afgewezen asielzoekers, een van de weinige factoren die echt ontmoedigend zou werken, wordt in het Plan afgedaan met een soort voetnoot: ‘Ten derde, voortgezet werk aan de externe dimensie van migratie blijft cruciaal. Hoewel acties op dit gebied niet gelinkt zijn aan wettelijke verplichtingen, zal het essentieel zijn voor de EU om het werken met partner-landen verder te intensiveren, namelijk op drie sleutelgebieden: de strijd tegen mensensmokkelaars, effectieve terugkeer, hertoelating en herintegratie zowel als wettelijke paden (voor migratie, aj).’

Dat is alles wat het EU Migratiepact en Implementatie Plan te bieden hebben voor ‘de externe dimensie van migratie’ (bedoeld wordt: de ongebreidelde instroom van asielzoekers en illegale migranten). Pact en Plan doen zo precies wat de asielindustrie wil: de schijn wekken dat er een structurele, alomvattende oplossing aankomt – het bouwen van tien nieuwe steden – waardoor er weer jarenlang in wezen niets verandert.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en column s, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Ook Brussel heeft geen oplossing voor Loosdrecht en verandert niets aan de ongebreidelde instroom van asielzoekers verscheen eerst op Wynia's Week.

Het Europese asiel- en migratiepact begint vorm te krijgen. De ministers van Migratie zijn het eens over een lijst met veilige landen van herkomst, waaronder Tunesië, Marokko en Egypte. Afgewezen asielzoekers die weigeren mee te werken aan hun terugkeer zouden voortaan ook hun uitkering kunnen verliezen of opgesloten kunnen worden. Daarnaast werkt de EU ook aan een lijst met zogenaamd veilige derde landen, wat de deur openzet voor een behandeling van asielaanvragen buiten de EU zelf.

Meer duidelijkheid

Het Europarlementslid Assita Kanko (N-VA), die mee heeft onderhandeld over het akkoord, zegt: ‘De deal die nu voorligt, blijft de grondrechten van elke individuele asielzoeker garanderen. Mensen die bescherming nodig hebben, moeten die krijgen, maar dus niet langer noodzakelijkerwijs in de Europese Unie. Op voorwaarde dat zij eventueel ook opvang kunnen krijgen in een derde land dat voor hen als veilig wordt beschouwd.’

De EU-lidstaten gaven de voorbije jaren vaak een uiteenlopende invulling aan het concept ‘veilig derde land’, wat tot veel onduidelijkheid en verwarring leidde, niet in het minst op juridisch vlak. Met het voorstel dat nu op tafel ligt, komt er meer duidelijkheid over de criteria om als een veilig derde land te worden beschouwd.

Assita Kanko: ‘Het internationale recht schrijft niet voor dat er een persoonlijke band moet bestaan tussen een asielaanvrager en het land dat als veilig wordt beschouwd. Die band wordt voortaan dus facultatief, waardoor de lidstaten de flexibiliteit krijgen om te bepalen of en hoe zij dat criterium zullen toepassen.’

‘Nieuw in het voorstel is ook dat een beroep tegen een geweigerde asielaanvraag niet meer automatisch opschortend zal werken tot er een definitieve uitspraak is gedaan. Dat leidde de voorbije jaren vaak tot jarenlang aanslepende rechtszaken én een inconsistente aanpak in de verschillende lidstaten. Die automatische schorsing wordt nu afgeschaft, al kunnen asielzoekers zelf nog altijd om zo’n schorsing vragen bij een rechtbank. Oordeelt die dat er effectief een groot risico bestaat dat de asielzoeker wordt teruggestuurd naar zijn land van herkomst, dan kan er alsnog tot schorsing beslist worden.’

Heilige verontwaardiging

Migratie-experts en mensenrechtenactivisten luidden al meteen de alarmbel over de stevige koerswijziging van de EU. Zij vinden de voorstellen te repressief en zien er ook een uitholling in van het recht op asiel in de EU. Die heftige reacties waren te voorspellen, maar zijn desondanks ook enigszins merkwaardig. Het recht op asiel garandeert immers geen keuzevrijheid, wél opvang in een veilig land.

Zo weten we dat een groot deel van de asielzoekers die in Nederland en België een aanvraag doen al een hele reeks veilige landen is gepasseerd. Daarnaast kan men zich de vraag stellen wat, naast het verlies van uitkering en eventuele opsluiting, de andere opties zouden kunnen zijn om afgewezen asielzoekers die weigeren mee te werken aan hun terugkeer op andere gedachten te brengen.

Het protest ter linkerzijde tegen wat nu op tafel ligt – en wat uiteraard ook de vertaling is van het gewijzigde politieke landschap in Europa – lijkt dan ook vooral gedreven te worden door verontwaardiging over een EU die zich nu een stuk migratie-kritischer opstelt.

Fabrice Leggeri

Hoe radicaal die koerswijziging wel is, mag ook blijken uit de getuigenis van Fabrice Leggeri. Die Fransman leidde van 2015 tot 2022 het Europese grensbewakingsagentschap Frontex, en stond dus jarenlang letterlijk en figuurlijk in de frontlinie van het Europese migratiebeleid. Anno 2025 zetelt hij in het Europees Parlement voor het radicaal-rechtse Rassemblement National.

Onder het bewind van Leggeri nam het personeelsbestand van Frontex stevig toe en transformeerde het naar een volwaardige politiemacht met meer dan 2.000 medewerkers en een budget van ruim 800 miljoen euro. In een gesprek met Doorbraak schetst Leggeri de context waarin hij in die periode moest werken.

‘Ik voelde me toen eigenlijk verraden door de Europese Commissie’, zo blikt hij terug. ‘De toenmalige Europese commissaris voor Migratie en Asiel, de Zweedse sociaal-democrate Ylva Johansson, liet er geen twijfel over bestaan dat het níét mijn taak was om illegale migranten buiten de EU te houden.’ ‘Whether you like it or not, your job and the job of border guards is to welcome migrants. Because Europe is an aging continent’, kreeg ik te horen in een gesprek waarbij alleen ikzelf en een naaste medewerker aanwezig waren.’

Twee strekkingen

Die niet mis te verstane boodschap, zo geeft Leggeri aan, ging nochtans volledig in tegen het takenpakket dat de Europese wetgever voor Frontex had vastgelegd. Officieel moet dat agentschap instaan voor de veiligheid van de lidstaten en voor veilige en goed functionerende buitengrenzen. Leggeri: ‘Dat impliceert dat we onder meer strijd moesten voeren tegen illegale migratie en tegen mensenhandel. Maar het moet gezegd worden: al vanaf de oprichting van Frontex in 2004 waren er ook op de werkvloer twee strekkingen.’

‘De eerste – en officiële – was dat Frontex in het leven was geroepen om de lidstaten te helpen bij hun grensbewaking. De tweede zag het agentschap eerder als een instrument om migranten te helpen.’

‘Toen ik er in 2015 aan de slag ging, viel het me ook meteen op dat vele zogenaamde migratie-experts daar een verleden hadden bij ngo’s. Dankzij de grote migratiecrisis van 2015 is het budget fors de hoogte ingegaan, maar de weerstand tegen een al te repressieve aanpak bleef bestaan. Ook op politiek niveau dus.’

Het volledige interview met Fabrice Leggeri verschijnt eind december.

Dit artikel verscheen eerder op 10 december in Doorbraak. De uitspraken van Assita Kanko zijn ontleend aan een artikel van Filip Michiels in Doorbraak van 5 december.  

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook straks in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Donateurs kunnen ook reageren op recente artikelen, video’s en podcasts en ter publicatie in Wynia’s Week aanbieden. Stuur uw publicabele reacties aan reacties@wyniasweek.nl. Vergeet niet uw naam en woonplaats te vermelden (en, alleen voor de redactie: telefoonnummer en adres). Niet korter dan 50 woorden, niet langer dan 150 woorden. Welkom!

Het bericht Gewezen Frontex-topman: ‘Ik voelde me verraden door het pro-migratiebeleid van de Europese Commissie’ verscheen eerst op Wynia's Week.