Er zijn twee ingrediënten die hier opvallen: het gaat om moslims en om seksuele uitbuiting. Het gaat ook om een praktijk die al jaren gaande is en die steeds onder tafel geveegd wordt door linkse actiegroepen, moslim-organisaties, bestuurders en de politie. En het is een probleem dat we ook in Nederland kennen met de ‘lover boys’ van Marokkaanse afkomst. Rapporten belanden vaak in de onderste la van het bureau. Wat is hier aan de hand?

Easy Meat

Peter McLoughlin schrijft in zijn boek Easy Meat dat het seksuele misbruik in Groot-Brittannië al sinds 2003 landelijk bekend was. En al eerder in de islamitische wijken van de steden. Hij schrijft dat tussen 1988 en 2003 dit misbruik van jonge meisjes bekend moet zijn geweest bij de politie, de sociale dienst, de pers en de academische wereld. In september 2012 besteedde Andrew Norfolk van The Times er een lang artikel aan. Dat ging met name over Rotherham. Al in 1996 deed de gemeente onderzoek naar de grooming gangs die bestonden uit Pakistaanse moslims. Begin 2015 sprak een hoge politieambtenaar al over tienduizenden slachtoffers van deze gangs. In 2014 verklaarde de Association of Chief Police Officers (ACPO) dat het aantal in de tienduizenden liep. Als dat klopt dan hebben we het al snel over 100.000 slachtoffertjes in de laatste 20 jaar, schrijft McLoughlin. Er zijn in die periode 177 mannen van veelal Pakistaanse afkomst veroordeeld. De eerste slachtoffers waren Sikh-meisjes in de Midlands. Later werden dat Britse blanke tieners met een gemiddelde leeftijd van 14 jaar. De jongsten waren 11.

De vraag is waarom deze gangs ongestoord hun gang konden gaan. Het antwoord ligt besloten in de waanzin van het afgedwongen multiculturalisme en de bijbehorende politieke correctheid waardoor iedereen zijn mond hield. McLoughlin is er duidelijk over, de diepere oorzaak is de ‘islamitische doctrine’, zowel in Groot-Brittannië als in Nederland. Hij trekt een aantal keren een parallel met Nederland waar we een vergelijkbaar probleem hebben met veelal Marokkaanse ‘lover boys’. McLoughlin is overigens positiever over de openheid in Nederland dan in Groot-Brittannië. Beide termen, ‘grooming gang’ en ‘lover boy’, dekken op geen enkele wijze de werkelijkheid van deze verkrachtingen. McLoughlin schrijft dat hij de details in zijn boek zo veel mogelijk wil weglaten om geen sensatieboek te publiceren. Dat valt te waarderen, en ik doe hier hetzelfde, maar de ervaringen van de meisjes zijn alleen maar als stuitend te beschrijven.

Niemand wilde praten

Vervolging van daders bleek vaak hopeloos ingewikkeld, de moslim-gemeenschap sloot zich als een schelp om de verdachten. De gangs intimideerden ouders, huizen van de meisjes konden in brand worden gestoken en ouders bedreigd met geweld of de dood. De meisjes zelf werden met verminking en de dood bedreigd, en geïndoctrineerd met het ‘racisme’-sjabloon.

Uit verklaringen van de meisjes blijkt dat een aantal van hen daadwerkelijk is vermoord. Andrew Norfolk, een journalist die bekend staat als zeer betrouwbaar en sinds lange tijd werkt voor The Times, kon voor zijn onderzoek geen enkele professional bereid vinden om met hem over dit probleem te spreken. Gedurende de periode 1988-2011 verscheen er nauwelijks één artikel per jaar over dit onderwerp.

In 2007 schreef de feministische auteur Julie Bindel voor The Times over de grooming gangs. Maar het onderwerp was zo taboe dat Bindels vervolgartikel geen kans meer maakte, noch in The Times, noch in The Guardian of The Independent. Ze publiceerde het in het veel minder invloedrijke Standpoint, een conservatiever blad. McLoughlin noemt haar terecht een roepende in de woestijn. Ze was de eerste die schreef over de laksheid van de politie in Yorkshire en Lancashire. Ze schreef over de moeders die zich organiseerden en zelf informatie verzamelden, terwijl de politie niets deed.

Channel 4

In 2003 was Channel 4 bezig met een documentaire in het programma Dispatches die ging over de moslim-grooming gangs. Maar in 2004 was de hele documentaire verdwenen onder druk van de West Yorkshire politie en linkse actiegroepen als Unite Against Fascism. De BBC zwichtte voor de druk van een mogelijke rel of de aanklacht van racisme.

De filmmaakster, Anna Hall, schrijft dat ze het ongelooflijk vond dat er mannen zijn die aan de lopende band meisjes verkrachten en dat iedereen deed of er niets aan de hand was. Later maakte ze Edge of the City waarin ze de Bradford-verkrachters eufemistisch als ‘overwegend Aziatisch’ beschreef. De première zou voor de verkiezingen plaatsvinden, maar de politie vroeg om uitstel tot na de verkiezingen. In de tussentijd probeerden de actiegroepen de film definitief van tafel te krijgen. Toen de film uiteindelijk twee jaar later werd vertoond reageerde de politie dat alles nu, twee jaar later, anders was. Hun eigen onderzoek had geen bewijs gevonden voor de uitbuiting van minderjarige meisjes.

In 2010, ruim na Channel 4, kwam de Serious Organised Crime Agency (SOCA) zelf met een film, My Dangerous Loverboy, die het verhaal vertelt van een jong meisje dat seksueel uitgebuit wordt door een oudere man en vervolgens als een seksslavin wordt verhandeld. Hoe je het ook bekijkt, schrijft McLoughlin, de film was een totale flop. In eerste instantie zou ze vertoond worden aan de doelgroep, maar in 2010 betreft dat alleen de onderwijzers en de politie. Tot op de dag van vandaag is de film nooit vertoond.

Groepsverkrachtingen op industriële schaal

Vanaf 2014 waren de Britse media gericht op Rotherham en kwam de seks-exploitatie uitgebreid aan bod in de media. In dat jaar kwam ook het rapport van Alexis Jay uit over Rotherham. Jay maakte een voorzichtige berekening dat ongeveer 1400 schoolmeisjes geronseld werden. Rotherham is een relatief kleine stad. McLoughlin had zijn boek in eerste instantie op het web gepubliceerd en schatte toen dat er landelijk 10.000 slachtoffertjes waren. Nu, na meer onderzoek, schat hij het op 100.000. Een raadslid in Rotherham schat het op 1 miljoen.

Kort daarna verscheen het onderzoek van Louise Casey. Casey’s rapport leidde ertoe dat de gehele bestuurslaag van Rotherham aftrad. Haar rapport loog er niet om: kinderen werden seksueel uitgebuit door mannen van Pakistaanse afkomst. Vanaf die tijd volgde het ene na het andere verslag in de pers. In 2015 kon David Cameron eindelijk toegeven dat de groepsverkrachtingen op industriële schaal voorkwamen.

Nederland

In vergelijking met Groot-Brittannië werden dit soort verkrachtingen in Nederland sneller bekend gemaakt. Frank Bovenkerk schreef er al over in 2004, in een artikel van het Willem Pompe Instituut. Carin Tiggeloven sprak er over op de radio in 2001. Emerson Vermaat schreef in 2008 over de rol van Marokkaanse immigranten in Nederland, België en Spanje. Wierd Duk schreef in 2017 in de Telegraaf over Craig Davis wiens dochter Rebecca was misbruikt.

Op dit moment hebben we een meer structureel monitoring onderzoek lopen door de nationaal Rapporteur Centrum Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen (CKM). Het CKM-rapport Daders van binnenlandse seksuele uitbuiting van mei 2023 analyseert 25 politieonderzoeken (2016-2019) met 25 daders en 39 slachtoffers. Een nogal beperkte populatie, maar de conclusie komt deels overeen met bovengenoemd Brits onderzoek. Daders hebben veelal de Nederlandse nationaliteit maar hebben een migratieachtergrond: Surinaams, Turks, Marokkaans. Het grootste deel (84 procent) heeft een criminele voorgeschiedenis.

De islam is de bepalende factor

Er wordt noch in Groot-Brittannië noch in Nederland een relatie gelegd met de islam, wat McLoughlin wel doet. De politie in Groot- Brittannië en Nederland registreert geen geloofsovertuigingen. Voor McLoughlin is de islam bepalend, niet ras of vage termen als ‘Aziatische of islamitische cultuur’. McLoughlin benoemt de olifant in de kamer die we nooit te zien krijgen; hij onderzoekt de waarden en verhalen uit de Koran, de Hadith en het leven van Mohammed. In 2024 verscheen in Nederland het eerste onderzoek van de Nationaal Rapporteur naar binnenlandse seksuele uitbuiting. Er zal ongetwijfeld meer volgen. Maar de islam speelt er geen verklarende rol in.

Peter McLoughlin, Easy Meat, Inside Britain’s Grooming Gang Scandal, New English Review Press, Londen 2016, 325 p.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Peter McLoughlin: Islam verantwoordelijk voor massaal misbruik van jonge meisjes in Groot-Brittannië verscheen eerst op Wynia's Week.

Die landen zagen ook niks in het gedoogbeleid dat minister van Justitie Dries van Agt (CDA) in 1976 door de Tweede Kamer wist te krijgen. Het idee was dat de handel in heroïne zwaarder moest worden bestraft, maar dat de huisdealer van wiet en hasj ‘gedoogd’ moest worden: dat wilde zeggen niet vervolgd. Gidsland Nederland klopte zichzelf op de borst; in het buitenland zouden ze kunnen leren van onze geniale oplossing van het drugsprobleem.

Narco’s

Jan Meeus, misdaadverslaggever van NRC, wijst veertig jaar later op het langetermijneffect van Van Agts spitsvondigheid. Coffeeshops mogen een product verkopen dat ze niet legaal kunnen inkopen. Die paradox heeft ertoe geleid dat de overheid een legale markt gecreëerd heeft die alleen door criminelen kan worden bediend. Het was de basis voor de groei en bloei van de georganiseerde misdaad en alle problemen vandien.

Meeus brengt die problemen in kaart in Narco’s in Nederland. Hij vertelt zijn verhaal aan de hand van de schilderachtige kopstukken die Nederland tot wereldmarktleider in xtc en tot Europese draaischijf van de cocaïnehandel maakten. Sommige ‘narco’s, zoals Dino Soerel en Ridouan Taghi, kennen we uit de krant, maar de meesten bleven – tot hun eigen opluchting – buiten de publiciteit. Ze kwamen uit Amsterdam, Alkmaar of Curaçao, maar ook uit plaatsen als Eersel, Heerlen, Breda of Leende.

De boodschap van Meeus – zelf Brabander van afkomst en bij aankomst in Amsterdam ‘verdwaald tussen de dealers, junks en straatcriminelen’ – is dat de samenwerking tussen de Brabantse xtc-producenten en de Amsterdamse groothandelaren in coke Nederland tot wereldleider in de drugseconomie hebben gemaakt.

‘Samenwerking’ is misschien wat eufemistisch uitgedrukt. Alleen al in 2014 werden 38 drugsbaronnen geliquideerd door branchegenoten. Maar ondanks de moordpartijen in Amsterdamse nachtclubs, op Brabantse woonwagenkampen en in roversnesten als Marbella, bediende Nederland vanaf 2000 driekwart van de wereldmarkt in xtc. Australië blijkt een van de belangrijkste afnemers, maar de synthetische drugs lenen zich ook uitstekend voor ruilhandel met de cocaïneproducenten in Colombia.

Achterlijk wingewest

We hebben het over een miljardenbusiness die heel wat vergt aan productiecapaciteit, aan de opbouw van internationale netwerken, logistiek, witwassen en het op afstand houden van politie en justitie. De kopstukken van Meeus reizen af en aan naar Dubai, Zuidoost-Azië, Noord- en Midden-Amerika, Marokko, West-Afrika, Turkije en de rest van de wereld. Hoe kwam het dan dat Brabant zo’n sleutelrol speelt?

Meeus geeft in de eerste plaats een historische verklaring. Brabant was van oudsher een achterlijk wingewest in een welvarend koninkrijk der Nederlanden. De afscheiding van België in 1839 zorgde voor een grens tussen twee stukken Brabant – en dus voor een markt voor smokkelaars. Die zorgden voor de broodnodige handel te midden van ploeterende keuterboeren, illegale jeneverstokers en andere kleine krabbelaars. De pastoor, de veldwachter en de magistraat keken de andere kant op. Het katholieke gedogen van Van Agt kon bogen op een eeuwenoude Brabantse traditie.

Van de alcohol ging het naar hasj en wiet en uiteindelijk naar xtc en crystal meth.

De drugsbazen begonnen hun criminele loopbaan meestal op zeer jonge leeftijd, vaak van vader op zoon. Iedereen kende elkaar, vaak vanuit de gevangenis. Meeus portretteert de bajes als de ideale netwerkplek voor het leggen van criminele contacten.

Daarmee komen we op een tweede verklaring: de haperende opsporing door foute beslissingen van de overheid. Meeus vertelt uitvoerig over de verwaarlozing van Brabant door de autoriteiten. De grootste blunder was het opheffen van de Unit Synthetische Drugs in 2005. Deze USD had een enorme kennis vergaard over hoe de hazen in Brabant liepen, maar die kennis ging verloren met de oprichting van een nationale recherche. De havens van Antwerpen en Rotterdam blijken nog altijd poreus genoeg voor de overslag van gigantische ladingen hasj, coke, xtc en de grondstoffen voor synthetische drugs.

Verwevenheid met bovenwereld blijft onbesproken

Meeus’ inventarisatie is even belangrijk als goed leesbaar. Een kleine kanttekening: hij laat de verwevenheid tussen onderwereld en bovenwereld vrijwel onbesproken. Tien jaar geleden werd Brabant opgeschrikt door een explosie van het gemeentehuis van Waalre en door bedreiging van burgemeesters op grote schaal. Die dimensie ontbreekt in Meeus’ verhaal, evenals de vraag waar de miljarden van de drugsbaronnen zijn gebleven. Zo hebben diverse Nederlandse banken een strafblad vanwege witwassen.

Jan Meeus: Narco’s in Nederland, Nieuw Amsterdam, 254 pagina’s, € 21,99

Hans Wansink is historicus en journalist en publiceert over boeken in Wynia’s Week. Hij was redacteur van NRC Handelsblad, Intermediar en de Volkskrant.

Wynia’s Week verschijnt altijd, drie keer per week. Het zijn de donateurs die dat mogelijk maken. Nog geen donateur? Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Hoe het gedoogbeleid van Dries van Agt Nederland tot narcostaat maakte verscheen eerst op Wynia's Week.

Wie is Frans de Wit? Frans de Wit heeft het geschopt tot een eigen arrest dat luistert naar zijn bijnaam ‘Papa Blanca’. In juni 1981 heeft de Hoge Raad bepaald dat ‘personen die formeel niet in dienst zijn van de rechtspersoon maar feitelijk wel een invloedrijke rol spelen in het beleid, als feitelijk leidinggever kunnen worden aangemerkt’. Vanaf dat moment is het ‘Papa Blanca-arrest’ belangrijke jurisprudentie. Criminelen kunnen zich niet langer verschuilen achter rechtspersonen en katvangers, maar zijn persoonlijk aan te pakken. 

Koppelbazen 

In de jaren zeventig wemelde het in ons land, maar ook in Duitsland en België, van de koppelbazen. ‘Handige’ jongens die de sociale wetgeving aan hun laars lapten en miljoenen wisten binnen te harken door premies niet af te dragen, maar in hun eigen zak staken. Daar werd vorstelijk van geleefd.  

Het duurde jaren eer sociale fondsen en uitkeringsinstanties in de smiezen kregen wat er aan de hand was. Toen politie en justitie werden geïnformeerd, bleek daar een enorm gebrek aan opsporingskennis op dit nieuwe fraudegebied te bestaan. 

Ondertussen bouwde Frans de Wit, telg uit een keurig net katholiek Schiedams gezin, waarvan de vader directielid was van een distilleerderij, aan zijn misdaadimperium, dat later door justitie zou worden gekarakteriseerd als ‘een maffia-achtig syndicaat’.  

Frans de Wit kreeg de bijnaam ‘Papa Blanca’ van collega’s uit de Rotterdamse onderwereld. Ook drie kornuiten met wie hij de business runde, gebruikten pseudoniemen, om zoveel als mogelijk onder de radar te blijven. Dit samenwerkingsverband noemden ze ‘Het Nut’. 

Meer dan een schelm 

De Rotterdamse journalist Ad van den Dool heeft over het fenomeen ‘Papa Blanca’ een schelmenroman geschreven, zoals op de achterflap van het ruim tweehonderd pagina’s tellende boek staat vermeld. Het woord ‘schelm’ heeft veel betekenissen, zoals bengel, deugniet, avonturier en ellendeling. Dat dekt de lading niet als het om Frans de Wit gaat.  

Het levensverhaal van deze bejaarde boef illustreert dat er in het leven van Frans de Wit maar één persoon belangrijk is: Frans de Wit zélf en niemand anders. Hij werd drugs-, gok- en seksbaas, valsemunter en fraudeur. Met graaien en snaaien en een enkele keer fysiek geweld wilde hij voorkomen hetzelfde lot te moeten ondergaan als zijn ouders die eens achteruit in welstand hadden moeten gaan. 

Het verschil met uitzendbureaus 

In het boek wordt de werkwijze van de koppelbaas in zijn algemeenheid uitgelegd. ‘Hij ronselt arbeidskrachten die bedrijven tijdelijk bij hem kunnen inhuren. Een bedrijf haalt zo alleen mensen binnen voor de periode dat ze echt nodig zijn. De tijdelijke krachten vormen een flexibele schil om de vaste personeelsbezetting. Handig op een deelproject, bij piekbelasting of tijdens seizoendrukte.’ 

Van den Dool constateert dat koppelbazen hetzelfde doen als uitzendbureaus, ‘met dit verschil dat de meeste uitzendbureaus een deugdelijke administratie voeren en zich aan wettelijke voorschriften houden, zoals het afdragen van loonbelasting, sociale premies en btw. Koppelbazen doen dat dus juist niet.’  

‘De mensen die voor koppelbazen werken, krijgen hun geld zwart en verdienen zo per uur aanmerkelijk meer dan dat ze in normale loondienst zouden krijgen.’  

Bundeling van opsporingskrachten 

Al in 1974 waarschuwt mr. W. H. Fokkema Andreae, de toenmalige voorzitter van de Kamer van Koophandel in Rotterdam, voor deze misstand die zich vooral in de haven zou voordoen.  

Jaren later als bij het GAK, het SFB en de Belastingdienst de ogen open gaan en administraties in beslag worden genomen en er aangifte wordt gedaan, weten ze bij het Rotterdamse politiekorps geen raad met alle paperassen. Die bizarre constatering zal uiteindelijk leiden tot bundeling van opsporingskrachten, hetgeen het begin van het eind betekent van het imperium van ‘Papa Blanca’. 

‘Geheimagent van Tito’ 

Schrijver deze herkent zichzelf ‘als figurant’ in het hoofdstuk ‘Karate Bob’, de bijnaam van de Joegoslavische geheimagent Slobodan Mitric die op 25 december 1973 in Amsterdam drie landgenoten doodschoot. De gevechtssportman zit bij Frans de Wit op dezelfde afdeling van bajes Esserheem opgesloten.  

De Amsterdamse recherche doet de drievoudige moord af als een afrekening in de Joegoslavische onderwereld. Dat is reden voor Mitric om in een boek aan te tonen dat hij wel degelijk geheimagent is. ‘Mitric heeft voor de ghostwriter die hij wil inhuren voor zijn levensverhaal vijfduizend gulden nodig’, lees ik in het pas verschenen boek van Van den Dool. ‘De Wit wil het wel voor Mitric financieren.’  

Het boek Geheimagent van Tito komt er uiteindelijk. Ik vervul mijn taak als ghostwriter onder het pseudoniem Carel Fred. Officiële uitgevers halen er de neus voor op. Het Centraal Boekenhuis weigert de verspreiding.  

‘Papa Blanca’ lost met veel geld de problemen op. Een drukker in Brabant gaat overstag. Het boek vindt in coffeeshops en sportscholen grif aftrek. Als misdaadverslaggever krijg ik een uniek inkijkje in de werkwijze van ‘de onderwereld’. Dat er lijnen zijn naar de bovenwereld.  

Frans de Wit kijkt terug op heel wat bajesjaren. In de biografie Papa Blanca laat hij weten nergens spijt van te hebben. In de epiloog van het boek rijdt de auteur met Frans de Wit door het Rotterdamse havengebied. Langs BP, Gulf, ICI, Shell en andere grote bedrijfsnamen. 

‘Papa Blanca’ kent geen enkele schroom. Geen bescheidenheid. Hij zette hier duizenden mensen aan het werk. Zwart. De crimineel pocht: ‘Wij hebben de Rijnmond gebouwd.’ 

Malafide uitzendbureaus 

Wat hem na meer dan veertig jaar het meest dwarszit, is dat alleen de koppelbazen zijn aangepakt door justitie. Van de talloze opdrachtgevers werd niemand vervolgd.  

Koppelbazen, zoals hij er een was, bestaan niet meer. ‘Malafide uitzendbureaus die arbeidskrachten werven uit Oost-Europa werken ook met schijnconstructies.’ Dat dan weer wel. Zouden de opsporingsdiensten er al achter zijn?  

Ad van den Dool, Papa Blanca, AGBU, Rotterdam, 2024, 240 pp., 21,99 euro.  

Theo Jongedijk is journalist. 

Wynia’s Week verschijnt altijd, twee keer per week. Het zijn de donateurs die dat mogelijk maken. Nog geen donateur? Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Ook al heeft Papa Blanca een eigen arrest, hij blijft gewoon een crimineel  verscheen eerst op Wynia's Week.

Sinds 1995 moeten de vorderingen van advocaten via reguliere banken verlopen, terwijl een deugdelijke boekhouding vereist is. Advocaten verwijzen in dit verband naar een brief van de procureurs-generaal uit 1995. Dat ‘herenakkoord’ is uitgewerkt tot de ‘Bruyninckx-richtlijnen’. Deze richtlijnen houden in dat de advocaat geen betalingen per kas mag verrichten of bedragen aanvaarden hoger dan 25.000 gulden en dat betaling van declaraties volledig giraal moet geschieden. Het is ook in principe verboden, hoewel de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) hierover niet echt duidelijk is, om girale betalingen uit belastingparadijzen en cash-betalingen te ontvangen.

Scherpe daling contante betalingen

Deze richtlijnen zijn sinds 2014 verwerkt in de Verordening op de advocatuur, de zogeheten Voda-regeling. Slechts in bijzondere gevallen, zo schrijft artikel 6.27 van de Voda voor, kan er nog met cash worden betaald; namelijk ‘indien feiten en omstandigheden dit rechtvaardigen’. Beloopt de contante betaling een bedrag van 5.000 euro of meer dan is overleg met de plaatselijke Deken verplicht. Sindsdien is het aantal contante betalingen scherp gedaald. Veel advocatenkantoren hebben volledig afscheid genomen van betalingen met cashgeld.

Toch ligt het soms gecompliceerd, laat Deken Taco van der Dussen in een interview met De Gelderlander (28 april 2023) weten: ‘Als Dekens doen we elk jaar onderzoek naar contante betalingen. Vorig jaar heb ik een aantal advocaten uitgenodigd bij wie het aantal contante betalingen opviel. Eentje had zich tientallen malen cash laten betalen. Maar wat bleek: ‘Die advocaat trad op voor Roma’s. Roma’s zijn soms vermogend, maar hebben meestal geen bankrekening en kunnen er vaak ook geen openen. Maar zwart geld aannemen kan niet, dan hang je …’ Sommige advocaten hebben om deze reden dit type cliënten niet meer in hun bestand.

Toch zijn er nog steeds advocaten die zich, willens en wetens, voor hun diensten laten betalen in natura. Zo kon een Amsterdamse advocaat, een zekere Mr. X, twee weken gratis verblijven in een vakantievilla op het Spaanse vakantie-eiland Ibiza die toebehoorde aan zijn vermogende cliënt. Op deze wijze wilde de cliënt een nog openstaande rekening van naar schatting 20.000 euro aan mr. X voldoen, die daarvan gretig en dankbaar gebruik maakte. Het feit is door een vroegere collega gemeld aan de plaatselijke Deken.

Voor mijn onderzoek in ‘De Zaak Ridouan T.’  kwam ik erachter dat Taghi over een vermogen zou beschikken van 500 miljoen, evenveel als het totale budget van het Openbaar Ministerie. Dit vermogen zou hij gestald hebben in Dubai, waar zijn gezin nog steeds woont. Zijn zoon Faisal, naar wie het verzoek om uitlevering is gedaan, zou dit vermogen beheren, na raadpleging en in overleg met de familie Taghi in Nederland. Dit opmerkelijke gegeven leidde bij mij tot de vraag door wie en hoe zijn advocaatkosten worden betaald.

Burger draait op voor advocaatkosten

De vraag heb ik voorgelegd aan Michael Ruperti, Taghi’s ex-advocaat. Hij liet mij weten hierover geen uitsluitsel te kunnen geven, want hij was gehouden aan zijn geheimhoudingsplicht. De vraag heb ik vervolgens voorgelegd aan strafadvocaat Peter Plasman. Hij kon mij niet vertellen hoe dit in het specifieke geval van Ridouan Taghi is geregeld, maar ik mocht ervan uitgaan dat betalingen van advocaatkosten, ook in het geval van vermogende drugscriminelen, door de gewone belastingbetaler worden betaald. Dergelijke betalingen door de overheid voor gemaakte advocaatkosten heten ‘toevoegingen’. De eigen bijdrage bij een toevoeging bedraagt 200 euro. Een advocaat bij megaprocessen tegen vermogende criminelen kan dus procederen op staatskosten, betaald uit de portemonnee van de burger.

Daar zitten wel limieten aan en het hoeft ook geen vetpot te zijn. Zo laat een advocaat weten: ‘Dan heb je soms verhoren van tien uur of langer. Als je het omrekent, krijg je 30 euro per uur. Bij een drugszaak zit je op 15 euro per uur. Daar moet je je reiskosten van betalen, je secretaresses, je ict, je kantoorpand: dan ben je verlies aan het draaien, hoor. Je moet ook nog een pleitnota schrijven. Voor een pro-formazitting krijg je niks, dat zit allemaal in die 800 euro. Ons uurtarief voor betalende cliënten ligt tussen 200 en 350 euro.’    

Verbod op cash-betalingen massaal overtreden        

Je zou zeggen dat sinds 2015 een en ander rond de betalingen goed is geregeld. Niets is minder waar. In een recent onderzoek, uitgevoerd door de Unit Financieel Toezicht Advocatuur, in opdracht van de gezamenlijke Dekens, werd de financiële administratie van de jaren 2018 tot 2020 van 45 strafrechtkantoren bekeken. Wat bleek? Vooral in de jaren 2018 en 2019 werden de tuchtregels rond cash-betalingen massaal overtreden. In 2020 nam het aantal cash-betalingen sterk af, mede door het aankondigen van het onderzoek.

De toenmalige Amsterdamse deken Evert-Jan Henrichs zegt hierover (NRC,31 juni 2022): ‘We hebben moeten constateren dat er een cultuur is ontstaan waarin onvoldoende is gelet op de regels rondom contante betalingen. En als toezichthouder op de advocatuur hadden wij daar misschien ook wel eerder tegen moeten optreden.’ Advocaten gaven voor het accepteren van contante betalingen de volgende redenen op. Familieleden zouden een inzamelingactie hebben gehouden om de advocaat te betalen of de cliënt werkte in een omgeving waarin contant geld de norm is. 

Opmerkelijk genoeg volgden er geen tuchtrechtelijke sancties. Evert-Jan Henrichs: ‘Dit onderzoek was thematisch en geen opsporingsonderzoek. Omdat de regels in zulke brede zin werden overtreden, maar de advocaten ook in brede zin tot inkeer zijn gekomen, hebben we besloten die zaken niet voor de tuchtrechter brengen. (…) De uitkomst van dit onderzoek en de aandacht voor het onderwerp kun je als waarschuwing zien. Zoals een agent iemand die geen licht op de fiets heeft ook niet altijd een boete hoeft te geven.’

Alweer die vergoelijkende, begripsvolle attitude, kenmerkend voor de houding van de achtereenvolgende toezichthouders ten opzichte van hun collega’s. Een ex-Deken liet mij niettemin weten dat van de 600 dossiers/klachten in zijn ambtstermijn er per jaar 200 zaken naar de tuchtrechter gingen, de rest werd opgelost door middel van een indringend gesprek, een schikking of een andere afdoening.         

Hoe controleer je het?

Niemand mag geld aannemen waarvan hij weet of had kunnen weten dat het uit illegale bron komt, is de mening van het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie. Dat geldt ook voor advocaten, ongeacht welke werkzaamheden zij daarvoor verrichten. Toch kan het OM in de praktijk weinig beginnen tegen verdachte betalingen aan advocaten, omdat die onder het schild van geheimhouding vallen. Een plaatselijke Deken kan wel onderzoek verrichten, maar zal dit pas doen wanneer er een verdenking bestaat. Of er wel of niet cash of in natura betalingen plaatsvinden is daarom moeilijk vast te stellen.         

In de zaak rond de ‘cash-betalingen’ hebben de Dekens aangekondigd in een paar gevallen ‘nader onderzoek’ te zullen doen. Ook gaan zij strenger toezien op strikte naleving van de regels rondom contante betalingen. Onder meer via bestaande toezichtinstrumenten zoals kantoorbezoeken en specifieke onderzoeken naar aanleiding van ontvangen signalen.

Nieuw is dat advocaten elk jaar zullen worden benaderd om vragenlijsten in te vullen, met daarin de expliciete vraag hoeveel cash in dat jaar is aangenomen. Als toezichthouder hoopt men beter in staat te zijn een vinger aan de pols te houden. Mocht blijken dat advocaten de lijst niet naar waarheid hebben ingevuld, dan zal men genadeloos zijn. Dan volgt zeker een gang naar de tuchtrechter. Maar hoe controleer je zoiets? vraag ik mij af.

Hans Werdmölder is auteur van het boek ‘De zaak Ridouan T. De loopbaan van een topcrimineel’.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!   

Het bericht Verdachte betalingen aan advocaten komen veel voor maar zijn moeilijk controleerbaar verscheen eerst op Wynia's Week.

De enig plausibele verklaring voor de ‘rol van malafide boodschapper’ die ik kan bedenken is dat Weski gedurende een langere periode is gechanteerd door Taghi en zijn familie. Dit wordt bevestigd door Het Parool op grond van versleutelde berichten in rechtbankverslagen. De krant onderzocht berichten uit de zogenoemde 26Mandel-zaak, die draaide om advocaat Youssef Taghi, de neef van Ridouan Taghi. Youssef Taghi werd afgelopen jaar veroordeeld tot 5,5 jaar celstraf vanwege de rol die hij speelde als doorgeefluik in een criminele organisatie. 

Maffiafamilie 

Weski zou ook in het bezit zijn geweest van een geprepareerde telefoon waarmee versleutelde berichten kunnen worden verstuurd. Vanaf het moment dat Ridouan Taghi in de Extra  Beveiligde Inrichting (EBI) zit, zouden een zoon en zus van hem advocaat Inez Weski onder druk hebben gezet om berichten door te spelen naar haar cliënt. Misschien goed om vast te stellen dat we te maken hebben met een criminele maffiafamilie. Opa Taghi stond al aan het hoofd van een drugslijn.  

RTL Nieuws meldt bovendien dat Weski informatie zou hebben doorgespeeld naar de Italiaanse maffiabaas Raffaele Imperiale. Hij woonde in Dubai toen Taghi daar ook verbleef. Ook Imperiale zit vast en heeft een kroongetuigendeal gesloten met de Italiaanse overheid. Zijn verklaring beslaat zeker 600 pagina’s.  

Imperiale speelde een sleutelkrol in een alternatief bancair systeem voor criminelen. Taghi zou blijkens ontsleuteld berichtenverkeer 17 miljoen tegoed hebben van Imperiale. In februari 2021 zou 2,5 miljoen euro in drie tranches per vrachtwagen vanuit Italië naar Nederland zijn vervoerd. Deze informatie  past bij de conclusie in een recent vonnis van de Amsterdamse rechtbank waarin wordt gesteld dat Imperiale, Taghi en diens zoon lid zijn van een criminele organisatie die zich onder andere richt op drugssmokkel en witwassen. 

Het is een bekend gegeven dat de Nederlandse misdaadbestrijders al jaren achter de feiten aanlopen. De ongelijke strijd van de recherche tegen de professionele criminelen is te vergelijken met een voetbalwedstrijd tussen FC Barcelona en IJsselmeervogels. Bij aanvang van de wedstrijd staan de amateurs al met 3-0 achter.  

Speciale wetgeving noodzakelijk 

Na de aanslag en moord op Peter R. de Vries op 6 juli 2021 liet de Italiaanse onderzoeksrechter Nicola Gratteri weten dat Nederland speciale wetten moet aannemen en daar geen tijd mee moet verspillen. De misdaadbestrijding vereist ook een totaalaanpak. In Italië kunnen spijtoptanten pas in aanmerking komen als kroongetuige nadat zij zes maanden in volledige afzondering zijn gehouden. Pas dan wordt gekeken in hoeverre hun volledige medewerking van nut kan zijn voor justitie.  

Om te voorkomen dat verdachten en veroordeelden tijdens hun rechtsgang hun criminele activiteiten voortzetten, heeft Nederland eind 2021 aangekondigd de wet- en regelgeving, naar voorbeeld van het Italiaanse 41Bis-regime, aan te scherpen. Hiervoor heeft de voormalige minister van Rechtsbescherming ook het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatie Centrum (WODC) van Justitie ingeschakeld.  

Deze strijd leidt onvermijdelijk tot morele dilemma’s. Nederland wil zich houden aan de Europese wet- en regelgeving, ook waar het gaat om de meest gevaarlijke criminelen. Mede vanwege reëel vluchtgevaar verblijven Taghi, Holleeder en andere zware criminelen  in de EBI te Vught. Zij mogen daar  met elkaar eten, sporten en luchten. Verdachten hebben ook recht op ongelimiteerde bijstand. Op grond van artikel 36 van de penitentiaire beginselwet kunnen ze ook met elkaar corresponderen. Volledige isolatie is niet mogelijk, onmenselijk en in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).  

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft Nederland, maar ook Italië, diverse keren op de vingers getikt. De reactie van de Italiaanse autoriteiten is  dat de georganiseerde criminaliteit met zware middelen moet worden bestreden. De maffiosi kunnen één uur per maand een aangewezen familielid zien, maar die ontmoeting wordt wel gefilmd en de bezoeker zit achter plexiglas. Deze familieleden mogen geen criminele antecedenten hebben. 

Gewone burger griezelt ook  

In een interview (NRC, 30 augustus 2008) zegt Inez Weski dat ze griezelt van een overheid die op allerlei manieren de burger bejaagt, beluistert en in de gaten houdt. Maar deze burger griezelt ook van het type criminelen als Taghi die door roeien en ruiten gaat, tot het vermoorden van mogelijke tegenstanders aan toe, wat hij ‘ze laten slapen’ noemt. En de gewone burger griezelt ook van topadvocaten als Weski die ervan wordt verdacht zich  te laten gebruiken en misbruiken door criminelen.  

‘Deze verdachten slijten advocaten sneller dan schoenen. Het interesseert ze ook geen bal wat het belang van een advocaat is’,  zegt Oscar Hammerstein in het tv-programma  Hart voor Nederland. Maar ook advocaten kunnen slijten. Begin dit jaar is Hammerstein definitief geschrapt van het tableau omdat hij als anoniem advocaat van Nabil B. zich niet heeft gehouden aan zijn geheimhoudingsplicht.  

De geruchtmakende arrestatie van Weski zet de verhoudingen tussen het OM en de advocatuur verder op scherp. Zo luidt de reactie van een collega-advocaat: ‘Een vrouw van 68 jaar in beperking flikkeren, afschuwelijk.’ Het proces van wat wordt genoemd framing plus de publieke veroordeling van advocaat Weski is al in gang gezet. Collega-strafadvocaat Peter Plasman heeft hiertegen bezwaar gemaakt in een tv-uitzending van Khalid & Sophie. Gevraagd om een toelichting, laat Plasman mij per mail weten: ‘Waar het mij om gaat is dat het OM in de media vertelt dat de verdenking stevig is maar dat hetzelfde OM de verdediging de mond snoert, die dan bijvoorbeeld niet mag zeggen dat dat wel meevalt of dat er iets anders aan de hand is.’  

In het algemeen wordt geaccepteerd dat advocaten die individuen bijstaan ‘amoreel’ te werk gaan. Ze behartigen de belangen van hun cliënt en houden daarbij in beginsel geen rekening met het algemeen belang. Deze amorele rol wordt gerechtvaardigd doordat het de autonomie van het individu vergroot. Bewust liegen mag echter niet. 

Advocaten moeten onafhankelijk, partijdig, deskundig en integer zijn. Ze hebben ook een geheimhoudingsplicht en het recht op verschoning. Een advocaat kan zich op het recht op geheimhouding beroepen, ook als hij of zij daarmee de waarheidsvinding in de weg staat.  Slechts bij hoge uitzondering kan hiervan worden afgeweken. Advocaten moeten zich echter niet inlaten met de belangen van familieleden van verdachten, dat raakt aan hun integriteit.  

Italiaanse lessen 

Een voor hand liggende vraag is of we de  fundamentele rechten van dit type verdachten moeten inperken? Nee, beslist niet.  Ik denk wel dat we met z’n allen minder naïef moeten zijn. De ‘Italiaanse lessen’ met doortrapte criminelen moeten ook beter worden toegepast. Dat houdt in dat de kroongetuige zeer serieus moet worden genomen. Hij kent immers de onderwereld van binnenuit en kan de ernst van de bedreigingen beter inschatten. Dat is met de kroongetuige in het Marengoproces, Nabil B., nadrukkelijk niet gebeurd. Het gevolg was de dramatische moord op zijn broer Ridouan. Een ‘verkeerde inschatting’ noemde het OM deze megablunder toen.  

Tijdens het proces moeten resoluut alle banden van de opgesloten verdachte met de buitenwereld worden afgesneden. Advocaten mogen zich niet laten gebruiken als ‘boodschappenjongen’ van familieleden en criminelen. De derde les is de crimineel keihard in de portemonnee te raken. Niets is onaanvaardbaarder voor een drugscrimineel dan om zijn geld en bezittingen te moeten afstaan. Laat die revenuen terugvloeien naar de gemeenschap, bij voorbeeld door middel van de financiering van een landelijke anti-drugscampagne.  

Hans Werdmölder is criminoloog en antropoloog. Hij is de auteur van het boek ‘De ongelijke strijd tegen de zware misdaad. Opsporing, bestrijding en vervolging’. Walburg Pers, 2023.  

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Strijd tegen zware misdaad vereist betere toepassing van Italiaanse lessen verscheen eerst op Wynia's Week.