De spreiding en populariteit van sporten is een intrigerend fenomeen. Socioloog Maarten van Bottenburg schreef er in 1994 zelfs een proefschrift over. Hij stelde vast dat al vaak is geprobeerd om de uiteenlopende ‘dichtheid’ van sporten te verklaren met behulp van de psychologie: door te kijken naar de aard van de sport en naar het karakter van een volk. Hoe vielen die met elkaar te rijmen? Waarom lijkt een Chinees geboren voor tafeltennis, een Japanner voor vechtsporten, een Amerikaan voor football en een Nederlander voor schaatsen?

‘Ik kan het niet glashard maken,’ zei Van Bottenburg in 1994 in een interview met de Volkskrant, ‘maar ik heb sterk de indruk dat we onze schaatstraditie enigszins overdrijven. Nederland was al vroeg bekend als schaatsland. Dat kwam niet alleen door het schaatsen zelf, maar vooral ook door de internationale bekendheid van de Nederlandse schilders die schaatsers afbeeldden. Ik heb veel Duitse tekeningen van bevroren plassen waarop het zwart ziet van de schaatsers, en ook in Frankrijk en Oostenrijk werd onmiskenbaar geschaatst. De afbeeldingen ervan bleven echter onbekend.’

Achterlijk en kleinburgerlijk

Nog een interessante kwestie die Van Bottenburg aan de orde stelde: waarom heeft zich wel het langebaanschaatsen in Nederland ontwikkeld en niet – bijvoorbeeld – het ijshockey? De sleutel, ontdekte hij, ligt in Engeland. Daar werden traditiegetrouw kortebaanwedstrijden gehouden, net als in Nederland. Tot jonge adelijken een wedstrijdvorm bedachten waarbij het gaat om de gereden tijd. ‘Het publiek kon niet meteen aan de wedstrijd zien wie de winnaar was, het waren geen man-tegen-man-gevechten meer. Je zou zelfs kunnen zeggen dat uit de nieuwe regelgeving voor het schaatsen een zeker dedain sprak ten opzichte van het publiek.’

Doorslaggevend was vervolgens de legendarische sportpionier Pim Mulier (1865-1954). Hij bezocht een handelsschool in Engeland, promootte het langebaanschaatsen in Nederland en bedacht in 1893 een schaatstoernooi met vier afstanden: de WK allround. Over kortebaanwedstrijden werd steeds vaker op neerbuigende toon gesproken: dat was slechts ‘volksvermaak’. Van Bottenburg: ‘Langebaanschaatsen, dat was onderscheidend, dat was sport, een nieuw woord toen. Vergeet niet dat huizenhoog tegen de Engelsen werd opgekeken. De lokale vermaken werden steeds meer geassocieerd met achterlijk en kleinburgerlijk.’

Langebaanschaatsen is in Nederland geen elitaire sport gebleven – ‘sociale stijgers’ haakten na verloop van tijd af, waardoor tevens de internationale verspreiding stagneerde – maar is ook nooit een stedelijke arbeiderssport geworden. De kampioenen, signaleerde Van Bottenburg, komen nog steeds uit kleine plaatsen, uit de polder, terwijl bijvoorbeeld de echt grote voetballers meestal een grootsteedse achtergrond hebben.

Cruciale schaatsweekenden

Laten we in dit verband niet de twee cruciale schaatsweekenden uit de winter van 1966 vergeten, nu zestig jaar geleden. De Sovjet-Unie, Noorwegen, Zweden en Finland deelden destijds de lakens uit in de internationale schaatswereld; in onze contreien stelde de sport niet zo heel veel voor. Op de Olympische Winterspelen had nog nooit een Nederlandse langebaanschaatser een gouden medaille gewonnen.

Bij het Europees kampioenschap in het Deventer IJsselstadion (22 en 23 januari 1966) en het Wereldkampioenschap in Göteborg (19 en 20 februari) werd alles anders. Langebaanschaatsen leek opeens een sport waarbij het alleen nog maar draaide om Nederlanders. Twee, om precies te zijn: Kees Verkerk, zoon van een caféhouder uit Puttershoek, en Ard Schenk, een boerenjongen uit de Anna Paulownapolder.

Schenk werd in Deventer Europees kampioen, mede dankzij zeges op de 1.500 en 5.000 meter; Verkerk, die viel op de 10.000 meter, werd tweede. Op het WK in Göteborg wisselden ze van plek: Verkerk won de 1.500, 5.000 en 10.000 meter en werd wereldkampioen; Schenk werd tweede. Als ‘Ard & Keessie’ stuwden ze het schaatsen naar ongekende hoogte. Met een kijkdichtheid van 75 procent eindigde het EK zelfs in de kijkcijfertoptien van 1966, niet ver achter Wim Sonneveld, Willem Duys en Dorus.

Het Nederlandse schaatssucces van 1966, zo werd later vastgesteld in Andere Tijden, was tevens de voorbode van een nieuw sportfenomeen: het Oranjelegioen. ‘Her en der werden in Deventer al oranje mutsen gedragen, wat in de jaren erna massaal door de Nederlandse schaatssupporters werd overgenomen. In 1974 zou dit verschijnsel zich naar het voetbal verplaatsen tijdens het WK in West-Duitsland. De oranjegekte begon dus niét bij het voetbal, maar bij het schaatsen.’

Vanaf de Winterspelen van 1968 in Grenoble werd ook Olympisch goud voor Nederlandse schaatsers heel gewoon: Verkerk zegevierde op ‘zijn’ 1.500 meter en bij de vrouwen waren er gouden ritten van Carry Geijssen (1.000 meter) en Ans Schut (3.000 meter). In 1972, op de Winterspelen in het Japanse Sapporo, brak Schenk vervolgens alle records: hij won zowel de 1.500, de 5.000 als de 10.000 meter. Als blonde schaatsgod werd hij bijgeschreven in de olympische annalen.

Miljoenenbusiness

In Nederland – en alléén in Nederland – groeide langebaanschaatsen in de decennia daarna uit tot een miljoenenbusiness, gedreven door commerciële teams, intensieve sponsoring, lucratieve uitzendrechten en aanzienlijke investeringen in innovatie en talentontwikkeling. We werden zo tevens het enige land ter wereld met een brede groep rijke profschaatsers.

Ard & Keessie, tachtigers inmiddels, die zelf in hun sportieve gloriejaren weinig meer dan een onkostenvergoeding kregen, zijn er nog altijd getuige van.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Is schaatsen een sport met oer-Nederlandse wortels? Vergeet het maar verscheen eerst op Wynia's Week.

Voor degenen die menen dat we in een duister tijdperk leven: de jaren zeventig van de vorige eeuw waren ook heus geen lolletje. Neem het jaar 1972. Vietnam sputterde na. Watergate begon. Er waren vliegtuigrampen. De Rote Armee Fraktion en de IRA hielden huis. En dan waren er nog de aanslagen op de Olympische Spelen in München. Een terreurgroep genaamd Zwarte September gijzelde elf mannen van het Israëlische olympische team. Sterke mannen die in de kracht van hun leven stonden en werden vermoord. De terroristen eisten dat zo’n driehonderd Palestijnse gevangenen werden vrijgelaten door Israël, maar dat land gaf geen strobreed toe. Saillant was dat de aanslagplegers zowel met neonazi’s als radicale linkse groeperingen contact hadden: les extrêmes se touchent.

Ook al las ik nog geen kranten en moest ik bijtijds naar bed, ik kreeg er toch het nodige van mee als achtjarige knaap. Het was hondsbrutaal wat die terroristen uithaalden. Notabene op een sportevenement waar de olympische gedachte centraal zou moeten staan. De Duitsers hadden nog wel zo hun best gedaan om de schande van de Hitler-spelen van 1936 weg te poetsen. Het moesten ‘serene Spelen’ worden. Daar zat gelijk een deel van het probleem. De beveiliging in het olympische dorp was ondermaats. Toen er moest worden ingegrepen, gebeurde dat door een amateuristisch Beiers politiekorps in plaats van een anti-terrorisme-eenheid (als die al bestond) of het leger. Om imagoschade te voorkomen, zag de Duitse overheid liever geen Germaanse laarzen over de olympische campus stampen. 

Terreur in beeld

De gebeurtenissen maakten op mijn ouders en miljoenen anderen des te meer indruk omdat er beeld was bij de terreur. In de kranten stonden foto’s van gijzelaars en gijzelnemers – met automatische geweren in de aanslag. Wie Amerikaanse televisie kon ontvangen, zag het live op tv. Over die media-aandacht gaat September 5.

September 5 volgt een team van ABC Sports dat toevallig is ingekwartierd vlakbij de plek des onheils: het appartementencomplex waar de Israëlische delegatie is gehuisvest. Om praktische redenen en uit scoringsdrift spelen de Amerikaanse sportjournalisten een leidende rol in de berichtgeving.

September 5 is niet de eerste speelfilm over de aanslagen in München. In 2005 kwam Munich uit van Steven Spielberg. Dat was een ouderwetse wraakfilm: een team van de Mossad spoorde de nog in leven zijnde daders en handlangers op om ze stuk voor stuk te liquideren. September 5 richt zich volledig op de rol van de journalisten. Daardoor ligt minder nadruk op de slachtoffers en de gruwelijkheid van de daden (een Israëlische gewichtheffer werd gecastreerd), maar het is nu eenmaal het gekozen perspectief en dat wordt vakkundig uitgevoerd.

De film kent een bescheiden cast. Wie de hoofdrolspeler is in dit drama, is niet helemaal duidelijk. Is het de Duitse tolk Marianne Gebhardt (Leonie Benesch) die nog even fijntjes aan het oorlogsverleden van haar ouders wordt herinnerd? Of toch de ambitieuze jonge Geoffrey Mason, die voor het eerst de regie in de control room mag nemen – een fraaie rol van John Magaro. Het doet er ook niet zoveel toe. Waar Munich een spektakelstuk was, is dit in allerlei opzichten een kleine film. Allereerst is het verfrissend dat hij kort is: 1 uur en 35 minuten. Vergelijk dat eens met het gelijktijdig uitgekomen The Brutalist, daar mag je 3 uur en 34 minuten voor op je stoel blijven zitten. Hopelijk stuurt de hoofdredactie van Wynia’s Week me daar niet naartoe!

September 5 speelt zich af binnen een tijdvak van twee of drie dagen (langer duurde het hele gebeuren niet), grotendeels in de regiestudio en montagekamer. Buitenlicht wordt mondjesmaat toegelaten, dat maakt de film donker, intiem, claustrofobisch.

Eerlijk gezegd heb ik lang gedacht dat de hoogtijdagen van de bioscoopfilm achter ons lagen. Hoe kun je opboksen tegen series op streamingdiensten als Netflix waar de verhaallijnen complexer mogen zijn en karakters dieper kunnen worden uitgewerkt? Maar dit is de tweede geslaagde film die ik in korte tijd zag. In mijn recensie van A Complete Unknown prees ik het feit dat alle muziek live op de set was gespeeld. Ik meen een tendens waar te nemen. Films worden waarheidsgetrouwer en creëren zo een gevoel van authenticiteit bij de kijker. In September 5 is gebruikgemaakt van originele footage van ABC Sports. Er is door de makers minutieus vooronderzoek gedaan om alles zo perfect mogelijk na te bootsen.

Potentieel lesmateriaal

Ook op gebied van acteren zijn stappen gezet. Generaties Britse en Amerikaanse acteurs hebben zich kunnen uitleven in Duitse of Franse rollen met sappige accenten, waardoor die films bij nader (in)zien een hoog ‘Allo ‘Allo!-gehalte hebben. Veel beter is het om een buitenlandse acteur in te huren en te ondertitelen. Nu hoor ik u sputteren: ja, maar in sommige landen zijn ze niet gewend om ondertitels te lezen. Nou, dan leren ze dat verdorie maar eens!

In September 5 is het in elk geval perfect gedaan. De crew van ABC Sports spreekt uiteraard onderling Engels, ook al zit er een verdwaalde Fransman tussen, maar op de momenten waar de voertaal Duits is, wordt in ‘echt’ Duits gesproken en ondertiteld.

Deze film zou lesmateriaal kunnen zijn op scholen voor journalistiek. Hoe ver ga je als televisieteam als je met je neus op wereldnieuws zit? Nou: vér. Een crew-lid wordt met een neppasje het afgesloten olympisch dorp binnengesmokkeld om tapes uit te wisselen met een cameraploeg die daar illegaal staat te filmen. Maar is het verantwoord om alles in beeld te brengen? Wat als er iemand on colour tv wordt doodgeschoten? Wat betekent dat voor familieleden? De terroristen hebben niet voor niets de Olympische Spelen uitgekozen – een geweldig podium. Speel je ze dan als massamedium niet in de kaart door uit te blijven zenden? Het team is zich bewust van de morele dilemma’s, maar neemt toch elke keer dezelfde afslag: doorgaan met filmen.

Als de Duitsers een stel sluipschutters op de daken zetten om een doorbraak in de gijzeling te forceren, is de sportzender er weer als de kippen bij, want het portofoonverkeer van de politie is afgeluisterd. Zo wordt de hele politie-operatie blootgelegd voor miljoenen Amerikaanse televisiekijkers. Pas gaandeweg realiseert regisseur Mason zich dat ABC Sports ook in het olympisch dorp is te zien. De terroristen kijken gewoon mee en de operatie mislukt. Bloedstollende scène!

Het verhaal leidt naar een natuurlijke climax: de bevrijdingsactie op een vliegveld waar de gijzelaars in helikopters heen zijn gebracht. Een boel geknal in het duister. Dan komt het – onbevestigde – bericht dat alle gijzelaars zijn bevrijd. Moeten ze checken of meteen het nieuws brengen? Straks gaat een andere zender er met de scoop vandoor. Uiteraard kan men het niet laten. Opluchting als toch de bevestiging komt van de autoriteiten. Alleen… blijkt dit niet te kloppen. In werkelijkheid zijn alle nog overgebleven negen gijzelaars gedood. De crew is ontdaan. Geoffrey Mason verlaat beduusd het pand, maar niet nadat hij de complimenten heeft gekregen van zijn baas voor zijn voortreffelijke werk. Aldus eindigt deze intrigerende film.

Nederlandse journalisten

In de research voor dit artikel heb ik wat oude kranten erop nageslagen. Dat kan tegenwoordig gemakkelijk met het online archief Delpher. Thuis hadden we een abonnement op De Telegraaf en ik was benieuwd wat mijn ouders in die dagen lazen. Op 6 september 1972 kopte De Telegraaf over de volle breedte van de voorpagina: GIJZELAARS BEVRIJD EN VIER TERRORISTEN DOOD – Meesterzet Duitse politie redt Israëlische atleten. Een canard van jewelste! De Nederlandse journalisten waren er net zo ingestonken als de verslaggevers van ABC Sports. Of ze waren te gretig geweest om nieuws te brengen – dat kan natuurlijk ook.

Stan de Jong is schrijver en journalist. Hij schreef biografieën van Neelie Kroes (met Koen Voskuil) en mr. Theo Hiddema en was redacteur van HP/De Tijd en Nieuwe Revu.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in 2025? Hartelijk dank!

Het bericht De olympische tragedie van 1972 als newsroom-thriller: donker, intiem en claustrofobisch verscheen eerst op Wynia's Week.

Khelif en Lin zijn niet transgender in de gebruikelijke zin des woords. Voor zover we nu weten – ze geven zelf geen opening van zaken – zijn ze allebei mannen die als baby ter wereld kwamen zonder uitwendig mannelijk geslachtsorgaan. Daardoor zijn ze kort na de geboorte misgendered, tot meisje bestempeld en als zodanig opgevoed.

Een V in het paspoort

Dit is een bekende genetische afwijking, die weliswaar heel zeldzaam is, maar onder vrouwelijke topsporters veel vaker voorkomt omdat die een fors prestatievoordeel oplevert. Zulke intersekse-mannen hebben het kenmerkende XY-chromosoompaar (vrouwen hebben XX) en door hun inwendige testes een mannelijke testosteronproductie, die veel hoger is dan die van vrouwen.

Het Internationaal Olympisch Comité laat zulke intersekse-mannen aan vrouwencompetities deelnemen, omdat het weigert de deelnemers een seks-test af te nemen; het IOC checkt alleen of de sporter een V in het paspoort heeft staan.

Dit laffe wegkijken door het IOC sluit naadloos aan bij het hedendaagse westerse dogma dat gender slechts een sociale constructie is, en bij het bagatelliseren van de biologische verschillen tussen man en vrouw. In menig land is van sekse veranderen nog slechts een administratieve handeling die zonder enige medische check resulteert in het veranderen

van de M in een V in het paspoort (of vice versa). Zelf-identificatie moet immers leidend zijn: wie zegt zich vrouw te voelen, ís vrouw. De moderne gender-fluïde mens mag daarbij niet gehinderd worden door ongemakkelijke medische en biologische feiten. Vrouw-zijn is in de dogmatiek van de translobby zoiets als de Heilige Geest: die kan indalen in elk individu dat zich tot het enige ware geloof bekent.

Het tij keert

Wie oppert dat dit in de praktijk tot problemen zal leiden, wordt door een buitengewoon assertieve en onverdraagzame lobby meteen weggezet als transhater en male chauvinist pig of TERF (Trans-exclusionary radical feminist). Dat heeft in de Angelsaksische wereld groteske vormen aangenomen, maar in Nederland kunnen ze er ook wat van.

De uit de hand gelopen epidemie van pubers die een onomkeerbaar medisch traject voor geslachtsverandering ingaan is een aspect van deze gekte dat recent veel aandacht kreeg, en waar het tij nu hopelijk aan het keren is.

Zedendelinquenten

Twee andere aspecten die door de translobby altijd honend werden afgedaan als spookverhalen, zijn de aantasting van veilige omgevingen voor vrouwen en de vrouwensport. Ranzige mannen dringen nu kleedkamers voor vrouwen binnen om zich daar om te kleden – als het daar bij blijft – en kunnen daaruit niet verwijderd worden door beheerders. Want je bent zo vrouw als je je voelt, nietwaar? Dan moeten die andere vrouwen maar niet kijken.

Jezelf als vrouw identificeren wint ook aan populariteit onder zedendelinquenten. Die ontdekken na arrestatie ineens hun innerlijke vrouw, en eisen dan in een vrouwengevangenis geplaatst te worden. De staat betaalt uiteraard ook alle medische kosten van het transitietraject als de veroordeelde verkrachter of pedofiel daar voor kiest. Dit zijn nu nog incidenten, maar naarmate dit bekender raakt onder criminelen en andere randfiguren – en hun advocaten – kan ook dat epidemische vormen gaan aannemen.

Mannen komen medailles ophalen bij de vrouwen

Ook het idee dat transgender vrouwen – biologische mannen, dus – zich zouden aanmelden voor topsportevenementen voor vrouwen, werd door de translobby weggehoond als een transfoob spookverhaal. Hoe vaak zou dat nou helemaal voorkomen, dat een mannelijke topsporter in transitie gaat en bij de vrouwen de medailles komt ophalen?

Zoals nu blijkt, best vaak. Inmiddels zijn er legio voorbeelden van sportevenementen waar dit is gebeurd. Het verschilt per sport, maar in sommige disciplines (wielrennen, zwemmen, gewichtheffen) is het verschil tussen mannen en vrouwen zo groot, dat je bij de mannen echt geen top geweest hoeft te zijn om bij de vrouwen op het podium te komen.

Transvrouw wordt nooit een echte vrouw

Wat betreft sportprestaties is hét grote verschil tussen mannen en vrouwen het doormaken van de mannelijke puberteit. Vóor de puberteit is er wat dat betreft nauwelijks verschil tussen jongens en meisjes. Maar vanaf een jaar of twaalf, dertien beginnen de testes bij een jongen overvloedig testosteron te produceren, onder invloed waarvan in de jaren daarna het hele lichaam qua spieren, botten en uithoudingsvermogen uitgroeit tot het mannelijke niveau, wat duidelijk boven dat van vrouwen ligt.

Dit voordeel is permanent: ook als een man volledig in transitie gaat, inclusief onderdrukking van de testosteronproductie en chirurgische aanpassingen, behoudt hij een flink deel van die voorsprong. De mannelijke verbouwing van het lichaam in de puberteit is voor een groot deel niet terug te draaien. Ook daarom wordt een transvrouw nooit een echte vrouw, anders dan de woke-dogmatiek ons wil doen geloven.

Zoals gezegd, Khelif en Lin zijn geen transgenders, hebben het volledige voordeel van een mannelijk doorgemaakte puberteit plus een blijvend hoog, mannelijk testosteronniveau. Daarom zien ze er ook gewoon uit als mannen.

Het verschil tussen man en vrouw is bij boksen – en andere full-contact vechtsporten – het grootst van alle sporten. Bij gelijk lichaamsgewicht is het verschil in pure kracht in het bovenlichaam ongeveer een factor twee, maar de doorsnee man kan van nature twee en een half keer zulke harde klappen uitdelen als een doorsnee vrouw. Daarom komen in het vrouwenboksen vrijwel geen knock-outs voor, terwijl die in het mannenboksen schering en inslag zijn.

Iedereen die zelf een vechtsport beoefend heeft, is zich bewust van het enorme voordeel dat een man heeft ten opzichte van een vrouw. In sportscholen trainen mannen en vrouwen – zeker op recreatief niveau – vaak gezamenlijk en sparren ook tegen elkaar. Dat kan, omdat elke man die geen psychopaat is, zich acuut bewust is van de grenzen die hij bij sparren tegen een vrouw niet mag overschrijden.

Woke-drammers beknotten kansen van vrouwen

Slechts de transideologen achter hun toetsenborden die deze ervaring niet hebben, juichen de beschamende vertoningen toe die in de Parijse boksring hebben plaatsgevonden. Mannen die vrouwen aftuigen in de ring, heel Olympisch en emanciperend. Overigens klagen vrouwelijke boksers al langer over de invasie van hun toernooien door intersekse mannen. Dat is ook de reden dat bij de laatste twee wereldkampioenschappen, in 2022 en 2023, wel seks-testen gedaan werden, waarbij Khelif en Lin door de mand vielen en in 2023 gediskwalificeerd werden. Het IOC wil dat allemaal niet weten en kijkt de andere kant op, waar die V in hun paspoorten staat.

Het is opnieuw een voorbeeld, hoe woke-drammers onder het hypocriete vaandel van radicale inclusie en gelijkheid het tegenovergestelde bereiken: in dit geval het beknotten van de rechten en kansen van vrouwen.

Van wetenschapsjournalist Arnout Jaspers verscheen De Klimaatoptimist, over energietransitie in Nederland. Het boek is HIER te bestellen. Informatie voor media en boekhandel: info@blauwburgwal.nl

WYNIA’S WEEK ligt iedere woensdag- en zaterdagmorgen bij u op de mat. De donateurs maken dat mogelijk. Wordt u ook donateur? Dat kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Nieuwe Olympische sport: mannen die vrouwen aftuigen in een boksring verscheen eerst op Wynia's Week.

De voorstelling schoot sommige christenen en politici in het verkeerde keelgat. Van orthodoxe christenen die tegen travestieten en transgenders zijn, is dat wellicht te begrijpen, maar ook progressievere gelovigen tekenden protest aan. Nu zou ik de performance zelf ook onsmakelijk noemen, puur om esthetische redenen, maar esthetiek is niet relevant in de kunst wanneer het om woke gaat.

Een muurschildering kan niet heilig zijn

Tweede Kamerlid Don Ceder van de ChristenUnie typeerde de voorstelling als ‘ontheiliging’. Hij zag daarbij over het hoofd dat het ging om een parodie op een muurschildering die – hoe fantastisch mooi ook – in christelijke zin moeilijk heilig kan worden genoemd. De ontheiliging heeft waarschijnlijk meer te maken met de parodie op zichzelf: Jezus en zijn volgelingen uitgebeeld door dragqueens, een trans model en een halfnaakte zanger. Is de ChristenUnie daarmee tegen travestieten of transgenders? Of is dat niet het geval, zolang Jezus maar niet als ‘zoiets walgelijks’ wordt weggezet?

Details over Jezus’ seksuele geaardheid en genderidentiteit zijn helaas moeilijk vast te stellen, want betrouwbaar bronnenmateriaal over zijn leven is schaars. Algemeen wordt verondersteld dat hij een vrijwillig celibataire man was. Hoewel bijvoorbeeld het prachtige schilderij Magdalena Penitente van Domenico Tintoretto en de bijzondere rol van Maria Magdalena in het leven van Jezus ook de vraag zou kunnen oproepen of Jezus wellicht homoseksueel is geweest. We zullen het nooit weten.

Ceder vindt het laf ‘dat (opnieuw) christenen het mikpunt zijn van bespotting’. Daar is niks lafs aan. Alles mag worden bespot, dat is zelfs een goede zaak. De monotheïstische religies genieten op dit punt allerlei privileges die het seculiere humanisme niet heeft.

Gelukkig erkent Ceder dat de parodie juridisch toelaatbaar is en moet zijn. En, zegt hij op X: ‘Als je echt moedig en risqué wilt zijn en de vrijheid van expressie wil benadrukken, had je ook andere religies kunnen bespotten. Denk aan de islam of hindoeïsme etc.’

Christendom hoeft niet ontzien

Inderdaad. Met name de islam wordt onmiskenbaar ontzien als het gaat om bekritisering en bespotting. Ceder heeft gelijk wanneer hij stelt dat islam het eerste mikpunt van religieuze bespotting zou moeten zijn, maar dat hoort niet te leiden tot het ontzien van het christendom. Ceder flirt op X overigens slechts kort met de gedachte om het vizier op de islam te richten, want hij snapt ‘heel goed waarom’ dat niet gebeurt en hij ‘moedigt dat ook niet aan’.

Het aardige is dat de wokisten in de organisatie van de Olympische Spelen hier een koekje van eigen deeg krijgen. Ik kan me niet herinneren dat christenen eerder zo hoog van de toren bliezen in bewoordingen die ook door moslims worden gebruikt wanneer de islam wordt bespot.

PVV-leider Geert Wilders sloeg de spijker beter op z’n kop dan Ceder. ‘Wat heeft deze woke onzin in hemelsnaam met de Olympic Games te maken?’ vroeg hij zich af op X. Vervolgens raakte hij de kern van het probleem: ‘So mocking Christianity is ok but when I publish some Muhammad cartoons the left cries blasphemy and radical imams issue fatwas. Double standards of the worst kind.’

VVD-Tweede Kamerlid Ulysse Ellian liet zich op X in soortgelijke bewoordingen uit: ‘Leuk of niet, de essentie van vrijheid van expressie is dat je andermans religie belachelijk mag maken en over smaak valt gelukkig te twisten. Punt is natuurlijk wel dat men dit niet durft te doen met Mohammed of de Koran want dan was de wereld letterlijk te klein geweest…’

Dat is een verschil met wat Ceder zegt. Wilders en Ellian vinden niet dat het christendom, of welke religie dan ook, ontzien moet worden. Spot hoort bij het vrije woord. Wel lijken Ceder, Wilders en Ellian elkaar te vinden als het gaat om hun vermoeden dat de organisatoren van de Olympische Spelen hun leven niet zeker waren geweest als de parodie betrekking had gehad op Mohammed en zijn volgelingen. Frankrijk zou dan vermoedelijk te maken hebben gekregen met een nieuwe aanslagenreeks door islamitische terroristen. 

Een politiek-ideologische uiting

De parodie op de muurschildering van Leonardo da Vinci was een politiek-ideologische uiting. Waarschijnlijk moesten LHBTIQ+-belangen prominent en herinneringswaardig in beeld komen bij de opening van de Olympische Spelen. Esthetisch verantwoord hoefde de voorstelling niet te zijn: de vele politiek correcte kijkers zouden sowieso wel klappen en juichen.

Tony Estanguet, de voorzitter van het organisatiecomité, zei tegen Sky Sports dat het zijn bedoeling was ‘reflectie aan te wakkeren’. ‘En tegelijkertijd wilden we een scène creëren waarin onze waarden en principes naar voren kwamen. We wilden een duidelijke boodschap meegeven. Natuurlijk hebben we het internationale karakter van de Spelen in acht genomen. Maar dat gezegd hebbende: het is een Franse ceremonie voor de Spelen in Frankrijk. We hebben in Frankrijk vrijheid van meningsuiting en dat wilden we uitdragen.’

Maar als Estanguet en zijn organisatiecomité zo graag de Franse vrijheid van meningsuiting wilde uitdragen, waarom kozen ze dan níet voor het tonen van de Mohammedcartoons van Charlie Hebdo, het nota bene in Parijs gevestigde satirische weekblad waarop in 2015 een bloedige islamitische aanslag werd gepleegd met twaalf doden? 

Uit pure angst. Wat wat we zagen bij de openingsceremonie was niet het uitdragen van de vrijheid van meningsuiting, maar het zwichten voor agressieve minderheden. Wat eigen is aan het Westen mag maximaal worden bespot, maar het vreemde niet. Of concreter: het christendom mag met de vloer worden gelijkgemaakt, maar over de islam geen kwaad woord. Wilders en Ellian hebben gelijk: dat is een dubbele standaard.

Van Bart Collard verscheen in 2023 ‘Het recht op misinformatie’. Het boek is overal te koop en te bestellen, zoals ook in de winkel van Wynia’s Week. Kijk HIER.

De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Olympische parodie getuigt van een dubbele standaard verscheen eerst op Wynia's Week.

Voordat de uitgestelde Olympische Spelen van 2020 doorgang vonden in Tokio, lieten de opiniepeilingen in Japan zien dat 83% van de bevolking dat niet wilde. Maar ze gingen toch door, met het argument dat er al zoveel aan was uitgegeven dat het zonde zou zijn om ze niet door te laten gaan.

Dit argument is natuurlijk complete onzin: het suggereert dat het geld niet verspild is nu de Spelen wel doorgaan.

De verliezer is de belastingbetaler

In zekere zin wordt geld nooit volledig verspild, omdat het even moeilijk valt samen te persen als een vloeistof. Wat verspilling is voor sommigen of, in dit geval, voor velen, is winst voor anderen, dat wil zeggen voor aannemers, adverteerders, allerlei soorten lobbyisten, enzovoort. De verliezers zijn de belastingbetalers.

Niets had dit beter kunnen symboliseren dan een dwaze openingsceremonie in een bijna leeg stadion met zitplaatsen voor 68.000 mensen, met een opgewondenheid die even eerlijk en oprecht was als het applaus na een toespraak van een communistische dictator, terwijl buiten duizenden mensen protesteerden, ondanks het risico Covid-19 op te lopen, tegen de hele corrupte handel.  

Verkwisting en ontaarding

We moeten onszelf niet de luxe of het gemak gunnen om de schuld voor het debacle af te schuiven op de pandemie. De pandemie heeft alleen maar de sluier weggetrokken van het afschuwelijke gezicht van dit soort wereldwijde sportevenementen. Ze hebben iets inherent ontaards; ze zijn zowel verkwistend als destructief voor de intelligentie en het karakter van mensen.

Natuurlijk is sportverdwazing niets nieuws; Marcus Aurelius vertelt ons dat zijn leermeester hem zei niet naar de wedrennen te gaan waar de menigte zich opsplitst in gewelddadige kampen, de Blauwen en de Groenen, om geen andere reden dan de wens zich te verstrooien.

Onzinnig sportenthousiasme

En ik geef natuurlijk toe dat wat al tweeduizend jaar voortduurt (met enkele onderbrekingen door gebeurtenissen als de ondergang van beschavingen) niet zal ophouden, alleen maar omdat ik er een artikel tegen schrijf.

Benjamin Franklin zei dat de dood en de belastingen de enige twee zekerheden in het leven zijn – waaraan we een overdreven en onzinnig enthousiasme voor sport kunnen toevoegen.

Een nutteloos voetbalstadion

Wat in Tokio is gebeurd – een reusachtige verspilling van geld – is geen aberratie maar standaardprocedure. Enkele jaren geleden woonde ik een literair festival bij dat werd gehouden in een voetbalstadion in de Braziliaanse hoofdstad Brasilia, dat was gebouwd voor het WK Voetbal, onnodig te zeggen dat iemand daar enorm aan had verdiend. Brasilia heeft geen voetbalteam van enige betekenis, zodat het stadion, toen het wereldkampioenschap voorbij was, even nuttig was als een waterkoeler aan de Zuidpool.

Ik wou dat ik kon zeggen dat er 100.000 juichende fans kwamen luisteren naar mijn praatje op dat festival, maar het waren er eerder dertig of veertig, en het vond plaats in een kamer voor het administratieve personeel.

Woede

Ook al blijft het volledig ongebruikt, dan nog is zo’n stadion duur in het onderhoud, als je tenminste wilt voorkomen dat het een ruïne wordt; en ik moet bekennen dat ik, hoewel ikzelf geen Braziliaan ben, toen ik zag onder welke omstandigheden veel Brazilianen moeten leven, dat ze elke dag uren naar hun werk moeten reizen in een slecht en overvol openbaar vervoer vanuit woonwijken waar de eenvoudigste voorzieningen ontbreken, een enorme woede voelde opkomen dat zoveel geld zo lichtzinnig was uitgegeven aan zo’n vluchtig evenement, alleen maar om de ijdelheid en machtshonger van politici te bevredigen.

Het is altijd veel gemakkelijker om geld op een stomme manier uit te geven (vooral als het niet van jezelf is) dan om dat verstandig te doen, en we moeten er wel rekening mee houden dat financiële wijsheid niet eenvoudig is; maar hier was het onverstand, om niet te zeggen de ongevoeligheid, zo grof en voor de hand liggend, dat, als er een demonstratie tegen gehouden was, ik mee had kunnen lopen, hoewel ik normaal gesproken niet demonstreer.

Ellende voor miljoenen in ruil voor een paar gouden medailles

Het Olympisch ideaal is afstotelijk. Door zijn streven (hoger, sterker, sneller) moedigt het mensen aan hun eigen leven te misvormen – of, in totalitaire regiems, het te laten misvormen door anderen.

Wie kan vergeten hoe Hitler gebruik maakte van de Spelen van 1936 of hoe communistische regimes kinderen misbruikten om winnende atleten te produceren?

Alsof een paar gouden medailles, die bijna ogenblikkelijk weer vergeten worden, het afslachten, de verschrikkingen en de ellende van miljoenen mensen rechtvaardigden? Hoe kon iemand waarde hechten aan zulke trivialiteiten?

Leve India!

Het enige grote land dat enige eer kan ontlenen aan de Spelen is India dat, met een vijfde van de wereldbevolking, ongeveer evenveel Olympische medailles wint als Montenegro. India lijkt op dit moment de Spelen volkomen onbelangrijk te vinden, en we zullen weten dat het is opgehouden een democratie te zijn zo gauw het serieus begint met het trainen van Olympische atleten.

Zoals Hamlet zei, toen hem verteld werd dat de wereld eerlijk was geworden: ‘Dan is de dag des oordeels nabij.’

Beter straatveger dan kogelstoter

Bedenk eens wat ervoor nodig is om mee te doen aan een van de kleinere Olympische sporten, bijvoorbeeld kogelstoten. Dit is natuurlijk een onschadelijke bezigheid, en niemand zou ervan weerhouden moeten worden haar te beoefenen als hij of zij dat graag wil.

Maar bedenk eens wat het vergt om hier ook maar de op tien na beste ter wereld in te zijn. Hoeveel uren, dagen, weken, jaren oefenen daarvoor nodig is! Een leven gewijd aan kogelstoten in ruil voor de meest vluchtige roem die er bestaat: is dat een gepast leven voor een mens, voor een man of een vrouw? Vergeleken hiermee heeft het leven van een straatveger oneindig meer waarde.

Biologische mannen die meedoen als vrouw

Elke aflevering van de Spelen brengt nieuwe misvormingen met zich mee. Nu worden we geconfronteerd met biologische mannen die beweren dat ze vrouw zijn en als vrouw meedoen. Dat is pas cultureel imperialisme, een moreel enthousiasme van een miniem deel van de bevolking van het Westen dat zijn ideeën oplegt aan de hele wereld!

Het kan overigens geen toeval zijn dat er geen vrouwen zijn die, poserend als man, meedoen aan de wedstrijden voor mannen.

De ware Olympische idealen

Natuurlijk is dit idee niet helemaal nieuw. In 1960 namen de gezusters Press uit de Sovjet-Unie (over wie indertijd in de Sovjet-Unie werd gefluisterd als over de gebroeders Press) niet langer deel aan de wedstrijden toen seksetesten verplicht werden. Maar nu keuren we, uit naam van een of ander principe, goed wat in wezen bedrog is. Bedrog en verduistering van gelden, dat zijn de ware Olympische idealen.

Kermisattractie

Dan hebben we nog de Paralympics, die we onder grote druk moeten loven als ‘inclusief’. Ik heb persoonlijke redenen om de manier waarop gehandicapte mensen hun handicaps overwinnen te bewonderen: heel vaak is het een triomf van de menselijke geest. Maar is het niet mogelijk dat toekomstige generaties ons enthousiasme voor de Paralympics zullen bezien zoals wij nu kijken naar het Victoriaanse enthousiasme voor het tonen van misvormde mensen als kermisattractie?

Laten we ermee stoppen

De Olympische Spelen van 2024 die gepland zijn voor Parijs hebben nu al de gebruikelijke noodlottige uitwerking op de stad, waarvan de huidige burgemeester de bedoeling heeft haar zo snel mogelijk zo lelijk mogelijk te maken, deels omwille van die Spelen.

De Covid-19 pandemie is voor een groot deel van de mensheid rampzalig geweest, maar ze kan ons een klein voordeel opleveren: laat haar voor eens en altijd een eind maken aan de afschuwelijke Olympische beweging die een misvormende uitwerking heeft op zowel steden als het menselijk karakter.

Het bericht Ware Olympische idealen? Bedrog en verduistering! verscheen eerst op Wynia's Week.