Humor en de Kamer, het is geen gelukkig combinatie. Zeker niet als de grap is ingestudeerd en nog minder als er attributen worden meegenomen om de snedige opmerking te visualiseren. De stekkerdoos van Jolande Sap van GroenLinks, de stapel rapporten van D66’er Alexander Pechtold, het is schilderen met een dikke kwast.

EU-vlag

Op 9 mei dit jaar hadden we er weer eentje, een grap met attribuut. Nu van een duo, Sjoerd Sjoerdsma van D66 en Laurens Dassen van Volt. Ze ontrolden de vlag van de EU en boden die als geschenk aan aan de Kamervoorzitter. Het was tenslotte de Dag van Europa. De dijenkletser ging er op links in als koek en bij de PVV begonnen ze te roepen ‘de fik erin’. Vera Bergkamp trad zowaar op en daarmee eindigde het komisch intermezzo.

Een gebeurtenis van niks, maar het spreekt boekdelen over Dassen en zijn partij. Hij vindt dat de EU-vlag in de Kamer moet staan, naast onze driekleur. Een principiële opvatting, min of meer een geloofsartikel van zijn partij. De Kamer wilde er niet aan en stemde het voorstel weg. Tot groot verdriet van Dassen.

Maar dan is er altijd wel een provocateur als Sjoerdsma in de buurt om de boel nog eens lekker op te juinen en wat publiciteit te vergaren. Sjoerdsma windt zo’n Dassen om zijn vingers en trekt hem mee het podium op. Sjoerdsma doet het woord en vangt de aandacht, Dassen is de aangever die geen andere rol heeft dan de vlag in de lucht te houden. Voor hem een principe, voor de ander een circusnummer.

Het typeert Volt. Principieel, keurig, naïef en altijd net te laat of er net naast. Dat roept sympathie op bij ons Nederlanders. Volt is de puppy van de politiek. Ze gromt niet, ze bijt niet en als je d’r op tijd uitlaat, heb je er geen kind aan.

Deze pup dreigt nu een grote hond te worden. In de peilingen is Volt aan een opmars bezig en wordt ze geschat op vijf tot zeven zetels, 350.000 tot 500.000 kiezers. Het was al opmerkelijk dat de club in 2021 in één keer met drie zetels in de Kamer kwam, maar een verdubbeling in twee jaar tijd is wel heel bijzonder.

Prestaties? Leiderschap?

Hebben we dan misschien iets over het hoofd gezien? Een paar spectaculaire prestaties in de arena van de democratie? Ik ben vrij goed ingevoerd, maar ik kon me niets herinneren en moest de archieven in. Tsja… een motie samen met Pieter Omtzigt om een register van lobbyisten aan te leggen. En dus die EU-vlag, maar die werd afgewezen. Verder niets. In twee jaar tijd.

Is Laurens Dassen dan de reden voor het electoraal succes? Een stemmenmagneet, het voorbeeld van het nieuwe leiderschap dat bij Sigrid Kaag niet uit de verf kwam? Ook niet. De man is keurig en aardig, maar mist elk charisma. Zo iemand van wie je je niet herinnert of die ook op de buurtbarbecue was.

Old school management

Maar dat nieuwe leiderschap, kunt u tegenwerpen, kan toch ook wel zonder de ketelmuziek van de charismatische leider? Zeker, maar dan svp ook niet het lawaai van een affaire als met Nilüfer Gündogan. Het was natuurlijk al een opzichtige selectiefout om deze draaikolk zo hoog op de lijst te zetten.

Dat je haar dan op de meest klungelige en onbehoorlijke manier aan de kant zet, als ze niet in het gareel loopt, is old school management. De kwestie leidde tot rechtszaken, de afsplitsing van Gündogan en imagoschade voor Dassen. Nee, ook het leiderschap van Dassen kan geen verklaring voor de groei van Volt zijn. Eerder omgekeerd, het doet er niet toe.

Is het programma van de partij dan misschien de publiekstrekker? Het is niet waarschijnlijk dat de honderdduizenden burgers die op Volt zouden willen gaan stemmen, het programma hebben gelezen. Dat doet geen mens, ongeacht de partij.

Maar als ze dat zouden doen, dan treffen ze een melange aan van GroenLinks en D66. Soms iets pragmatischer zoals met kernenergie, soms nog irreëler, zoals met ‘Europa in 2040 klimaatneutraal’. Maar al met al niet heel bijzonder en zeker geen reden om er een aparte partij voor op te richten.

De EU moet uw nationale staat worden

Misschien zijn u en ik wat platvloers en gaat het niet om vluchtigheden als programma’s en resultaten, maar om idealen, dromen. Het electoraat van Volt is hoogopgeleid (> 80% heeft hoger onderwijs gevolgd) en jong (50% is jonger dan 35 jaar). Die willen een punt op de horizon. Die heeft Volt erop gezet: de EU moet een federatie worden, niet de verdragsorganisatie van nu, maar een bondsstaat met een gekozen president en een parlement dat de baas is, zonder vetorecht van de deelnemende staten.

Je moet er merkwaardigerwijs een beetje naar zoeken, maar verdwaald in haar publicaties staat het er wel. Daarom noemt Volt zich ook een pan-Europese partij en is haar officiële naam in ons land Volt Nederland.

Het schiet niet op

De kiezers van Volt in Europa moeten nog wel enig geduld hebben, want heel snel gaat het niet. Dat geldt a priori voor die federatie, maar ook de internationale expansie van Volt is nog niet echt op gang gekomen. De site van de Nederlandse afdeling wekt de omgekeerde indruk en roemt de doorbraken en successen, maar dat is gebakken lucht.

Er zit zegge en schrijve één Volter in het EU-parlement, 1 op de 706 zetels. De man is overigens toegetreden tot de fractie van De Groenen. En behalve in Nederland heeft Volt alleen in Bulgarije het nationale parlement bereikt.

In de gemeenteraden is het niet veel beter. In Portugal 1 gekozene, in Italië 14 en in Duitsland 62. Dat laatste getal lijkt veel, maar afgezet tegen het aantal gemeenteraden en zetels, is het peanuts.

In Nederland hetzelfde verhaal. De partij deed vanwege een gebrek aan kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 slechts in 10 gemeenten mee en behaalde 23 zetels. Op de site van de partij wordt dit als een grootse overwinning aangeduid, maar op 8600 raadszetels is 23 toch echt een handjevol.

Bij de statenverkiezingen deed Volt in 8 van de 12 provincies mee en sleepte 11 zetels in de wacht, op een totaal van 572 plekken. Dat is ook niet de wereld. Het levert wel twee zetels in de Senaat op. Best mooie resultaten voor een partij die nog maar een paar jaar bestaat, maar de straten kleuren niet paars, de kleur van Volt.

Bloemenkinderen

Desalniettemin, de groei van Volt verbaast. Die komt niet zoals wel wordt gezegd van D66’ers die het met Kaag niet meer zien zitten. Ook GroenLinks, CDA, zelfs de VVD zien kiezers naar Volt vertrekken. En niet het minst jonge kiezers die debuteren op de kiezersmarkt.

Wat maakt Volt attractief? Nu de feiten niet voor zichzelf spreken, moeten we speculeren. Ik denk: haar puppy-vibrations, haar Gutmensch-imago. Zo zou de wereld moeten zijn! Geen CO2, wel koeienmelk vermengd met havermelk en alle Menschen werden Brüder in een verenigd Europa.

Volt is het bloemenperk in de woestijn van het leven. Volt is er voor de bloemenkinderen van deze tijd (en voor een handjevol nazaten van de flower power van weleer). Het is lief, het is romantisch, maar geen basis voor een lang bestaan als politieke partij.

Paul Verburgt schrijft wekelijks in Wynia’s Week over politiek en samenleving.

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Volt is voor de bloemenkinderen van deze tijd verscheen eerst op Wynia's Week.

Dat doet pijn. Kom je vanuit het niets in één keer met drie zetels in de Tweede Kamer, zie je jezelf in de peilingen verdubbelen, droom je van een landslide en dan, poef, spat de boel uiteen en vind je jezelf terug op de rokende puinhopen van je ambitie.

Wat maakt het uit

Volt wilde bij de gemeenteraadsverkiezingen in niet minder dan 25 steden meedoen. Let op, steden. Dus niet Teylingen of Aa en Hunze, maar Amsterdam, Den Haag, Groningen, Rotterdam, Leiden, Breda, Tilburg en Maastricht.

Inmiddels zijn er al 9 gemeenten afgevallen en het einde is nog niet in zicht.

Bent u net zo’n wijs en mild mens als ik, dan denk je: ach, wat maakt het uit? Volgende keer beter, jullie beginnen net. En trouwens, waar hebben we het over? Volt heeft net zoveel zetels in de Kamer als de SGP, DENK en JA21 en die doen ook in een beperkt aantal plaatsen mee. Bovendien, als je verstandig bent, begin je klein en bouw je langzaam uit.

Pan-Europees

Zo niet bij Volt, want die denken groot. Wat zeg ik? Die denken pan-Europees en dan ga je niet voor dorpen, maar steden, preciezer: grote steden waar de mensen wonen die ertoe doen en die ons land die juiste kant op zullen sturen.

Dat moet dan nog even wachten, want voorlopig lijkt de elite alleen in Amsterdam, Rotterdam, Maastricht, Groningen en wellicht Utrecht op Volt te kunnen stemmen.

Was dat niet te voorzien?

Selecte groep wordt actief

Omdat u als het om Volt gaat ook de kranten spelt, weet u dat deze partij inmiddels 12.000 leden heeft. Dat is best veel voor een startup. De SGP die een eeuw oud is, heeft er ongeveer 29.000, maar jonkies als DENK en JA21 zitten tussen de drie- en vierduizend leden.

Opmerkelijk dus die omvangrijke aanhang van Volt, te meer omdat het vooral jongeren zijn en die zijn niet zo van de lidmaatschappen en de binding. Maar goed, omwille van de goede verhoudingen geloven we de cijfers van Volt.

De ervaring leert dat ongeveer 10% van de leden van een politieke partij bereid is op enig moment actief te worden. In een afdelingsbestuur, een lokale commissie, een landelijke werkgroep of in een vertegenwoordigend orgaan als de gemeenteraad.

In het laatste geval hoor je bij een selecte groep van doorzetters, idealisten en carrièremakers, want het is geen sinecure om raadslid te zijn, zeker in een grote stad waar het al snel een slecht betaalde halftime-functie of erger is.

Geen 300 maar 250

Volt beschikt dus over een potentieel van 1200 personen. Nu zullen de leden van Volt bovengemiddeld bevlogen en werklustig zijn, maar meer dan een kwart van hen zie ik zich niet kandideren voor de gemeenteraad in hun stad. 300 personen dus.

Naar ik heb begrepen zijn grenzen voor Volt ouderwets en bekrompen, maar bij gemeenteraadsverkiezingen ontkom je er niet aan. Anders gezegd, die 300 potentiële kandidaten moeten wel in een van de 25 Volt-steden wonen om verkozen te kunnen worden. Dat is niet erg waarschijnlijk net zo min als het waarschijnlijk is dat ze netjes over die steden verdeeld zijn.

Van die optimistisch berekende 300 potentiële raadsleden blijven er dus een stuk minder over. Laten we zeggen 250, wat me erg veel lijkt, maar ik heb geen zin in boze tweets van Volt-leden.

Beginnersfouten

Hoe het ook zij, dat levert bij een illusoire evenredige verdeling over die 25 steden lijstjes op met 10 kandidaten per stuk. Magertjes.

Je hoeft geen rekenwonder te zijn om te voorspellen dat mijn sommetjes door de werkelijkheid zullen worden ingehaald. Hier of daar zal een min of meer substantiële lijst te fabriceren zijn, maar de rest mag letterlijk geen naam hebben.

Ik heb altijd een warm hart voor starters en dus ook voor Volt. Het is mijn partij niet, maar de drive bewonder ik. Beginnersfouten horen erbij.

Het bestuur van Volt heeft zich duidelijk verrekend toen het zijn ambities voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar bekend maakte. Kan gebeuren.

Maar zég dat dan.

Diversiteitssmoesje

Nu worden we getrakteerd op een diversiteitssmoesje om de mistaxatie te verhullen. Het zou niet gelukt zijn om in alle 25 steden evenveel mannen als vrouwen op de kandidatenlijsten te krijgen. En dat is binnen Volt een onwrikbare eis. De partij zweert bij pariteit en doet geen water bij de wijn.

Zouden ze echt denken dat wij dit geloven?

Gaan we alleen al uit van mijn veel te optimistische rekensommen, dan had het bestuur van Volt op voorhand kunnen weten dat deelname in slechts een enkele stad mogelijk was: hoe krijg je op een lijstje van 10 personen ook nog eens een evenredige en volgordelijke verdeling tussen mannen en vrouwen?

Los daarvan had het bestuur kunnen weten dat vrouwen nu eenmaal wat minder in actieve politiek zijn geïnteresseerd dan mannen: 30 tot 40% versus 60%. Daar kun je van alles van vinden, maar ook bij de hoogopgeleide en idealistische aanhang van Volt zal dat spelen. Dus nog minder kans op zulke paritaire lijsten.

‘Niet-mannen’

Bovendien had het bestuur – als ik de statuten van Volt goed lees – kunnen besluiten van het pariteitsbeginsel af te wijken, wat alleszins acceptabel zou zijn geweest in deze pioniersfase.

Maar nee hoor, we worden voor het lapje gehouden. Volt heeft zich verslikt. Het heeft gewoon te weinig potentieel in huis. En dat moet verhuld worden.

Om de afgang compleet te maken begon de partij te roeren in het genderpapje en sprak opeens van mannen en ‘niet-mannen’. Tja, dan moet je niet gek opkijken als iedereen je uitlacht.

En voorlopig niet meer gelooft.

Steunt u de onafhankelijke berichtgeving van Wynia’s Week? Dat kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Volt moffelt tekort aan kandidaten weg achter diversiteitssmoesjes verscheen eerst op Wynia's Week.