De visboer en de vrouw met de nikab

Een voorbeeld is de zaak van de visboer in Hoek van Holland. In september 2022 wilde een vrouw in nikab een portie kibbeling bestellen. De winkelier gaf aan dat hij haar niet wilde helpen omdat hij het gezicht van de vrouw niet kon zien. Ze besloot aangifte te doen van discriminatie, maar de officier van justitie ging niet tot vervolging over. Volgens het OM was er geen sprake van strafbare feiten, ook niet nadat de vrouw bleef aandringen. Volgens het OM weigerde de visboer haar niet omdat ze moslima was, maar omdat hij haar gezicht niet kon zien.  

De vrouw stapte naar het gerechtshof en dat heeft drie en een half jaar later, in maart 2026, bepaald dat justitie de visboer alsnog moet vervolgen voor discriminatie. Het hof geeft aan dat niet alleen de vrouw gebaat is bij duidelijkheid, maar dat het een kwestie is die de hele samenleving aangaat. De wet laat het nu aan de rechter om te bepalen wanneer een winkelier iemand mag weigeren vanwege gezichtsbedekkende kleding. Een zaak maken van het incident kan voor duidelijkheid zorgen, vindt het hof.

Dat het de gehele samenleving aangaat, daar heeft het hof groot gelijk in. Wanneer de visboer de zaak verliest, dan heeft dat verregaande gevolgen. Nog los van alle veiligheidsaspecten – mogen mensen met bivakmutsen dan ook een winkel binnenstappen? –  zal het een vrijbrief zijn voor de islamisering van de publieke ruimte (waar een winkel in juridische zin ook onder valt).

Islam jaagt op dominantie in de openbare ruimte

Waar islamisten de publieke ruimte kunnen innemen zonder dat de rechter eraan te pas komt, zullen ze dat niet nalaten. Vaak gebeurt dit onder het mom van godsdienstvrijheid of demonstratierecht – en omdat politici te bang of naïef zijn om grenzen te stellen. Denk aan het massaal bidden en het houden van iftars op centrale pleinen. Of aan het bouwen van nieuwe moskeeën, het laten klinken van de versterkte gebedsoproep en het eisen van speciale bidruimtes bij overheidsorganisaties, onderwijsinstellingen en bedrijven. Terwijl ongelovigen en aanhangers van andere religies zich in de 21ste eeuw zonder al teveel morren aanpassen aan het goede fatsoen of eeuwenoude lokale zeden, menen orthodoxe moslims allerlei privileges te moeten hebben.

Hoe we zo zeker weten dat orthodoxe moslims op straat bidden om hun dominantie te vergroten? In vrijwel alle islamitische landen is het zeer ongebruikelijk om massaal te bidden of te iftarren op grote pleinen. Sterker nog: deze zaken gebeuren alleen in het Westen en hebben maar één doel: het islamitisch territorium versterken en uitbreiden.  

Niet alles is wettelijk verankerd en daar maken islamisten gebruik van. Veel wetten zijn gemaakt in vroegere tijden, toen men logischerwijs geen rekening hield met de islam, een ideologie die zowel expansief als normgevend is en dus streeft naar een alomvattende greep op het leven van mensen en een zo groot mogelijke verspreiding. Kwalijk is dat veel politici nu nog steeds doen alsof de islam een soortgelijke godsdienst is als, bijvoorbeeld, het christendom.

Voor de islam buig je nooit diep genoeg  

Een positieve uitspraak voor de nikab-draagster en een nederlaag voor de visboer zou wederom een uitzonderingspositie betekenen voor de orthodoxe islam. Maar voor de islam buig je nooit diep genoeg. Nieuwe eisen zullen spoedig volgen. Het is wachten op de roep om het mogen dragen van de nikab en boerka op plekken waar het nu nog verboden is, zoals ziekenhuizen, openbaar vervoer, onderwijs en rechtbanken.

In veel gevallen handhaaft de overheid dit verbod nu al niet. Sterker nog: progressieve politici koketteren zelfs met hun ‘rebellie’, zoals Femke Halsema. De Amsterdamse burgemeester zei herhaaldelijk met nauwelijks verholen trots dat ze het lokaal gezag in Amsterdam opdracht heeft gegeven het boerkaverbod niet te handhaven.

Onbedekt klagen bij het gerechtshof mag wel

Het is de vraag of de vrouw die geweigerd werd in de viswinkel zelf aanwezig zal zijn bij de rechtszaak, aangezien de nikab net als andere gezichtsbedekkende kleding in rechtszalen verboden is. Opvallend was dat de vrouw wél aanwezig was bij de behandeling van de zaak in het Haagse gerechtshof. Dat moet zónder nikab zijn geweest, want gerechtshoven zijn de enige plekken waar het boerkaverbod nog wel consequent wordt gehandhaafd.

De vrouw mag dus van haar geloof geen kibbeling bestellen zonder gezichtsbedekking, maar mag, als die kibbeling haar geweigerd wordt, zich daarover wel onbedekt beklagen bij het gerechtshof. Dit lijkt op het eerste gezicht vreemd, maar past naadloos in de handelswijze van islamisten voor wie alles geoorloofd is op weg naar het hogere doel. Het past ook binnen het beeld van de orthodoxe islam als politieke ideologie vermomd als religie. Het zou weinig verbazing wekken als er een islamistische organisatie is die haar advocatenkosten vergoedt.

Voorbeeld van zo’n organisatie is Muslim Rights Watch Nederland, dat samen met de moeders van enkele handbalsters een zaak aanspande tegen PSV Handbal in Eindhoven. De rechter bepaalde dat drie elfjarige meisjes werden geroyeerd na een conflict over gezamenlijk douchen. De rechter sprak zich niet uit over het conflict zelf, maar vindt dat de meisjes of hun ouders eerst bij PSV in beroep hadden moeten gaan tegen het royement voordat zij naar de rechter stapten. Dat hebben zij niet gedaan.

De drie kinderen werden eind 2025 door PSV Handbal geschrapt als leden, volgens de voorzitter vooral omdat hun ouders zich hadden misdragen. Zij zouden openlijk en luidkeels hebben gescholden. Muslim Rights Watch Nederland zegt dat de moeders zich niet hebben misdragen en het conflict louter draait om het douchen.

Discriminatie!

Dat is waar islamisten telkens naar op zoek zijn: de speelruimte voor de islam vergroten. Het niet toekennen van de uitzonderingspositie wordt consequent als discriminatie getypeerd. Misschien dat deze zaak verloren is gegaan, maar er is tenminste één doel bereikt: moslims als slachtoffer neerzetten. Deze boodschap wordt met grote discipline herhaald, in de hoop dat het grote publiek het vanzelf gaat geloven.

Meeste moslims vinden Koran belangrijker dan de wet

Een rechtszaak is voor de orthodoxen een middel en geen doel op zichzelf. De slag wordt misschien verloren, zolang de oorlog maar wordt gewonnen. Je kunt je afvragen hoeveel eerbied deze islamisten überhaupt hebben voor de Romeinse rechtsbeginselen. Volgens onderzoek uit 2013 van socioloog Ruud Koopmans gaf 70 procent van de ondervraagde Nederlandse moslims aan dat de regels van de Koran voor hen belangrijker zijn dan de Nederlandse wetten. Veel moslims zijn tegen seculiere wetten als het hen uitkomt, maar gebruiken ze op andere momenten even makkelijk om hun doelen te bereiken.

Ontslagvergoeding voor weigeren schudden hand

In de voorbeelden van de visboer en de handballers gingen respectievelijk het OM en de rechter niet mee in de eisen van de islamisten. Maar dat is zeker niet altijd het geval. Regelmatig komt de rechter de orthodoxe islam wel tegemoet. Zoals in de zaak van de servicemonteur van een brandpreventiebedrijf, die na drie werkdagen werd ontslagen en een ontslagvergoeding van bijna 19.000 euro meekreeg.

De man wilde tijdens werktijd bij klanten kunnen bidden en bovendien niet bij varkens werken. Dat was voor zijn werkgever onacceptabel, aangezien een aanzienlijk deel van de klanten veeboeren waren. De rechter oordeelde dat er sprake is van een verboden onderscheid op grond van geloof. Op zijn vierde werkdag, dus nog tijdens de proeftijd, zegde zijn werkgever de arbeidsovereenkomst op. Daarbij liet het bedrijf weten klanten niet te willen belasten met het beschikbaar stellen van een bidruimte. Het aanbod om tijdens zijn pauze in de bedrijfsbus te bidden, zou de man hebben afgeslagen.

Een soortgelijke zaak, die ook in 2025 speelde, is mogelijk nog absurder. Een IT-medewerker bij het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) weigerde op zijn eerste werkdag de hand van zijn vrouwelijke teamleider te schudden. Hij werd daarop ontslagen, maar kreeg van de rechter wegens discriminatie alsnog een ontslagvergoeding mee van 34.000 euro.

De laatste twee voorbeelden lijken arbeidsconflicten waarbij deze moslims  – wellicht ingefluisterd door handige advocaten – uit waren op snel geld. Wat de werkelijke motieven ook zijn, dit soort uitspraken schept een precedent. Het probleem is niet zozeer dat aanhangers van de islam herhaaldelijk om een uitzonderingspositie vragen, het probleem is het gemak waarmee het establishment hen deze uitzonderingspositie verschaft. Intussen komt het de integratie niet ten goede: ondernemers zullen zich wel twee keer bedenken voordat ze nog een moslim aannemen. Rechters dragen met dit soort uitspraken bij aan de zelfislamisering van de samenleving.

Politiek moet ingrijpen

Islamisten voelen haarfijn aan dat ze het tij meehebben. De rechterlijke macht maakt deel uit van een establishment dat nou eenmaal geheel anders aankijkt tegen de islam dan 60 procent van de Nederlanders, dat aangeeft deze ideologie niet bij de Nederlandse samenleving te vinden passen. Daarom is het zaak dat de politiek weer het heft in handen neemt. Nee, dat gaat niet altijd goed, bij lange na niet. Maar één ding is zeker: de oprukkende islam is veel te belangrijk en complex om aan ongekozen rechters over te laten.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De islamisering van de publieke ruimte is te belangrijk om aan ongekozen rechters over te laten verscheen eerst op Wynia's Week.

Op 10 februari diende Henk Vermeer (BBB) 19 relevante Kamervragen in over het Bonaire-vonnis. Onmiddellijk volgde een boze reactie van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR). Hoog werd van de ivoren toren geblazen. De rechtsstaat zou in gevaar zijn als de politiek zich met individuele rechtszaken bemoeit. Maar de rechterlijke macht heeft deze kritiek helemaal aan zichzelf te wijten.

Vermijd ook de schijn van partijdigheid

Enkele van die Kamervragen hebben betrekking op de publieke opvattingen van de voorzitter van de Haagse rechtbank die dit vonnis heeft uitgesproken, Jerzy Leiten. Leiten is in zijn vrije tijd klimaatactivist. Ook een rechter mag dat natuurlijk zijn, maar dan zou hij zich verre moeten houden van het in functie behandelen van klimaatzaken. En anders zou hij daar door zijn collega’s of het bestuur van de rechtbank op moeten worden gewezen.

Hoogleraar rechtsfilosofie Andreas Kinneging zegt daarover dat een rechter niet alleen onafhankelijk moet zijn, maar ook iedere schijn van partijdigheid moet vermijden. Dat is ethisch beginsel nummer één. Bij zo’n schijn van partijdigheid moet je je als rechter verschonen. Anders ontbreekt de grondslag van de legitimiteit van de rechterlijke macht en juist dát is een gevaar voor de rechtsstaat.

Frappant is trouwens dat diezelfde rechter vorig jaar mede het beruchte vonnis heeft gewezen in de ook door Greenpeace tegen de Staat aangespannen stikstofzaak. En ook het op 20 maart 2024 uitgesproken vonnis in de door de Stichting Recht op Bescherming tegen Geluidshinder tegen de Staat aangespannen zaak over geluidshinder van Schiphol. In dit vonnis werd onder meer bepaald dat de Staat onrechtmatig handelt ‘jegens alle gehinderden en slaapverstoorden, ook voor wie buiten de geluidscontouren van Schiphol woont en daar niet om had gevraagd’.

Dat vonnis pretendeert dus ook mensen te beschermen die op Schiphol werken, in de buurt ervan wonen, door (verdere) beperking van vliegbewegingen hun baan dreigen kwijt te raken en helemaal niet die ‘bescherming’ van de Haagse rechters willen.

Het land op slot

Dat is het probleem van de ‘algemeen belang’-acties. Een stichting of andere rechtspersoon die in zijn statuten een zeker ‘algemeen belang’ zegt na te streven, mag zonder een eigen belang te hoeven stellen rechtszaken tegen overheden voeren en krijgt in veel gevallen gelijk, waardoor ook anderen (vaak de meerderheid) die het daarmee geheel oneens zijn de dupe worden.

Zo heeft MOB van Johan Vollenbroek Nederland op slot gekregen in de stikstofkwestie.

Rechter trekt te grote broek aan

Sinds enkele decennia is er een fundamentele onevenwichtigheid ontstaan in de trias politica. Idealiter houden de drie machten, de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechterlijke macht elkaar in evenwicht. Dat is al lang passé. De rechterlijke macht heeft een veel te grote broek aangetrokken met een steeds extensievere uitleg van wets- en verdragsbepalingen.

De wetgever heeft dat natuurlijk wel laten gebeuren en is daar ook mede verantwoordelijk voor. Nu het zo uit de hand gelopen is, is het dan ook aan de wetgever om op de rem te trappen en de rechterlijke macht weer tot de vroeger geldende terughoudendheid op politiek gebied te manen. Niet onderschat mag worden dat er inmiddels ook een belangrijke vierde en vijfde macht bij zijn gekomen: het ambtenaren-apparaat en de invloed van de gezagsgetrouwe media (NOS, RTL, NRC, Volkskrant, Trouw etcetera).

De rol van de landsadvocaat

Niet onbelangrijk is ook de vraag hoe de landsadvocaat zich van zijn taak in bovengenoemde zaken heeft gekweten. Van een advocaat in het algemeen mag verwacht worden dat hij zich maximaal inzet voor het met alle juridische middelen behartigen van de belangen van zijn cliënt (in dit geval de Staat). De Kamervragen 12 en 15 van Vermeer gaan erover waarom de landsadvocaat heeft nagelaten tegenargumenten te formuleren tegen aantoonbaar onjuiste beweringen van Greenpreace én nagelaten heeft de klimaatactivistische rechter te wraken.

Nu is de landsadvocaat niet zomaar een advocaat, maar een gigantische organisatie binnen welke mogelijk ook sympathisanten van een stringenter klimaatbeleid werkzaam zijn. Dat geldt ook voor de ambtenaren op de ministeries, waar deze zaken behandeld worden en die de landsadvocaat aansturen.

Problemen van de ‘algemeen belang’-acties

In het bestuursrecht heeft de wetgever de ‘algemeen belang’-actie mogelijk gemaakt door artikel 1:2 lid 3 van de Algemene wet bestuursrecht en in het civiele recht door artikel 3:305a van het Burgerlijk Wetboek. Daarnaast heeft de wetgever zichzelf klem gezet door in klimaat- en stikstofwetgeving (onhaalbare) resultaatverplichtingen op te nemen. Wetgeving die tot excessen en/of misbruik heeft geleid, zal ook weer door diezelfde wetgever ongedaan moeten worden gemaakt.

Artikel 3:305a BW is in 1994 in de wet gekomen. Staatsrechtgeleerde professor Jos Teunissen heeft al in 1996, in zijn dissertatie, deze bepaling als non-recht gekwalificeerd. In een latere studie heeft hij daarvan een aantal voorbeelden gegeven. De eerste kwestie was de SGP-vrouwenzaak. De Hoge Raad besliste op 9 april 2010 definitief tegen de SGP in een door de Stichting Proefprocessenfonds Clara Wichmann tegen de Staat aangespannen procedure. Professor Teunissen schrijft hierover: ‘Dat niemand verplicht is lid te worden van de SGP en dat het vrouwen die zich verbonden voelen met het gedachtengoed van deze partij maar niet met haar vrouwenstandpunt, vrij staat zich bij een andere partij (zoals de Christenunie) aan te sluiten of een eigen partij op te richten of zich buiten een partij verkiesbaar te stellen, was voor de Haagse rechters niet relevant. Deze vrouwen weten – om met Rousseau te spreken – kennelijk zelf niet wat het best voor ze is en moeten worden ‘gedwongen om vrij te zijn’.

Een tweede voorbeeld was het door Clean Air Now (CAN) tegen de Staat aangespannen proces, waarbij op 13 februari 2018 door het gerechtshof Den Haag werd bepaald (bevestigd door de Hoge Raad op 27 september 2019) dat rokers tegen zichzelf beschermd moesten worden tegen de speciaal voor rokers ingerichte rookruimtes in de horeca (ook ten behoeve van niet-rokers die mogelijk sociale druk zouden ervaren om ook naar zo’n rookruimte te komen).

Het ultieme voorbeeld was natuurlijk de Urgenda-zaak, waarin de Hoge Raad op 20 december 2019 definitief bepaalde dat de Staat de uitstoot van broeikasgassen eind 2020 met minstens 25 procent (ten opzichte van 1990) moest verminderen.

Wachten op de politiek

De hoogleraren Kinneging en Teunissen zijn met goede argumenten van mening dat de artikelen 1:2 lid 3 Awb en 3:305a BW moeten worden geschrapt. Van het komende kabinet-Jetten mag op dit gebied echter niets worden verwacht. Het wachten is daarom op een politieke partij die hiervoor een initiatief wetsvoorstel gaat indienen. Links Nederland zal dan wel weer moord en brand schreeuwen en betogen dat de rechtsstaat in gevaar zou zijn. Het tegendeel zal blijken: Nederland wordt dan een gezonder en leefbaarder land.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee?Hartelijk dank! 

Het bericht Hoog tijd dat de wetgever de rechter weer in het gareel brengt verscheen eerst op Wynia's Week.