In Katwijk doen ze het anders. Toen duidelijk werd dat pro-Palestijnse demonstranten naar het vissersdorp zouden komen om te protesteren bij een bijeenkomst van Christenen voor Israël, besloten enkele honderden Katwijkers om dat niet zomaar te laten gebeuren. Zij vormden een cordon rondom de Nieuwe Kerk waarin de bijeenkomst plaats had, en joegen de demonstranten weg. ‘Optiefen’, kregen de demonstranten te horen. Daarbij vielen klappen en werd er met stenen en bierflessen gegooid. Eén demonstrant raakte gewond. De burgemeester van Katwijk, Cornelis Visser, zette de ME en politie te paard in om de demonstranten en het demonstratierecht te beschermen.

Loze beschuldigingen BOOS tegen CvI

Christenen voor Israël (CvI) had de bijeenkomst belegd om met een concert het 77-jarig bestaan van de staat Israël te vieren. De organisatie ‘Ummah voor Gaza’, geleid door de heer Abou Hafs, had daar lucht van gekregen en via Facebook opgeroepen om in Katwijk tegen deze herdenking te komen demonstreren. Abou Hafs is niet geheel onomstreden: hij was als ‘salafistisch prediker’ al eens voorwerp van onderzoek, op verdenking van betrokkenheid bij de financiering van IS in Syrië. Op internet circuleren onverhuld antisemitische en antidemocratische teksten van zijn hand.

Dat een salafistische club die Gaza als onderdeel van de ‘ummah’ (de islamitische wereld) beschouwt en Israël en sowieso het gehele Westen als de blanke kolonisator, het op CvI heeft gemunt, heeft een voorgeschiedenis. Het begon met een actie van BOOS, het programma van Tim Hofman, die eind maart aan het licht dacht te hebben gebracht dat CvI direct of indirect het geweld van Israëlische kolonisten op de westelijke Jordaanoever steunt. Er was sprake van een media-offensiefje: ook de Groene, Investico en het Nederlands Dagblad publiceerden stukken tegen CvI. Al snel bleken die beschuldigingen uit de lucht gegrepen, maar het kwaad was daarmee natuurlijk al geschied: bijeenkomsten van CvI zijn de afgelopen tijd voortdurend de target van pro-Palestijnse groeperingen, en die acties gaan nogal eens gepaard met geweld. Inmiddels berucht is wat er gebeurde bij een bijeenkomst in Zaltbommel.

Dat soort gedoe willen ze in Katwijk niet hebben. ‘We laten ons hier niet bedreigen’, zei een Katwijker in de Telegraaf, een voorbeeldige waakzaamheid en een even voorbeeldig eergevoel etalerend. De tegendemonstratie van de verenigde achterban van VV Katwijk, Quick Boys en Rijnsburgse Boys kwam op gang toen een post op Facebook van de pro-Palestijnse demonstranten had gemeld ‘dat Katwijk niet meer veilig zal zijn’. Daar dachten de Katwijkers zelf heel anders over.

Op een moment als dit behoor je natuurlijk te schrijven dat het demonstratierecht een groot goed is, dat de burgemeester dat recht moet verdedigen en dat het heel erg is dat Katwijkers besloten om een cordon rondom de kerk op te trekken en de demonstranten uit hun dorp te jagen. Maar dat doe ik niet. De Katwijkse assertiviteit krijgt zo langzamerhand iets voorbeeldigs. Zij hebben in ieder geval hun intuïties goed op orde.

Alleen PVV en SGP blijven onverkort achter Israël staan

Hoe we ook de oorlog van Israël tegen Hamas in Gaza beoordelen, het is onloochenbaar dat het geweld daar wordt misbruikt om hier een linkse, anti-westerse, anti-‘koloniale’ agenda door te zetten. En iedereen doet eraan mee. Israël gaat te ver, bedrijft genocide tegen Palestijnen, of verricht in ieder geval genocidale handelingen, en dus moeten we ons met z’n allen tegen Israël uitspreken. In Buitenhof  mag een malle schrijver van Turkse komaf suggereren dat wij Nederlanders alle hier verblijvende moslims hetzelfde lot willen doen ondergaan als wat de Palestijnen in Gaza ten deel valt. De deelname van Israël aan het Eurovisie Songfestival staat ter discussie. Universiteiten verbreken hun banden met Israëlische onderwijsinstellingen.

Gemeenteraden bedrijven ineens buitenlandse politiek, en roepen de landelijke overheid op om zich tegen Israël uit te spreken – bij voorkeur via het geaffecteerde stemgeluid van de burgemeester van Amsterdam. Op landelijk niveau heeft de minister van Buitenlandse Zaken het initiatief genomen om een verdrag tussen Israël en de Europese Unie te herzien. Tijdens het Kamerdebat daarover klonk veel kritiek op Israël. Alleen de PVV en de SGP blijven nog onverkort achter Israël en zijn overlevingsstrijd staan.

Als ik moslim was

Als ik moslim was, zou ik dit alles handenwrijvend gadeslaan. Surfend op de vele golven van publieke verontwaardiging over het Israëlische optreden in Gaza, zou ik eerst nog wat meer aandacht vragen voor de vele slachtoffers van altijd weer dat anti-islamitische geweld. Mijn emotionele chantage en manipulatie van al die inclusieve westerse mensen zou geen grenzen kennen. Ik zou ook precies weten hoe ik daarbij moest kijken en hoe ik mijn stemgeluid een beetje moest misvormen.

En vervolgens zou ik een volgende stap zetten, en het anti-Israëlsentiment misbruiken om mijn antisemitisme ongestraft te kunnen etaleren. Gehuld in een Arafatsjaal en zwaaiend met de Palestijnse vlag (en voor de gein ook een LHBTI-vlag) zou ik me nadrukkelijk in de publieke ruimte manifesteren, een beetje intimiderend, om duidelijk te maken dat er met mij niet meer te spotten viel.

En dat is natuurlijk precies wat we overal zien gebeuren: beschermd door de vrijheid van godsdienst, meningsuiting en demonstratie grijpen salafistische groepen deze uitgelezen kans om zich nadrukkelijk te laten zien. Onze bestuurders weten niet beter te doen dan de kaart van de ‘rechtstaat’ te trekken en daarmee deze manifestaties van links en islam te legitimeren. Dus als je burgemeester van Katwijk bent, neem je niet de lieve, vrome bezoekers van een CvI-bijeenkomst of je eigen bevolking in bescherming door zo’n manifestatie te verbieden, maar neem je de pro-Palestijnse demonstranten in bescherming.

En ja, dan moet je niet gek opkijken als de bevolking op een gegeven moment tot de conclusie komt dat ze dan maar zelf een daad moet stellen. Dat kun je, en moet je, ongewenst vinden, maar je moet in de eerste plaats en vooral beseffen dat we in Nederland zelf de voorwaarden hebben gecreëerd die dit soort ongeregeldheden mogelijk maken en zelfs oproepen. Een niet-weerbare democratie – dit keer belichaamd in de burgemeester van Katwijk – heeft het wel altijd over de ‘democratische rechtstaat’ maar roept zelf de krachten op die de maatschappelijke vrede fundamenteel ondermijnen, met burgeroorlogachtige taferelen tot gevolg.

Hopelijk is Katwijk niet uniek in Nederland

De befaamde historicus Arie van Deursen (1931-2011) heeft aan het einde van zijn imposante carrière, hij was inmiddels inwoner van Katwijk, een boek over de geschiedenis van zijn nieuwe woonplaats geschreven. In Katwijk is alles anders heet dat lezenswaardige boek over het christelijke dorp.

Katwijk is een dorp met zijn eigen gewoontes en tradities, maar het zou te betreuren zijn wanneer Katwijk in de deze week geëtaleerde assertiviteit in Nederland ook uniek zou zijn. Want die assertiviteit is voorbeeldig.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Voorbeeldige Katwijkse assertiviteit verzet zich tegen het faciliteren van antiwesters geweld door onze bestuurders verscheen eerst op Wynia's Week.

Seculiere moslims ervaren een toenemende angst voor een ‘salafistenpolitie’ in Nederlandse moskeeën. Deze salafistische aanjagers in moskeeën wijzen andere moslims op elk gedrag dat naar hun idee niet strookt met het salafisme. Het zich niet houden aan hun eisen kan gezien worden als afvalligheid, waarop binnen veel islamitische stromingen de doodstraf staat.

Salafisme als ultra-orthodoxe stroming

Journalist Silvan Schoonhoven stelde eind januari 2023:

‘Muziek luisteren, voetbal kijken, stemmen, je buren een fijne kerst wensen, verjaardagen vieren, je vrouw ongesluierd de deur uit laten gaan, werken in een supermarkt die bier verkoopt, steniging geen goed idee vinden: allemaal doodzondes. Nederlandse moslims maken zich er massaal schuldig aan en zijn dus stuk voor stuk ongelovigen, vindt een groep extreme salafisten die langzaam terrein wint.’

Deze opsomming getuigt van islamitische ultra-orthodoxie. Maar wat is dat salafisme dan? De AIVD definieert het als: ‘Een brede ideologische stroming binnen de islam die een letterlijke terugkeer bepleit naar de ‘zuivere islam’ uit de begintijd van de islam.’

Aanvankelijk zag de AIVD het salafisme als een bedreiging voor de democratische rechtsorde, maar daar is de dienst de afgelopen jaren op teruggekomen. Tegenwoordig omschrijft de AIVD haar doelgroep als wahhabi-salafisten. Dat lijkt vooral een semantische verandering te betreffen om niet-gewelddadige moslims niet tegen de borst te stoten. Het wahhabisme is nauw verbonden met het Saoedische koningshuis.

Het lijkt er niet op, dat de doelgroep van de AIVD door de jaren heen significant veranderd is, maar zij heeft haar een andere naam gegeven. De dreiging vanuit het wahhabi-salafisme wordt namelijk vrijwel identiek omschreven als de dreiging vanuit het salafisme als geheel in eerdere jaren.

Salafistische aanjagers staan alledaagse dingen niet toe voor moslims, omdat ze zouden conflicteren met de pure vorm van de islam. Alles wat botst met de manier waarop de profeet Mohammed leefde is niet toegestaan. Sterker nog, eigenlijk is alleen toegestaan wat de profeet deed. Daarmee probeert het salafisme invloed te krijgen op de volledige levensinrichting van alle moslims.

Critici, maar vooral voormalige of seculiere moslims, lopen een serieus veiligheidsrisico door toedoen van salafisten. Met name wie als afvallige wordt gezien loopt het risico vermoord te worden. De Rushdie-affaire is daar een voorbeeld van.

Salman Rushdie schreef een roman die door veel moslims niet werd gewaardeerd. De Iraanse (en dus sjiitische) ayatollah Khomeini kondigde daarom in 1989 een fatwa af over Rushdie, waarin alle moslims ter wereld werden opgeroepen om hem te doden. Khomeini overleed enkele maanden later, maar de fatwa is nog steeds geldig. In augustus 2022 werd Rushdie als gevolg daarvan neergestoken in de Verenigde Staten toen hij aan een lezing zou gaan beginnen.

Actuele jihadistische dreiging

Jihadisme wordt regelmatig voorafgegaan, of gaat gepaard met, salafisme. Toch lijken sommigen het gevaar vanuit het jihadisme – en daarmee ook salafisme – te ontkennen of te onderschatten. De samenleving moet elke vorm van extremisme bestrijden, maar er is wel een adequate analyse nodig van de omvang van die vormen.

Dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding- en Veiligheid, Pieter-Jaap Aalbersberg, stelde dat het rechtsextremisme qua dreiging ‘in de buurt’ van het jihadisme komt lijkt te getuigen van een inschattingsfout. Niet dat hij daarmee per se het rechtsextremisme overschat, maar het lijkt te gaan om een onderschatting van de mondiale, gewelddadige kracht van het jihadisme.

Enerzijds schrijft Aalbersberg namelijk in het meest recente Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN 57): ‘Buiten het internet komt rechts-terrorisme minder vaak voor dan aanvankelijk werd aangenomen. Aanslagen met een rechts-extremistisch of accelerationistisch motief komen in Europa weinig voor.’

Anderzijds stelt Aalbersberg: ‘De dreiging vanuit de jihadistische beweging in Nederland en de ons omringende landen is sinds het vorige decennium (…) afgenomen.’ De NCTV stelt dat de jihadistische beweging stagneert qua groei en ook ‘minder actief’ is.

In Parijs stak een uitgeprocedeerde Libiër in januari 2023 zes mensen neer. In Duitsland stak een Palestijnse man meerdere mensen neer in een trein. Ik schreef die maand bij Wynia’s Week over de aanhouding van Monir J. in Duitsland op verdenking van het voorbereiden van een jihadistische aanslag met een biologisch wapen. Zo’n aanslag op Europees grondgebied zou ongekend zijn geweest.

Daarnaast werden in Spanje twee kerken en een kapel aangevallen door een man met een terroristisch motief. Deze man stak meerdere mensen neer met een kapmes. Drie dagen later hield de Spaanse politie een andere jihadistische man aan die met automatische wapens een aanslag wilde plegen op het strand in Benidorm. Allerlei incidenten in slechts één maand tijd.

Rechtsgeleerde Afshin Ellian beschreef deze week hoe het jihadisme weer een opmars maakt, ook in Europa. Ellian spreekt van een ‘immigratiecrisis’ in Europa en noemt die ‘ontwrichtend en bevorderlijk voor jihadisme en salafisme’. Inderdaad, niet alleen het salafisme en het jihadisme zijn veiligheidsvraagstukken, maar ook deze immigratiecrisis.

Volle aandacht voor islamitisch terrorisme

Salafistische aanjagers proberen een monopoliepositie te verkrijgen in het islamitische onderwijs, proberen zogenoemde gematigde moskeeën over te nemen en verklaren andere moslims tot ongelovigen. De AIVD waarschuwt hier al meer dan een decennium voor.

Het salafisme, en dus ook het wahhabi-salafisme, conflicteert met de democratische rechtsstaat. Het staat voor een wereld waarin anderen geen muziek mogen luisteren, niet mogen dansen en waarin verjaardags- of kerstwensen niet worden toegestaan. Veel politici, zoals Sigrid Kaag en Sylvana Simons bijvoorbeeld, hebben echter ogenschijnlijk geen aandacht voor salafisme en jihadisme.

De AIVD lijkt de afgelopen jaren goed werk te hebben geleverd met de nodige ambtsberichten over geplande islamitische terreuraanslagen of radicale moslims die op een andere wijze de democratische rechtsorde bedreigen. Het relatief lage aantal islamitische terreuraanslagen in Nederland zal mede door de inspanningen van de AIVD komen.

Het is vooral belangrijk dat politici en andere beslissingsbevoegden voldoende aandacht voor het islamitische terrorisme blijven houden. Het salafisme vormt al decennia lang een bedreiging voor de Nederlandse rechtsstaat en dat is nog steeds het geval.

Bart Collard is criminoloog en publiceert regelmatig in Wynia’s Week. Hij schrijft een proefschrift over de rol van ideologie bij islamitisch terrorisme.

De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Het salafisme slaapt niet, integendeel. Het blijft een bedreiging voor Nederland. verscheen eerst op Wynia's Week.