De media pikten uit het rapport op dat maar liefst 41 procent van de Nederlandse scholieren niet de volgende stelling onderschrijft: ‘Alle mensen zijn gelijkwaardig, ook mannen die op mannen, vrouwen die op vrouwen, en mannen die op vrouwen verliefd worden.’

Vrijwillige deelname

Verbazing wekte wel, dat volgens de UvA-onderzoekers deze opvattingen niet samenhangen met de migratieachtergrond van de scholieren, en dat scholieren de afgelopen jaren ook niet conservatiever geworden zijn. Dat lijkt niet alleen in tegenspraak met bovenvermeld anekdotisch bewijs, maar ook met eerder onderzoek op dit gebied.

Daar kwam ook al gauw kritiek op: ‘migratie-achtergrond’ is in dit onderzoek vrij smal gedefinieerd, want als je geen in het buitenland geboren ouder hebt – de 3e generatie – tel je niet mee. Ook was deelname aan de enquête vrijwillig.

Welke selectie-bias introduceert dat? Als jij als scholier opvattingen hebt over lhbtiq+, waarvan je weet dat je docenten die afkeuren, ga je dan meedoen aan zo’n onderzoek – op school, onder toezicht van een docent? Daarom zou je graag weten welk percentage van de scholieren er voor koos om die enquête niet in te vullen, en of dat samenhangt met migratie-achtergrond, maar daar zijn geen cijfers over beschikbaar. Het feit dat een relatief laag percentage leerlingen die de enquête wel invulde een migratie-achtergrond had – vergeleken met alle Nederlandse scholieren – suggereert dat deze selectie-bias inderdaad een rol speelt.

Overigens, ‘migratie-achtergrond’ wordt in zulke discussies op social media vaak gelijk gesteld aan ‘islamitisch’, maar dat is slechts ten dele waar. Er zitten ook legio kinderen van Oost-Europese en Joegoslavische immigranten op die scholen, en met ouders uit de EU.

Wie het rapport helemaal leest, ziet dat islamitische leerlingen wel degelijk veel conservatiever zijn dan alle andere subgroepen. De onderzoekers vegen dat onder de mat door moslims op één hoop te gooien met christenen, en dan ‘religie’ als belangrijke verklarende factor voor ‘conservatisme’ op te voeren. Ook in een interview met het Parool trekken ze dat rookgordijn op: ‘Religieuze jongeren zijn namelijk wel vaker conservatief dan niet-religieuze jongeren, maar deze verschillen zijn groter onder jongeren zonder migratie-achtergrond.’

Warhoofdig

Sowieso drijven zulke enquêtes op een moeras van verzwegen vooronderstellingen en sociale-wenselijkheidsdwang. Hieronder spit ik een voorbeeld tot in detail uit. De deelnemers is onder meer deze stelling voorgelegd: ‘Of je een jongen of meisje bent, staat vast vanaf je geboorte.’ Ze konden reageren op een zeven-punts schaal (1: helemaal eens tot 7: helemaal oneens).

Eerst een overzicht van de resultaten:

Islamitische leerlingen scoren dus veel lager dan elke andere groep op dit item.

Hier zien we in optima forma hoe de onderzoekers deze scholieren blootstellen aan hun woke warhoofdigheid. Als je het helemaal eens bent met die stelling, scoor je een 1 op die zeven-puntsschaal, en ben je oer-conservatief. Ben je het er helemaal mee oneens, dan scoor je 7 punten en ben je voorbeeldig progressief.

Gender of sekse

Echter, de onderzoekers maken niet duidelijk of ze het hier over gender of over sekse hebben. ‘Vanaf je geboorte’ suggereert vrij sterk dat ze hier naar een standpunt over sekse vragen. En dat standpunt heeft niets met iemands morele waarden te maken, het is een biologie-vraag met als wetenschappelijk correct antwoord: een baby komt als een jongen of als een meisje ter wereld. De zeldzame genetische afwijkingen waardoor daarover optisch verwarring ontstaat – zoals bij bokser Imane Khelif gebeurd is – doet aan dat biologische basisfeit niets af. Maar wie dat feitelijk correcte antwoord geeft, geldt voor dit onderzoek als oer-conservatief.

Je wordt als 12- of 16-jarige scholier geacht te begrijpen, dat de onderzoekers hier van je willen horen of je wel tolerant bent ten opzichte van transmensen. En echt tolerant ben je pas als je gelooft dat een transvrouw/man een echte vrouw/man is, dus dan dien je het geheel oneens te zijn met de stelling dat je als jongetje of als meisje geboren wordt.

Gezien het woke klimaat op onze scholen zullen verreweg de meeste leerlingen dat ook zo interpreteren: ‘eens’ is conservatief, ‘oneens’ is progressief, ik identificeer me als conservatief/progressief, dus ik vul in eens/oneens. Dat islamitische leerlingen massaal ‘eens’ aanvinken komt niet omdat ze biologisch beter onderlegd zijn dan de rest, maar omdat ze zich door hun godsdienst en ouderlijk huis gesteund voelen in dit niet-woke standpunt dat iets vaags over gender en/of sekse poneert.

Verder – maar dat is een technische voetnoot – is het strikt genomen onzin om de scores op zo’n 7-puntsschaal te middelen voor een hele groep, zoals in deze grafiek gebeurt. Dat is schering en inslag in de sociale wetenschappen, want je moet toch wat met je physics envy als je geen bruikbare data hebt. Die getalletjes 1 t/m 7 zijn namelijk willekeurig (in jargon: het zijn ordinale getallen), ze corresponderen met niks meetbaars in de echte wereld. De onderzoekers hadden die scores net zo goed van -4 tot + 2 kunnen laten lopen, of van 0 tot 100 procent.

Zelfs voetbaltrainers geven blijk van beter statistisch inzicht dan sociale wetenschappers. Je plek in de eindstand van de competitie is een ordinaal getal. Ajax werd de afgelopen vijf seizoenen respectievelijk 2de, 5de, 3de en twee keer 1ste in de competitie. Niemand in de voetballerij gaat die klasseringen middelen en dan zeggen dat Ajax gemiddeld, afgerond, op plaats 2 eindigde. Immers, een club kan met 1 of met 11 punten voorsprong op de nummer 2 kampioen worden, en dat is een fors verschil in kwaliteit. Wat je trainers wel ziet doen, terecht, is kijken naar het aantal wedstrijdpunten of gescoorde doelpunten in vorige seizoenen, want dat zijn geen ordinale getallen.

Tolerant of deugdrammer?

Terug naar die enquêtes: om de ‘progressiviteit’ van de leerlingen te toetsen, kregen ze ook de volgende stellingen voor hun kiezen:

• ‘Alle scholen moeten Paarse Vrijdag vieren’
• ‘Minstens de helft van de toiletten op school moet genderneutraal zijn’

Hoe hebben de onderzoekers vastgesteld of er een hoge correlatie is tussen hoe leerlingen reageren op zulke stellingen en hun werkelijke tolerantie voor homo’s en transmensen? Als je er voorstander van bent dat iedereen eens per jaar in paarse kleding naar school moet komen, ben je dan een voorvechter van tolerantie of een maoïstische deugdrammer? En over die genderneutrale toiletten op scholen kunnen we kort zijn: die stinken na een paar dagen net zo erg als de jongenstoiletten, dus meisjes zul je daar dan met stokslagen nog niet naar binnen krijgen.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Lhbtiq+-enquête drijft op moeras van verzwegen vooronderstellingen en sociale-wenselijkheidsdwang verscheen eerst op Wynia's Week.

Een van de dingen waar Zembla campagne tegen voert, is glyfosaat (het werkzame bestanddeel van Round-Up). Dit onkruidbestrijdingsmiddel wordt in de landbouw veel gebruikt om al het onkruid op de akkers te verdelgen, zodat daarna met een schone lei begonnen kan worden voor de volgende oogst (glyfosaat wordt in de bodem snel afgebroken, zodat het zaaigewas er geen last van heeft).

Glyfosaat opnieuw voor tien jaar toegelaten

Zoals alle bestrijdingsmiddelen in de EU, moet ook glyfosaat periodiek opnieuw beoordeeld worden op veiligheid voor mens en natuur. Na uitvoerig onderzoek door vier EU-landen, waaronder het CTGB in Nederland, is glyfosaat in november 2023 opnieuw voor tien jaar toegelaten. Daarmee sluit de EU zich aan bij de VS, Australië, Japan en nog veel meer landen.

In een wereld waar respect voor feiten en rationele argumenten leidend is, zou het glyfosaat-verhaal nu klaar zijn. Maar daarvoor moet je niet bij de milieubeweging en hun spreekbuizen binnen de NPO zijn. Daar heerst onverkort het dogma: glyfosaat is des duivels, dus het moet en zal verboden worden.

Zembla doet nu alsof ze de smoking gun gevonden hebben die bewijst dat glyfosaat nooit had mogen worden goedgekeurd. Op hun website kopten ze afgelopen week: ‘Ctgb erkent: decennialang niet streng genoeg bij beoordelen kankerrisico’s pesticiden’. Dat is volgens vertrouwd Zembla-recept: schaamteloos generaliseren, selectief citeren en uit z’n verband rukken. Wat er feitelijk aan de hand is: in februari hield het CTGB een expert-bijeenkomst over een- of tweezijdig toetsen van de resultaten van dierproeven, mede omdat Zembla dit technische detail naar boven haalde in hun eerdere uitzending. Hoewel tweezijdig toetsen nu de standaard is, zeiden de experts bij de CTGB-bijeenkomst dat eenzijdig toetsen bij het onderzoek naar mogelijke carcinogeniteit van een stof de voorkeur verdient.   

Het is op zich een interessant discussiepunt: wat is de juiste statistische toets om data over proefdieronderzoek te analyseren? Als je wilt weten of een stof kankerverwekkend is, geef je de ene groep proefdieren (vaak ratten of muizen) een dosis glyfosaat mee in hun voer, en een ongeveer even grote controlegroep krijgt schoon voer. En dan registreer je gedurende een vooraf vastgelegde periode of een van de groepen vaker kanker krijgt, en welk type kanker dat dan is.

Een-zijdig en twee-zijdig toetsen

Zulk onderzoek levert nooit op, dat alle honderd glyfosaat-ratten binnen twee jaar kanker krijgen, tegen geen enkele van de honderd controle-muizen. Dan had je geen statistische toets nodig. Je zult altijd iets vinden (fictief voorbeeld) in de trant van: in de glyfosaat-groep kregen 14 muizen lymfeklierkanker, en in de controlegroep 11 muizen. Bewijst dit dat glyfosaat lymfeklierkanker veroorzaakt?   

Je moet dan een statistische toets doen, met als uitkomst dat dit resultaat wel of niet ‘significant’ is. Die toets kent twee varianten: je kunt een-zijdig of twee-zijdig toetsen. Verderop wordt tot in detail, met getallenvoorbeelden, uitgelegd hoe dit werkt. Maar waar Zembla nu op inzoomt, is dat bij zulk proefdieronderzoek doorgaans twee-zijdig getoetst wordt, terwijl je bij een een-zijdige toets wat sneller zou concluderen dat een resultaat significant is.

Statistische ongecijferdheid  

Dan is het in principe mogelijk, dat als je de data van bovenstaand experiment twee-zijdig test, het oordeel luidt: niet significant (dus geen bewijs voor carcinogeniteit van glyfosaat), terwijl dat oordeel bij eenzijdig testen kan zijn: wel significant.       

Zembla maakt daar van, dat je met tweezijdig toetsen twee keer zoveel ratten met kanker nodig hebt om een resultaat als significant te kwalificeren dan als je eenzijdig toetst (dus 28 tegen 11 in dit voorbeeld, als 14 tegen 11 net significant zou zijn bij eenzijdig toetsen). Dit is gewoon nonsens, statistische ongecijferdheid, zo werkt die toets niet.   

Essentieel is, dat er niet één juiste methode van toetsen is, met de implicatie dat alle andere fout zijn. Hoe en wat je toetst, en wanneer je iets ‘statistisch significant’ noemt, hangt van allerlei keuzes af die te maken hebben met de opzet van het onderzoek, en zelfs met de opvattingen van de onderzoeker. Dat betekent zeker niet, dat je elke uitkomst uit een experiment kunt krijgen die je wilt; als het resultaat overduidelijk is (zeg, 55 tegen 11), dan zal elke toets concluderen dat hier echt iets aan de hand is. De interpretatiekwestie speelt pas bij de twijfelgevallen die net wel of net niet ‘significant’ zijn.

Bij tweezijdig toetsen is de vraag: wijkt het aantal glyfosaat-ratten met kanker significant af van het aantal controle-ratten met kanker? Bij eenzijdig toetsen is de vraag: is het aantal glyfosaat-ratten met kanker significant hoger dan het aantal controle-ratten met kanker? Het verschil is, dat tweezijdig toetsen de mogelijkheid open laat, dat de glyfosaat-ratten minder kanker krijgen dan de controle-ratten. Dat komt inderdaad voor bij zulke experimenten: door stom toeval, of omdat de toegediende stof werkelijk een beschermend effect heeft.

Dierproeven zijn slechts een ingrediënt in onderzoek

Als je die mogelijkheid uitsluit, mag je al bij een iets kleiner overschot aan tumoren bij de glyfosaat-ratten concluderen dat dit ‘significant’ is. Maar wat is ‘significant’? Het is een conventie uit de pre-historie van de statistiek, dat de grens voor een ‘significant’ resultaat ligt bij een kans van 5% dat dit resultaat toch puur door toeval tot stand gekomen is. Dus of je nu een- of tweezijdig test, er is een kans van 5% dat het ‘significante’ resultaat niet meer dan een toevallige fluctuatie is.

Dat is een zeer lage drempel om zulke verstrekkende conclusies te trekken: je wilt immers 99,999% zeker weten dat glyfosaat niet kankerverwekkend is bij mensen. Daarom zijn zulke dierproeven niet meer dan een van de vele ingrediënten in een compleet pakket aan onderzoek, op grond waarvan het CTGB en vergelijkbare instanties in nog drie EU-landen geconcludeerd hebben dat glyfosaat geen kanker veroorzaakt bij mensen.

Zulke dierproeven worden nu meestal door de onderzoekers tweezijdig getoetst. Toetsen verandert uiteraard niets aan de oorspronkelijke data, dus het CTGB zou deze data met de eenzijdige toets kunnen heranalyseren. Zolang die heranalyse niet gedaan is, is het een slag in de lucht om te beweren dat eenzijdig toetsen bij deze dierproeven wel zou hebben aangetoond dat glyfosaat kankerverwekkend is bij ratten.

Drie experimenten

Ter illustratie hoe subtiel het verschil tussen een- en tweezijdig toetsen is, heb ik Grok drie experimenten laten doorrekenen om te onderzoeken of linkshandigen een hoger IQ hebben dan rechtshandigen. Bij het eerste experiment scoorden 36 linkshandige proefpersonen een gemiddeld IQ van 104 (rechtshandigen hebben een gemiddelde van 100, met standaarddeviatie 15). Zowel de een- als de tweezijdige toets zeggen hier: dit verschil is niet significant (de kans dat er bij toeval twee of drie extreme slimmeriken onder die 36 zitten, is te groot).

Tweede experiment: 36 linkshandigen scoorden een gemiddeld IQ van 105. Nu zegt de tweezijdige toets nog steeds dat dit niet significant is, maar volgens de eenzijdige toets is dit wel significant.

Derde experiment: 36 linkshandigen scoorden een gemiddeld IQ van 106. Dit resultaat is zowel volgens de een- als de tweezijdige toets significant.

We zien hier dus, hoe 2 IQ-punten in het gemiddelde bij zowel de een- als de tweezijdige test het verschil maakt tussen wel of niet significant, maar dat de eenzijdige test wat eerder omslaat in zijn oordeel.

Terugvertaald naar de glyfosaat-dierproeven: er is geen sprake van, dat het gangbare tweezijdige toetsen experimenten onder de mat veegt waarin proefdieren overduidelijk vaker kanker kregen. Het gaat om subtiele verschillen. Zembla stelt dat de eenzijdige toets ‘strenger’ zou zijn, maar strikt genomen is die toets juist slapper: de lat om een resultaat significant te noemen ligt lager dan bij de tweezijdige test.

Obsessie

Stel, je onderzoekt of een nieuw medicijn werkt tegen kanker, en je doet een vergelijkbare dierproef. Dan kun je een- of tweezijdig toetsen of dat medicijn werkt (dat wil zeggen: significant minder kanker bij de dieren die het medicijn kregen, vergeleken met de dieren die een placebo kregen).

Dan kan het best zijn, dat de eenzijdige toets zegt: het medicijn werkt, terwijl de tweezijdige toets zegt: dat is nog niet bewezen. Als we moeten besluiten of we dit medicijn gaan toelaten op de markt en voorschrijven aan patiënten, zou u dan meer vertrouwen hebben in de eenzijdige of de tweezijdige toets?

Er is geen antwoord dat in alle gevallen het beste, of het enige wetenschappelijk verantwoorde antwoord is. Hoe dan ook is de obsessie van Zembla met dit zeer technische aspect van de statistiek een storm in een glas water, vanwege al het andersoortige onderzoek dat ook gedaan is om de veiligheid van glyfosaat te onderbouwen.                

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Demagogisch Zembla wekt onterecht twijfel aan toelaatbaarheid glyfosaat verscheen eerst op Wynia's Week.

Wie de Volkskrant niet leest en ook niet op X meeleest, kan hier nakijken wat zich in de treursoap rond migratie-expert Jan van de Beek en diens verketteraars heeft afgespeeld. Tot nu toe noteren we: publieke knieval en verwijderde tweets van de hoofdeconoom van het CBS; migratie-ideoloog Leo Lucassen ontmaskerd als knoeier, die daarop met de staart tussen de benen vertrok van X; de opinieredactie van de Volkskrant die mee blijkt te schrijven aan haar welgevallige ingezonden stukken, maar de reactie van Van de Beek ondanks een eerdere toezegging weigerde te plaatsen; de rectificatie van blunders in het artikel van Lucassen/De Haas die zelf weer een blunder blijkt. Het is afwachten of dit nog een staartje gaat krijgen bij de Raad voor de Journalistiek. 

De CBS-cijfers over criminaliteit 

Alles wat raakt aan migratie wordt geïnfecteerd met ideologie, zowel van de kant van woke-links als van radicaal-rechts. Daartussen ligt een belegerd middenveld waar feiten er nog toe doen – mits  je bereid bent naar de data te kijken. Dit was een van de punten waarop Leo Lucassen en Hein de Haas in hun artikel in de Volkskrant de mist in gingen: criminaliteit. Zij zeiden dat er geen CBS-cijfers zijn over criminaliteit, uitgesplitst naar herkomstland, ofwel etniciteit. Niettemin stelden ze – hoe dan, als je geen data hebt? – dat er geen verband is tussen etniciteit en criminaliteit.       

Die CBS-cijfers bestaan wel degelijk, twee muisklikken verder dan de bron die Lucassen/De Haas zelf aanhaalden, en op het eerste gezicht ziet dat er echt lelijk uit: 

(Alle grafieken en data over criminaliteit in deze column komen uit de longread van het CBS over dit onderwerp.)  

Dit zijn alle veroordelingen van vijf jaargangen jongeren, allemaal in Nederland geboren en opgegroeid – dus autochtonen, 2e generatie ‘Marokkanen’, enzovoort. We beperken ons verder tot de mannen, omdat die sowieso veel crimineler zijn dan vrouwen.   

Het toverwoord: ‘corrigeren’ 

Marokkanen spannen de kroon: ruim een kwart van al die jonge mannen is veroordeeld voor een misdrijf, bijna vier keer zo veel als de autochtone jonge mannen. De ranglijst van etnische minderheden is in zulke grafieken eigenlijk altijd hetzelfde: de Marokkanen onbedreigd op kop, dan de Surinamers en Antillianen, op de voet gevolgd door de Turken, en op flinke afstand de autochtonen, terwijl Aziatische minderheden in menig opzicht nog braver zijn dan autochtonen.    

Toch is het een mantra onder criminologen, dat etniciteit niets zegt over criminaliteit. Hoe krijgen ze dat voor mekaar, als je deze grafiek gezien hebt? Het toverwoord is hier: ‘corrigeren’ (het CBS spreekt zelfs van ‘controleren’, in de zin van ‘statistisch onder controle brengen’ ).  

Criminaliteit hangt statistisch ook samen met allerlei sociaal-economische factoren, zoals inkomen, de woon- en gezinssituatie en opleiding. De aanname – eigenlijk een dogma, onder criminologen en de meeste politici en journalisten – is nu, dat het verband tussen etniciteit en criminaliteit slechts schijn is, en dat die sociaal-economische factoren in werkelijkheid de verklaring vormen.   

Zo heeft het CBS de criminaliteit van alle etniciteiten en autochtonen gecorrigeerd voor een heel pakket aan sociaal-economische factoren. De oververtegenwoordiging van etnische minderheden verdwijnt dan in de meeste gevallen bijna helemaal. Alles onder controle dus? Nou nee, want dan willen de Marokkanen nog steeds niet deugen, zoals blijkt uit onderstaande grafiek:   

Alleen Marokkaanse mannen zijn, gecorrigeerd voor alles, nog steeds twee keer zo crimineel als alle andere groepen.   

Pijnlijk. Het onbreekt dus niet aan criminologen en opiniemakers die deze oververtegenwoordiging zonder onderbouwing van data weg willen schrijven op racisme, dat wil zeggen discriminatie, stigmatisering en etnisch profileren door de rechterlijke macht. Maar waarom zouden politie en rechters specifiek racistisch zijn tegen Marokkanen, en niet tegen Turken of Antillianen?          

Voorgebakken conclusie  

Een veel fundamenteler probleem is, dat dit corrigeren voor sociaal-economische factoren sterk bevooroordeeld is ten gunste van de conclusie ‘etniciteit is niet voorspellend voor criminaliteit’. Het meest evident is dat bij de factor ‘crimineel verleden van de ouders’. Het blijkt dat de kinderen van een crimineel relatief vaak zelf ook crimineel worden. Dat geldt zowel voor autochtonen als voor etnische minderheden. ‘Jong geleerd, oud gedaan’ dus. Daarom gaat het gecorrigeerde criminaliteitscijfer uit van de fictie: wat als deze jongeren waren opgegroeid in gezinnen waarvan de ouders net zo weinig crimineel zijn als autochtone ouders?   

In concreto: Marokkaanse jonge mannen mogen vaker crimineel zijn dan autochtone jonge mannen, om gecorrigeerd voor ‘criminele ouders’ toch net zo weinig crimineel te zijn. Maar die criminele ouders behoren per definitie tot diezelfde etnische minderheid. Stel, er was een etnische minderheid, de Crimianen, waar 90 procent van de ouders een crimineel verleden heeft, en 90 procent van hun kinderen wordt ook crimineel. Dan kan, na correctie voor ‘criminele ouders’, de politiek correcte conclusie toch luiden: ‘niks te zien hier, mensen, etniciteit zegt niks over criminaliteit’.  

Corrigeren voor woonomgeving is ook dubieus. Stel, de jongeren van Turkse komaf in dit onderzoek wonen vooral in wijken waar veel Turken wonen, en waar de criminaliteit hoger is. Dan mogen ze qua criminaliteit gewoon meedoen met die wijk, maar wordt hun criminaliteitsscore,  ‘gecorrigeerd voor woonomgeving’, gelijkgetrokken naar het autochtone niveau.   

Het corrigeren voor ‘materiële welvaart’ lijdt aan hetzelfde euvel. Het is een ervaringsfeit bij autochtonen en etnische minderheden, dat de meeste criminaliteit voorkomt onder de minst welvarenden. Dus als een etnische minderheid minder welvarend is dan het gemiddelde, is het ‘logisch’ dat die wat crimineler zijn dan autochtonen, dus die mate van oververtegenwoordiging wordt de leden van die etnische minderheid na correctie niet aangerekend.  

Etniciteit mag geen verklarende factor zijn 

Maar waarom zou ‘armoede’ hier de verklarende factor zijn, en niet etniciteit? Stel, puur hypothetisch, dat een zekere etnische minderheid, de Dombianen, erfelijk minder intelligent is dan het gemiddelde. Zowel armoede als criminaliteit hangen statistisch vrij sterk samen met een laag IQ. Dus zowel de lage welvaart als de hogere criminaliteit van de Dombianen zijn dan toe te rekenen aan hun etniciteit. Maar door criminaliteit te corrigeren voor armoede, haal je etniciteit als mogelijke verklaring er tussenuit, simpelweg omdat het geen verklarende factor mág zijn. 

Een onbevooroordeelde analyse zou niet vooraf poneren dat etniciteit slechts schijnbaar samenhangt met criminaliteit via onderliggende invloeden als welvaart, woonomgeving en criminele ouders, waarvoor dan ‘gecorrigeerd’ moet worden. In zo’n analyse zou etniciteit een van de mogelijke verklarende factoren zijn, net als al die sociaal-economische factoren, en dan kun je statistisch objectief testen welke factor het meest voorspellend is voor criminaliteit. Gezien de enorme verschillen in de eerste, ongecorrigeerde grafiek, kan het bijna niet anders of etniciteit is een van de beste voorspellers van criminaliteit.  

Let wel: op groepsniveau. Omdat zelfs bij Marokkaanse mannen bijna driekwart geen veroordeling op z’n naam heeft staan, is geen van deze factoren een goede voorspeller of persoon X, van welke etniciteit dan ook, een crimineel is of zal worden.  

De vraag is dan ook wat je aan moet met dit gegeven. Uiteraard mag een statistisch verband tussen etniciteit en criminaliteit nooit een reden zijn om een individu rechten te ontzeggen. Een Marokkaanse sollicitant om die reden afwijzen is niet slechts illegaal, maar ook statistisch onzin. Vrijwel alles wat je over een individu te weten komt, geeft je significantere informatie over dat individu dan zulke correlaties op groepsniveau. 

Het taboe op een verband tussen etniciteit en criminaliteit is dus strikt genomen niet nodig, maar criminologen vrezen natuurlijk dat zo’n onderzoeksresultaat misbruikt gaat worden om individuen te stigmatiseren. Dat is dan heel jammer; maar het mag voor wetenschappers geen reden zijn om dan maar te doen – zoals Lucassen en De Haas in de Volkskrant – alsof zulke data niet bestaan. En het mag ook geen reden zijn om die data te analyseren op een manier waar de gewenste conclusie al grotendeels ingebakken zit. 

Selectieve controles zijn effectiever 

Het evidente, ongecorrigeerde verband tussen etnische herkomst en criminaliteit leidt tot nog een conclusie die schuurt: er moet geen taboe zijn op etnisch profileren. Stel, uit onderzoek is gebleken dat een kwart van de drugsrunners in een BMW rijdt, en veel minder vaak in andere automerken. Mag de politie dan bij een grote verkeerscontrole selectief BMW’s naar de fuik dirigeren, ondanks dat verreweg de meeste BMW-rijders geen drugsrunner zijn? Uiteraard mag dat, want het maakt de controles effectiever. Mijns inziens kun je, onder strikte voorwaarden, ook selecteren op uiterlijk bij zulke controles.  

Ander voorbeeld: stel dat er na een ernstig misdrijf drie verdachten in beeld zijn (bijvoorbeeld op camerabeelden), maar je weet dat er slechts één dader is. De drie verdachten zijn een autochtoon, een Chinese Nederlander en een Marokkaanse Nederlander. Aangezien de politie altijd moet woekeren met tijd en middelen, is het in zo’n geval zinnig en terecht om eerst door te rechercheren op de Marokkaanse verdachte. Als die een alibi blijkt te hebben, gaat de rechercheur verder met de autochtoon, en als laatste komt pas de Chinees aan de beurt. Volgens het woke gedachtengoed moet die rechercheur een dobbelsteen opgooien alvorens aan het werk te gaan.     

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is auteur van De stikstoffuik (2023) en De Klimaatoptimist (2024), over energietransitie in Nederland. De boeken zijn HIER en HIER te bestellen. Informatie voor media en boekhandel: info@blauwburgwal.nl.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Hoe het CBS de hoge criminaliteit van sommige etnische groepen wegverklaart  verscheen eerst op Wynia's Week.