Zelfbenoemde experts

Dit media-seizoen is Maarten van Rossum – die een boek schreef met de titel Toponderhandelaars – niet te missen in de uitzendingen van Eva Jinek. Let wel, dit is een andere Maarten van Rossum dan de Utrechtse historicus Maarten van Rossem (met een E), bekend van De Slimste Mens. Van Rossum (zonder E) verspreidt in zijn bespiegelingen over de kabinetsformatie platitudes als ‘onderhandelen is samen je verlies absorberen’.

Van Rossum is mededirecteur van marketingbureau &Fluence, dat adverteert met slogans als ‘coalities bouwen’ en ‘het gesprek aangaan’. Via &Fluence is oud-VVD-politicus Halbe Zijlstra regelmatig te gast bij de BNN-VARA-talkshow Pauw & De Wit voor het excuus-rechtse geluid. Ook via &Fluence komt Jeff Mac Mootry, oud-commandant bij de mariniers, bij omroepen als WNL langs om onweersproken te pleiten voor ophoging van het Defensiebudget.

Van Rossum vermeldt op zijn LinkedIn dat hij diplomaat (een vrij breed begrip) was bij Buitenlandse Zaken in Brussel en Washington en dat hij één jaar raadsadviseur was voor het ministerie van Algemene Zaken onder premier Mark Rutte. Oud-voorzitter van de Tweede Kamer Frans Weisglas (VVD) en oud-VVD-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal vroegen op X rechtstreeks aan Van Rossum op welke toppen hij precies toponderhandelaar was geweest. Antwoord kwam er niet.

Voor Ons Nederland

Een andere netwerkclub is Voor Ons Nederland, opgericht door oud-VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. De organisatie presenteert zich nadrukkelijk niet als politieke partij, maar als een ‘actiegroep’ voor ‘de milde meerderheid’ en tegen ‘het populisme’. Voor Ons Nederland heeft een ANBI-status en roept via sociale media actief op te doneren. Een van de motto’s van het Dijkhoff-activisme luidt: ‘democratie tegen non-democratie’.

Het Comité van Aanbeveling van Voor Ons Nederland oogt als een reünie van de Rutte-kabinetten. Het bestaat onder meer uit oud-ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, voormalig PvdA-vicepremier Lodewijk Asscher en oud-D66-minister van Onderwijs Robbert Dijkgraaf. Rector magnificus van de Universiteit Maastricht Rianne Letschert, over wie later meer, completeert het gezelschap.

De Raad van Bestuur van Voor Ons Nederland bestaat naast Dijkhof uit oud-VVD communicatiemanager Bas Erlings en oud-D66 Europarlementariër Marietje Schaake. Erlings afficheert zichzelf als ‘Dé Spindoctor van Rutte’. Schaake pleit tijdens optredens bij NPO-programma’s voor het opschonen van ‘populistische’ sociale media.

Marketeers tegen het populisme

Dijkhoff, Erlings en de Vlaming Tom de Bruyne hebben samen marketingbureau Sue and the Alchemists, dat politieke partijen als de VVD als klant heeft.

Erlings schreef een ‘handleiding’ tegen het populisme en liep de talkshows af met diepzinnigheden als ‘de populisten houden zich niet aan de feiten’. Over verkiezingscampagnes zegt Erlings dat de kiezer zich ‘helaas’ niet door de inhoud laat leiden. Naar eigen zeggen liet Erlings de VVD daadkracht uitstralen (want dat ‘paste bij Rutte’) door alle VVD’ers steeds met opgestroopte mouwen in beeld te laten verschijnen.

Gezichten uit de stal van Klaas Dijkhoff zien we terug in de media. Gert-Jan Segers is wekelijks te gast bij Dit was de Week van de EO. Tom De Bruyne heeft een online column in De Telegraaf over gedragswetenschap en noemde Caroline van der Plas (nadat BBB kritiek had op de Raad van State) bij WNL ‘de Wilders van de Aldi’. Mark Thiessen, nog een oud VVD-campagneadviseur, heeft een politieke column in EW waarin hij ageert tegen de ‘populistische’ koers van de VVD onder Dilan Yesilgöz.

Wat wil Voor Ons Nederland?

De boodschap van het Dijkhoff-ensemble is samen te vatten als voortzetting van het beleid van Rutte3 en -4, gelardeerd met positivo-praat. Een probleem als het woningentekort wil Voor Ons Nederland blijkens een promotie-clipje oplossen met kretologie als ‘uitstel is geen optie meer’ en ‘onverwachte samenwerkingen’.

Erlings en Thiessen hebben, net als de eerder genoemde Van Rossum, hun lidmaatschap van de VVD beëindigd wegens de samenwerking met de PVV in 2023. Het weerhoudt hen er niet van hun (zelfbenoemde) aandeel in het succes van Rutte te gelde te willen maken.

Verbaal kunnen ze overigens niet tippen aan de behendigheid van hun voormalige baas. Rutte wist jarenlang via taalmanipulatie (een onwaarheid heette bij hem ‘een verbreding van de feitelijkheid’) vrijwel elke politieke verantwoordelijkheid te ontlopen, zoals Robbert Wigt analyseert in zijn boek Supergaaf. De overtuigende taal van Mark Rutte.

WNL en de VVD

Een andere Rutte-fluisteraar, Kees Berghuis – jarenlang eindverantwoordelijk voor de campagne- en marketingstrategie van de VVD – , is sinds juni 2025 hoofdredacteur van Omroep WNL. Berghuis beloofde bij zijn aantreden VVD-kritische journalistiek. Inderdaad kunnen (oud-)VVD-ers als Ed Nijpels in de WNL-studio’s ongehinderd aanvallen plegen op de huidige VVD-leider Yesilgöz (waar Berghuis tijdens de Kamerverkiezingen van 2023 nog mee samenwerkte) en hoeven daarbij niet te vrezen voor kritische vragen van WNL-presentatoren als Frank van Leeuwen of Lisette Wellens.

Regeringsvorming beïnvloeden

Netwerkclubs proberen tevens invloed uit te oefenen op regeringsvorming. Stem voor Stabiliteit, een in de luwte opererend netwerkgezelschap rond media-ondernemer Willem Sijthoff, stond plots volop in de schijnwerpers toen één van hen, oud-D66 minister Hans Wijers, informateur werd. Wijers kon vertrekken nadat NRC berichtte dat hij zich tijdens een bijeenkomst op verkiezingsavond denigrerend had uitgelaten over de VVD van ‘feeks’ Yesilgöz. Bij de bewuste bijeenkomst waren RTL-presentator Beau van Erven Dorens, WNL-presentator Martijn de Greve en hoofdredacteur van Follow The Money Eric Smit aanwezig voor presentatie- en panelklussen. 

D66 vroeg vervolgens Rianne Letschert als informateur, zoals eerder vermeld verbonden aan Voor Ons Nederland. Letschert was als rector magnificus in Maastricht warm voorstander van demonstratief ‘diversiteitsbeleid’. Over haar aanpak van de informatie zei ze: ‘Ik kan relaties opbouwen door open te zijn, dat is mijn stijl’. Letschert nodigde D66, CDA en VVD uit voor onderhandelingen op landgoed De Zwaluwenberg over een midden-kabinet zonder te ‘rechtse’ deelnemers.

Eén van de ondernemers in de Raad van Toezicht van Voor Ons Nederland is oud-CEO van ASML Peter Wennink, die half december 2025 een rapport over de staat van de Nederlandse economie presenteerde. Een van de aanbevelingen: miljarden uitgeven om in Nederland datacentra voor Artificial Intelligence te plaatsen, centra die meer schaarse stroom en schoon water verbruiken dan een paar middelgrote steden. Klaas Dijkhoff zelf beval Wenninks rapport aan bij de onderhandelende partijen CDA, D66 en VVD: ‘Wennink legt de bal op de stip!’.

Het middelmatige midden

Samenvattend: er is een kloof tussen de werkelijkheid van de kiezer en de wereld die talkshows en netwerkclubs ons voorspiegelen. Organisaties als &Fluence en Voor Ons Nederland bieden actief boodschappers, bemiddelaars en onderhandelaars voor het consensusdenken uit het Rutte-tijdperk aan. Voor redacties van omroepen als AVRO-TROS en WNL zijn dat risicoloze studiogasten. De kijker ziet zo telkens dezelfde gezichten die de belangen van zichzelf en een selecte groep dienen, en niet die van de kiezers.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht De netwerkclubs van de ‘milde meerderheid’ dringen zich op via talkshowgasten en onderhandelaars verscheen eerst op Wynia's Week.

Onze linkse medemens begint een beetje in paniek te raken, zo blijkt dezer dagen in aanloop naar de verkiezingen. Die paniek blijkt vooral uit de wijze waarop de jongens en meisjes op het Mediapark in de wedstrijd staan. En hoe hun collega’s en andere journalisten, vooral van de schrijvende pers, hier weer op reageren.

Talkshows zijn eventjes nieuws

De zachte, want enigszins verhulde paniek uit zich vooral in de talkshows en de discussie die zij oproepen. Op de voorpagina (!) van de Volkskrant stond deze week te lezen dat de talkshows van de NPO naar rechts kantelen. Jaren geleden, in 2009, klonk uit de mond van Henk Hagoort, destijds voorzitter van de NPO, het verwijt dat de drie toenmalige actualiteitenprogramma’s (EenVandaag, Netwerk en NOVA) ‘drie keer de Volkskrant’ dreigden te worden. Nu zijn al die talkshows ‘drie keer’, nee ‘vier keer De Telegraaf’, zo zeggen critici (als de socialist Diederik Samsom).

Dat die talkshows eventjes nieuws zijn, is begrijpelijk. De start van het nieuwe televisieseizoen valt min of meer samen met de start van de verkiezingscampagne. Bij de NPO vechten Eva en Pauw & De Wit om de kijker en de gast van de dag, RTL heeft de nieuwe talkshow RTL Tonight (Humberto Tan) en SBS6 heeft Vandaag Inside en (in samenwerking met De Telegraaf) Nieuws van de dag. Naast deze praattafels zijn er de nieuwsprogramma’s van WNL (Goedemorgen Nederland, WNL op zondag) en Café Kockelmann.

Heel belangrijk, die talkshows en al die pratende politici, zei ‘mediadeskundige’ Mariken van der Velden van de week in een item van Nieuwsuur. Vooral omdat aan al die tafels de feiten er niet toe doen en er wel veel ‘gepeperde’ meningen worden verkondigd. Die meningen zijn vaak heel ‘simplistisch’ en daarmee ‘schadelijk voor de democratie’, aldus de VU-docente.

Niet alleen worden die talkshowtafels steeds simplistischer, ze worden ook ‘schreeuweriger’. Men schreeuwt maar door elkaar heen en luistert niet naar elkaar. En de bron van dit schreeuwerige simplisme dat dezer dagen de talkshows domineert, is gemakkelijk aan te wijzen: het talkshowlandschap is ‘verrechtst’. Voorheen waren die tafels toonbeelden van rust en beschaving!

Kijker niet zo links als gehoopt

Waaruit blijkt die ‘verrechtsing’? Heel eenvoudig hieruit dat in die talkshows ‘rechtse’ gasten (politici) worden uitgenodigd en aan het woord gelaten. In de eerste aflevering van Pauw & De Wit, afgelopen maandag, heette presentator Jeroen Pauw de kijkers hartelijk welkom in zijn ‘linkse clubhuis waar rechts Nederland van harte welkom is’. Aan tafel zaten Fleur Agema (ex-PVV), Ingrid Coenradi en Joost Eerdmans (JA21).

Als je goed luistert, zit er achter al die keuzes een recent doorgedrongen besef dat de kijker niet zo links is als gehoopt en verwacht, en zeker niet zo links als de programmamakers in Hilversum. Aan die realiteit moet enigszins tegemoet worden gekomen door ook rechtse politici uit te nodigen. Maar worden die programma’s zelf daarmee rechts?

Een beroerd vooroordeel

Door dat te stellen verraden de media een beroerd vooroordeel: de gedachte dat ‘links’ het nieuwe normaal is en rechts een aberratie, en dat rechts eigenlijk helemaal geen stem behoort te hebben in het publieke debat. Rechts en conservatief is verleden tijd en heeft plaats moeten maken voor een nieuwe, overweldigende consensus: de waarden van het progressieve wereldbeeld.

Nu blijkt dat toch minder mensen in die consensus delen en dat de kijker dreigt af te haken, maakt de NPO een wending door: niet door rechts te worden, maar door ook rechtse stemmen uit te nodigen. Dat vinden ze geweldig van zichzelf. Mopperen doen de laatste consensus-aanhangers, die van mening blijven dat die vermaledijde rechtse mensen nog altijd geen stem verdienen, want die zijn simplistisch en ze schreeuwen en vormen daarmee een bedreiging voor de democratie.

Een ongemakkelijk onbehagen

Hoe dat toe gaat bleek van de week uit een volgende uitzending van Jeroen Pauw. Te gast waren Caroline van der Plas (BBB) en Rob Jetten (D66). De ‘wooncrisis’ werd ineens tot hét item van de komende verkiezingen uitgeroepen – terwijl iedereen weet dat migratie hét item is. Jetten heeft een plan om tien grote steden te gaan bouwen, mocht dat plan in een tweegesprek met Van der Plas verdedigen, die daarmee in de verdediging werd gedrukt – en alleen door haar authenticiteit niet met haar rug tegen de muur kwam te staan.

‘Verrechtsing’ betekent dus, vooralsnog, dat linkse journalisten – opgevoed en onderwezen in de dogma’s van het progressieve levensgevoel en niet in staat die verzwegen axioma’s te doorzien en te bekritiseren – zichzelf tegenwoordig op de borst slaan omdat ze ook rechtse politici uitnodigen. Een ongemakkelijk onbehagen ligt daaraan ten grondslag, zoals ik al opmerkte: het vervelende gevoel dat het volk niet zo links is als gedacht en meer realiteitszin en common sense heeft bewaard dan heel het Mediapark bij elkaar.

Linkse stokpaardjes

Dat rechtse politici worden uitgenodigd betekent ondertussen natuurlijk niet dat het linkse journaille erop uit is hen een handje te helpen. De echte thema’s (migratie, migratie en migratie) komen niet aan de orde of worden verkeerd voorgesteld (alsof het vooral om arbeidsmigratie zou gaan), en rechtse politici worden in de verdediging gedrongen in uitzendingen waarin linkse stokpaardjes worden bestegen. En dit alles tot afgrijzen van een linkse achterhoede van journalisten die vinden dat rechts eigenlijk helemaal niet mag meepraten.

En nog even tussen haakjes: ook WNL is niet rechts. De omroep noemt zich ‘vrolijk rechts’, maar dat betekent vooral: erg VVD’erig, bevorderd door Bert Huisjes en diens opvolger Kees Berghuis (voormalig spindokter van de VVD). In de praktijk is er geen significant verschil tussen een uitzending van WNL en een van welke omroep dan ook.

En dan nog die feiten en meningen. Er wordt steevast geklaagd over een tekort aan feiten en het ontbreken van een ‘gedeelde waarheid’. Sorry, maar als er iets een koekje van eigen links deeg is, dan is het dit feit. Het linkse wereldbeeld is gebaseerd op het relativisme. Moreel relativisme (ieder z’n eigen waarden en normen), cultureel relativisme (wie zijn wij om van nieuwkomers aanpassing te vragen?) en het relativisme van het eigen verhaal. Alles is bij links een kwestie van perspectief, niets is wat het lijkt, als feiten gepresenteerde zaken moeten alleen maar machtsverhoudingen verhullen, lees maar, kijk maar, niets is wat het lijkt.

Achterhaald

En nu komen rechtse mensen ook met een eigen perspectief. Tja, dat was niet de bedoeling! Links wordt dus geconfronteerd met de ultieme consequentie van de eigen dogma’s, schrikt daar nu voor terug, maar weet dat de bevolking dit realistische perspectief deelt, nodigt daarom stemmen uit die dit perspectief vertegenwoordigen om ze in de studio vanuit het progressieve perspectief te corrigeren.

Dit een ‘verrechtsing’ van de media te noemen past uitstekend in het perspectief van een achterhaalde groep linkse mensen die deze nieuwe constellatie willen terugdraaien om gewoon weer lekker onder elkaar te kunnen zijn. Maar dat gaat natuurlijk nooit meer lukken. Gelukkig niet.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Talkshows zijn onverbeterlijk links en de weg kwijt verscheen eerst op Wynia's Week.