Nog onlangs heeft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie een handelsakkoord getekend met India, waarin India heeft bedongen dat er royale emigratie naar Europa mag plaatsvinden.

Roopram constateert dat er binnen India zelf grote etnische en religieuze spanningen bestaan, met name tussen de 80 procent hindoes en de rest – vooral moslims. Die spanningen nemen de emigranten mee naar Europa en dat schuurt ook met de eveneens groeiende islamitische populatie hier. Roopram wijst op de ernstige spanningen die er in Engeland nu al zijn tussen moslims en hindoes, oorspronkelijk afkomstig uit India en Pakistan.

Volgens Roopram wordt er in de EU, maar ook in Nederland, te lichtzinnig gedacht over de integratieperspectieven van migranten uit India. Vooral als die in grote aantallen bij elkaar wonen kunnen er opnieuw parallelle samenlevingen ontstaan.

Waarom allochtonen rechts stemmen

Roopram onderzoekt al langere tijd het stemgedrag van niet-westerse allochtonen in Nederland en probeert vooral antwoord te vinden op de vraag waarom zoveel immigranten (zo’n 10 procent van de allochtone kiezers, vaak nauwelijks minder dan autochtonen) op rechtse anti-migratiepartijen als de PVV stemmen.

Dat verrassende stemgedrag ziet Roopram bij Surinamers (de oorspronkelijk uit India afkomstige Hindoestanen in het bijzonder, maar niet alleen zij), maar ook onder Antillianen is Wilders heel populair. Onder Turken zijn het vooral de seculiere ‘Kemalisten’ die voor de PVV kiezen.

Bijzonder is dat de Marokkanen in Nederland die voor rechts kiezen eerder uitkomen bij Forum voor Democratie, omdat die partij zich als conservatief profileert, wat bij de vaak conservatief-religieuze Marokkanen goed valt. Bovendien is de partij van Thierry Baudet zich nogal anti-Israël aan het profileren, in tegenstelling tot de Israël-gezinde PVV.

Wynia’s Week TV is er ook als podcast

Wynia’s Week is er iedere week drie keer (di-do-za), iedere week met een nieuwe video/podcast. We zijn er duizend keer per jaar. De supporters maken dat mogelijk. Doneren kunt u HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Shashi Roopram: ‘Migratie uit India kan in Nederland tot spanningen leiden’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Voormalig baas van de Venezolaanse militaire inlichtingendienst Hugo Carvajal Barrios (65) geldt in de Verenigde Staten als de belangrijkste getuige in het proces tegen zijn vroegere baas Nicolás Maduro. Na zijn ontvoering uit Venezuela staat Maduro terecht in New York op beschuldiging van narcoterrorisme. Wie is Carvajal Barrios, de waarschijnlijke kroongetuige in de rechtszaak?

De Venezolaanse generaal-majoor met de bijnaam ‘El Pollo’ (De Kip) is een oude bekende van Frans Timmermans uit diens tijd als minister van Buitenlandse Zaken (2012–2014) in het tweede kabinet Rutte. De Venezolaanse regering benoemde generaal Carvajal Barrios in februari 2014 tot consul op Aruba. Binnen het Koninkrijk der Nederlanden heeft Aruba een autonome status, maar Defensie en Buitenlandse Zaken worden vanuit Den Haag geregeld. Toenmalig PvdA-minister Timmermans weigerde – onder druk van de Verenigde Staten – de Venezolaanse topmilitair als consul te accepteren.

Narcodollars witwassen

De Verenigde Staten verdachten Carvajal van drugshandel en witwassen. Diplomatieke bronnen maakten er geen geheim van dat de generaal – vertrouweling van de overleden president Hugo Chávez en als directeur van de militaire inlichtingendienst behorend tot de inner circle van opvolger Nicolás Maduro – naar Aruba was gestuurd om zijn diplomatieke privileges te misbruiken, teneinde via Arubaanse banken narcodollars wit te wassen.

Want dat is altijd de grootste sores in de cocaïnehandel: je kunt grote hoeveelheden van het spul naar Noord-Amerika of Europa smokkelen, maar hoe krijg je de dikke stapels cash dollars geboekt op een keurige bankrekening in een veilig land? Vandaar dat vooraanstaande Venezolanen hun oog op de Antilliaanse banken lieten vallen. Het wereldwijde financiële stelsel zat vlakbij, al hadden de Amerikaanse drugsbestrijders dat natuurlijk ook in de gaten: ‘Follow the Money!’

Om Nederland te dwingen de topmilitair als diplomaat te accepteren, liet Venezuela hem plompverloren naar Aruba vertrekken. Dat was in juli 2014, vlak nadat boven Oost-Oekraïne vlucht MH-17 van Malaysia Airlines door een Russische Bukraket uit de lucht was geschoten. Onder de 298 inzittenden die omkwamen, waren 196 Nederlanders. Terwijl minister Timmermans druk was met de nasleep van deze ramp, werd hij overvallen door de kwestie Carvajal op Aruba.

Plannetje gesmeed

Nederland had vanwege de MH-17 dringend internationale steun nodig, vooral van de Amerikanen. Die beschikten over satellietbeelden en andere data waarmee kon worden vastgesteld wat er precies gebeurde voordat het vliegtuig uit elkaar spatte. Vanuit Washington werd aangedrongen op arrestatie en uitlevering van Carvajal. Achter de schermen werd een plannetje gesmeed.

Nederland beloofde Carvajal tegen te houden op het vliegveld van Oranjestad, terwijl de Amerikanen een jet zouden sturen om hem op te halen. ‘We hoefden hem alleen maar te escorteren naar de andere kant van de landingsbaan, daar zou hij in het vliegtuig naar Miami worden gedwongen,’ zei destijds een bron in het kabinet-Rutte II.

Die opzet mislukte. De Amerikaanse Drugs Enforcement Agency (DEA) stuurde een vliegtuig, maar dat toestel liep vertraging op en arriveerde veel te laat in Oranjestad. Er zat niks anders op dan Carvajal te arresteren en in de cel te zetten. Dat gebeurde op 24 juli 2014.

Venezuela reageerde woedend. President Madura verklaarde in de media dat hij ‘geen middel zou schuwen om diplomaat Carvajal te bevrijden’. Hij had een plan gereed ‘dat de spanning in heel Latijns-Amerika zou laten escaleren’. Even later stoomden twee – volgens sommige bronnen zelfs vier – oorlogsschepen op in de richting van Aruba. Benauwde uren volgden. De Arubaanse premier Mike Eman werd inderhaast naar de basis Savaneta van de Koninklijke Marine gebracht om zich in geval van nood te laten beschermen door het Korps Mariniers.

Timmermans’ zigzag 

Timmermans loste het allemaal pragmatisch op. Natuurlijk had hij de voormalig chef van de Venezolaanse inlichtingendienst graag willen overdragen aan de VS. Maar dat zou tot een conflict met Venezuela hebben geleid en vanwege de MH-17 kon hij er nu niets bijhebben. De minister van Buitenlandse Zaken kwam met een slimme zigzagredenering. Enerzijds zou Carvajal niet worden geaccepteerd als consul op Aruba, omdat Venezuela vormfouten had gemaakt in de procedure van zijn aanstelling. Anderzijds was het niet ongebruikelijk dat diplomaten, vooruitlopend op hun acceptatie door het gastland, alvast beginnen met hun werk. Met andere woorden: consul in spe Carvajal werd geweigerd, maar genoot toch diplomatieke immuniteit en mocht niet gearresteerd worden.

Zo dwong Timmermans de Arubaanse justitie om de Venezolaanse arrestant ‘El Pollo’ al na een paar dagen vrij te laten. Timmermans verklaarde hem tot persona non grata en stond toe dat Venezuela hem met een speciale vlucht kwam ophalen.

De Amerikanen waren natuurlijk niet blij, maar Timmermans kon daarover zijn schouders ophalen. Hij had zijn best gedaan en de kloeke overdracht van Carvajal aan de DEA was misgelopen door de vertraging van het Amerikaanse speciale vliegtuig.

Weer gedoe

Eind goed, al goed? Nou nee, vier jaar later was er weer gedoe. Venezuela benoemde Carlos Mata Figueroa tot consul-generaal op Aruba. Ook hij was hoofd van de militaire inlichtingendienst geweest. In de Venezolaanse en Antilliaanse pers werd hij in verband gebracht met drugskartels. Toenmalig VVD-minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken weigerde hem te accepteren. De kwestie sleepte zich een paar maanden voort.

Plotseling besloot Venezuela tot een blokkade van Aruba, Bonaire en Curaçao, eilanden die slechts tientallen kilometers uit de Venezolaanse kust liggen en die voor de aanvoer van levensmiddelen en andere noodzakelijke goederen afhankelijk zijn van dat land. Minister Blok spoedde zich naar Caracas voor overleg met zijn ambtgenoot Jorge Arreaza.

Tot zijn verbazing kreeg Blok een onderhoud met vice-president Tareck Zaidan El Aissami, de tweede man van het Maduro-regime. Ook die stond op de Amerikaanse zwarte lijst van drugshandelaren, maar tegenover Blok speelde hij april 2018 mooi weer. Blok kon weinig anders dan het spelletje meespelen. De blokkade van de drie eilanden zou worden opgeheven. Beide landen zouden de ‘smokkelproblematiek tegengaan’. In ruil voor die toezeggingen, slikte Blok alle bezwaren in tegen de benoeming van Mata Figueroa tot Venezolaans consul op Aruba. Opnieuw was een crisis bezworen, doordat Nederland boog van de belangen van narcostaat Venezuela.

De voorgeschiedenis maakt duidelijk hoe belangrijk de Benedenwindse Eilanden voor de Venezolaanse machthebbers zijn. Hun consul-generaal in Oranjestad is kennelijk cruciaal en dat is niet om stempels in paspoorten te zetten. Zij zoeken naar sluiproutes in het internationale bancaire verkeer, want het bestaan is onzeker en je kunt je reserves vanwege de hyperinflatie en het valutaverlies beter niet in eigen land stallen.

Maar het geeft ook aan hoe Nederland met formele redeneringen een uitvlucht zoekt zodra het verstrikt raakt tussen de belangen van bondgenoot Verenigde Staten en het cynisme van een crimineel regime in de falende staat Venezuela. Achteraf had Timmerland arrestant El Pollo niet mogen laten gaan. Hij had hem als geplukte kip moeten uitleveren aan de Amerikanen. Omdat Timmermans Carvajal diplomatieke immuniteit verleende, moesten de VS hem nog jaren achterna zitten.

De VS beschouwden Carvajal als het uitvoerende mannetje van het Venezolaanse regime. Hij was degene die vuile handen maakte en de dagelijkse contacten onderhield met Colombiaanse drugskartels en guerrillero’s en met de door Iran gesteunde Hezbollah-strijders. Paspoorten, wapens, een veilig heenkomen, alles konden ze krijgen. Carvajal moest en zou voor een Amerikaans gerecht worden gesleept. Behalve terechtstaan, moest hij vooral ook gaan praten. Dan zou de criminele aard van het Venezolaanse regime bloot worden gelegd.

In het zonnetje

Hoe ging het verder met generaal-majoor buiten dienst Hugo Carvajal Barrios? Eind juli 2014 – kort nadat hij Aruba had kunnen verlaten – verscheen hij op het podium van het congres van de Socialistische Partij, waar president Maduro hem in het zonnetje zette en de partijaanhang hem luid toejuichte. Maar in de daaropvolgende jaren voelde hij het einde van het Maduro-bewind naderen.

In de politieke crisis van 2019 – met massale protesten tegen Maduro – schaarde ‘El Pollo’ zich aan de zijde van parlementsvoorzitter en toenmalig oppositieleider Juan Guaidó. Die laatste riep zichzelf uit tot interim-president en beloofde alvast amnestie voor militairen die hun steun aan het Maduro-bewind staakten en de zijde van de oppositie kozen. Guaidó verloor echter de machtsstrijd. Maduro bleef zitten. Carvajal viel uiteraard bij Maduro uit de gratie. Zijn generaalsrang werd hem afgenomen. Hij vluchtte naar Spanje en vroeg asiel aan.

Opsporing verzocht: 10 miljoen dollar beloning.

De Verenigde Staten verzochten om zijn uitlevering. Om daarover te beslissen, hadden Spaanse rechters en het Europese Hof voor de Mensenrechten een paar jaar nodig. Uiteindelijk wezen ze het asielverzoek en de bezwaren tegen uitzetting naar de VS af, maar toen was El Pollo al ondergedoken. In Washington loofde Justitie een beloning van 10 miljoen dollar uit voor informatie die zou leiden tot de arrestatie van Carvajal. Eind van het liedje was dat Carvajal door de Spaanse politie werd gearresteerd en op 19 juli 2023 werd uitgezet naar de VS.

Hij zit sindsdien in een Amerikaanse cel en hem hangt een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd. Maar een definitief vonnis laat op zich wachten. El Pollo zal zijn huid zo duur mogelijk verkopen. Dat wil zeggen: hij is bereid tot samenwerking met de Amerikaanse autoriteiten en aast op een rol als kroongetuige in het proces tegen Maduro.

Leerling van Chávez

Carvajal was in de jaren tachtig leerling van kapitein Hugo Chávez op de militaire academie. Hij nam deel aan Chávez’ eerste poging tot staatsgreep in 1992. Hij bleef hem trouw in goede en slechte tijden. In 1999 kwam Chávez via de ‘Bolivariaanse Revolutie’ aan de macht. In 2004 benoemde hij Carvajal tot hoofd van de militaire inlichtingendienst.

Nadat Chávez in 2013 aan kanker overleed, nam vice-president Maduro de macht over. Vermoedelijk keek Carvajal neer op de nieuwe eerste man van het regime. Maduro was geen militair, hij was een buschauffeur die via de vakbond omhoog was gevallen. Als president liet Maduro officieren als El Pollo de vuile karweitjes opknappen. Dat kan Maduro straks duur komen te staan. Carvajal weet alles en kan – in ruil voor strafvermindering – volop tegen Maduro getuigen. Voor de Amerikaanse president Donald Trump is daar veel aan gelegen. Het proces tegen Maduro mag niet mislukken.

Op 25 juni vorig jaar kwam het Amerikaanse ministerie van Justitie met een verklaring dat Carvajal, ‘also known as El Pollo’, zijn betrokkenheid bij narcoterrorisme had toegegeven. Jay Clayton, openbaar aanklager bij de rechtbank van het Zuidelijke District in New York, liet weten: ‘Hugo Armando Carvajal Barrios was een van de machtigste mannen in Venezuela. Jarenlang gebruikten hij en andere functionarissen van het Cartel de los Soles cocaïne als wapen door het gif door de straten van New York en andere Amerikaanse steden te laten stromen. Carvajal werkte samen met groepen die dodelijk terrorisme combineerden met drugshandel. Daardoor richtten ze gemeenschappen overal in de Verenigde Staten te gronde.’

Met Cartel de los Soles wordt bedoeld het militair geleide drugsconsortium van Venezuela. In het Venezolaanse leger dragen de hoge officieren geen sterren op hun uniform, maar emblemen in de vorm van een zon. Vandaar de benaming ‘Zonnenkartel’. Carvajal had als generaal-majoor drie zonnetjes.

Brief aan Trump

Tijdens rechtszaken in Spanje had Carvajal al laten doorschemeren bereid te zijn te praten. In juni 2025 bevestigde hij dat tegenover de Amerikaanse aanklager. Op 2 december jongstleden ging hij nog een stap verder. Hij schreef vanuit zijn cel een brief van drie pagina’s aan ‘president Donald Trump en het Amerikaanse volk’, waarin hij zich opwierp als belangrijk getuige tegen Maduro. Hij plaatste die brief zelfs op social media. Let wel, dit was een maand voordat Trump opdracht gaf tot Operation Absolute Resolve: het overmeesteren van Maduro in Caracas.

Carvajal schreef: ‘Ik ben persoonlijk getuige hoe Hugo Chávez’ regering een criminele organisatie werd, die nu gerund wordt door Nicolás Maduro, Diosdado Cabello (minister van Binnenlandse Zaken, red.) en andere senior functionarissen van het regime. (…) Het doel hiervan was om het drugswapen te gebruiken tegen de VS.’

Carvajal betoogde dat het Venezolaans regime op dit spoor werd gezet door het communistische bewind van Fidel en Raúl Castro op Cuba. Op hun aandringen moesten Chávez en Maduro medewerking verlenen aan de Colombiaanse guerrillabewegingen FARC en ELN, de diverse Cubaanse spionagediensten en de Libanese Hezbollah.

Nu El Pollo in handen is van de Amerikaanse Justitie, probeert hij zijn hachje nog enigszins te redden met verklaringen die de militaire actie van Trump op 3 januari compleet rechtvaardigen. Volgens juridisch specialisten en anonieme bronnen in de Amerikaanse media zal hij een sleutelrol spelen in het proces tegen Maduro.

Een anonieme zegsman van de Amerikaanse Justitie zei al in 2019 tegen persbureau Reuters: ‘Ik durf te zeggen dat Carvajal de best geïnformeerde man van het regime-Maduro buiten Venezuela is. Hij is bereid tot samenwerking en bezit een schatkist aan bewijsmateriaal.’  

Sinds Maduro en zijn vrouw Cilia Flores in de nacht van 3 januari door Amerikaanse Special Forces van hun bed werden gelicht, speculeren Amerikaanse media over Carvajal als de bron van de benodigde inlichtingen voor Operatie Absolute Resolve. Hem wordt al bij voorbaat een rol als kroongetuige toegedicht. Het wisselgeld van Justitie is strafvermindering voor kroongetuige Carvajal, maar daarover is nog niets bekend.

Bangelijke reactie

In overleg met de Tweede Kamer zei VVD-minister David van Weel van Buitenlandse Zaken vorige week donderdag dat de Amerikanen terecht hadden ingegrepen in Venezuela, maar dat hij blijft hechten aan de internationale rechtsorde. Dat klonk een beetje hol, gezien de bemoeienissen van Buitenlandse Zaken met Carvajal. Den Haag vindt regimes als die van Maduro moreel verwerpelijk, maar verzuimt een kans om de functionarissen tegen elkaar uit te spelen. De gewetensvolle politiek is prachtig, maar daardoor reageert Nederland ook bangelijk. Het ziet een fout regime als een monolithisch blok, terwijl er juist allerlei machtstegenstellingen bestaan in een bewind als dat van Maduro. Je moet het natuurlijk wel durven om de ploerten tegen elkaar uit te spelen.

Had Frans Timmermans, Van Weels voorganger, in juli 2014 het gedurfd om de generaal-majoor b.d. géén immuniteit te verlenen en hem als geplukte kip op een vliegtuig naar de VS te zetten, dan had Washington tien jaar eerder een sterke zaak gehad tegen het regime-Maduro.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Een oude bekende van Frans Timmermans is straks kroongetuige in de strafzaak tegen Nicolás Maduro verscheen eerst op Wynia's Week.

Je zou bijna concluderen dat Europa Maduro verkiest boven Donald Trump, maar dat zou gek zijn. Nederland, de Antillen en eigenlijk ook Europa hebben juist baat bij het aanpakken van Maduro, de dictator van ons buurland in het Caribisch gebied, dat in de tweehonderd jaar van haar bestaan regelmatig een bron voor grote instabiliteit in de regio is geweest.

De militaire opbouw van de Amerikanen ten noorden van Venezuela liegt er niet om. Met name rond het eiland Puerto Rico verzamelt zich een geduchte strijdmacht, ter zee en in de lucht. Hier wordt weliswaar geen enorme troepenmacht bijeengebracht die het land moet gaan bezetten, maar wel een strijdmacht die Venezuela langdurig kan belegeren, kan bombarderen of een handje kan helpen bij het uitschakelen van Maduro. Voor de veelbesproken en breed in de media uitgemeten vernietiging van Venezolaanse drugsboten die op weg zouden zijn naar de VS, is de strijdmacht immers veel te groot en te zwaar bewapend.

Geopolitiek machtsvertoon

Trump is dinsdag een stap verder gegaan en heeft een blokkade afgekondigd voor olietankers van of naar Venezuela die op welke sanctielijst dan ook staan. Het verlies aan olie-inkomsten zou het Maduro-regime weleens fataal kunnen worden, is de gedachte. Maar toch is het velen nog niet duidelijk waar dit alles uiteindelijk heen zal gaan. Is het wellicht ook geopolitiek machtsvertoon en laat Trump zien wie er de baas is op het Westelijk Halfrond? Of gaat dit om China en heeft hij graag een vinger aan de trekker richting Venezuela, een belangrijk olieleverancier van China, dit in geval van een conflict of met de aanvoer van zeldzame metalen uit dat land?

Het Amerikaanse spierballenvertoon heeft trouwens ook enig nut richting Rusland en Iran, want beide landen gebruiken Venezuela voor allerlei subversieve acties in de regio. Maar – je weet het maar nooit – we kunnen ook niet uitsluiten dat Trump uiteindelijk een ordinaire deal sluit met Maduro of iemand uit zijn entourage en de situatie vanzelf weer stabiliseert.

De tot het Koninkrijk behorende landen Aruba en Curaçao en de Nederlandse gemeente Bonaire liggen echter volop in de vuurline als het wel tot een treffen komt tussen de VS en Venezuela. Maar opvallend genoeg is Nederland geen partij in dit conflict. Als er evenwel een Amerikaanse actie komt richting Maduro, dan zal er vrijwel zeker gebruik worden gemaakt van het luchtruim en de maritieme zone van het Koninkrijk. Inderdaad, de afgelopen dagen zijn er meldingen geweest over niet-gecommuniceerde operaties van de Amerikaanse luchtmacht nabij Curaçao, wat de vliegveiligheid in gevaar zou kunnen brengen. Ook heeft de CIA onlangs de Venezolaanse oppositieleidster Maria Corina Machado via Curaçao helpen ontsnappen.

Ons koninkrijk zit er dus midden in, maar onze regering zwijgt in alle talen. De reden ligt wellicht voor de hand, want onze landsdelen liggen vlak voor de Venezolaanse kust en de eilanden kunnen zich niet veroorloven betrokken te worden bij een strijd die mogelijk grote schade aan de lokale economie zal berokkenen. Maar hebben Nederland en de Antillen wel degelijk een belang bij het omverwerpen van de regering van Maduro.

Dat Nederland en de Antillen veel beter af zouden zijn zonder een president Maduro in Venezuela staat eigenlijk buiten kijf. De jarenlange crisis in Venezuela heeft immers geleid tot migratiestromen richting de eilanden, met grote negatieve impact. Op dit moment zorgen duizenden Venezolaanse vluchtelingen op Curaçao en Aruba voor grote druk op zorg, onderwijs, huisvesting, politie en voor spanningen in kwetsbare wijken en op de arbeidsmarkt. Waar kennen we dat nog meer van?

Belangrijke smokkelroute

Maar dat is nog niet alles. Onze bloedeigen NOS meldde onlangs dat veel drugs via Venezuela en de Cariben naar Europa worden gesmokkeld, veel meer zelfs dan naar de VS. Colombiaanse cocaïne wordt in Venezolaanse wateren op duikbootjes geladen, die vervolgens doorvaren naar een afgesproken plek op zee. Daar wordt de lading op grote containerschepen overgeslagen. Als die drugs in Europese havens worden onderschept, blijft de rol van Venezuela buiten beeld, wat de reden zou zijn dat we het land weinig terug zien in de statistieken.

Een beter bestuurd Venezuela zou Europa en de Nederlandse Antillen ten goede komen. Curaçao en Aruba zouden veel beter af zijn zonder Maduro, met minder migratiedruk en belasting van sociale voorzieningen. Een stabieler Venezuela zou tot terugkeer van die vluchtelingen kunnen leiden en ook tot minder grensoverschrijdende criminaliteit, inclusief verstoring van de voor de drugskartels belangrijke smokkelroute naar de EU.

Ook zijn er economische kansen. Vóór de crisis was Venezuela economisch belangrijk voor Curaçao vanwege de olieraffinage en handelscontacten. Handel, logistiek en diensten op de eilanden waren sterk verbonden met Venezuela. Een post-Maduro-regering zou de olie- en energiesamenwerking kunnen herstellen, de lokale markt openen voor het Nederlands bedrijfsleven, Curaçao weer positioneren als regionale hub en daarmee werkgelegenheid en overheidsinkomsten stimuleren. Voor Aruba geldt dit iets minder, maar ook daar zal het toerisme en de regionale handel profiteren.

Natuurlijk zijn er risico’s bij een vertrek van Maduro, met mogelijk een periode van chaos, machtsstrijd of geweld tot gevolg, wat juist méér instabiliteit voor de regio zou betekenen. Een ongecontroleerde machtswisseling zonder stabiel alternatief kan juist nadelig uitpakken. En zonder totale verwijdering van het machtige Venezolaanse veiligheidsapparaat (waarvoor een invasie à la Irak nodig is) zal een democratisch gekozen leider aan handen en voeten gebonden zijn. Meer voor de hand ligt daarom een machtsoverdracht door Maduro aan een personage uit zijn regering, zoals vicepresident Delcy Rodriguez, die volgens de Britse Daily Telegraph al in contact zou staan met de Amerikanen.

In hoeverre Nederland op de hoogte is van de Amerikaanse plannen, is onduidelijk. Er is bovendien geen publieke informatie beschikbaar omtrent een eventuele versterking van de defensie van de eilanden, zoals de plaatsing van luchtafweer of het sturen van extra troepen. De Koninklijke Marine beschikt er over één offshore patrol vessel (de Zr. Ms. Groningen), een ondersteuningsvaartuig en drie kleine patrouillevaartuigen van de kustwacht. Uiteindelijk worden de eilanden beveiligd door enkele honderden Nederlandse militairen op de grond, waaronder een compagnie mariniers, een compagnie van de luchtmobiele brigade en twee kleine compagnieën Antilliaanse militie.

Opmerkelijk zijn echter wel de verplaatsingen van de Zr. Ms. Den Helder, de nieuwste aanwinst van de Koninklijke Marine: een gloednieuw en daardoor nog grotendeels onbewapend zogenaamd combat support ship dat in de herfst voor diverse beproevingen in de Antillen was. Op weg naar huis keerde het schip na een tussenstop in de Amerikaanse marinebasis Norfolk onverwachts naar Curaçao terug. Hoewel het volgens de nieuwe planning aanvankelijk tot en met de feestdagen daar zou blijven, is de Zr. Ms. Den Helder enkele dagen geleden plotseling weer teruggeroepen naar Nederland en inmiddels opnieuw op weg naar huis.  

Realpolitik in de West

Op basis van de onder Trump nieuw leven ingeblazen Monroe-doctrine waarbij de Amerikanen niet dulden dat andere naties ingrijpen in Latijns-Amerika – de achtertuin van de VS – kunnen we niet verwachten dat Nederland of andere Europese landen mogen participeren in een actie tegen Maduro, dan wel in de vorming van een nieuwe Venezolaanse regering. Daarmee zijn we niet alleen toeschouwer, maar ook weer eens free-rider op veiligheidsgebied. Maar voor een continent dat zich erop voorstaat wereldwijd democratische waarden en mensenrechten te promoten, is het gebrek aan aandacht voor dictator Maduro in Brussel op zijn minst opmerkelijk.

Een Amerikaans ingrijpen in Venezuela – als het zover komt – heeft veel voordelen. Nederland, de Antillen en de EU kunnen uiteindelijk – mits er snel een stabiele nieuwe regering wordt opgebouwd – veel baat hebben bij een regime change. Het kan zijn dat de VS hier volstrekt op eigen houtje opereert, maar het is ook mogelijk dat Nederland – mede op verzoek van de kwetsbare Antillen – afstand houdt van het conflict en haar kruit droog houdt: een mooi stukje realpolitik in de West dat in schril contrast zou staan met onze openlijke bravoure in het Oekraïne-conflict.

Eén ding is zeker: niet Europa, maar de Amerikanen zullen de bakens verzetten in Venezuela. Zelfs oppositieleidster Maria Corina Machado heeft zich nu verbonden aan Trump, na tien jaar vergeefs te hebben geluisterd naar het advies van Europese leiders en de regering-Biden om vooral te blijven praten en sancties de rest te laten doen. De komende dagen zal blijken dat – dankzij Trumps blokkade – de belangrijkste inkomstenstroom voor het Maduro-regime snel opdroogt, want reders zullen Venezuela gaan mijden. En dan kan het snel voorbij zijn voor de dictator.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook straks in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Donateurs kunnen ook reageren op recente artikelen, video’s en podcasts en ter publicatie in Wynia’s Week aanbieden. Stuur uw reacties aan reacties@wyniasweek.nl Vergeet niet uw naam en woonplaats te vermelden (en, alleen voor de redactie: telefoonnummer en adres). Niet korter dan 50 woorden, niet langer dan 150 woorden. Welkom! 

Het bericht Trump gaat de wereld verlossen van Maduro, of Nederland dat nu leuk vindt of niet  verscheen eerst op Wynia's Week.

Maar ook over die datum bestaat onenigheid, want sommigen zijn van mening dat de slavernij niet in 1863 maar pas in 1873 werd afgeschaft. Dat is in strijd met de feiten, want na 1 juli 1863 was de meerderheid van de slaven in de Nederlandse Cariben vrij om te gaan en te staan, waar ze wilde. Het betrof alle slaven op de Nederlandse Antillen en de meerderheid van de ex-slaven in Suriname. Slechts een minderheid van de vrijverklaarde slaven, de vroegere veldslaven, kreeg te maken met het ‘Staatstoezicht’ en met de verplichting om tussen 1863 en 1873 elk jaar een contract met een werkgever af te sluiten. Die maatregel werd overigens links en recht ontdoken, want er ontstonden een aantal nepplantages in de buurt van Paramaribo, waarmee de vroegere slaven wel een contract konden afsluiten maar niet werden verplicht er ook te komen werken. De contractverplichting verviel ook voor diegenen, die trouwden met een voormalige slaaf of slavin, die niet onder het Staatstoezicht was geplaatst.

De meeste ‘Nederlandse’ slaven waren elders

Tot overmaat van ramp lijkt onze regering met haar excuses slechts een minderheid van de verre nakomelingen van de slaven te willen bereiken, want de meeste nakomelingen van de Nederlandse slaven wonen in Zuid-Afrika en Indonesië en voor hen zijn de excuses blijkbaar niet bedoeld. In dat laatstgenoemde land vroeg de correspondent van het NOS-journaal trouwens aan een aantal voorbijganger wat zij van de Nederlandse excuses zouden vinden. Niet één van de geïnterviewden had daar behoefte aan en een paar Indonesiërs wezen er zelfs op dat zo’n actie de bevolking alleen maar verdeelde. Die verontschuldigingen zouden immers aan het licht brengen dat niet de Nederlanders, maar de Indonesiërs zelf de meeste slaven bezaten. ‘Laat dat verleden alsjeblieft rusten,’ zei een van de geïnterviewden letterlijk.

De slavernijexcuses zijn inmiddels een politiek mijnenveld geworden. Dat besef is ook tot de regering doorgedrongen, want zij is niet van plan de koning in te schakelen. Dat sluit natuurlijk niet uit dat ieder individu in ons land verontschuldigingen kan aanbieden voor het gedrag van zijn of haar familieleden in het verleden. Dat wil de koning nu doen als privépersoon. Dat is geen staatszaak, zolang hij het onderzoek naar het slavernijverleden van zijn familie maar uit eigen zak betaalt. In ons land zie ik overigens nog geen andere vermogende families dit koninklijke voorbeeld volgen. 

Het privé-onderzoek van de koning moet een antwoord geven op de vraag of de Oranjes zich in onze ogen misdragen hebben in het verleden, omdat ze geïnvesteerd hadden in koloniale activiteiten en ondernemingen, waar slaven werkten. Ook moet worden uitgezocht of de Oranjes in de zeventiende en achttiende eeuw een of meer zwarte bediendes te werk hebben gesteld in hun paleizen.

Er zou nog wel meer te onderzoeken zijn, want bij het in dienst nemen van hun personeel hebben de Oranjes zich waarschijnlijk niet bekommerd om 1) de discriminatie van vrouwen en meisjes, die aan het hof uitsluitend in lage posities tewerk werden gesteld, 2) de uitsluiting van openlijk homoseksueel of LHBTI-personeel, 3) het in dienst nemen van kinderen in de leerplichtige leeftijd, 4) het ontbreken van een goede vakantie-, ziekte- verlof- en pensioenregeling. Hoe ik dit weet? Geen werkgever hanteerde toen onze hedendaagse arbeidsvoorwaarden.  

Hoeveel meer excuses?

De onderzoekscommissie zal waarschijnlijk alleen nagaan hoe de Oranjes hun familiekapitaal hebben belegd. Deden ze dat op dezelfde wijze als andere vermogende families in de zeventiende en achttiende eeuw of volgens onze huidige ethische normen? Ook zonder commissie weet ik het antwoord al. U ook?  

Misschien dat door al dat geruzie de excuses maar worden afgeblazen. Net als de geïnterviewde Indonesiërs toont een enquête van het dagblad Trouw aan dat de meerderheid van de ondervraagde Nederlanders daar in ieder geval geen behoefte aan heeft. Bovendien zouden excuses alleen voor de slavernij allerlei groepen Nederlanders discrimineren, die in onze ogen eveneens groot onrecht is aangedaan in het verleden. De geschiedenis is nu eenmaal een vreemd land, waar ze de dingen anders deden.  

Prof Piet Emmer is de meest vooraanstaande kenner van de Nederlandse slavernijgeschiedenis.  Hij publiceert regelmatig in Wynia’s Week.

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. Zij maken het mogelijk dat ons online magazine 104 keer per jaar verschijnt – ook straks weer, in 2023. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De slavernij-excuses zijn nu al in chaos verzand verscheen eerst op Wynia's Week.

KIEN, Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland

Het KIEN beheert de lijst van Nederlands immaterieel erfgoed. Deze organisatie heeft op 23 juni 2022 besloten de Sinterklaastraditie van de lijst te schrappen, nadat het borgingsplan van de stichting Sint & Pietengilde door een toetsingscommissie van het KIEN is afgekeurd. Het is niet bekend wie in de toetsingscommissie zitten. Het rapport van de commissie is niet openbaar.

Volgens het KIEN voldoet het borgingsplan van het gilde niet aan de uitgangspunten van UNESCO voor immaterieel erfgoed omdat de stichting “eraan vast wil houden dat de figuur van Zwarte Piet historisch niet racistisch bedoeld is, waarmee zij voorbij gaat aan het feit dat deze figuur een kwetsende uitwerking heeft op verschillende groepen.” KIEN gaat niet in op de vraag waarom het kwetsend is. Hoewel activisten al jarenlang beweren dat Zwarte Piet afkomstig is van trans-Atlantische slavernij, blijkt dat niet uit historische bronnen. Het is een ingebeeld idee, een vooroordeel. Het kennisinstituut laat zich niet leiden door kennis maar enkel door gekwetstheid vanuit de woke-ideologie.

UNESCO

In 2003 is de Unesco conventie over immaterieel erfgoed opgesteld en in 2012 door Nederland geratificeerd. Het doel is het beschermen van immaterieel erfgoed, onder andere tegen de gevolgen van toenemende globalisering. De ervaring leert dat globalisering negatieve effecten kan hebben op waardevolle lokale tradities.

Dit leidt onherroepelijk tot een dilemma. Wat als lokaal immaterieel erfgoed niet voldoet aan de internationale uitgangspunten van de organisatie die dat lokale erfgoed tegen globalisering zegt te beschermen? De VN heeft in de persoon van de Caraïbische professor Verene Shepherd in 2013 al de nodige opschudding veroorzaakt. Zij kwam vertellen hoe Nederlanders hun eigen tradities dienen te interpreteren en verklaarde dat Zwarte Piet terug voert naar de periode van slavernij: “The UN working group cannot understand why people in the Netherlands do not see this is a throwback to slavery and that in the 21st century this practice should stop”.

Ook de UNESCO interesseert zich niet in de werkelijke lokale betekenis van Zwarte Piet. Ze baseert zich enkel op haar eigen internationale vooroordelen.

De praktijk

Elk land kan via een nationale Unesco Commissie immaterieel erfgoed voordragen tot werelderfgoed oftewel “Intangible Cultural Heritage of Humanity”. Dit erfgoed moet geselecteerd worden uit een nationale lijst die in Nederland wordt beheerd door het KIEN.

De sinterklaastraditie, toch een summum van Nederlands immaterieel erfgoed, is verwijderd. De afgelopen jaren zijn er ook een aantal typisch Nederlandse tradities toegevoegd. Om er enkele te noemen: Rotterdams zomercarnaval, Keti Koti, Surinaams Javaanse Gamelantraditie, Afro-Surinaamse aflegrituelen, Pangi, Anansi, Holi Phagwa, Tambú. U kent ze ongetwijfeld. We zijn er allemaal mee opgegroeid.

Uit dergelijke tradities kan de Nederlandse Unesco Commissie kiezen en als werelderfgoed promoten. Er zijn inmiddels drie tradities werelderfgoed geworden. Ambachten rond windmolens, Bloemencorso’s en Valkenieren. De laatste is werelderfgoed in samenwerking met landen als de Verenigde Arabische Emiraten.

Het Rotterdams zomercarnaval

De Unesco Commissie heeft nog twee andere tradities in de procedure om werelderfgoed te worden. Het gaat om traditionele irrigatie en het Rotterdams zomercarnaval. Dat laatste is nauwelijks Nederlands te noemen. Het is in 1983 begonnen als Antilliaans carnaval en is bedoeld – zoals de organisatie zelf op haar site uitlegt – “om de tropische carnavalsuiting, zoals deze bekend is op de Antillen, in de Nederlandse samenleving in te bedden”. Het is dus een Caraïbisch evenement dat toevallig in Rotterdam gehouden wordt. Zodra dit op de Unescolijst staat is Nederland verplicht om dit Caraïbisch zomercarnaval te beschermen.

Kathleen Ferrier

De voorzitter van de Nederlandse Unesco Commissie is Kathleen Ferrier. Geboren in Paramaribo en dochter van de latere president van Suriname Johan Ferrier. Zij volgde op 1 september 2019 GroenLinks coryfee Andrée van Es op als voorzitter van de Unesco Commissie.

Ferrier maakte al snel na haar aantreden duidelijk dat ze Zwarte Piet wilde veranderen. Precies op de dag van verwijdering van de Sinterklaastraditie van de KIEN-lijst, publiceerde ze een artikel. In beide artikelen verdedigt ze haar eis om Zwarte Piet te schrappen omdat tradities nu eenmaal veranderen en dat “Zwarte Piet kwetsend is voor heel veel mensen in ons land en dan maakt het niet uit of hij historisch gezien als figuur wel of niet kwetsend bedoeld is.” Dit is precies de motivatie waarom KIEN de traditie van de lijst heeft gehaald.

Zwarte Piet

Het KIEN ontkent dat het schrappen van het Sinterklaasfeest het einde betekent van de Nederlandse Sinterklaastraditie. Andere organisaties mogen het Sinterklaasfeest alsnog gaan opvoeren op de lijst. Deze voorstellen zullen echter alleen goedgekeurd worden als Zwarte Piet er niet in voorkomt. Het is een verdeel-en-heersstrategie. Zo zorgt KIEN ervoor dat de uiteindelijke vorm van Sinterklaas zal passen binnen het format dat UNESCO bepaalt.

De Nederlandse bevolking heeft geen stem in de keuze van haar eigen tradities. Zij wordt genegeerd door KIEN en UNESCO. Zwarte Piet eruit, Keti Koti en het zomercarnaval erin.

Unesco zegt het immaterieel erfgoed te beschermen tegen nadelige effecten van globalisering, maar ze doet precies het tegengestelde. Ze vaart mee op de internationale woke beweging en vernietigt op ondemocratische wijze de meest markante en waardevolle Nederlandse traditie.

Wynia’s Week verschijnt twee keer per week, 104 keer per jaar. Ons online magazine wordt volledig mogelijk gemaakt door de bijdragen van de donateurs. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Zwarte Piet en de Caraïbisering van het Nederlands cultureel Erfgoed verscheen eerst op Wynia's Week.

Dit bedelen wordt meer in het bijzonder gerechtvaardigd door de ellende ten tijde van de slavernij. Aan de nazaten van de slaven worden geen noemenswaardige eisen gesteld. Herstel wordt zodoende in de handen van het moederland gelegd. Hoe koloniaal wil je het hebben!

Voor de Surinaams-Nederlandse cineaste Ida Does begint slavernij op de westkust van Afrika. Dat is het punt in tijd en ruimte waarop het leed van de Afrikaanse slaven de blanke opkopers kan worden ingewreven. Ontmenselijkt worden de slaven als koopwaar ingeboekt, de oceaan over gesleept, verkocht en te werk gesteld. Hun verhalen in de Nieuwe Wereld, zo meent Does, ‘zijn eeuwen genegeerd, vernietigd en weggestopt’.

De verwijten lijken me in de eerste plaats de Afrikaanse plunderaars, verkrachters, rovers en handelaren – dan wel hun nazaten – voor de voeten geworpen te moeten worden. Voor hun zwarte handelswaar de kust bereikte, moet een flink deel al bij het dodenrijk hebben aangeklopt. Het werd niet de moeite waard geacht om te registreren hoeveel mannen, vrouwen en kinderen omkwamen.

De stem van de slaven

Er is sowieso sprake van het negeren, vernietigen en wegstoppen van stemmen van de slaven tijdens die verschrikkelijke tochten dwars door het Afrikaanse continent. Pijnlijk om op voorhand buiten het historische beeld te worden gelaten door Does cum suis. Daar de Europese slavenopkopers, koloniale bestuurders, scheeps- en plantage-eigenaren vrij nauwkeurig van alles en nog wat registreerden, hebben we de afgelopen decennia al flink veel informatie weten te vergaren over de trans-Atlantische overtocht en het plantage- en slavenleven in de Caraïben. Door de cijfers heen horen we zelfs nog wel iets van de stem van de slaven zelf.

Dit neemt niet weg dat we natuurlijk graag nog veel meer willen ‘horen’ uit die periode van slavernij. Nog meer onderzoek van uiteenlopende aard is vereist. We moeten daarbij niet alleen aan wetenschappers denken, maar vooral ook aan beeldend kunstenaars, literair schrijvers, cineasten, museumcuratoren, curriculumontwikkelaars. Zij weten voor verspreiding van (nieuwe) kennis zorg te dragen en – inmiddels ook van groot belang geacht – de verbeelding te laten spreken waar bronnen tekortschieten. Er blijkt een boodschap te verkondigen.

Erkenning, excuses en herstel

Dit streven wordt door activisten, wetenschappers en politici heden ten dage bijgekleurd door de voorwaarde het onderzoek te laten uitvoeren door of onder leiding te plaatsen van nazaten van de slaven. In tegenstelling tot ‘zwarte professionals’ zijn de zittende blanke onderzoekers, zo wil de redenering, behept met een zeker racisme, een koloniale geest en ongerechtvaardigde privileges. Hierdoor kwam en komt de stem van de slaaf per definitie onvoldoende tot zijn recht.

Deze ambities sluiten inmiddels comfortabel aan bij de eisen van een uitgebreider pakket dat richting de Nederlandse overheid werd gestuurd, onder andere door het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden dat de Nederlands-Caribische burgers op de eilanden en in Nederland vertegenwoordigt. Onderzoek zou – zo wil de beoogde boodschap – idealiter moeten worden gestut in het officieel erkennen van wat een gruwelijkheden het moederland beging: een misdrijf tegen de menselijkheid.

Het spreekt vervolgens voor zich dat hiervoor alsnog welgemeende verontschuldigingen aangeboden moeten worden, bij voorkeur wettelijk geschraagd. Een wet die instemming vereist aan beide zijden van de oceaan (een consensusrijkswet), wordt hiertoe zelfs geëigend geacht. Zo menen enkele juristen in een bescheiden publicatie, waar voornoemde Does zich bij aansluit met een voorwoord waaruit ik citeerde.

Daarenboven dient herstel van de geleden schade serieus vorm en inhoud te krijgen, waartoe het te subsidiëren onderzoek, de kunsten, musea en curricula invulling zouden moeten geven. Erkenning, excuses en herstel vormen de bovenaardse drie-eenheid.

Van ‘zelfredzaamheid’ naar ‘bedelen’

Hoe de emancipatie van de voormalige slaven en hun nazaten diende te worden aangepakt was een vraagstuk dat in urgentie toenam bij de afschaffing van de slavernij in 1863. Het beoogde ‘herstel’ heeft dan ook al anderhalve eeuw ruimschoots aandacht gekregen. Zo werden er in de decennia voor de Tweede Wereldoorlog volop discussies gevoerd op onder meer Curaçao over en praktisch plannen gerealiseerd voor emancipatie. Hiertoe behoorde een mentale instelling die fundamenteel verschilt van wat er in het huidige digitale tijdvlak wordt verdedigd.

In algemene termen kan gesteld worden dat heden ten dage in velerlei opzichten allereerst de hand wordt opgehouden naar het moederland (voor erkenning, excuses en herstel). Toentertijd werd vooraleer gekeken naar het eigen Afro-Antilliaanse potentieel en de eisen die eraan gesteld konden en moesten worden. Enigszins provocatief kan gesteld worden dat toen ‘zelfredzaamheid’ domineerde, terwijl nu het ‘bedelen’ overheerst.

‘God was niet bedroefd toen hij ons schiep’

De achterliggende gedachte was – en is in zekere zin nog steeds – dat de slaven in een uitgesproken onbeschaafde staat hadden geleefd. Zij behoefden verheffing om als volwaardige burgers te kunnen functioneren. De rooms-katholieke missie had die verheffing hoog in het vaandel staan, d.w.z. ‘het volk naar een hoger intellectueel, moreel en sociaal niveau willen leiden’ (zoals dat heette in La Union van 27 oktober 1932).

Ook Papiamentstalige schrijvers als Manuel Fray, Josef Sint Jago en Willem Kroon hadden een beschavende taak voor ogen met hun romans, verhalen en gedichten. Deze vooroorlogse auteurs waren doordrongen van de noodzaak om het volk te onderrichten op allerhande terrein om het zodoende te emanciperen.

Zijn opvoedende taak beschouwde Kroon vooral als een specifieke zet in een strijd met blanke gevoelens van superioriteit. Kroon toonde zich een overtuigd verdediger van principiële rassengelijkheid. Dit blijkt onder meer uit zijn bespreking van het gebruik van bepaalde woorden als ‘humilde’ (onderdanig/nederig) en ’triste’ (droef/bedroevend). ‘Spreek niet over jezelf in termen van triste color; zonder twijfel is dit een uitvinding van blanken opdat wij onze kleur als ‘bedroevend’ aanvaarden. Nee, mijn vrienden, God was niet bedroefd toen hij ons schiep.’ Kroon legt de volle aandacht, waardering en kracht bij de eigen mensen.

Booker T. Washington

Huidskleur vormde dan wel geen gerechtvaardigde basis om ongelijkheid te prediken, Kroon stelde wel, dat zijn mensen in hun gedrag ook geen aanleiding moesten geven tot uitspraken die het tegenovergestelde beweerden. In hun sociale gedrag, hun waarden en normen moesten zwarte mensen de blanken bij voorkeur voorbij streven. Kroons gedachtegoed werd sterk beïnvloed door de Afro-Amerikaanse pedagoog en activist Booker T. Washington (1856 – 1915).

Gelijktijdig met Kroon ventileerde de Papiamentstalige auteur R.A. Henriquez Washingtons emancipatoire gedachtegang, onder verwijzing naar de Amerikaan en een van zijn vele publicaties: The story of the Negro (1906). ‘Met kwakzalverij noch met het na-apen van ondeugden van andere rassen, noch met opsmuk of met orgieën zullen wij de top van succes bereiken; noch met beledigingen of ongeacht behoeften zullen wij vooruitkomen, maar uitsluitend door het overnemen van de beste kwaliteiten, door het verwerven van dezelfde vaardigheden, door het zaaien van liefde voor de studie bij onze kinderen, door vastberadenheid om een plaats te bemachtigen in het concert van de rassen die de wereld beheersen, zo zullen ook wij in de toekomst de weg bereiken waarop anderen nu staan, want enige tijd geleden stonden zij die nu de teugels in handen hebben, nog met het bit in de mond.’ (La Union, 4 mei 1933; vertaling uit het Papiaments, AGB)

Neem het heft in eigen hand

Zonder direct het gedachtegoed van Kroon en de zijnen heilig te verklaren, is er wel degelijk enig belangwekkend houvast in te vinden. De overtuiging bestond alom dat niet het slavernijverleden leidraad van enig bijzonder belang was, maar dat het heden en de toekomst binnen het westerse samenleven het sturende kompas waren. Niet teveel omkijken, maar wél opzij en bovenal vooruit. Van een ellendig verleden is geen bloeiende toekomst te maken. Zélf presteren en dit vooral níet overlaten aan de blanken of van hen laten afhangen – al was hulp ongetwijfeld welkom. Niets zo fnuikend voor eigenwaarde als te leven in afhankelijkheid van gunsten zoals ten tijde van de slavernij. Neem het heft in eigen hand.  In dezen is Kroon mede ook door de Curaçaose activist en pamflettist Medardo de Marchena beïnvloed.

In de hedendaagse ‘adviezen’ en ‘onderzoeksbevindingen’ is uitsluitend sprake van het ophouden van de hand naar het  witte moederland. Dit bedelen wordt gerechtvaardigd door de overdonderende ellende ten tijde van de slavernij onder het moederlandse regime. Er lijken geen honderdvijftig jaar aan enig herstel te zijn geweest.

Kern van de hedendaagse opstelling is onophoudelijk de inspanning om gunsten af te dwingen. Uitgangspunt is niet het stellen van eisen aan zichzelf, maar aan het (vermeend) racistische, koloniale en geprivilegieerde Nederland. Kortom, herstel is in de handen van het moederland gelegd. Witte heelmeesters voor zwarte emancipatie. Hoe koloniaal wil je het hebben!

Stap voorbij de schaamte

Kroon en de zijnen wisten beter: Je moet vooral zélf aan de slag, allereerst zélf presteren. Dat zorgt zowel voor een groeiend zelfvertrouwen als voor een meer inspirerende basis voor ondersteuning dan de opeenstapeling van verwijten, slachtofferschap en verwrongen geschiedschrijving. Dat zijn alle evenzovele schaamtemanifestaties.

Stap voorbij de schaamte, indachtig de woorden van Frantz Fanon: ‘Ik mag niet blijven hangen aan de dingen van het verleden. Ik ben geen slaaf van de slavernij die mijn voorvaderen tot beesten maakte.’ Potentieel genoeg! 

Het bericht Witte heelmeesters voor zwart leed verscheen eerst op Wynia's Week.