Een van de beste afleveringen uit de Asterix-reeks is La Zizanie (1970). Zoals destijds gebruikelijk, werd het verhaal in Nederland eerst voorgepubliceerd in het legendarische stripweekblad Pep. Daarna, in 1972, verscheen het als album onder de titel Asterix en de intrigant.

Ter opfrissing van het geheugen: de intrigant waar het in het verhaal om draait, heet Cassius Catastrofus. Hij heeft het talent om overal waar hij komt onrust te stoken en mensen tegen elkaar op te zetten. In opdracht van Julius Caesar wordt hij daarom naar het Gallische dorp van Asterix gestuurd – om daar tweedracht te zaaien en zo de weerstand tegen de Romeinen te breken. Psychologische oorlogsvoering dus.

Tandeloze Europeanen

Oorlog en psychologie – of beter gezegd: de gedragingen, gedachten en gemoedstoestanden die door psychologen worden bestudeerd – hebben ook in 2026 veel met elkaar te maken. Neem het complexe verschijnsel jaloezie. Willem Melching suggereerde onlangs in Wynia’s Week dat het weleens de hoofdoorzaak zou kunnen zijn van veel anti-Israëlische sentimenten in Europa:

‘De soevereine wijze waarop Israël zich de vijanden van het lijf houdt en indien nodig militaire vergelding inzet, wekt de jaloezie op van de tandeloze Europeanen. Zij zijn namelijk in het geheel niet in staat om zichzelf te verdedigen. Wanneer een land in hun midden – Oekraïne – wordt aangevallen door een agressor, zijn ze niet in staat om dat land te hulp te snellen. Ze trekken een zak geld open, maar de hardware én de software moeten nog steeds uit de Verenigde Staten komen.’

De jaloeziethese van Melching is misschien wel bij uitstek van toepassing op Nederland, een land dat worstelt met zijn identiteit, onder internationale misdaadbestrijders bekendstaat als een narcostaat, en al jaren wordt geregeerd door politici die niet in staat zijn om fundamentele problemen op te lossen – van de asielmigratie tot de woningnood, van het stroomtekort tot het zorginfarct en van het wegkwijnende onderwijs tot de stikstofcrisis. Wat een verschil met Israël: een trots en zelfbewust land, weerbaar, fier op de eigen tradities en ondanks een inwonertal van slechts tien miljoen een technologische en militaire grootmacht.

Het is verleidelijk om de these van Melching nog wat verder door te trekken en een verband te leggen tussen de anti-Israëlische sentimenten in ons land en de psychologische verwerking van de Duitse bezetting en meer in het bijzonder de jodenvervolging.

Als het gaat om de verschrikkingen van de Holocaust is het moeilijk om niet elke keer weer verbijsterd te raken, schreef historicus Hans Blom in 1987 in De Gids. Voor Nederlanders geldt dat wel heel in het bijzonder. Want, schreef Blom, kijk eens naar de statistische gegevens over het aantal omgekomen Joden uit de tijdens de Tweede Wereldoorlog door nazi-Duitsland bezette landen:

‘Speciaal het Nederlandse cijfer valt dan op: ongeveer 75 procent, een alleen met Oost-Europese landen vergelijkbaar aandeel. Voor de andere West-Europese landen waren deze percentages: Noorwegen en België circa 40 procent, Frankrijk bijna 25 procent, terwijl zoals bekend de Joden uit het bezette Denemarken vrijwel allen wisten te ontkomen.’

‘Schuldige omstanders’

De intrigerende vraag waarom de overlevingskansen van Joden juist in ons land zo gering waren, heeft sinds 1945 een stroom van publicaties opgeleverd. Op een handjevol NSB’ers na, zo heette het aanvankelijk, had onze kleine maar dappere natie zich koppig tegen de jodenvervolging verzet. Helaas was de Duitse overmacht te groot en moesten we knarsetandend het onderspit delven.

In de tweede helft van de jaren zestig kantelde het beeld. Een nieuwe, ‘progressieve’ generatie Nederlanders verscheen op het toneel, en tot de talrijke zaken die deze jongeren hun ‘benepen’ en ‘burgerlijke’ (groot)ouders kwalijk namen, behoorde ook hun veronderstelde volgzaamheid in de jaren 1940-1945.

Want, zo heette het nu, als de tot aanpassing geneigde Nederlanders de Duitse bezetters al niet hadden geassisteerd bij de Holocaust, hadden ze wel de andere kant opgekeken toen de Joden werden weggevoerd. De oude verzetsmythe werd zo ingeruild voor wat wel de ‘mythe van de schuldige omstander’ is genoemd.

Bedwelmende geur

Schuld is voor de meeste mensen geen prettig gevoel. Je wilt er het liefst van verlost worden. Het Israëlische optreden tegen moslimterroristen in Gaza en Libanon komt daarbij goed van pas: door ‘de Joden’ van nu af te schilderen als ‘genocideplegers’ en ‘kindermoordenaars’ lijkt het opeens minder erg dat ‘wij’ tijdens de Duitse bezetting nauwelijks een vinger voor ze hebben uitgestoken. Zo verlossen we onszelf van wroeging over de vooral in Nederland zo catastrofaal verlopen jodenvervolging.

Zeker, er hangt een antisemitische putlucht in Nederland, met name ter linkerzijde van het politieke spectrum. Maar wat we ruiken, is waarschijnlijk ook de bedwelmende geur van ontsnappend schuldgevoel.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Door Israël te betichten van genocide en kindermoord proberen we onszelf te verlossen van schuldgevoel over de Holocaust verscheen eerst op Wynia's Week.

Ook Jetten weet van het islamitisch antisemitisme

Premier Rob Jetten is niet helemaal gek. Ook hij weet dat een aanzienlijk deel van de dreiging voor Joden – in Nederland en wereldwijd – uit islamitische hoek komt. Of het nou het Iraanse regime is dat huurlingen betaalt om aanslagen te plegen of dat het tweede of derde generatie allochtonen zijn die op Jodenjacht gaan, antisemitisme is nauw verbonden met de islamitische cultuur.

Na een gesprek met de Joodse gemeenschap zei de kersverse premier dat in sommige gemeenschappen ‘vaker negatief wordt gesproken over Joden’, wat volgens hem soms ‘van huis uit wordt meegegeven’. Dat zou volgens Jetten gebeuren in ‘deels gelovige gemeenschappen die recht tegenover de Joodse gemeenschap staan’.

Mona Keijzer zei als Kamerlid iets soortgelijks in mei 2024 in de talkshow Sophie & Jeroen. Toen constateerde het OM dat haar uitspraken ‘onnodig grievend’ en daarmee strafbaar waren, overigens zonder dat de officier van justitie tot vervolging overging. Die politieke correctheid, waarin de islam wordt behandeld als een bedreigde diersoort, is onderdeel van het probleem.

Het OM zal zich nu vermoedelijk koest houden, als er al aangifte tegen Jetten wordt gedaan. Ten eerste was de premier zo politiek correct – of juridisch slim – om de woorden ‘moslims’ en ‘islam’ te vermijden. Ten tweede behoort Jetten als D66’er nou eenmaal tot de ‘goeden’ en Keijzer als (toenmalig) BBB’er tot de ‘slechten’.

Joodse gemeenschap wil actie zien van kabinet

Bij datzelfde gesprek van Jetten met de Joodse gemeenschap mocht het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) niet aanschuiven. Dat was op z’n minst opmerkelijk, omdat het een breuk met voorgaande regeringen betekent, die wel prijs stelden op de kennis van het CIDI. De verklaring hiervoor ligt waarschijnlijk in de beeldvorming. De kans bestond immers dat CIDI-directeur Naomi Mestrum geen malse woorden zou gebruiken over het systematisch wegkijken van de links-progressieve bestuurders.

Maar die forse kritiek kwam er toch. Het kabinet kon niet heen om het uitnodigen van Herman Loonstein, bestuurder van de belaagde school. Zijn woorden logen er niet om: ‘Jetten heeft gezegd dat er laffe, antisemitische daden zijn gepleegd en dat hij de gemeenschap heeft uitgenodigd om emoties te uiten. Ik kwam niet om mijn emoties te uiten, maar om te horen wat de overheid doet om Joodse scholieren te beschermen. Daarover zijn opnieuw geen toezeggingen gedaan. We hebben het bijna alleen over de rol van educatie gehad. De ernstige problematiek van de Joodse bevolking wordt door de overheid gebagatelliseerd. Het zijn geen losse voorvallen. Ik ben diep teleurgesteld.’

Nederland is vrijplaats voor antisemieten

De woorden van Jetten direct na de eerste aanslag op de Rotterdamse synagoge, waren exemplarisch voor de sjabloonmatige benadering van antisemitisme door links-progressievelingen. Hij zei: ‘Laat het heel duidelijk zijn dat er in ons land geen plaats is voor antisemitisme.’ Dit is een holle frase: in Nederland is juist heel veel plaats voor Jodenhaat. Ons land is een van de westerse landen waar antisemieten, vooral die uit islamitische en extreem-linkse hoek, het minste te vrezen hebben van de autoriteiten.

Nederland maakt internationaal naam als notoir onveilig land voor Joden. De lijst van antisemitische incidenten sinds 7 oktober 2023 is te lang om op te noemen. Bestuurders hadden direct na de aanval van Hamas-terroristen op Israël een duidelijke lijn kunnen trekken. Ze hadden massaal kunnen zeggen dat buitenlandse conflicten, hoe erg ook, nooit reden mogen zijn om in Nederland strafbare feiten te plegen. Ze hadden ferm kunnen aangeven dat de wet altijd geldt en voor iedereen gelijk is en daar scherp op kunnen handhaven. Terecht wordt hier ook vanuit Joodse hoek weer op gehamerd: importeer geen buitenlandse conflicten.

Ook in de week rondom de recente aanslagen was het feest voor Joden- en Israëlhaters in de Nederlandse straten, wetend dat het bevoegd gezag hen geen strobreed in weg legt. In Groningen liepen links-extremistische en islamitische demonstranten rond met hakenkruizen en foto’s van Hamasleiders en werd er voor de synagoge ‘There is only one solution: Intifada, Revolution’ geroepen. Ook werd bij het oorlogsmonument op het Groningse station met Palestijnse vlaggen gezwaaid door lieden die zich hadden uitgedost als Hamas-terrorist, inclusief zichtbaar hakenkruis.

In Amsterdam werd er gezwaaid met een vlag van de marxistische terreurclub PFLP en onder meer ‘Globalize the intifada’ geschreeuwd. Er werd ook gezwaaid met de vlag van het Iraanse regime, dat mogelijk achter de recente aanslagen in Nederland zit. Ook werd in Amsterdam bij wijze van pro-Palestijns protest een ING-bankfiliaal ondergespoten met verf en werden er ramen ingeslagen.

Intussen worden in Amsterdam voorbereidingen getroffen voor een referendum over een officiële gemeentelijke boycot van Israël.

Eindeloze iftars

De-escaleren, downplayen, de zaken niet groter maken dan ze zijn: de meeste bewindslieden van het kabinet-Jetten zijn niet anders gewend dan het bagatelliseren van Jodenhaat. De jeune premier kan het zich niet veroorloven te opzichtig in dezelfde reflex te schieten waar Nederlandse bestuurders al decennia in schieten: de moslimgemeenschap als groot slachtoffer zien van daden die door leden van diezelfde gemeenschap worden gepleegd. Zo werd er na de moord op Theo van Gogh door koningin Beatrix en de toenmalige Amsterdamse burgemeester Job Cohen thee gedronken in moskeeën en buurthuizen.

Jetten zal het Suikerfeest een jaartje overslaan, ook omdat hij een week voor de aanslagen nog bij een iftar aanwezig was. Toch zal de reflex bij deze generatie progressieve politici zijn om het antisemitisme te verbreden naar ‘alle vormen van haat’ of woorden van gelijke strekking. Zo zei Jetten al dat er in Nederland ‘geen plaats is voor intimidatie, haat of geweld tegen welke religieuze minderheid dan ook’. Minister van Justitie David van Weel sprak al – zonder dat iemand hem ernaar vroeg en zonder dat er een aanleiding voor was – over het bewaken van moskeeën.

Nadat Van Weel vorig jaar de politie alle ruimte gaf om iftars te organiseren en aan deze religieuze maaltijden deel te nemen in uniform, gingen dit jaar alle remmen los. Afgaande op de vele foto’s en filmpjes op social media lijkt geen links-progressieve bestuurder en geen agent een iftar te hebben overgeslagen. Het opzichtige geslijm met de moslimgemeenschap – alsof die het werkelijke slachtoffer is – zorgt breed in de samenleving voor steeds meer ergernis. En ja, dat heeft alles met antisemitisme te maken. Want waar de moslimgemeenschap een uitzonderingspositie krijgt, groeit vanzelfsprekend het antisemitisme, dat integraal deel uitmaakt van de islamitische cultuur.

Nationaal coördinator moslimdiscriminatie

Potsierlijk was dat daags na de aanslagen Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, bekend maakte dat hij een speciale programmaleider aanstelt voor de aanpak van moslimdiscriminatie. De timing is op z’n zachtst gezegd opmerkelijk. Het was veel logischer geweest als er een Nationaal Coördinator Moslimextremisme zou worden aangekondigd. Of een ‘Nationaal Coördinator Secularismebescherming’, zoals Remco Yizhak Cooremans, journalist van onder meer het NIW, suggereerde.

Baldewsingh maakte zijn besluit bekend op de ‘Internationale dag tegen islamofobie’ en zo zal hij ongetwijfeld z’n opmerkelijke timing goedpraten. Deze figuur speelt al z’n hele politieke leven in op de gecultiveerde schuldgevoelens van bestuurders en laat geen gelegenheid voorbijgaan om Nederland verdacht te maken. Eerder riep hij in Qatar tegen een cameraploeg van Al Jazeera dat ‘moslimdiscriminatie in Nederland is genormaliseerd’. Om daar aan toe te voegen: ‘We zien een oorlog tegen moslims in het Westen.’

Werd Baldewsingh op staande voet ontslagen? Nee, zijn aanstelling werd verlengd door toenmalig NSC-minister Judith Uitermark van Binnenlandse Zaken. Het past in een overdreven grote tolerantie vanuit de politiek voor ambtenaren die vanuit hun functie iets met moslimdiscriminatie doen. Ook de kersverse CDA-minister Pieter Heerma zal waarschijnlijk ja en amen knikken tegen de onaantastbare racisme-paus Baldewsingh.

Politieke correctheid is onderdeel van de gezagscrisis, die kenmerkend is voor deze generatie politici. Bestuurders die antisemitisme faciliteren, worden daarvoor beloond. Zo kon de rector van de Universiteit Maastricht, Rianne Letschert, eerst informateur worden van het nieuwe kabinet en vervolgens minister van Onderwijs. Onder haar toezien is de universiteit een antisemitisch broeinest geworden, waar Joodse studenten en wetenschappers met de dood worden bedreigd. Dat, terwijl de organisatie Free Palestine Maastricht een eigen kantoor op de universiteitscampus kreeg. Ook bevroor Letschert alle banden met Israëlische universiteiten, terwijl ze de banden met een universiteit in Teheran juist aanhaalde.

De antecedenten van ministers zoals Jetten, Van Weel en Letschert zal de Joodse gemeenschap weinig hoop geven op daadkrachtig ingrijpen. De grootschalige inzet van lok-Joden – de politiek-correcte term luidt lokagenten – kan een effectieve manier zijn om antisemieten uit de samenleving te verwijderen. Het was nota bene Ahmed Marcouch die dat, als stadsdeelvoorzitter van Amsterdam Slotervaart, rond 2008 al eens voorstelde. Soortgelijke, recente voorstellen om lokagenten in te zetten, werden met de smoes dat het OM hier geen toestemming voor zou geven door de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema van de hand gewezen.

Antisemitisme komt veel voor in islamitische landen

Ruud Koopmans laat in zijn rapport Antisemitisme in islamitische landen en onder migranten en hun nakomelingen afkomstig uit deze landen (2025) zien dat antisemitische opvattingen onder moslims in Europa veel sterker verbreid zijn dan onder andere bevolkingsgroepen. Zo schrijft hij dat Pew Research aantoont dat het percentage van de respondenten dat een ‘zeer negatief’ beeld van Joden had onder moslims in Spanje bijna driemaal zo hoog was als onder de bevolking als geheel en in Groot-Brittannië zelfs tienmaal zo hoog.

Onderzoek van de Anti-Defamation League uit 2023 bevestigt dat beeld. Daaruit blijkt dat in Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en België een meerderheid van de ondervraagde moslims consistent antisemitische opvattingen heeft, variërend van 52 procent in België tot 62 procent in Frankrijk. Onder christenen in deze landen was het aandeel consistente antisemieten veel lager: tussen de 13 procent in Groot-Brittannië en 21 procent in België. Onder ongelovigen waren nog minder mensen met consistent antisemitische opvattingen te vinden: tussen 6 procent in Frankrijk en 20 procent in Duitsland.

Onder asielzoekers uit islamitische landen zijn de percentages nog veel hoger. Andere onderzoeken laten zien dat meer dan 90 procent van de inwoners van landen als Afghanistan en Pakistan als antisemiet kunnen worden beschouwd.

Wat voor bovengenoemde Europese landen geldt, geldt natuurlijk ook voor Nederland. Het minste dat Den Haag kan doen is geen nieuwe Jodenhaters toelaten tot ons land. Toch worden jaarlijks vele tienduizenden immigranten verwelkomd uit landen waarvan de cultuur op talloze terreinen onverenigbaar is met onze vrije westerse cultuur, en waar antisemitisme betrekkelijk normaal is.

Alleen al de aanwezigheid van Iraanse terreurcellen en andere terroristen die zich zonder noemenswaardige controle kunnen vestigen in Nederland, zou voor een overheid die het beste voor heeft met z’n bevolking afdoende reden moeten zijn om de grenscontroles te verscherpen of de grens grotendeels te sluiten voor asielzoekers.

Kanarie in de kolenmijn

De gezagscrisis waar Nederland al decennia onder lijdt, is de afgelopen week weer eens in volle glorie geopenbaard. Joden zijn de kanarie in de kolenmijn. Waar Joden serieus bedreigd worden, zijn vervolgens andere minderheden aan de beurt. En tot slot ook de oorspronkelijke meerderheid van een land. Dat is altijd en overal het geval waar de islam vaste voet aan de grond heeft gekregen.

Laat het kabinet-Jetten een daad stellen richting de Joodse gemeenschap en de rest van het land, waarmee het aangeeft de bestrijding van antisemitisme serieus te nemen. We hebben meer dan genoeg te stellen met de Jodenhaters die hier nu al zijn, daar hoeft echt niemand meer bij.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Bestrijd het antisemitisme door de grenzen te sluiten voor nieuwe Jodenhaters verscheen eerst op Wynia's Week.

Dit is natuurlijk niet waar. Schelden doet wel degelijk pijn: woorden kunnen kwetsen. En domweg schelden is niet eens het gevaarlijkste taalwapen om tegen anderen te gebruiken. Zoals George Orwell al vaststelde in zijn beroemde boek Nineteen-eighty-four denken wij in taal, en zullen de beschikbare woorden dus onze gedachten vormen. Daarom was absolute heerschappij over de taal een belangrijk doel van het schrikbewind waaronder zijn hoofdpersoon leefde: deze dictatuur wilde de taal van mensen zo verwringen dat zij alleen nog over woorden zouden beschikken waarmee zij de ‘juiste’ gedachten konden denken.

De dystopie die Orwell schetste is dichterbij dan we zouden willen, wat ertoe leidt dat op internet soms een cynische uitspraak rondgaat: 1984 was een waarschuwing, geen handleiding. De manier waarop – vooral sinds 7 oktober 2023 – over Israël gesproken wordt, is een goed voorbeeld van taalmanipulatie. Het beeld van Israël bij het grote publiek wordt verwrongen door een dagelijks bombardement van woorden die zich langzaam vastzetten in de menselijke geest.

Schuiven met definities

Wat is de definitie van genocide? Daarmee is de laatste twee jaar geschoven, ook door wetenschappers. De officiële definitie staat natuurlijk nog als een huis, aangezien die na veel onderhandelingen in 1948 is vastgelegd. Dat is ook de reden dat het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag nog steeds geweigerd heeft om de oorlog in Gaza genocide te noemen. De oud-president van het gerechtshof – Joan Donoghue – verscheen al in april 2024 in eigen persoon bij de BBC om dit toe te lichten, maar haar boodschap was zo onwelkom dat ook daarna de bewering bleef rondzingen dat het ICJ een genocide waarschijnlijk of zelfs bewezen zou achten.

Wetenschappers die bereid zijn te schuiven met de definitie krijgen een warm onthaal bij veel media, zoals in mei 2025 bij NRC. ‘Zeven gerenommeerde wetenschappers vrijwel eensgezind: Israël pleegt in Gaza genocide’, luidde de kop boven dit geruchtmakende artikel. Vier dagen later publiceerde de NOS een artikel onder de beschuldigende kop ‘Israël blijft onverstoord massaal geweld gebruiken: ‘Een schoolvoorbeeld van genocide’’. In dit stuk haalde NOS-redacteur Eliane Lamper naast het NRC-artikel beschuldigingen van diverse ngo’s aan.

De eensgezindheid van ‘betrouwbare bronnen’ lijkt al snel overtuigend. Maar wie de artikelen en rapporten leest die concluderen dat Israël genocide zou plegen, stuit steeds op dezelfde werkwijze: ondersteunend bewijs fabriceren, tegenbewijs negeren, en schuiven met de definitie. Citaat uit voornoemd NRC-artikel: ‘Waarom eindeloos soebatten over de precieze term, terwijl mensen nú worden vermoord, verjaagd, uitgehongerd, en hele steden vernietigd?’ 

Nog afgezien van het waarheidsgehalte van deze bewering, zou een wedervraag kunnen zijn: waarom eindeloos aandringen op precies deze term, terwijl ook zonder aanvechtbare etiketten ellende en eventuele misdaden benoemd kunnen worden?

De obsessie met de term genocide lijkt soms vooral voort te komen uit het feit dat Joden slachtoffers waren van de Holocaust, alsof er een soort balans hersteld zou zijn als zij nu daders van een genocide zouden zijn. Maar los hiervan is er nog een andere mogelijke reden waarom deze term ondanks het gebrek aan onderbouwing zo populair is geworden.

In hetzelfde NRC-artikel staat: ‘We hebben een genocideverdrag dat ondertekenaars verplicht om genocide te voorkomen. Die verplichting treedt al in werking bij een risico op genocide. Zoiets bestaat niet voor andere misdaden.’ Dat maakt van de term genocide een wapen. Zodra deze uitleg van de situatie breed geaccepteerd is, kunnen ondertekenaars van het genocideverdrag gewapende actie tegen Israël rechtvaardigen.

Aanvallende woorden

De term genocide valt in deze woordenoorlog het meest op, maar dit is niet het enige woord dat tot wapen is gemaakt. Denk aan het voortdurende gebruik van termen als ‘bezetting’, ‘kolonisten’, ‘etnische zuivering’, ‘onderdrukking’ en ‘apartheid’. Deze woorden zijn niet bedoeld om de realiteit te omschrijven, maar om een beeld te scheppen van een schurkenstaat die zo verdorven is, dat vernietiging van deze staat een loffelijk streven wordt.

In deze oorlog van woorden groeit de invloed van Israël – of het Joodse volk – uit tot een karikatuur van kwaadaardigheid en almacht. Zoals het Franse parlementslid Sébastien Lecornu in februari 2026 zei: ‘The war of words paves the way for war against people. It designates targets.’ Zulke woorden banen de weg voor een oorlog tegen mensen. Ze vormen onze gedachten, ze maken onze geest rijp voor actie.

Verhullende termen

En de wapens in deze oorlog van woorden zijn niet alleen de extreme termen, het zijn ook de eufemismen. Want terwijl de vermeende boosaardigheid van Israël door deze grote woorden steeds verder wordt opgeblazen, gebeurt met dreigementen tegen Israël het omgekeerde. Vrijwel elke uitspraak die betekent dat Israël vernietigd moet worden, krijgt een onschuldige betekenis.

‘From the river to the sea, Palestine will be free!’ Deze leus is een variant op de Arabische leus die luidt: ‘Van de rivier tot de zee zal Palestina Arabisch zijn.’ De Arabische slogan laat weinig te raden over: het is een oproep tot etnische zuivering of zelfs genocide. Maar de Engelstalige leus lijkt slechts op te roepen tot vrijheid, en daar kan toch niemand iets tegen hebben? Veel demonstranten zullen zich niet eens afvragen hoe die vrijheid bereikt moet worden en wat daarvoor tussen de rivier en de zee zou moeten veranderen.

Net zo verhullend zijn de oproepen tot intifada. Demonstranten kunnen de bloeddoordrenkte betekenis van dit woord negeren, en doen alsof het slechts een oproep is tot verzet tegen onderdrukking. Zelfs bij de kreet ‘Globalize the intifada!’ kunnen activisten nog stellen dat die betekent dat iedereen overal op moet komen voor verdrukte Palestijnen, al maken moorden op Joden duidelijk wat de werkelijke betekenis van wereldwijde intifada is.

Bij de keurige VPRO dook in januari 2026 de term ‘ontmantelen’ op. In een interview van Nadia Moussaid met Midden-Oosten-analist Mouin Rabbani zei Rabbani: ‘Met een genocidaal apartheidsregime hoor je geen vrede te stichten, die hoor je te ontmantelen.’

Hij wilde nog wel onderscheid maken tussen ‘het regime’ en ‘de Joden die daar nu wonen,’ wat in feite suggereerde dat die Joden er straks niet meer zullen wonen. Moussaid verzuimde te vragen of hij pleitte voor etnische zuivering. En ze knikte instemmend toen hij zei: ‘Met zionisme kan je geen langdurige vrede stichten.’ Ze had hem kunnen vragen waarop hij dat baseerde. Het is niet alsof Israël decennialang elke vredesovereenkomst weigerde, dat waren toch echt de Arabische landen.

Maar Moussaid had er blijkbaar geen enkele behoefte aan om de beweringen van Rabbani te toetsen. Zij sprak hem ook niet tegen toen hij stelde dat zionisme gewelddadig en racistisch zou zijn, wat weer schuiven met een definitie was. Zionisme is het nationalisme van de Joden: het streven naar een eigen staat, en sinds die staat er is, de wens om die staat te behouden.

Onderliggende betekenis

Dit stukje interview was kenmerkend voor de oorlog met woorden. De extreme termen – ‘volkerenmoord’, ‘genocidaal’, ‘apartheid’, ‘regime’ – klonken als vaststaande feiten. Het woord zionisme kreeg een zwaar negatieve lading, en de vernietiging van Israël – ‘ontmanteling’ – kon luchtig besproken worden als een volstrekt redelijke mogelijkheid.

Eigenlijk is de term ontmanteling goed te vergelijken met de term Endlösung. Als we die term nu horen, huiveren we, omdat we weten wat de nazi’s ermee bedoelden: de vernietiging van het Joodse volk. Maar oorspronkelijk had dit woord helemaal niet zo’n verschrikkelijke betekenis. Het betekende gewoon eindoplossing, definitieve oplossing. Het was een verhullende term om te voorkomen dat er te veel weerstand tegen het plan zou zijn.

Onder het mom van…

En als we het toch over verhullende termen hebben, wat dacht u van de term ‘Israëlkritiek’? Anno 2026 is het volkomen geaccepteerd om eindeloos ongefundeerde beschuldigingen tegen Israël te verkondigen, en dan te zeggen dat kritiek op Israël moet kunnen. Dat rechtvaardigt onder meer boycots van Israëlische universiteiten, al hoeven universiteiten van werkelijk kwaadaardige regimes zich over boycots geen zorgen te maken.

Nog zo’n woord: ‘antizionisme.’ Zanger Douwe Bob trad niet op voor Joodse kinderen omdat hij ergens ‘zionisme’ had zien staan, en sinds 7 oktober 2023 had hij ‘geleerd’ dat zionisme slecht is. Vanwege antizionisme is het nu mogelijk om Joodse evenementen te boycotten zonder dat iemand dat antisemitisme mag noemen. Zelfs geweld tegen Joden kan hierdoor vergoelijkt worden. Rapper Bob Vylan riep in Paradiso op tot een jacht op zionisten, en kwam ermee weg omdat het OM meeging in de redenering dat hij geen Joden had bedoeld.

Iedereen die nu het nieuws over de oorlog tegen Iran volgt, zou moeten beseffen hoe verwrongen ons beeld van de situatie in het Midden-Oosten al was voordat de eerste bom viel. En wie oplet ziet nog dagelijks hoe de duiders in gerespecteerde media deze taaloorlog voortzetten.

Onlangs bij Nieuwsuur wist Erwin van Veen (Clingendael) nog te vertellen dat de oorlog tegen Iran een tragedie van de eerste orde was. Dit zei hij nadat hij voor Israël de volgende bewoordingen had gebruikt: ‘nietsontziend’, ‘genocidaal’, ‘verwoestend’, ‘militair keihard erop slaan’, ‘roekeloos avontuur’. De motieven van Israël om dit ‘Dood aan Israël!’-regime aan te vallen, reduceerde hij tot de wens van Benjamin Netanyahu om strafrechtelijke vervolging te ontlopen.

Duiders als Van Veen zullen zelden of nooit – waarschijnlijk nooit – de genocidale dreigementen van de vijanden van Israël noemen. Deze dreigementen zijn een oude traditie die tot op de dag van vandaag wordt voortgezet, maar helaas is het verhullen van deze oorlogstaal ook een oude traditie bij vrijwel alle Midden-Oostendeskundigen die optreden in onze media.

Inprenting

En omdat de betrouwbaar geachte media elkaar op dit dossier niet tegenspreken en steevast dezelfde deskundigen opvoeren, krijgen Nederlanders dagelijks ingeprent wat zij over Israël behoren te denken. In de massale Rode Lijn-demonstraties liepen niet alleen extremisten mee, maar ook talloze argeloze burgers die oprecht geloofden wat op hun spandoeken stond. En hun onwetende activisme blijft niet zonder gevolgen.

De taaloorlog rond het Israëlisch-Arabisch conflict maakt gewapende actie tegen de zogenaamde schurkenstaat Israël langzaam acceptabel. En in het verlengde daarvan verandert iedereen die niet meegaat in deze demonisering in een zionist waarop gejaagd mag worden.

De gevaarlijkste oorlog tegen Israël is de taaloorlog.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Er wordt tegen Israël een gevaarlijke taaloorlog gevoerd verscheen eerst op Wynia's Week.

Geconfronteerd met twijfelachtige beelden van een ‘catastrofale humanitaire situatie’ in Gaza, zien steeds meer landen zich verontwaardigd genoodzaakt de pro-Israëlkoers te laten varen. Verschillende landen hebben aangekondigd dat zij de in 1988 door Yasser Arafat uitgeroepen ‘staat Palestina’ gaan erkennen, nu een twee-staten-oplossing (altijd een voorwaarde voor die erkenning) steeds meer uit het gezichtsveld verdwijnt. Zelfs Duitsland wordt kritisch: minister Johann Wadephul van Buitenlandse Zaken wil nog niet zover gaan om ‘Palestina’ te erkennen en economische sancties doen bondskanselier Friedrich Merz teveel denken aan de ‘koop-niet-bij-Joden-bordjes’ uit de nazitijd, maar er moet nu wel iets gebeuren, vinden ze in Berlijn. 

Deze wending in het Israëlbeleid van tal van (Europese) landen heeft ervoor gezorgd dat Hamas in besprekingen over een staakt-het-vuren ‘nieuwe en onacceptabele’ eisen is gaan stellen.  

Op eigen houtje 

Ook in Nederland hebben we inmiddels een mening. De demissionaire ministers Caspar Veldkamp (NSC, Buitenlandse Zaken) en Ruben Brekelmans (VVD, Defensie) spraken afgelopen maandag in het Catshuis met premier Dick Schoof en zetten daar gedrieën een nieuwe Israëlkoers uit. Zij besloten onder meer dat Nederland eventuele plannen om het handelsdeel in het Associatieverdrag tussen de EU en Israël op te schorten, zal gaan steunen. Op eigen houtje dreigden zij de Israëlische ambassadeur te ontbieden en de Israëlische ministers Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir tot personae non gratae te verklaren. Deze sancties deden de Israëlische minister Sa’ar concluderen dat Nederland een oude vriendschap omzet in ‘openlijke vijandschap’. En meer in het algemeen zei hij te begrijpen dat veel Europese landen ‘een grote moslimbevolking’ hebben en dat dat feit van invloed is op de beleidskeuzes die dezer dagen worden gemaakt, maar ‘dat kan en zal er niet toe leiden dat Israël zelfmoord pleegt’. 

Volgende week komt de Tweede Kamer terug van het zomerreces om hierover te debatteren. De oppositie vindt de aangekondigde maatregelen van het kabinet natuurlijk te slap. ‘Concreet gaat het dus om een inreisverbod voor twee ministers die toch niet van plan waren naar Nederland te komen, en een kopje koffie met de ambassadeur’, concludeerde Kati Piri van GroenLinks-PvdA, namens de voltallige linkse oppositie. En de maatregelen komen te laat. Als Nederland ook nog een opschorting van het handelsdeel van het Associatieakkoord wil gaan bepleiten, dan kan dat pas op 29 augustus, want ook Brussel is met vakantie. 

Opmerkelijk genoeg roepen ook christelijke partijen als de ChristenUnie en het CDA de regering op om méér te doen. ‘Het is te langzaam en te weinig’, aldus de ChristenUnie. CDA-leider Henri Bontenbal bepleitte dwang op Israël, die Nederland samen met enkele ‘gelijkgestemde landen’ moet gaan uitoefenen. 

BBB, NSC, PVV en SGP steunden het verzoek om een spoeddebat niet. Maar concreet zijn het alleen nog de PVV en de SGP die Israël onvoorwaardelijk blijven steunen. Een ‘steunbetuiging aan de beesten van Hamas’, zo noemde Geert Wilders de kabinetsmaatregelen. En SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde dat Israël in de huidige situatie geen kritiek maar juist steun verdient. 

Daarin hebben zij gelijk. De kritiek op Israël getuigt in de eerste plaats van een enorme selectieve verontwaardiging. Tegen Israël wordt vol verontwaardiging de morele kaart getrokken, terwijl dat in andere en vergelijkbare situaties niet gebeurt. We hebben Veldkamp nooit gehoord over sancties tegen China vanwege de heropvoedingskampen voor de Oeigoeren, tegen de junta in Myanmar, tegen de M23-rebellen in Congo of tegen Turkije vanwege de militaire acties tegen Koerden in Syrië en Irak. Maar tegenover Israël wil Nederland het gidsland uithangen en als eerste Europees land een inreisverbod voor Israëlische ministers afkondigen. 

Scherpe wending 

Deze keuzes markeren een scherpe wending in de houding tegenover Israël. In het recente verleden had iedere politieke stroming een doorslaggevend argument om het land Israël te steunen. Dat had natuurlijk in de eerste plaats te maken met de verse herinnering aan de Holocaust: Joden hadden het recht op een land waarin ze veilig konden wonen. Het garanderen daarvan was, zei oud-kanselier Angela Merkel ooit, een van de staatsraisons van Duitsland. Maar specifieker: liberalen bewonderden de creativiteit, daadkracht en ondernemingszin van Israël, sociaaldemocraten waren gecharmeerd van het systeem van de kibbutzim, en christenen zagen het Joodse volk als hun oudste broeder. ‘De verdediging van Israël is een plicht van het Westen’, zei Joop den Uyl in 1967. Op zijn bureau stond naast het portret van zijn vrouw een foto van de Israëlische premier Golda Meïr. Bij oorlogen van Israël met omringende Arabische landen doneerden Nederlanders bloed aan Israëlische soldaten. ‘Ik heb de Joden één keer zien wegdrijven, toen kon ik het niet voorkomen. Ik dacht: dat zal mij geen tweede keer gebeuren’, zei minister Henk Vredeling van Defensie (PvdA) om in 1973 (Jom Kippoer-oorlog) de geheime leverantie van wapens aan Israël te rechtvaardigen. 

Die status is Israël in betrekkelijk korte tijd kwijt geraakt. De herinnering aan de Holocaust vervaagde. In de loop van de jaren zeventig kwam er in Nederland steeds meer aandacht en begrip voor de Palestijnse kant van het verhaal. Het Israëlische bewind werd meer en meer als een apartheidsregime gehekeld, een koloniale, genocidale staat en symbool van ‘witte suprematie’. Dit denken vond aanvankelijk alleen bijval bij splintergroepjes als DENK en Bij1, maar dreigt nu mainstream te worden – getuige bijvoorbeeld de recente motie van GroenLinks-PvdA die het Israël onmogelijk moest maken de eigen bevolking te verdedigen. 

Het debat over Israël is onderdeel geworden van een kritische theorie die de ‘onderdrukking’ van de lhbti-gemeenschap, van de zwarte bevolking in de VS en van Palestijnen en Arabieren in het Midden-Oosten op één hoop gooit. Het is een theorie waarin links en de islam elkaar vinden. Het conflict in Gaza gaat in Europese landen in toenemende mate gepaard met geweld op straat, antisemitisme, demonstraties en aanslagen. ‘Het is de val die het islamisme openzet voor westerse democratieën: het wil de maatschappij verdelen’, zei de Franse wetenschapper Hugo Micheron kort na 7 oktober 2023 in de Financial Times. 

Fatsoenlijke democratie 

Uit deze giftige, anti-westerse bron komt ook het recente besluit tot maatregelen tegen Israël voort – terwijl Israël op de keper beschouwd nog altijd een kleine strook land is, een fatsoenlijke democratie, omringd door een baaierd aan Arabische landen die Israël vijandig gezind zijn. PVV en SGP hebben dus gelijk: in deze situatie verdient Israël geen kritiek en sancties maar alle onvoorwaardelijke steun. Dat is, zoals Den Uyl al begreep, een plicht van het Westen tegen alle anti-westerse krachten in. 

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Onze nieuwe Israëlkoers komt voort uit een giftige, anti-westerse bron   verscheen eerst op Wynia's Week.

In mei van dit jaar houdt Jeffrey Herf de schrijver van het boek dat ik hier bespreek er een lezing. Hij wordt ingeleid door Alexander Carstiuc, een van de oprichters van café Bajszel. Op de avond dat Herf spreekt, staat Bajszel onder volledige politiebewaking. Er staan twee politieauto’s voor de deur, en meer dan twaalf agenten staan demonstratief op wacht.

Een onschadelijke emeritus

Die beveiliging heeft betrekking op de islamisten die voor de deur staan. Ze lezen niets, maar hun agressie is overal en permanent aanwezig. Het café heeft 24 uur per dag bescherming nodig. Op alle mogelijke manieren is het gevandaliseerd met graffiti en posters. Ruiten zijn ingegooid. Bezoekers hebben bescherming nodig om binnen te komen, zeker op de avond van de boekpresentatie.

Wat staat er in Herfs boek dat zo veel agressie oproept? In feite gaat het om een Duitse vertaling door Hentrich en Hentrich van Herfs Engelstalige boek dat een jaar eerder uitkwam bij Routledge. Het kritische digitale magazine Quillette schonk er aandacht aan en publiceerde Herfs lezing. Had men de Engelse versie gelezen en werd men woedend over de inhoud? Is Herf een omstreden wetenschapper?

Herf is net als uw recensent een emeritus, onschadelijk voor universiteit en maatschappij. Zijn boek is een wetenschappelijke studie naar antisemitisme, en niet iets voor een regenachtige zondagmiddag. Herf is een belangrijk onderzoeker inzake antisemitisme, hij publiceerde inmiddels zo’n vijf boeken en is lid van het London Centre for the Study of Contemporary Antisemitism.

Zijn boek bestaat uit achttien essays, waarvan tien ingaan op zijn eerder gepubliceerd historisch onderzoek over reactionair modernisme, Nazi-Duitslands antisemitische propaganda, Oost-Duitsland ‘nooit verklaarde oorlog’ aan Israël en de aanval op Israël van uiterst links. De overige artikelen zijn recenter.

Sinds de jaren 1930 hebben we te maken met een drietal ‘gezichten’ van het antisemitisme: het antisemitisme dat leidde tot de Holocaust, het antisemitisme van het communisme en radicaal-links en het antisemitisme van het islamisme. In alle drie gevallen werd het antisemitisme gestimuleerd door de staat. Nazi-Duitsland, de Sovjet-Unie gedurende de Koude Oorlog en de Arabische staten met hun oorlogen tegen Israël waren de sponsors.

Linkse kritiek op Israël lijkt op de oude communistische variant

Antisemitisme dat verbonden was met uiterst rechts overleefde vooral aan de randen van de westerse maatschappij. De communisten en radicaal-links gebruikten de oude stereotypen van de machtige en invloedrijke Joden. Dat loopt door tot in de huidige kritiek op de staat Israël die als racistisch en kolonialistisch gezien wordt. Historisch gezien verschilt de communistische variant niet veel van de huidige linkse kritiek. Ook die laatste ontkent dat haar aanval op Israël ook maar iets van doen heeft met antisemitisme. De PvdA, GroenLinks en SP passen naadloos in dit perspectief.

Het zionisme afschilderen als kolonialisme is niet nieuw. Kolonialisme-kritiek heeft haar wortels in de communistische en socialistische bewegingen in de twintigste eeuw. Die relatie tussen communisten en islamisme begon al onder Lenin, en liep door in de communistische partijen van het Midden-Oosten. Na de oorlog konden alleen de Sovjet-Unie, Oost-Duitsland en het West-Duitse radicale links een soort intellectuele en politieke façade ophouden ten aanzien van het antizionisme.

In Duitsland was het links in de jaren ’60 en ’70 dat de haat tegen Israël een intellectuele en morele respectabiliteit gaf onder de vlag van antifascisme en antiracisme. Die lijn lijkt ook tegenwoordig zichtbaar, nu geprobeerd wordt Hamas als heroïsche verzetsbeweging af te schilderen en de parlementaire democratie van Israël te vergelijken met nazi-Duitsland. Linguïstische magie noemt Herf het.

Waarom slaat het islamisme zo aan bij links?

Nergens anders werd het antisemitisme zo vurig omarmd als in het Midden-Oosten. De Egyptische president Abdel Nasser en daarna Anwar Sadat prezen de nazi’s voor hun strijd tegen het zionisme. Leiders van de Moslim Broederschap als Hassan al-Banna, Haj Amin al Husseini en Sayyid Qutb zien het jodendom als veruit inferieur aan de islam. Evnmin als er een gematigd nazisme bestaat, is er een gematigd islamisme, schrijft Herf. De traditie van de islam is inherent anti-Joods.

In zijn lezing die avond in Neukölln in Berlijn introduceert Jeffrey Herf zijn boek bij het publiek in café Bajszel.De vraag die hij die avond bespreekt, is waarom het islamisme, toch een diep reactionair fenomeen, de cause célèbre van links werd. Waarom kon het antisemitisme ongestoord zijn gang gaan in de Verenigde Naties en op de Westerse campus? Waar is de geest van het antifascisme gebleven die een Jodenhaat had kunnen pareren die sinds de nazi’s niet meer is voorgekomen?

Gezapigheid en desinteresse

Oorzaak is wat Herf noemt ‘een tweede onderschatting’, een uiterst verontrustende gezapigheid en desinteresse van het grote publiek waar het gaat over de teksten van de islamisten. Herf heeft in zijn boek een artikel opgenomen dat hij schreef in 2014: ‘Why They Fight: Hamas’s Little Known Fascist Charter’. Dat gaat over het handvest van Hamas, dat je kunt zien als de geloofsbelijdenis van de terreurgroep. Herf vindt het even belangrijk als Hitlers speech in januari 1939 over de Holocaust.

Het handvest van Hamas geeft blijk van een diepe religieuze haat tegen alles wat Joods is, tegen de Joden en de staat Israël. De Joden worden verantwoordelijk gesteld voor de Franse Revolutie, de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Het handvest herhaalt de samenzweringsverhalen van de Protocols of the Elders of Zion. Het is een van de meest reactionaire teksten van de laatste veertig jaar en staat bol van de nazi-propaganda die in de Arabische en islamitische wereld gangbaar is. Het probleem is dat de Westerse intelligentsia het document volledig genegeerd heeft.

Het handvest van Hamas bestaat uit 36 artikelen gepubliceerd in 1988. De filosofie van Hamas heeft haar wortels in het totalitarisme en radicaal antisemitisme dat kenmerkend is voor het islamisme sinds de jaren 1930. Het doel is de vernietiging van de staat Israël. De huidige oorlog in Gaza blijft onbegrijpelijk als je niets weet van dit geschrift. Hamas wijkt niet wezenlijk af van andere terroristische bewegingen als Al Qaeda, Hezbollah, Iran, Boko Haram en ISIS.

Hassan al-Banna was er duidelijk over: Israël zal net zo lang bestaan tot de islam het van de kaart veegt. Bovendien is het vernietigen van Israël een heilige opdracht, een ‘antwoord op Allah’s opdracht’. Het handvest verdeelt de wereld in goed en slecht, het belooft de wereld opnieuw in te richten volgens de wet van Allah. Allah is het doel, de Profeet het voorbeeld en de Koran de constitutie. Jihad is de weg en de dood voor Allah is het beste wat je kan overkomen. Dit is een doodscultus, met andere woorden.

Achterlijk Hamas blijft populair op de campus

Komende generaties moslims hebben een onvervreemdbaar grondrecht (waqf) op Palestina. Om dat te realiseren moet Israël vernietigd worden. Iedereen die pleit voor een tweestatenoplossing heeft niet alleen geen idee waarover hij spreekt, maar ziet ook niet in dat dat voor Hamas religieuze geloofsafval zou zijn. Het handvest zegt ook uitdrukkelijk dat diplomatieke oplossingen, internationale conferenties en vredesvoorstellen tijdverspilling zijn.

Herf noemt het document van Hamas terecht intellectuele achterlijkheid gepaard aan historisch onbenul. Maar Hamas blijft onverminderd populair op de westerse campussen en demonstraties. Daaruit blijkt hoe achterlijk de huidige intelligentsia en Israël-politiek geworden zijn.

Jeffrey Herf, Three Faces of Antisemitism, Right, Left and Islamist, Routledge (Taylor & Francis) 2024, 269 pp.

Jeffrey Herf is a distinguished university professor emeritus of history at the University of Maryland USA.

Voor wie het Hamas-handvest wil lezen, dat kan hier.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat als donateur mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Hoe het antisemitisme van de radicale islam zich meester heeft kunnen maken van de westerse intelligentsia verscheen eerst op Wynia's Week.

Hamas en de door hen gecontroleerde instanties, inclusief alle Palestijnse journalisten, liegen en bedriegen zelfs nog als ze met de waarheid tactisch beter uit geweest waren. Maar zelfs in die gevallen is er voor hen geen enkele aansporing om zich tot de waarheid te beperken, aangezien ze weten dat hun nuttige idioten in het Westen alles geloven.

Bijvoorbeeld: het schijnt dat er nu schaarste aan drinkwater dreigt in Gaza. Aan het begin van de oorlog speelde dat ook, en dan herinner ik u nog maar eens aan een reportage op de Nederlandse tv, waarin kinderen in Gaza op camera vertelden dat ze zo’n dorst hadden dat ze naar het strand gingen om zeewater te drinken. Dat zoiets de redactie in Hilversum passeert en wordt uitgezonden, spreekt boekdelen over de publieke omroep.

Plaatsvervangende schaamte

Maar de onkunde, goedgelovigheid en vooroordelen van de westerse media kunnen toch niet de volledige verklaring zijn waarom groepen studenten nu schuimbekkend en met een rood waas voor de ogen stennis lopen te schoppen op menige universiteit. Komt het dan door de eigen, gênante onwetendheid van deze intellectuelen in opleiding? Misschien dat net de helft Gaza op de kaart aan kan wijzen. Ik schat dat nog geen tien procent weet, dat ‘openluchtgevangenis’ Gaza, dat al decennia door Israël zou worden afgesloten van de buitenwereld, altijd een landgrens heeft gehad met broederland Egypte. Je kon naar Gaza op vakantie, ook vanuit Nederland, en menige Gazaan ging vanuit dit ‘concentratiekamp’ zelf op vakantie naar andere Arabische landen.

Waarschijnlijk beseft een nog kleiner percentage van die Palestina-bevrijders dat in de ‘apartheidsstaat’ Israël twee miljoen Arabieren en moslims wonen die volledige burgerrechten hebben en voorbeeldig geïntegreerd zijn in de samenleving – en in de IDF, het Israëlische leger.

Dat geschreeuw door megafoons over ‘genocide’ , ‘etnische zuivering’ en ‘apartheid’ waarmee ze zichzelf wijs maken dat ze het geweten van de westerse samenleving zijn, zou bij ieder normaal mens plaatsvervangende schaamte op moeten wekken.

Dan nu de obligate disclaimer: uiteraard kun je ook als redelijk mens kritiek hebben op Israël en hoe die de Gaza-oorlog voeren. Is hun reactie op ‘7 oktober’ nog proportioneel te noemen? Waarom toomt Benjamin Netanyahu de kolonisten op de Westbank niet in? Kan de behandeling door Israël van hun Palestijnse gevangenen wel altijd door de beugel? Is ‘Hamas verschuilt zich achter burgers’ langzamerhand geen vrijbrief geworden om er maar op los te bombarderen?

Daarover kun je verhitte discussies voeren en heftig van mening verschillen, en dat gebeurt volop, zeker ook binnen Israël. Elke oorlog is hel, schone oorlogen bestaan niet; maar goed ook dat men het in Israël en het Westen niet eens is over hoe ver deze oorlog moet worden doorgedreven.

Daar gaat deze column niet over, en wie iets dieper graaft, ziet dat die protesten aan westerse en Nederlandse universiteiten daar eigenlijk ook niet over gaan. De reactie in het Westen op deze middelgrote, ‘slechts’ anderhalf jaar durende oorlog is rationeel beschouwd namelijk buiten elke proportie.

Verstand op nul

De doorsnee burger, twitteraar of politicus heeft geen mening over de genocide in Darfur, over de moorddadige vervolging van etnische groeperingen en christenen in Afrika die nu in volle gang is, over de ene na de andere massaslachting in het Midden-Oosten, en ga zo maar door. Bij al die conflicten is een veelvoud aan slachtoffers (obligate specificatie: waaronder veel vrouwen en kinderen) gevallen, vergeleken met de oorlog in Gaza. Natuurlijk zal iedereen desgevraagd verklaren dat dit vreselijk is en moet stoppen, maar voor die in totaal miljoenen slachtoffers is in al die jaren geen blanke student zijn of haar bed uitgekomen.

‘No Jews, no news’ wordt dan vaak gezegd: als je joden er niet de schuld van kunt geven, interesseert het niemand wat. Toch denk ik dat antisemitisme hier als verklaring tekort schiet. Dat zal veelal kloppen voor de Arabische aanjagers van deze protesten, die de anti-joodse indoctrinatie met de paplepel ingegoten gekregen hebben en nu volledig doorslaan in hun tribale reflexen.

Maar dat verklaart niet het verstand op nul van al die keurige, blanke middenklassemeisjes en -jongens die zich aan onze universiteiten verbeelden dat ze Palestina aan het bevrijden zijn. Zelf zullen ze bij hoog en bij laag volhouden dat dit niets met antisemitisme te maken heeft, en ik denk dat ze in principe gelijk hebben. Hun haat tegen Israël is geen antisemitisme, maar westerse zelfhaat.

De anti-Israëlactivisten zijn loten aan dezelfde stam als de Extinction Rebellion-activisten. Daarom loopt ook Greta Thunberg nu met een geblokte theedoek om haar nek ‘From the River to the Sea’ door megafoons te schreeuwen. XR zegt dat ze de wereld willen redden van klimaatverandering, maar eigenlijk willen ze onze complete westerse maatschappij en economie ontmantelen, omdat die inherent kapitalistisch, racistisch en uitbuitend zouden zijn. Dit sentiment is ook stevig ingebed op universitaire afdelingen sociologie, antropologie en sociale geografie, die voor vrijwel honderd procent bemensd worden door links en extreem-links personeel. ‘Het Westen is slecht en schuldig’ is daar de basismantra.

En dan is er Israël, het enige land in het Midden-Oosten met een westers maatschappijmodel, een westerse economie, en westerse standaarden voor vrijheid van meningsuiting, democratie en culturele en religieuze diversiteit. Israël is te beschouwen als een buitengewoon succesvolle, welvarende voorpost van het Westen in een in veel opzichten achtergebleven, niet-westers deel van de wereld, dus dat mag niet deugen. Het bestaan van Israël als zodanig is een belediging voor mensen die geloven dat het Westen slecht en schuldig is. Daarom moet en zal Israël het toonbeeld zijn van het slechtste wat de westerse beschaving heeft voortgebracht: kolonialisme, apartheid en genocide.

De ergste academische anti-Israël hetzer, de Brit Harry Pettit, is een sociaal geograaf aan de Radboud-universiteit die zijn wetenschappelijke interesse zelf omschrijft als: ‘Het begrijpen van de diverse manieren waarop mensen overleven binnen laat-kapitalistische systemen die hoge niveaus van bestaansonzekerheid en verarming veroorzaken.’ Dat geeft al weinig hoop op een open benadering van maatschappelijke problemen. Zijn benadering van de oorlog in Gaza is ook nogal eenzijdig: Israël is een racistische kolonisator, etnische zuiveraar en genocide-pleger, Hamas doet slechts aan zelfverdediging, en iedereen die daar anders over denkt moet zijn mond houden.

Intimidatie-offensief

Wat dat betreft voegt hij de daad bij het woord: afgelopen week voerde hij op de Radboud een knokploeg aan die probeerde de pro-Israëlische spreekster Rawan Osman tot zwijgen te brengen, en hij zag met veel genoegen dat zijn intimidatie-offensief navolging kreeg op de universiteit Maastricht. Het is typerend voor zijn slag mensen, dat hij openlijk pleit voor het afschaffen van de vrijheid van meningsuiting op dit onderwerp.

Waarom gedogen universitaire bestuurders op de Radboud, en eerder de UvA en andere universiteiten, dit soort praktijken? Waarom wordt Pettit niet ontslagen? Behalve de ruggegraatloosheid die bijna alle Nederlandse bestuurders eigen is, speelt ook hier, denk ik, die typische westerse zelfhaat mee. Die universitaire bestuurders zijn geen antisemieten, maar ook besmet met het idee dat het Westen eigenlijk slecht en schuldig is, en wat die Pettit doet, is eigenlijk wel oké, al kunnen ze natuurlijk niet openlijk instemmen met zijn methodes. Westerse verworvenheden als vrijheid van meningsuiting en universiteiten waar zonder intimidatie debatten gevoerd kunnen worden, dat is in theorie allemaal leuk en aardig, maar niet de moeite waard om je nek voor uit te steken.      

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers  is auteur van de bestsellers De Stikstoffuik (2023) en De Klimaatoptimist (2024), over energietransitie in Nederland. De boeken zijn HIER en HIER te bestellen. Informatie voor media en boekhandel:  info@blauwburgwal.nl.   

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in 2025? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Israël-haat is eigenlijk vooral westerse zelfhaat verscheen eerst op Wynia's Week.

Sinds 7 oktober 2023, toen Hamas een moordpartij beging op Israëlisch grondgebied met meer dan duizend burgerdoden tot gevolg, is het aantal vijandige uitingen tegen Joodse Nederlanders toegenomen. Joden krijgen bijvoorbeeld op straat, op hun werk of online op beschuldigende toon te horen dat ze medeverantwoordelijk zijn voor het optreden van het Israëlische leger in Gaza.

Een veeg teken was de verstoring van de opening van het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam op 10 maart 2024, waarbij een groep luidruchtige demonstranten ageerde tegen de bezoekende Israëlische president Isaac Herzog en tegelijk een hoogbejaarde Holocaust-overlevende uitschold. Op 7 oktober, toen op de Dam een bijeenkomst werd gehouden ter herdenking van de slachtoffers van de Hamas-aanval en de gegijzelden in Gaza, hielden pro-Palestijnse betogers een agressief getoonzette ‘tegendemonstratie’ waarbij ze mensen die joodse of Israëlische symbolen bij zich droegen intimideerden.

Disclaimers over islamofobie

In de reacties op dergelijke verstoringen is sprake van een patroon: pro-Israëlische politici en commentatoren spreken er schande van en willen – net als het kabinet-Schoof – méér aandacht voor de bestrijding van antisemitisme. Maar bij andere commentatoren bestaat volop begrip voor de ‘emoties’ die de (al dan niet vermeende) oorlogsmisdaden van het Israëlische leger zouden oproepen. De Amsterdamse GroenLinks-burgemeester Femke Halsema benadrukte dat het bij pro-Palestina-demonstraties mag ‘schuren’.

Al lang vóór 7 oktober 2023 en de start van de Gaza-oorlog hadden synagogen in Nederland permanent bewaking nodig en kregen Joodse scholieren beveiliging. Het aantal keren dat een moskee of een islamitisch object in Nederland beveiliging nodig had is daarentegen op de vingers van één hand te tellen. Inmiddels staan de autoriteiten ook op scherp in aanloop naar de Dodenherdenking op 4 mei. 

Desondanks horen we in Nederland steeds minder politici en burgemeesters die antisemitisme veroordelen zonder disclaimers in te bouwen over islamofobie en oproepen tot ‘verbinding’. Het is een vorm van Verharmlosung (letterlijk: bagatellisering) van antisemitisme, alsof dat op zichzelf geen verwerpelijk verschijnsel meer zou zijn.

Het verantwoordelijk stellen van Nederlandse Joden voor Gaza hangt samen met het veelvuldige – en meestal onweersproken – gebruik van het woord genocide, ook in de zogenaamde kwaliteitsmedia. Op 22 december, in Buitenhof, deed historica Beatrice de Graaf alsof over de term geen discussie of twijfel bestaat. Ook zich politiek neutraal noemende organisaties als Amnesty International, PAX en Artsen Zonder Grenzen hebben het in de context van Gaza over genocide.  

Hulporganisatie Oxfam Novib, vrijwel volledig gefinancierd door de Nederlandse overheid, startte in december de actieweek ‘Niet in Mijn Naam’ – met bijbehorende hashtag op X – om de Nederlandse staat medeverantwoordelijk te stellen voor de ‘oorlogsmisdaden van Israël’. Oxfam-voorzitter en voormalig PvdA-Tweede Kamerlid Michiel Servaes, die vorig jaar tijdens de dodenherdenking een toespraak mocht houden onder auspiciën van het Amsterdams 4 en 5 mei comité, ageert al jaren fanatiek tegen de Israëlische staat. Oxfam Novib kreeg tijdens de actieweek kritiekloze steun van een heel scala van politici van GroenLinks en PvdA, inclusief lijsttrekker Frans Timmermans, en ook van cabaretier Dolf Jansen en gesubsidieerde activisten als Kick Out Zwarte Piet-aanvoerder Jerry Afriyie.

Kracht van herhaling

De kracht van de herhaling maakt dat de ‘genocide in Gaza’ voor velen inmiddels een vaststaand feit is, waarover discussie niet meer wenselijk of toegestaan is. Ultralinkse, ‘antikoloniale’ en islamitische groeperingen vinden elkaar in hun afkeer van de gezamenlijke vijand Israël, een land dat in deze kringen al sinds de Zesdaagse Oorlog in 1967 voor bezetter en kolonisator doorgaat.

De anti-Israëlische stemming past naadloos in het antikoloniale perspectief dat op een aantal universitaire faculteiten en in ‘progressieve’ media dominant is. Beroepsactivisten, een aantal universitaire docenten én leden van Bij1, DENK, de SP, de Partij voor de Dieren en GroenLinks doen mee met agressief getoonzette pro-Palestijnse demonstraties en eisen academische boycots van Israëlische universiteiten.

Hier is overigens weinig nieuws onder de zon. Ook de eerste grote pro-Palestina-demonstratie in Nederland – in het voorjaar van 2002 in Amsterdam onder het motto ‘Stop de oorlog tegen de Palestijnen’ – was georganiseerd door linkse actiegroepen en politieke partijen en liep uit op rellen en het belagen van Joodse voorbijgangers.

Oud-PvdA wethouder Rob Oudkerk wees er tijdens een manifestatie tegen antisemitisme op 7 november 2024 bij het Amsterdamse stadhuis op dat er sprake is van ‘uitburgering’ van joodse Nederlanders. Een schouwburgdirecteur bleek zo sensitief voor het maatschappelijke klimaat dat hij de aankondiging van een jazzvoorstelling preventief wilde ontdoen van het woord ‘Jiddisch’. De Universiteit Utrecht cancelde lezingen over de Holocaust omdat men liever een ‘diverse en gebalanceerde dialoog’ nastreefde. Opvallend is dat deze vormen van uitburgering niet plaatsvinden onder druk van autoriteiten, maar geheel op eigen initiatief van leden van de culturele en wetenschappelijke bovenlaag.

Oudkerk praatte in zijn recente EO-documentaire over antisemitisme met burgemeesters als Sharon Dijksma (Utrecht), Jan van Zanen (Den Haag) en Ahmoud Aboutaleb (Rotterdam) over spanningen in hun steden rond de Gaza-oorlog. Met name Aboutaleb putte zich uit in een procedurele woordenbrij (‘de Rotterdamse gemeenteraad is een vlaggenprotocol overeengekomen’) om te benadrukken waarom het ophangen van een Israëlische vlag na 7 oktober 2023 in Rotterdam echt niet meer kan, omdat de vlag ‘woede oproept’. Maar onder wie?

In stationshallen in Nederland staan regelmatig pro-Palestijnse betogers die spreekkoren als ‘From The River To The Sea’ laten klinken. De Nederlandse Spoorwegen, geleid door oud-D66-minister Wouter Koolmees, is formeel eigenaar van de binnenruimte van stations. De NS zegt óf niets te kunnen doen óf redeneert dat er onveilige situaties kunnen ontstaan wanneer de politie gevraagd zou worden om in te grijpen.

Onrecht en actie

Fanatieke pro-Palestina demonstranten wijzen erop dat ze opkomen tegen onrecht en dat ze strijd van Palestijnen tegen ‘bezetting en genocide’ willen ondersteunen. Hun acties zouden zijn gericht tegen zionisme en kolonialisme en niets te maken hebben met antisemitisme.

In theorie zou men zeer sterk gekant kunnen zijn tegen de Israëlische regering zonder ooit uit te halen naar Joden in Nederland. De praktijk is anders: de vijandigheid slaat over richting de Joodse gemeenschap in Nederland, zeker wanneer die zich in de discussie mengt.

De hoeveelheid antisemitische haat die – de bijna nederig verbinding zoekende – Parool-columniste Natascha van Weezel te verstouwen krijgt, is tekenend. Pro-Palestijnse actievoerders zeggen juist dat zij zelf slachtoffer zijn – van hardhandig optreden door de politie en beperking van hun demonstratierecht door het kabinet-Schoof.

Na aanvallen op bezoekende supporters van de Israëlische voetbalclub Maccabi Tel Aviv in de nacht van 7 en 8 november was er, naast afschuw, vrijwel direct ook begrip te horen.

In televisieprogramma’s begonnen al snel tafelgasten moslims en Marokkanen als slachtoffer te presenteren. De Arnhemse PvdA-burgemeester Ahmed Marchouch verweet in Trouw premier Schoof én de regeringspartijen dat ze hele groepen Marokkanen en moslims ‘wegzetten als schuldigen aan de rellen in Amsterdam’.

Deze tactiek is zichtbaar tot in de Tweede Kamer, met name bij de Erdogan-aanhangers van DENK: concrete uitingen van antisemitisme wegredeneren door luid kabaal te maken over vermeende wijdverbreide islamofobie en direct de boodschapper aanvallen. Het blijkt effectief te zijn: binnen enkele dagen na 7 november ging het in Nederland niet meer om de aanvallen op Israëlische supporters of over antisemitisme, maar om de vraag of het kabinet-Schoof uit racisten en moslimhaters bestaat.

Kwaadaardige intenties

Daarnaast wezen velen – tot in de hoofdstedelijke gemeenteraad aan toe – op vermeende genocideverheerlijking door de harde kern van de Israëlische supporters als oorzaak voor het ontvlammen van ‘de woede onder Amsterdammers’. Dat een aantal Maccabi-supporters een Palestijnse vlag van een kraakpand op het Rokin trok, gold als bewijs voor hun kwaadaardige intenties.

Volkskrant-columnist Peter Middendorp dagdroomde in een column op 13 november dat het bijna logisch was dat ‘jongeren met een migratieachtergrond (…) die lui van Maccabi graag in elkaar wilden slaan’ en voegde eraan toe dat hij ‘in hun geval’ ook ‘de straat op was gegaan, dronken van haat’.

De Groene Amsterdammer publiceerde op 25 november 2024 een artikel waarin auteur Rachida Azough de aanvallen op Maccabi-supporters probeerde te reduceren tot ‘Israëlische propaganda’ die vanuit Tel Aviv in de Nederlandse media en politiek was geïnjecteerd en vervolgens gretig was verspreid door ‘de agitatoren van VVD, BBB, NSC, PVV, CU, JA21 en SGP’.  

In een podcast op 29 november 2024 met Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok sprak columniste Sheila Sitalsing schande van de rol van de Israëlische regering die zich ‘in Nederlandse aangelegenheden mengde’ en viel Klok persoonlijk uit tegen premier Schoof omdat die had gesproken van een ‘integratieprobleem’.  

Het bagatelliseren en goedpraten echode wellicht na in de woorden van de Amsterdamse hoofdofficier René de Beukelaar, die de verdachten van het molesteren van Maccabi-supporters typeerde als ‘mensen die zich woedend voelden over Gaza’. Is het denkbaar dat ook burgemeesters en openbaar aanklagers zich laten beïnvloeden door de meerderheidsopinie in hun beroepsmatige en sociale kringen?

De feiten uit politieonderzoeken die bij de zittingen aan de orde kwamen (zoals app-verkeer uit Telegram-groepen) bevestigden dat al dagen voor de wedstrijd plannen bestonden de bezoekende Israëliërs aan te vallen, met gebruik van termen als ‘jodenjacht’.

Angst en verwarring

De olifant in de kamer blijft vaak de achtergrond van de verdachten: media, politici en autoriteiten putten zich uit in verhullende beschrijvingen als ‘taxichauffeurs’ en ‘jongeren op scooters’, termen waar iedereen die in Amsterdam woont dwars doorheen kijkt.

Het resultaat van dit alles is angst en verwarring in de Joodse gemeenschap in Nederland, amper 50.000 mensen groot, waarvan velen woonachtig in Amsterdam en Amstelveen. Het begrip voor de pijn over de Tweede Wereldoorlog is zienderogen aan het verminderen. Het besef dat antisemitische vooroordelen in Nederland altijd sluimerend aanwezig bleven, dringt scherp door. Mensen slapen er niet van, voelen zich in een aantal buurten in Amsterdam onveilig, dragen op straat geen Joodse symbolen als keppels en davidsterren meer (wat overigens al veel langer aan de hand was) of proberen in de tram hun Joodse identiteit te verbergen. Sommigen overwegen te vertrekken uit Nederland. Ondertussen geven Nederlandse politici en burgemeesters de opdracht om ‘verbinding’ te zoeken.

De joodse gemeenschap waardeerde het sterk dat Willem-Alexander in zijn kersttoespraak zei dat Joden zich in Nederland veilig moeten voelen. Maar het doet tegelijk pijn dat de koning dit tachtig jaar na de Tweede Wereldoorlog moest uitspreken.

Coen de Jong is auteur van de boeken ‘Dwingeland’ (2021) en ‘Wokeland’ (2022), beide onder meer verkrijgbaar in de winkel van Wynia’s Week.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in het nieuwe jaar 2025? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Antisemitisme is alleen nog erg als het in één adem kan worden genoemd met ‘islamofobie’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Onze minister van Buitenlandse Zaken, Caspar Veldkamp (NSC), wil Netanyahu nu laten arresteren. Maar dat zal niet gebeuren. Prof. Alan Dersowitz (Harvard) heeft vrijwillig al een team verzameld van top-juristen voor onderbouwde kritiek op het ICC. Die kritiek begint met een verwijzing naar artikel 17 van het verdrag waarbij de VN het ICC heeft ingesteld. Ik citeer de officiële Engelse versie:

Art. 17.1 The Court shall determine that a case is inadmissible where [t]he case is being investigated or prosecuted by a State which has jurisdiction over it, unless the State is unwilling or unable genuinely to carry out the investigation or prosecution.

Art. 17.3 In order to determine inability in a particular case, the Court shall consider whether, due to a total or substantial collapse or unavailability of its national judicial system, the State is unable to obtain the accused or the necessary evidence and testimony or otherwise unable to carry out its proceedings.

Minister Veldkamp was niet geïnformeerd

Zoals prof. Dersowitz opmerkt: ‘Israël heeft een van de beste, en meest onafhankelijke rechtssystemen van de wereld.’ De Israëlische minister van justitie, Gali Baharav-Miara, heeft de regering al geadviseerd om snel een onafhankelijke staatscommissie in te stellen over de terroristische aanval van 7 oktober 2023 en de onvermijdelijke oorlog tegen Hamas die daarop volgde. Doel van zo’n staatscommissie is niet alleen om een begin te maken met de geschiedschrijving, te leren van gemaakte fouten, en objectief te beschrijven waar strafbare feiten hebben plaatsgevonden, maar ook om met een beroep op het geciteerde artikel 17 van het ICC acties van het ICC vanuit Den Haag onmogelijk te maken. Binnenkort zal de regering wel met een voorstel komen voor zo’n staatscommissie.

Onder de medestanders van prof. Dersowitz zien we twee Amerikaanse oud-ministers van justitie, maar ook ter linkerzijde prof. Susan Estrich, de eerste vrouwelijke professor aan de Harvard Law School, en twee keer per week de auteur van ‘From the Left’.

Het lijkt alsof onze minister Veldkamp nog niet is geadviseerd over artikel 17 van het ICC-verdrag. Misschien waren zijn ambtenaren te druk bezig met zichzelf voor de wekelijkse fotosessie te draperen op de stoep van hun ministerie.

Maar het komt er dus op neer dat de wens om Netanyahu te arresteren inhoudt dat minister Veldkamp impliciet ook vindt dat het Israëlische juridische systeem zo door en door verrot en gepolitiseerd is dat het ICC wel moet ingrijpen. Hij is dan vergeten dat Israëlische rechters een vroegere premier, een president en verschillende ministers in de gevangenis hebben laten opsluiten.

Lezers van Wynia’s Week zullen zich herinneren dat Nederland zeven jaar nodig had om de tragedie en de schande van Srebrenica te analyseren, en zeventig jaar om te beslissen over vergoedingen aan de nabestaanden van slachtoffers tijdens de ‘Politionele Acties’ in Indonesie van 1947-8. Zouden wij hebben geaccepteerd dat rechters uit andere landen daarover hadden beslist? Kunnen we dan niet begrip opbrengen dat het Israëlische kabinet verkiest dat de staatscommissie zich niet alleen buigt over de politieke en militaire fouten (zeker ook van Netanyahu) vóór 7 oktober, maar ook kan meenemen dat het leger de terroristische dreiging sindsdien met succes heeft verminderd?

Hoe plaats je een hoge ambtenaar over

Minister Veldkamp moet beslissen of hij goed advies krijgt van ambtenaren die wekelijks op de stoep van zijn ministerie protesteren tegen zijn beleid. Ik kan alleen een eigen ervaring aandragen uit 2002 toen ik op mijn eerste dag als minister een directeur-generaal voordroeg voor overplaatsing. De betrokken hoge ambtenaar was een protegé van staatssecretaris Margo Vliegenthart (PvdA) en had zich, hoewel ambtenaar, duidelijk uitgelaten over de noodzaak dat de PvdA verantwoordelijk zou worden voor de ziekenhuizen en over de rampen die ons stonden te wachten als Vliegenthart geen minister kon worden. Belangrijker nog: ik had hem eerder leren kennen en had van managers uit de zorg verhalen gehoord die mijn negatieve indruk over zijn stijl van managen bevestigden.

Eerst vroeg ik een topambtenaar bij Binnenlandse Zaken om advies. Die zei: ‘Je kunt dat doen, en je maakt de overplaatsing eenvoudiger en sneller door niet openbaar te spreken over je redenen.’ Daarna deelde ik de intentie mee aan de secretaris-generaal van het ministerie. Ten slotte informeerde ik van te voren inkomend premier Balkenende. Die zei: ‘Ga je gang, maar hou mij er buiten.’ Zo gedaan, en de betrokken ambtenaar ging per direct naar een ander ministerie.

Een nerveuze Johan Remkes

De enige hindernis kwam nog van collega-minister Johan Remkes, die in een radio-uitzending probeerde de LPF een duw te geven met de leugen: ‘Bomhoff wilde die ambtenaar ontslaan en wist zeker niet dat zoiets niet kan.’ Bij het debat over de Regeringsverklaring twee dagen later zat Remkes nog nerveuzer dan anders te draaien met zijn vingers totdat hij weer een sigaret kon opsteken, bang dat een Kamerlid aan de premier zou vragen over zijn leugen.

Dat was alles, want natuurlijk hoeft er geen management-reus als Elon Musk aan te pas te komen wanneer ministers tegenwerkende ambtenaren willen voordragen voor overplaatsing. En als die ambtenaren werkelijk menen wat ze zeggen, namelijk dat er een ‘verplichting [is] om de gruweldaden [van Israël] niet te begaan, mogelijk te maken of te bevorderen’, dan hadden zij al lang zelf om overplaatsing moeten vragen, weg uit het ambtelijk apparaat bij Buitenlandse Zaken. Als de ambtenaren te laf zijn om die consequentie te trekken uit hun eigen grote woorden, dan kan de minister dat voor hen doen.

Als minister Veldkamp het wijze advies volgt dat ik twintig jaar geleden kreeg, begeeft hij zich niet in een vruchteloze discussie over wat precies de definitie is van genocide, massamoord en alle andere zware termen die de ambtenaren en andere ondertekenaars van de protestbrief opschrijven. Hij kan de verzoeken tot overplaatsing het beste schoon en simpel houden, en hoeft ook niet aan te geven waar zulke ambtenaren beter op hun plaats zijn.

Comfortabel met geestverwanten in de gevangenis

Maar ik doe graag een suggestie. Er zijn urgente vacatures bij de gevangenissen. En nu hebben de breed, zeg maar oppervlakkig, opgeleide ‘bestuurskundigen’ een voordeel, namelijk dat ze zonder twijfel de flexibiliteit hebben om overal bij het Rijk in te springen. Laat ze direct werken als trainee en met hun vooropleiding in de bestuurskunde een verkorte opleiding volgen in de omgang met de gevangenen. Empathie zal niet moeilijk zijn, want twee op de drie gevangenen sympathiseren met het antisemitisme van hun toekomstige bestuurskundige bewakers.

Die hoeven dan ook niet meer op de stoep plaats te nemen, want de stemming in de gevangenis is comfortabel genoeg. Ze kunnen behaaglijk leren hoe de Marokkaanse en Syrische criminelen zich uitdrukken over de Joden. Eensgezind kunnen ze dan krachtig instemmen over wat de Joden hebben misdaan en hoe voor de echte antisemiet de oplossing zó voor de hand ligt: ‘From the river to the sea!’

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het eerste kabinet-Balkenende. Op 25 november verscheen zijn nieuwe boek ‘Het Casinopensioen – en andere brandende kwesties.’ Het boek is overal te koop of te bestellen, zoals ook in de winkel van Wynia’s Week    

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!  

Het bericht Eduard Bomhoff: Plaats de protesterende ambtenaren bij BuiZa over naar het gevangeniswezen verscheen eerst op Wynia's Week.

Het had waar kúnnen zijn, zingt links nu in koor, met die racisten in het kabinet. Zo volgen ze zonder het door te hebben Thierry Baudet na, die in 2020 fophef maakte over een antiblank incident in een Haagse bus, terwijl het een bona fide kaartcontrole bleek te zijn.      

Zo zou iemand in het kabinet gezegd hebben dat ‘antisemitisme bij moslims in het DNA zit’. Stel dat volgende week de notulen van die ministerraad gelekt worden, en dat citaat staat er in, laten we zeggen van een van de PVV-bewindslieden. De orkaan van heilige verontwaardiging, inclusief een stormvloed van krokodillentranen, die dan zal opsteken uit linkse windstreken is voorspelbaar: ‘Die afschuwelijke racist moet met pek en veren van het Binnenhof verjaagd worden. Zijn paspoort afpakken is nog te mild’ (deze meme mag DENK gratis overnemen).  

Twee open zenuwen tegelijk  

Deze uitspraak raakt voor woke deugers twee open zenuwen tegelijk: het zegt iets lelijks over moslims, en het suggereert dat er menselijke rassen bestaan, met van elkaar verschillende mentale eigenschappen. Maar dan moet je die uitspraak wel op een vrij kwaadwillige manier letterlijk nemen.  

De term ‘DNA’ is dermate ingeburgerd in het alledaagse spraakgebruik, dat je in eerste instantie moet uitgaan van wat het daarin betekent, en dus niet van de wetenschappelijke betekenis. Het is heel normaal om in de media uitspraken aan te treffen als ‘Hard werken zit bij Rotterdammers in het DNA’, ‘Aanvallend voetbal zit bij Ajacieden in het DNA’ of ‘Koppigheid zit bij de Groningers in het DNA’. Dat zijn weliswaar positieve of neutrale eigenschappen, maar wat er allemaal in het DNA van domrechtse Nederlanders en boeren zit, volgens linkse columnisten, dat wil je niet weten.     

Uiteraard bedoelt niemand letterlijk dat aanvallend voetbal, carnaval vieren of op de SGP stemmen in de genen van bepaalde groepen mensen is vastgelegd. Vroeger zeiden mensen van zoiets dat het ‘met de paplepel is ingegoten’, wat adequatere beeldspraak is: het is collectief gedrag dat leden van die groep van kinds af aan wordt bijgebracht en door de generaties heen in stand blijft. De betekenis van ‘zit in het DNA’ is in het alledaagse spraakgebruik dus vrijwel het omgekeerde geworden van de wetenschappelijke betekenis.  

De stelling dat moslims het antisemitisme met de paplepel krijgen ingegoten, ook in Nederland, valt prima te verdedigen. Dat begint met de expliciet antisemitische uitspraken in de koran, en werkt door in de hele islamitische cultuur, gesteund door een stroom van propaganda vanuit Iran en sommige Arabische landen, en met foute weekendscholen en abjecte haatpredikers als meest extreme uitwassen. 

Genormaliseerd antisemitisme 

‘Links’ maakt er graag een strijdpunt van dat we zaken die, in hun ogen, niet normaal zijn niet moeten normaliseren. Maar het antisemitisme waarvan de islam doortrokken is, is al zo grondig genormaliseerd door links, dat ze het niet meer kunnen of willen zien. Daar kun je dus ook helemaal niets over zeggen zonder door hen in een soort pavlovreflex voor racist en moslimhater te worden uitgescholden.  

Maar goed, we zijn het dus eens dat moslims geen drager zijn van een gen voor antisemitisme. Volgens de woke biologie kun je helemaal niks in je DNA hebben dat enig mentaal of gedragsverschil zou veroorzaken tussen groepen, want dan heb je het ineens over ‘ras’ bij mensen, wat net zo’n groot taboe is als ‘omvolking’. Afgezien van triviale uiterlijkheden als kroeshaar of ‘een kleurtje’ zijn we allemaal dezelfde Mensen.  

De grote voorvechters van diversiteit hebben dus als dogma dat er geen diversiteit tussen groepen mensen kan bestaan. Afgezien van die triviale uiterlijkheden zouden IJslanders niet te onderscheiden zijn van Vuurlanders.  

In de medische wetenschap is dat dogma allang weerlegd; bij medische trials moet je gewoon rekening houden met het ras (pardon: etnische herkomst) van de proefpersonen, anders gooi je belangrijke informatie weg. Het is ook een basisprincipe van de evolutie, dat populaties van één diersoort die heel lang van elkaar gescheiden blijven, genetisch van elkaar afdrijven.  

Tot aan de twintigste eeuw heeft zeker duizend generaties lang (vrijwel) geen enkele Vuurlander kinderen gekregen met een IJslander, en aangezien er talloze verschillen zijn in de natuurlijke omstandigheden tussen IJsland en Vuurland, zal de natuurlijke selectie zijn werk gedaan hebben. Dat geldt natuurlijk ook voor Ghanezen en Vietnamezen, of Japanners en Eskimo’s. 

Seksuele selectie 

Zelfs culturele verschillen tussen populaties leiden onder gelijke omstandigheden tot dit genetisch uit elkaar drijven van groepen. Dit gebeurt via seksuele selectie: wie relatief veel kinderen krijgt die zichzelf ook weer succesvol voortplanten, wordt mede bepaald door culturele normen en de grillen van de geschiedenis.  

Lang geleden was voortplanting veel minder genivelleerd dan nu: machtige families kregen meer kinderen, met een grotere overlevingskans, dan families aan de onderkant van de samenleving. Volgens een serieuze schatting heeft 8 procent van de mannelijke inwoners van het voormalige Mongoolse rijk hun Y-chromosoom geërfd van Dzjengis Khan of een van zijn naaste  familieleden.   

Stel, Dzjengis Khan was genetisch bepaald een zeer onafhankelijk, daadkrachtig type (geen al te gewaagde aanname), dan zijn de genencombinaties die daarvoor verantwoordelijk zijn, wijd verspreid geraakt in het door zijn strijders veroverde gebied. Zo wordt cultuur in een paar eeuwen tijd natuur.  

Het idee dat etnische herkomst samenhangt met bepaalde karaktertrekken is in het dagelijks leven gemeengoed. Op de sportscholen in Leiden en Rotterdam waar ik kickboksen getraind heb, kwamen ‘natuurlijk’ ook heel wat Marokkanen trainen. Je kunt het verschil in trainingsattitude, vergeleken met de meeste blanke autochtonen, daar aan den lijve ondervinden. Ze trainen zeker niet per se onsportief, maar wel altijd fel en fanatiek, soms onbesuisd en voor niemand bang.  

Ik zou bijna zeggen dat kickboksen bij Marokkanen in het DNA zit.  

Nederlandse Marokkanen komen van origine veelal uit het Rifgebergte, een relatief onherbergzaam gebied waar de overheid en fraaie rechtsprincipes, in ieder geval historisch, geen enkele garantie op een prettig leven boden. Als de eeuwenoude cultuur in het Rifgebergte er dan voor zorgt dat zulke ‘woeste’ types meer nakomelingen krijgen dan vredelievende bangeriken, dan kan het heel goed dat die cultuur inmiddels natuur geworden is.  

Slechts één toelaatbare verklaring 

Cultuur die in het DNA is gaan zitten, is mogelijk de verklaring voor het onmiskenbare feit, dat geëmigreerde Aziatische minderheden het overal ter wereld maatschappelijk heel goed doen, vaak zelfs beter dan de autochtone meerderheid. Daarentegen komen minderheden met herkomst uit Afrika ten zuiden van de Sahara overal aan de onderkant van de maatschappij terecht. Let wel: dit gaat over groepsverschillen, wat geenszins uitsluit dat individuen zich hieraan onttrekken, want er is ook binnen groepen veel variatie.  

Voor woke diversiteitsontkenners is ‘Discriminatie!’ de enige toelaatbare verklaring voor deze groepsverschillen. Alsof  Aziatische minderheden niet gediscrimineerd werden. Maar dat Aziaten millennia lang geleefd hebben in een cultuur waar sociaal gedrag, gehoorzaamheid, hard studeren en hard werken centraal staan, mag daar niks mee te maken hebben. Elke groep, van elk ras (pardon: etnische herkomst) is per woke dogma genetisch exact even geschikt om mee te draaien in de moderne maatschappij.  

De voor woke onaanvaardbare consequentie van ‘het zit in het DNA’ zou namelijk zijn dat het veelal geen zin heeft – plat gezegd: verspilde moeite is –  om te streven naar emancipatie en gelijke representatie van etnische groepen. Alles wat een inclusieve maatschappij kan en mag doen, is individuen zoveel mogelijk een eerlijke kans geven om de eigen kwaliteiten te benutten.  

Gek genoeg zit er één ding toch wel in het DNA van sommige etnische groepen, althans, dat zou woke links moeten concluderen als ze consequent waren, maar daar blijven ze wijselijk vaag over. Dat ene ding is het blijkbaar volstrekt unieke trauma van de slavernij. De schade die van origine Afrikanen hebben opgelopen door de transatlantische slavenhandel en hun leven op de plantages in onder meer Suriname, zou vijf generaties na de afschaffing van de slavernij nog steeds ‘doorwerken bij de nazaten’.  

Slavernij in het DNA? 

Hoe dan, als dat niet in het DNA van die ‘nazaten’ is gaan zitten? Wie voelt nog steeds de pijn van de slavernij, anders dan omdat je daar over hebt gehoord van anderen? Welke nazaat voelt aan zijn of haar eigen theewater dat je voorouders meer dan anderhalve eeuw geleden heel ongelukkig waren op die plantage in Suriname? 

Maar voor die mysterieuze ‘doorwerking’ van generatie op generatie worden nu wel herstelbetalingen geëist, uit te betalen op basis van ras (pardon, etnische herkomst). Laat woke links dan ook hardop verklaren dat slavernij bij Surinamers en Antillianen in het DNA zit. We pakken de popcorn erbij en kijken hoe dat afloopt.    

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is auteur van De stikstoffuik (2023) en De Klimaatoptimist (2024), over energietransitie in Nederland. De boeken zijn HIER en HIER te bestellen. Informatie voor media en boekhandel: info@blauwburgwal.nl.   

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week – ook in 2025 weer 156 keer, plus tientallen video’s en podcasts! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!  

Het bericht Antisemitisme kan niet in het DNA zitten. Waarom slachtofferschap dan wel?  verscheen eerst op Wynia's Week.

Wat begon met een pogrom in hartje Amsterdam is binnen twee weken onschadelijk gemaakt tot een discussie over vermeende discriminatie in kabinet en coalitie. Het gaat dus allang niet meer over waar het over zou moeten gaan. Wat is er misgegaan? 

Bij het smeden van deze coalitie waren er vanaf het begin grote zorgen over verheven zaken als onze democratie en rechtsstaat. Met name NSC wierp zich op als hoeder van onze rechtstatelijke waarden en dwong begin dit jaar een A4-tje met zeven afspraken af, ‘een gemeenschappelijke basislijn voor het waarborgen van de grondwet, de grondrechten en de democratische rechtsstaat’. En het debat loopt natuurlijk voortdurend over de vraag of uitspraken en beleidsvoornemens binnen die kaders blijven. 

Harde woorden 

En toen werd het 7 november, speelde Ajax in de Arena tegen Maccabi Tel Aviv, en braken er na de wedstrijd in het centrum van de stad ongeregeldheden uit die burgemeester Femke Halsema als een ‘antisemitische geweldsuitbarsting’ typeerde, een ‘pogrom’. Inmiddels heeft zij spijt van deze woordkeus. 

Iedereen, in Nederland en daarbuiten, was verontwaardigd, dat dit uitgerekend in Amsterdam (Mokum) had kunnen gebeuren. Maar al snel slaagde het media-politieke complex erin om de discussie een twist te geven. Er werden immers harde woorden gesproken over de daders, Marokkaanse jongens op scooters die in een georkestreerde actie op Jodenjacht waren gegaan. Dat leek op z’n minst op een tekort aan integratie in de waarden van een vrije, democratische samenleving te duiden.  

Premier Dick Schoof duidde dat netjes en voorzichtig aan door te verwijzen naar groepen jongeren die niet waren geïntegreerd. En dat ging de oppositie en de MSM te ver: hier werd gepolariseerd en gediscrimineerd omdat een hele bevolkingsgroep over één kam werd geschoren. Een blik huilende beroepsmoslims werd opengetrokken om de pijn over zoveel discriminatie zichtbaar uit te beelden. 

De apotheose van deze onwezenlijke kanteling werd bereikt in de nasleep van de kabinetsvergadering van 11 november. Ineens stapte een staatssecretaris van NSC op. Waarom? Dat bleef lang onduidelijk, maar er kwam een geruchtencircuit op gang, roddels vakkundig gespind door de afdeling voorlichting van NSC (die later verklaarde de leugens uit de mond van journalisten te hebben vernomen).  

In de ministerraad, waar over maatregelen tegen het antisemitisme werd gesproken, zouden racistische uitlatingen zijn gedaan. Iets met puisten en pus, halalvreters en  k.u.t.-Marokkanen. De woorden bleven lang hangen, en leken alleen maar te bevestigen wat de oppositie en de media al langer dachten: de macht in Nederland was in handen van ‘extreemrechtse’ partijen die de ongeregeldheden in Amsterdam aangrepen om hun racistische agenda uit te rollen. 

Het vilein opgeblazen ballonnetje liep heel snel leeg. Nora Achahbar had het in de verklaring bij haar vertrek helemaal niet over racistische uitlatingen maar over ‘polariserende omgangsvormen’ in het algemeen. En begin deze week verklaarde zij zelfs: ‘Ik lees bizarre uitspraken die niet kloppen. Ik ben niet weggegaan vanwege racisme. Het is beschadigend. En ik ben verbijsterd over de berichtgeving.’  

‘Ongepaste uitspraken’ 

Uitlatingen die door de media op schandalige wijze waren opgevoerd als gebaseerd op ‘coalitiebronnen’ bleken niet meer dan gespinde leugens. Desondanks traden op diezelfde dag twee Kamerleden van NSC af: Rosanne Hertzberger en Femke Zeedijk hadden het nu helemaal gehad met ‘ongepaste uitspraken’ van de PVV. Zeedijk zei dat discriminatie ‘een gezicht’ had gekregen. Maar met geen bewijs is zo’n uitlating een hypocriete slag in de lucht, die bovendien potentieel zeer beschadigend is voor de collega’s die dat gezicht niet hebben gezien en hun werk voortzetten en die keuze tot in lengte van dagen zullen moeten verantwoorden. 

Ondertussen zouden we wel eens willen weten wie die Marokkaanse jongens waren die in de nacht van 7 op 8 november op Jodenjacht zijn geweest. Want daar horen we niet veel meer over. Wie zijn zij, en wat heeft hen bewogen en waar maken zij deel van uit? Volgens een Israëlisch rapport onderhouden Nederlandse pro-Palestijnse organisaties die achter het antisemitische geweld in Amsterdam zaten, nauwe banden met Hamas – een terreurnetwerk dus, dat zich onledig houdt met demonstraties in onze steden en verantwoordelijk is voor de pogrom van 7 november. 

Dat is een ernstige zaak, die weggewassen is door een kleinzielige en laffe discussie over vermeende lekken uit de ministerraad en daarmee de daders in slachtoffers en de slachtoffers in daders heeft getransformeerd. 

Giftige slang 

Laten politici nu de feiten eens onder ogen zien, en erkennen dat het islamitisch geloof een voedingsbodem voor virulent antisemitisme biedt – al dan niet in de vorm van antizionisme – en gepaste maatregelen nemen om duidelijk te maken dat deze bron van terreur uit onze samenleving moet worden verbannen. Tot dan koesteren we een giftige slang aan onze borst en zijn Joden niet langer veilig in Nederland. 

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week.   

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week – ook in 2025 zijn er weer 156 edities en tientallen video’s en podcasts! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!  

Het bericht Bart Jan Spruyt: Hoe een pogrom uit beeld verdween dankzij gespinde leugens en huilende beroepsmoslims verscheen eerst op Wynia's Week.