Marine Le Pen, de voorvrouwe van Rassemblement National (voormalig Front National) mag naar alle waarschijnlijkheid niet meedoen aan de Franse presidentsverkiezingen van mei volgend jaar vanwege een veroordeling voor oneigenlijke besteding van subsidiegeld bedoeld voor haar fractie in het Europees Parlement. Bardella is haar populaire secondant en zal in dat geval namens Rassemblement National (RN) in het strijdperk treden. Terwijl de kandidaat van RN het in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen altijd aflegde tegen de kandidaat ‘republicain’ – een verenigde kandidaat van de gevestigde orde – lijkt Bardella het ditmaal in de tweede ronde op te moeten nemen tegen Jean-Luc Mélenchon, de stokebrand van ultra-links. Centrum-rechts ligt onderling overhoop en blijkt (vooralsnog) geen gezamenlijke kandidaat in het veld te kunnen brengen.

De voormalige premiers Edouard Philippe en Gabriel Attal vechten elkaar de tent uit en maken het aldus mogelijk dat in de tweede ronde ultra-rechts of ultra-links met de eer gaat strijken. Volgens een recente poll gaat Bardella die strijd met Mélenchon overtuigend winnen (72 tegen 26 procent) .

Geen Frexit

De Europese Unie heeft jarenlang geleefd met de geruststellende gedachte dat de grote existentiële dreiging voorlopig was geweken. Brexit was weliswaar een trauma geweest, maar tegelijk ook een vaccin. Sinds het Britse vertrek uit de EU leek het Europese populisme te hebben geleerd dat openlijke uittreding uit de EU electoraal riskant is. Zelfs radicaal-rechtse partijen begrepen dat de meeste Europeanen wel boos zijn op Brussel, maar niet noodzakelijkerwijs uit de EU willen stappen.

Juist daarom is Jordan Bardella interessant. De jonge kroonprins van het Rassemblement National presenteert een strategie die subtieler, slimmer en effectiever is dan de oude anti-EU-retoriek van Marine Le Pen. Zijn ‘titel’ kroonprins heeft hij te danken aan zijn amoureuze verhouding met de Italiaanse kroonprinses Maria Carolina de Bourbon des Deux-Siciles. De Bourbons regeerden eeuwenlang Frankrijk, met als meest bekende koning Lodewijk de Veertiende, de Zonnekoning.

In Le Point vat Bardella zijn Europese project samen in één veelzeggende formule: ‘Alles veranderen zonder iets kapot te maken.’ Dat klinkt gematigd. In werkelijkheid is het een revolutionaire agenda. Geen Frexit, maar een stille machtsverschuiving

Bardella wil Frankrijk niet uit de EU halen. Hij wil de euro niet afschaffen. Hij wil de Europese instellingen ook niet frontaal vernietigen. Precies daarin verschilt hij van eerdere generaties eurosceptici.

Zijn strategie is veel ambitieuzer: de Europese Unie van binnenuit transformeren tot een losse samenwerking van soevereine staten, waarin nationale regeringen de regels bepalen en niet de Commissie, de ongekozen bureaucraten in Brussel.

Dat is een fundamenteel andere visie op de Europese Unie dan die van Brussel, Parijs onder Macron of de traditionele Frans-Duitse integratiemotor. De Europese Commissie ziet Europese integratie als een proces waarbij lidstaten stap voor stap bevoegdheden delen om gezamenlijk sterker te staan. Bardella gelooft niet in een federale unie, daarvoor zijn de verschillen tussen de lidstaten te groot. Hij meent dat de kracht van de EU juist ‘sterke lidstaten’ is.

Migratie als breekpunt

Nergens wordt de spanning tussen federalisme en nationale soevereiniteit duidelijker dan op het terrein van migratie.

Bardella wil permanente grenscontroles binnen Schengen mogelijk maken. Hij wil niet dat niet-EU-burgers met een verblijfsvergunning in één lidstaat zich automatisch vrij door de EU kunnen bewegen. Hij wil asielprocedures buiten de EU organiseren en Frontex veel agressiever inzetten op terugkeerbeleid.

Op zichzelf zijn veel van die voorstellen niet langer marginaal. Het nieuwe Europese migratiepact beweegt immers al duidelijk richting strengere grensbewaking, snellere procedures en meer nadruk op terugkeer. Bardella kan daarom geloofwaardig zeggen dat Brussel uiteindelijk zijn analyse heeft overgenomen. Maar precies daar begint de paradox.

Minder migratie, minder Brussel

Want hoewel het pact strengere regels introduceert, doet het dat juist via méér Europese harmonisatie. De logica van Brussel is: als migratie een Europees probleem is, moeten de regels ook Europees worden. Bardella accepteert de strengere regels, maar verwerpt de Europese logica erachter.

Zijn voorstel van ‘twee grenzen’ – waarbij vrij verkeer binnen Schengen in de praktijk alleen voor EU-burgers zou gelden – raakt direct aan een van de fundamenten van de Europese integratie: het vrije verkeer van personen. Juridisch botst dat met Schengenregels, met jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie en uiteindelijk met het beginsel van voorrang van Europees recht.

Daarom legt Bardella zo sterk de nadruk op constitutionele soevereiniteit. Frankrijk moet volgens hem uiteindelijk zelf bepalen waar Europese regels ophouden. Dat is geen detaildiscussie. Het is de kern van zijn andere opvatting over de EU.

Die soevereine gedachte blijkt ook uit zijn opstelling ten opzichte van defensie en energie.

De NAVO te Amerikaans

Bardella is niet anti-NAVO in de zin van er direct uit stappen, maar hij ziet de NAVO eerder als een nuttig maar te Amerika-dominant systeem dat volgens hem moet worden herwogen ten gunste van meer Europese strategische autonomie. Hij verzet zich evenwel tegen een Europese defensiemacht onder leiding van de Ursula von der Leyen. Defensie moet volgens hem nationaal blijven, al staat hij wel open voor industriële samenwerking tussen Europese landen.

Wat energie en kernenergie betreft wil hij dat Frankrijk elektriciteit voor eigen burgers verkoopt tegen bijna de productiekosten van Franse kerncentrales. Voor export naar andere EU-landen zou het Europese marktmechanisme blijven gelden. Zijn slogan daarbij: Frankrijk moet opnieuw een ‘energieparadijs’ worden.

Wie Bardella wil begrijpen, moet niet naar Nigel Farage kijken, maar naar Giorgia Meloni.

De Italiaanse premier heeft laten zien dat een nationalistische regering prima binnen de Europese Unie kan functioneren zonder permanent oorlog te voeren met Brussel. Anders dan de Hongaarse oud-premier Viktor Orbán placht te doen, probeert Meloni de EU niet voortdurend te blokkeren. Ze kiest voor een veel pragmatischer strategie: formeel loyaal blijven aan Europese structuren, terwijl ze ondertussen de machtsbalans langzaam verschuift richting nationale regeringen.

Bardella bewondert precies dat model.

Zijn project is daarom niet anti-Europees in klassieke zin. Het is post-federalistisch. De EU mag blijven bestaan als markt, als diplomatiek platform en als samenwerkingsverband — maar niet langer als politieke entiteit die boven nationale staten staat.

Dat verklaart ook waarom Bardella zich nadrukkelijk distantieert van de oude Frexit-lijn van zijn eigen partij en van radicalere bewegingen zoals de Duitse AfD. Hij wil regeringsgeschikt lijken, markten geruststellen en tegelijk de ideologische koers van Europa veranderen.

Een nieuwe Europese machtsas

Interessant is ook de geopolitieke dimensie van Bardella’s project.

Naast Meloni positioneert hij zich ook opvallend positief tegenover de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Bardella benadrukt voortdurend de ideologische convergenties tussen hun standpunten over migratie, grenzen en kritiek op delen van de Green Deal. Als hij gekozen wordt zal Bardella zich waarschijnlijk aansluiten bij het duo Merz-Meloni. Een nieuwe machtsas Duitsland, Italië, Frankrijk zal dan ontstaan.

Jarenlang gold Frankrijk onder Macron als de grote motor achter verdere Europese integratie, terwijl Duitsland onder Angela Merkel vaak pragmatisch bemiddelde tussen noord en zuid, oost en west. Maar een as van Merz, Meloni en Bardella zou een totaal andere dynamiek creëren: economisch liberaler, cultureel conservatiever, harder op migratie en veel sceptischer tegenover verdere machtsoverdracht aan Brussel.

Voor Nederland is dat geen abstract scenario

Den Haag heeft traditioneel een dubbelzinnige positie in de EU gehad: economisch sterk pro-Europees, maar politiek vaak terughoudend tegenover federalisering. Op begrotingsdiscipline, migratie en nationale bevoegdheden zit Nederland geregeld dichter bij conservatieve noordelijke lidstaten dan bij de federalistische reflexen van Parijs of de Europese Commissie. Hoewel die sceptische houding tegenover de Ever Closer Union in het nieuwe kabinet wel is gaan schuiven. Het cabinet-Jetten wil zelfs weer eens koploper worden op sommige integratiedossiers.

Een Frankrijk onder Bardella zou Nederland dus voor een strategisch dilemma plaatsen.

Enerzijds zouden er raakvlakken ontstaan op migratie, begrotingsdiscipline en kritiek op Brusselse centralisatie. Anderzijds raakt Bardella’s nadruk op constitutionele suprematie direct aan het fundament waarop kleine handelslanden als Nederland juist vertrouwen: stabiele Europese regels die ook grote landen binden.

Want zodra Frankrijk selectief Europese regels kan negeren, waarom zouden Polen, Italië of Duitsland dat dan niet ook doen?

De sluipende institutionele crisis

Dat is uiteindelijk de echte inzet van Bardella’s project. Niet een spectaculaire breuk met Europa, maar een geleidelijke uitholling van de Europese rechtsorde.

De EU functioneert namelijk alleen zolang alle lidstaten accepteren dat Europees recht in bepaalde domeinen voorgaat boven nationaal recht. Zodra grote lidstaten dat principe conditioneel maken – wij volgen Europese regels zolang ze passen bij nationale belangen’ – ontstaat een fundamenteel probleem. Dan verandert de Unie van een rechtsgemeenschap in een permanent onderhandelingsplatform tussen nationale regeringen.

Dat proces is overigens al begonnen. Polen en Hongarije hebben het primaat van Europees recht al eerder ter discussie gesteld. Het Duitse Constitutionele Hof heeft eveneens grenzen gesteld aan Europese bevoegdheden. Bardella probeert die precedenten nu politiek te normaliseren binnen een van de kernlanden van de EU.

En precies daarom zou een presidentschap van Bardella veel ingrijpender kunnen zijn dan Brexit ooit was. Brexit was zichtbaar, abrupt en geografisch begrensd. Een nationalistische machtsverschuiving binnen Frankrijk raakt daarentegen het hart van de Europese integratie zelf.

Europa na Macron

De ironie is dat Emmanuel Macron jarenlang waarschuwde voor het gevaar van nationalistisch populisme, maar er tegelijk niet in slaagde een overtuigend alternatief te bouwen.

Onder Macron werd Europa ambitieuzer, centralistischer en interventionistischer — op begrotingsbeleid, klimaat, defensie en industriepolitiek. Maar juist daardoor groeide in veel lidstaten ook het gevoel dat nationale democratie steeds minder invloed kreeg op fundamentele keuzes. Bardella exploiteert dat sentiment uiterst effectief. Zijn boodschap is niet dat Europa moet verdwijnen, maar dat Europeanen hun land moeten ‘terugkrijgen’. Dat klinkt gematigder dan het oude euroscepticisme, maar is potentieel ingrijpender omdat het veel breder electoraal aanslaat.

De Europese Unie staat daardoor mogelijk aan het begin van een nieuw tijdperk. Niet langer een strijd tussen voor- en tegenstanders van Europese integratie, maar een conflict over de vraag wat Europa eigenlijk nog is: een politieke unie gebaseerd op gedeeld recht, of een alliantie van staten die het subsidiariteitsprincipe huldigen, samenwerken zolang het nationaal nuttig is. Jordan Bardella begrijpt dat die strijd inmiddels begonnen is. De rest van Europa misschien nog niet.

Wynia’s Week kijkt over de dijken en houdt dus ook de politiek van andere Europese landen in de gaten – vooral als het gevolgen kan hebben voor burgers van Nederland. Steunt u deze journalistieke aanpak? Graag! Hartelijk dank!

Het bericht Dit is de revolutionaire Europese agenda van Franse ‘kroonprins’ Jordan Bardella. Kennen ze die al in Den Haag? verscheen eerst op Wynia's Week.

Geen van hen is echter nog in staat dat onheil af te wenden. In plaats daarvan meldt zich daar de ene na de andere presidentskandidaat. In de eerste ronde dreigt zo de gematigde stem dermate versnipperd te raken, dat niemand genoeg stemmen haalt voor de beslissende tweede ronde. En die zal volgens alle peilingen gaan tussen Mélenchon en Bardella, waarbij laatstgenoemde met overmacht zal winnen.

Opstand in de banlieues

Voorstelbaar is dan dat de goeddeels allochtone banlieues, Mélenchons kernelectoraat, in opstand komen. De man spreekt gewelddadige taal, hitst op tot de strijd tegen het ‘fascisme’. Dat raakt ook een revolutionaire snaar bij zijn andere aanhangers, goed opgeleide jongeren in de grote steden. Ook zij kunnen ten strijde trekken tegen de ‘fascist’ Bardella.

Maar ook Europa ziet hem ongaarne in het Élysée, een eurofobe populist die vindt dat de Europese Unie Rusland te hard valt. Frankrijk, pijler van de EU, krijgt het onder president Bardella moeilijk. Hij neemt als kandidaat hoogstwaarschijnlijk de plaats in van Marine Le Pen als in juli haar veroordeling tot onverkiesbaarheid, wegens fraude met EU-gelden, in hoger beroep intact blijft.

Het gevreesde rampscenario zou gematigde politici moeten dwingen hun geharrewar te staken en zich achter één kandidaat te scharen. Zeker nu in de peilingen geen enkele kandidaat beter scoort dan het gevreesde tweetal.

Bij centrumrechts heeft oud-premier Edouard Philippe de beste papieren, maar zijn 13 procent steken pover af bij de 30-plus scores van Bardella en Le Pen. Ex-premier Gabriel Attal en voormalig minister van Binnenlandse Zaken Bruno Retailleau maken eveneens weinig indruk. En dan hebben we niet alle kandidaten op rechts genoemd.

Stuurloos en diep verdeeld

Bij gematigd links, dat volgens Mélenchon het socialisme heeft verraden, overweegt zelfs oud-president François Hollande een nieuwe gooi naar het Élysée. Links had hoge verwachtingen van de jonge sociaaldemocraat Raphaël Glucksmann, kandidaat nummer zoveel, maar zijn ster verbleekt alweer. Onderwijl doen Bardella en Le Pen het bij elke peiling beter en blijft Mélenchon, ondanks zijn antisemitische oprispingen, stabiel rond 15 procent.

Stuurloos en diep verdeeld begint gematigd Frankrijk de race om het Élysée, waar alleen de extremisten vastberadenheid uitstralen.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!

Het bericht De nachtmerrie van een machtsstrijd tussen extreemlinks en extreemrechts komt in Frankrijk steeds dichterbij verscheen eerst op Wynia's Week.

‘Wij belichamen La Nouvelle France, het Frankrijk van de grote vervanging, waar de ene generatie de andere vervangt. Zo is het sinds de eeuwigheid gegaan,’ aldus Mélenchon eerder dit jaar tot aanhangers in Toulouse.

Een opmerkelijke woordkeus, die hij van de uiterst rechtse Franse schrijver en denker Renaud Camus heeft overgenomen.

Eerder noemde de in 1951 in het Marokkaanse Tanger geboren Mélenchon zich een ‘Maghrébin’, iemand afkomstig uit de Maghreb, de weinig meer gebruikte aanduiding voor Tunesië, Algerije en Marokko. ‘Maghrébin’ kreeg in het Frans gaandeweg een ongunstige klank, als codewoord voor een Noord-Afrikaanse crimineel.

Autoritaire leider

Mélenchon, van Spaanse afkomst en voortreffelijk Spaans sprekend, verliet Tanger toen hij elf jaar was. Met zijn moeder begon hij in Normandië een nieuw bestaan. Hij beweert er voor ‘bougnoule’ te zijn uitgemaakt, een scheldwoord voor een Noord-Afrikaan. ‘Zoals velen onder u,’ vertelde hij onlangs zijn toehoorders.

Mélenchon is de autoritaire leider van de door hem in 2016 gestichte partij La Franse Insoumise (LFI), de grootste linkse partij in Frankrijk. Bij de vorige presidentsverkiezingen, in 2022, scheelde het slechts 420.000 stemmen of niet Marine Le Pen, maar híj́ had het in de beslissende ronde opgenomen tegen president Emmanuel Macron.

Sindsdien speelt hij meer dan ooit de rassenkaart in de veronderstelling daarmee zijn beoogde, goeddeels allochtone, electoraat te plezieren: 69 procent van de Franse moslims stemde in 2022 op hem, volgens onderzoeker Jérôme Fourquet. Onlangs beweerde hij dat de Franse kathedralen niet zouden bestaan zonder de kennis van Arabische bouwmeesters uit Al Andalus, het deel van het Iberisch schiereiland waar de islamitische beschaving eeuwenlang de norm was.

Bij dezelfde gelegenheid prentte hij zijn gehoor in dat ‘de mens’ niet ontstond in Europa, maar in Afrika. Dat moeten jullie ‘blanke lelijkerds’ maar eens goed in de oren knopen, zei hij in de Parijse voorstad Saint-Denis waar LFI-kandidaat Bally Bakayoko, van Malinese afkomst, zojuist tot burgemeester was gekozen.

Rechtse media verweten Mélenchon prompt anti-blank racisme, hijzelf hield hij op een poging tot humor. Zijn tegenstanders bij de omroep CNews, Frankrijks best bekeken nieuwszender, kunnen er ook wat van. Daar was Bakayoko uitgemaakt voor een dominante mannelijke aap die het stadhuis van Saint-Denis als zijn apenrots beschouwt.

Op dat moment was de breuk tussen Mélenchons LFI en de gematigder Parti Socialiste (PS), waar hij ooit een bescheiden carrière had gemaakt, al onherstelbaar. Aanleiding vormden nieuwe beschuldigingen van antisemitisme, zoals zijn pogingen om joodse namen overdreven ‘Duits’ uit te spreken. ‘Jeffrey Epstein’, pardon, Epstine, dat klinkt Russisch,’ zei hij in februari bij een lFI-bijeenkomst. Ook verbasterde hij expres de naam van de linkse politicus Raphaël Glucksmann. Zijn publiek moest daar erg om lachen. Die antisemitische hondenfluitjes herinnerden aan de uiterst rechtse Jean-Marie Le Pen (1929-2025). Deze placht op bijeenkomsten van zijn Front National de namen van hem onwelgevallige politici en journalisten aan de volkswoede over te leveren. Bijna allemaal waren het Joden.

Joodse namen

Mélenchon heeft altijd geweigerd Hamas te veroordelen voor de gruwelen in Israël in oktober 2023, een ‘gewapend offensief’, volgens zijn partij. Wel kraakte hij parlementsvoorzitter Yaël Braun-Pivet toen zij kort daarop in Israël haar medeleven betuigde. De joodse Braun-Pivet had volgens Mélenchon ‘haar kamp opgeslagen in Tel Aviv om de massamoord aan te moedigen’, te weten Israëls respons. Een LFI-spotprent van een joodse tv-presentator herinnerde een commentator van Le Monde aan prenten in Der Stürmer, het verminken van joodse namen aan Franse schrijvers van antisemitische pamfletten als Louis-Ferdinand Céline.

Mélenchon was voor de PS, die hij in 2008 verliet, korte tijd staatssecretaris onder premier Lionel Jospin, later bezette hij zetels in beide kamers van het parlement. Inmiddels wijdt hij zich volledig aan het besturen van LFI en zijn kandidatuur bij de presidentsverkiezingen in de lente van volgend jaar. Tegenspraak leidt tot verstoting, schreven twee journalisten in hun vorig jaar verschenen boek La Meute. Als presidentskandidaat hoeft hij dus in eigen kring geen concurrentie te vrezen. Hoe anders is dat bij de gematigder concurrenten op links, waar de ene na de andere kansloze zich meldt. Alsof het trauma van de presidentsverkiezingen van 2002 al is vergeten, toen dankzij de versnippering van de linkse stem Jean-Marie Le Pen kon doordringen tot de beslissende tweede ronde.

De nederlaag in 2022 bracht Mélenchon ook successen. Zo kreeg hij in immigrantenwijken en in voorsteden als Saint-Denis bij Parijs meer dan zestig procent van de stemmen, tegen 22 procent landelijk. Meer dan ooit richt hij zich nu op deze ‘quartiers populaires’, wat ooit gewoon ‘volksbuurten’ betekende, maar waar de blanke arbeidersklasse goeddeels is vervangen door niet-westerse immigranten, hun nakomelingen en nareizigers. Het gaat daar voortvarend met de door Mélenchon gewenste ‘créolisation’, een term die hij heeft gemunt. Hij woont, na zijn scheiding van een volbloed Française, samen met een vrouw van Algerijnse afkomst, tevens LFI-parlementariër.

Bij een snelle rondgang van het tv-journaal van de publieke omroep, maandagavond, bleken vroegere stemmers op Mélenchon inmiddels te twijfelen. Zeker, zij waarderen ’s mans keiharde opstelling tegen Israël, de ‘kapitalisten’ en de ‘elites’. Maar met het klimmen der jaren is hij niet milder, maar fanatieker geworden. Te agressief, minachtend jegens anderen, een sloper van de eenheid op links, oordeelde een gepensioneerde werkneemster van het Parijse vervoersbedrijf. Ze beraadt zich nog.

Beslissend duel

Met flinke slagen om de arm houden waarnemers rekening met een beslissend duel om het Elysée, volgend jaar, tussen Mélenchon en Jordan Bardella of Marine Le Pen van het Rassemblement National. ‘Extreemlinks’ tegen ‘extreemrechts’, hoe opwindend zou dat zijn! Gevaarlijk ook, voor de stabiliteit van Frankrijk waar geweld altijd op de loer ligt. Mélenchon pochte zondag dat hij Bardella of Le Pen, die het beroep afwacht tegen haar veroordeling tot uitsluiting van deelname, ‘gaat inmaken’. De eerder genoemde opiniepeiler Fourquet zei even later daar niets van te geloven.

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Openlijke propaganda voor ‘omvolking’: ultralinks schrikt in Frankrijk nergens meer voor terug verscheen eerst op Wynia's Week.

De uitslag gold als graadmeter voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Een goede score voor Le Pens Rassemblement National (RN) zou een opsteker betekenen voor haar en voor partijleider Jordan Bardella, Frankrijks populairste politici. De resultaten bieden echter geen enkel houvast, alle partijen kunnen er hun voordeel mee doen.

Het RN faalde in de ‘verovering’ van Marseille, Frankrijks tweede stad. Burgemeester Benoît Payan versloeg zijn uiterst rechtse opponent met gemak. In de eerste ronde, op 15 maart, had Payan nog slechts een nipte voorsprong. Maar zondag profiteerde hij van de terugtrekking van de ultra-linkse partij La France Insoumise (LFI). Haar oproep tot een ‘anti-fascistisch front’ had succes. Opnieuw speelde het gebrek aan gematigder bondgenoten ter rechterzijde het RN parten. Een zege in Marseille zou een enorme opsteker voor de partij hebben betekend en het nieuws over de verkiezingen hebben gedomineerd tot ver buiten Frankrijk.

Te veel weerzin

Ook verloor het RN in het nabije Toulon, waar de zege zo goed als vast leek te staan. Maar ook daar bleken de gezamenlijke tegenstanders te sterk. Het RN roept, ondanks Le Pens pogingen tot ont-demonisering, nog te veel weerzin op. Om dezelfde reden ontging het RN zondag de zege in Nîmes, waar de partij na de eerste ronde ook een goede kans leek te maken.

Wel veroverde uiterst rechts onder meer de steden Menton en Nice. In die laatste plaats ging Eric Ciotti met de eer strijken, de oud-voorzitter van de gematigd-rechtse partij Les Républicains. Anderhalf jaar geleden richtte hij een eigen partijtje op waarmee hij zich in het parlement aansloot bij Marine Le Pen, fractieleider van RN. Ciotti hoopte dat veel aanhangers van Les Républicains hem zouden volgen, maar dat gebeurde slechts op heel kleine schaal. LR handhaaft het cordon sanitaire rond de veel rechtsere concurrent en daarmee blijft het ideaal van Jordan Bardella en Ciotti tot een brede rechtse coalitie een illusie.

Toch boekte de partij overwinningen in tientallen middelgrote en kleine steden, zoals Perpignan en Carcassonne, troostprijzen na het mislopen van de fel begeerde trofee Marseille. Sinds zondag besturen de partij en zijn bondgenoten 64 plaatsen met meer dan 3500 inwoners, een vijftigtal meer dan bij de vorige verkiezingen in 2020.

In Parijs kreeg het RN nooit voet aan de grond, zijn burgemeesterskandidaat haalde in de eerste ronde nog geen twee procent. De hoofdstad wordt sinds 2001 bestuurd door een linkse coalitie rond de Parti Socialiste (PS). De conservatieve Rachida Dati, tevens minister van Cultuur, wier opvattingen niet veel verschillen van die van het RN, dacht een kans te maken. Zij werd overtuigend verslagen door Emmanuel Grégoire, lang wethouder onder de socialistische burgemeester Anne Hidalgo. Zondagavond toog Grégoire in een optocht van fietsers naar het stadhuis voor zijn overwinningstoespraak. Een lange neus naar rechts, dat walgt van het terugdringen van de auto, de opkomst van de fiets en andere ‘linkse hobby’s’ in de hoofdstad.

In Lyon versloeg de groene burgemeester Grégory Doucet, gesteund door een linkse en groene coalitie, de rechtse tegenstrever, tevens oud-directeur van de voetbalclub Olympique Lyonnais. Ook in Lyon speelde het Rassemblement National slechts een marginale rol.

‘Pacten der schande’

Op links verdiepten deze verkiezingen de kloof tussen de gematigde (PS) en de radikalinski’s van LFI. Hun leider Jean-Luc Mélenchon heeft zich met antisemitisch geachte opmerkingen, gebral en het kleineren van tegenstanders onmogelijk gemaakt bij veel PS’ers. Toch sloten sommigen toch akkoorden met LFI om zondag een zege van uiterst rechts te voorkomen. Die ‘pacten der schande’, niet alleen volgens rechts, hadden niet overal het gewenste effect. Voor nogal wat socialisten is een stem op de partij van Mélenchon, die hen minacht, net zo onvoorstelbaar als een stem op Marine Le Pen.

Zij was bij deze verkiezingen bijna onzichtbaar en liet Jordan Bardella het werk doen. Volgens Franse media rekent ‘Marine’ op bevestiging, in hoger beroep, van het verbod op deelname aan de presidentsverkiezingen van volgend jaar, na de veroordeling wegens fraude met EU-gelden. Dus was het aan de pas 30-jarige Bardella om zich zondagavond presidentieel op te stellen met de verzekering: ‘Deze verkiezingen betekenden de grootste doorbraak in ons bestaan.’ Militante taal die geen recht doet aan de wat saaie realiteit dat gematigde partijen op links en rechts in veruit de meeste steden hebben gewonnen.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Marine Le Pen heeft geen gematigd-rechtse bondgenoten – en dus blijft de grote electorale doorbraak steeds weer uit verscheen eerst op Wynia's Week.

Het doodschoppen van een beveiliger van de rechtse dames bij een demonstratie in Lyon, vorige maand, had daar alles mee te maken. Jongeren geleerd aan Frankrijks grootste linkse partij, La France Insoumise (LFI), gelden als verdachten en zitten vast.

De wonden van de lynchpartij liggen nog open. Extreemrechts zint op wraak voor de dood van de als een martelaar vereerde beveiliger en rechtse militant Quentin Deranque, dus zou de delegatie van Némésis op Vrouwendag een stunt te zijner ere kunnen uithalen. ‘Deze fémonationalisten misbruiken het feminisme voor reactionaire en racistische doeleinden’, aldus een in de materie gespecialiseerde Franse journaliste.

Elegant en gekleed in stralend wit

En zo vierden een paar honderd ultrarechtse vrouwen op 8 maart hun dag in het chique zestiende arrondissement in het westen van Parijs, terwijl tienduizenden seksegenoten van andere politieke gezindten door de straten trokken van het volksere oostelijk deel. Met daarbij de onvermijdelijke activistes tegen racisme, zionisme, seksisme en andere kwalijke zaken die de rechtse zusters elders in de stad onbesproken lieten. Daar richtte de woede zich op niet-westerse immigratie en de islam als dodelijke bedreigingen van blanke ‘Europese’ vrouwen. Némésis-voorzitter Alice Cordier leidde de hommage aan ‘Quentin’, staand naast Marion Maréchal, een kleindochter van Jean-Marie Le Pen met ambities om in zijn voetsporen te treden.

Némésis, genoemd naar de godin van wraak en vergelding uit de Griekse mythologie, telt volgens kenners van het extreemrechtse wereldje hooguit driehonderd leden. Bij hun ‘happenings’, zeggen ze zelf, zijn meestal zo’n tien militanten betrokken. Hun stunts doen denken aan die van de beweging Femen, waarover we nog maar weinig vernemen, maar de Françaises houden altijd de kleren aan.

Conservatieve Franse media, en dat zijn er veel, koesteren Alice Cordier, een nom de guerre voor de 28-jarige die eigenlijk Alice Kerviel heet. Ze is met al die welwillende aandacht uitgegroeid tot een redelijk bekende Française. Cordier is van jongs af aan betrokken bij ultrarechtse clubs als de royalistische Action Française en rechts-folkloristische splintergroepen die het Rassemblement National van Marine Le Pen en Jordan Bardella te gematigd achten. Bardella kan volgens alle peilingen in 2027 de presidentsverkiezingen winnen.

Infiltratie van feministische demonstraties

Sinds de oprichting in 2019 raakten leden van Némésis steeds meer bedreven in rechtse agit-prop, zoals het meelopen in demonstraties tegen racisme en daar opeens spandoeken ontvouwen met leuzen als ‘violeurs étrangers dehors’, buitenlandse verkrachters het land uit. Ze beschouwen linkse feministen als collaboratrices met de islam, omdat ze geen bezwaar maken tegen hoofddoeken. (Hierbij gaan de gedachten terug naar Ciska Dresselhuys, die al in 2001 op de redactie van het feministische blad Opzij geen hoofddoeken accepteerde).

Militantes van Némésis mogen zich graag hullen in wat moet doorgaan voor hidjabs, nikabs of boerka’s waarmee ze feministische demonstraties infiltreren. Als ze ongemoeid worden gelaten, beschouwen ze dat als instemming van linkse feministen met de onderdrukking van islamitische vrouwen.

Eerbetoon aan blanke slachtoffers van niet-westerse immigratie

Hun stunts vereisen moed, want meer dan eens reageren de voorwerpen van hun spot gewelddadig. Zoals tijdens een betoging tegen extreemrechts in 2024 op de Place de la République in Parijs, toen infiltrantes foto’s omhoog hielden van linkse LFI-politici die worden beticht van vrouwenmishandeling of van goedkeuring van het terrorisme van Hamas.

De dames maken veel werk van eerbetonen aan, volgens hen, blanke slachtoffers van de niet-westerse immigratie. Zoals de 19-jarige studente Philippine Le Noir de Carlan die in 2024 in het Bois de Boulogne werd vermoord door een eerder wegens verkrachting veroordeelde Marokkaan, en de 12-jarige Lola Daviet, twee jaar eerder slachtoffer van een illegale Algerijnse immigrante. Beide daders hadden gerechtelijke bevelen genegeerd om Frankrijk te verlaten. Némésis acht daarom de Franse staat medeverantwoordelijk voor het gruwelijk lot van Lola en Philippine.

Het doet denken aan de moord op de 17-jarige Nederlandse ‘Lisa’ door een Afrikaanse asielzoeker, vorig jaar zomer. Waarna in linkse kringen elk verband met immigratie gold als onbetamelijk. Zo was Femke Halsema verontwaardigd dat mensen Lisa’s lot durfden linken aan de toelating van haar moordenaar tot Nederland op basis van een gelogen asielverhaal, zoals later zou blijken. Het AZC aan de Holterbergweg in Amsterdam-Duivendrecht, uitvalsbasis voor zijn nachtelijke jachten op vrouwen, bleef gewoon open. Niet immigratie, maar onvoldoende straatverlichting was opeens het probleem.

Frankrijk, het land van Némésis, neemt het volk niet op die manier in de maling. Na de moord op Lola Daviet in Parijs, waarop een siddering van afschuw door het land waarde, zei president Emmanuel Macron dat ‘minstens de helft’ van de misdaden in de hoofdstad wordt gepleegd door ‘buitenlanders zonder verblijfsvergunning of die wachten op regularisering’. Begin vorig jaar meldde de hoogste politiefunctionaris van de regio Parijs aan Le Figaro dat buitenlanders in de hoofdstad verantwoordelijk zijn voor één op de twee inbraken, één op de twee gewelddadige berovingen, veertig procent van de gevallen van seksueel geweld en bijna alle gevallen van zakkenrollerij.

Wat hen bindt

De dames van Némésis, dankzij wie vrouwen niet langer een onderdanige rol spelen in zeer rechtse kringen, hebben dus zeker een punt. ‘Het aan de kaak stellen van de gevaarlijke gevolgen van massa-immigratie voor westerse vrouwen’, is volgens de statuten hun belangrijkste doelstelling. Over andere zaken – recht op abortus, gelijke lonen, discriminatie op de werkvloer – hoor je ze niet of nauwelijks.

Consensus op die punten is dan ook lastig, want onder Némésis-aanhangers vind je zowel vrome katholieken als ‘tradwives’ en neo-fascistisch angehauchte aanhangers van een nieuwe orde. Beter is het dan je te concentreren op wat allen bindt: de afkeer van de islam, niet-blanke immigranten én van de partij LFI, die de onmiddellijke ontbinding van Némésis heeft geëist.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De feministes van Némésis stellen de gevaren van massa-immigratie voor westerse vrouwen aan de kaak verscheen eerst op Wynia's Week.

De afgelopen halve eeuw kampten vooral tegenpolen als het Front National van Jean-Marie Le Pen en het Rassemblement National (RN) van zijn dochter Marine met een gewelddadig, extremistisch imago. Maar dat beeld is aan het kantelen.

De doodgeschopte rechtse jongeman heette Quentin Deranque en was 23 jaar. Donderdag 12 februari trad hij op als beveiliger in Lyon van jonge vrouwen van het rechts-feministische collectief Némésis. Ze ageerden tegen een lezing van de Syrisch-Franse Rima Hassan, een LFI-Europarlementariër en pasionaria voor de Palestijnse zaak.

Onverdraaglijke beelden

De demonstratie van de jongedames trok de aandacht van een groepje jonge mannen dat zich heeft opgeworpen als beveiligers van LFI-politici tegen agressievelingen van de andere kant. Zij verstoorden de demonstratie met wat duw- en trekwerk en de dames hielden het al snel voor gezien. Maar inmiddels waren uiterst rechtse jongens op het tumult afgekomen en een paar straten verderop raakten zij slaags met de LFI-knokploeg.

Opnames vanuit omringende flatgebouwen tonen hoe de rechtse, in het zwart geklede jongens met paraplu’s inslaan op de linkse vijanden, die zich ook niet onbetuigd laten. De onverdraaglijke beelden tonen de op de grond liggende Quentin die herhaaldelijk en hard tegen zijn hoofd wordt geschopt. Beide groepen maken zich snel uit de voeten, maar Quentin blijft liggen, staat dan wankelend op en probeert, ondersteund door een kameraad, naar huis te lopen. Halverwege zijgt hij ineen, de hulpdiensten constateren dat ernstig hersenletsel hem fataal is geworden.

Het nieuws schokt het door de naderende gemeenteraadsverkiezingen extra gepolariseerde Frankrijk. Zeker als blijkt dat drie van de zeven gearresteerde verdachten kind aan huis zijn, of waren, in de Tweede Kamer van het parlement, als assistenten van LFI-politicus Raphaël Arnault. Deze richtte enkele jaren geleden de ordedienst op onder de naam La Jeune Garde Antifasciste. De garde werd vorig jaar verboden wegens gewelddaden, maar ging in beroep en de leden duiken overal op waar ze ‘fascisten’ ontwaren, zoals die middag in Lyon. De bekendste van het drietal is vaak gesignaleerd in gezelschap van LFI-leider Jean-Luc Mélenchon. Zes van de voorlopig zeven verdachten zitten in voorarrest op beschuldiging van medeplichtigheid aan de dood van Quentin.

Deze paste overigens niet in het beeld van rouwdouwer dat opdoemt bij omschrijvingen in Franse media als ‘extreemrechtse nationalist’. Hij was een keurig geklede student wiskunde, had geen strafblad, stond niet gesignaleerd als lid van een militie, bezocht trouw een kerk van traditionalistische katholieken, bewonderde maarschalk Philippe Pétain en voelde zich aangetrokken tot de ’fémonationalistes’, volgens Le Monde, van Némésis.

De leden daarvan beschouwen niet-westerse immigratie als een gevaar voor Franse vrouwen en de dappersten onder hen mogen graag betogingen van linkse feministes tarten met voorbeelden van misdaden tegen vrouwen begaan door asielzoekers en andere immigranten. Quentin Deranque was geen blonde, blauwogige Fransman, maar, in de woorden van Le Figaro, ’van gemengd bloed’, als zoon van een Franse vader en een Peruaanse moeder.

LFI-leider Mélenchon zegt te treuren over de dood van Quentin, maar weigert te erkennen dat zijn volgelingen daar iets mee te maken hebben. Hij geeft de politie van Lyon de schuld, die niets had gedaan om de knokpartij tussen ‘zijn’ jongens en de rechtse vechtersbazen te voorkomen.

Wel was de politie in Lyon afgelopen zaterdag massaal op de been om te voorkomen dat een eerbetoon aan Quentin zou uitlopen op geweld. Ruim drieduizend mensen liepen mee, maar Quentins ouders hadden de uitnodiging afgeslagen en opgeroepen tot kalmte. Ook het Rassemblement National van Jordan Bardella, die volgens peilingen de presidentsverkiezingen van 2027 kan winnen, liet verstek gaan. Bardella had deelname van kaderleden zelfs verboden, uit vrees dat radikalinski’s zijn nagestreefde gematigde, respectabele imago zouden bezoedelen. In de woorden van oud-premier en mogelijk presidentskandidaat Dominique de Villepin: ‘Het RN kreeg de kans waarvan het altijd heeft gedroomd: de schijn wekken van een normale partij.’ Bardella had het goed gezien: onder de betogers vonden enkelen het nodig passanten met gestrekte arm te begroeten en scheldwoorden te roepen naar Arabieren.

‘Geen akkoorden meer’

Voor gematigde socialisten als oud-president François Hollande is het drama rond de dood van Quentin aanleiding de banden met de ultralinkse broeders van LFI te verbreken. De bemoeienis van de Jonge Garde in de lynchpartij was de druppel, na jarenlange ergernis over het gedram en gedreig met gewelddadige opstanden van Mélenchon, eveneens beticht van antisemitisme. Raphaël Glucksmann, de zoveelste linkse presidentskandidaat: ‘We sluiten geen akkoorden meer met LFI, we gaan die partij bestrijden.’

Niet zo snel, reageren anderen ter linkerzijde. Zij herinneren aan de parlementsverkiezingen van 2024, toen de partij van Le Pen in de eerste ronde een zege behaalde die in de beslissende tweede ronde teniet werd gedaan door de razendsnel gesmede alliantie van gematigde socialisten, groenen en liberalen met LFI. Het cordon sanitaire rond Le Pens partij had gewerkt, maar heeft die blokkade na de moord op Quentin Deranque zijn langste tijd gehad? En ligt daarmee de weg naar het Elysée open voor Jordan Bardella of Marine Le Pen? Frankrijk-correspondent Hugh Schofield van de BBC houdt er rekening mee.

Spannende raadsverkiezingen

Bij de gemeenteraadsverkiezingen op 15 en 22 maart komt er mogelijk wat duidelijkheid. François Hollande zei ‘liever enkele steden te verliezen dan verbindingen aan te gaan met LFI’. Zelfs als zo’n pact verijdelt dat Marseille, Frankrijks tweede stad, een burgemeester krijgt van Le Pens partij?

Veel aandacht zal uitgaan naar Lyon, waar Quentin zo gruwelijk aan zijn einde kwam. De burgemeester, lid van de Groenen, had vergeefs getracht de volgens hem ‘fascistische’ demonstratie van zaterdag te verbieden. De regering in Parijs schoof hem ruw opzij. De man had wel voldoende gezag om te voorkomen dat Quentins portret aan de voorgevel van het stadhuis werd bevestigd. Maar elders in de stad siert zijn beeltenis het gebouw waarin een rechtse président de regio Auvergne-Rhône-Alpes bestuurt.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Na de linkse lynchpartij in Lyon is het Elysée voor de partij van Marine Le Pen weer wat dichterbij gekomen verscheen eerst op Wynia's Week.

Haar opmerking past perfect in de cultuurstrijd die in Frankrijk al jaren aan de gang is en waarbij de ooit linkse hegemonie de ene slag na de andere incasseert. Ook boekwinkels, en de ongeveer 450 vestigingen op stations en vliegvelden van de keten Relay, getuigen daarvan. De beste plekken zijn er gereserveerd voor boeken van rechtse en ultrarechtse politici en schrijvers die vaak twee dingen gemeen hebben: ze schetsen een apocalyptisch beeld van een Frankrijk dat teloorgaat onder niet-westerse immigratie én ze verschijnen bij de prestigieuze uitgever Fayard, ooit bekend van beroemde, klassieke, Franse en buitenlandse auteurs.

Nu prijken op Fayards bestsellerslijsten de boeken van politici als oud-president Nicolas Sarkozy, die in de gevangenis een dagboek bijhield, Jordan Bardella, leider van het radicaal-rechtse Rassemblement National en mogelijk presidentskandidaat in 2027 benevens het essay waarmee Marion Maréchal, kleindochter van Jean-Marie Le Pen, tracht zich nóg rechtser te profileren.

Drijvende kracht

‘De verkoopcijfers van deze boeken zouden een teken zijn dat Frankrijk naar rechts en zelfs naar extreemrechts afzwenkt,’ schrijft Michel Guerrin in zijn wekelijke column in Le Monde over de wisselwerking tussen politiek en cultuur in Frankrijk. De drijvende kracht achter de verrechtsing blijft op de achtergrond. Dat is de Bretonse ondernemer Vincent Bolloré, een conservatieve, zeer katholieke zeventiger die steeds meer media de door links gehate en naar hem vernoemde ‘bollosphère’ binnenloodste.

Nog erger, volgens zijn critici: de man is nog succesvol ook. CNews, een van zijn zeer vele aankopen, heeft dus de concurrentie verslagen, terwijl ook zijn recentere aanwinsten als de radiozender Europe1 en de zondagskrant Le Journal du Dimanche (JDD) meer luisteraars en lezers kregen. Die media bieden buitensporige, welwillende aandacht aan rechtse politici, schrijvers en denkers. Niet dat linkse evenknieën worden gemeden, maar zij moeten wel hun ondergeschikte plaats kennen. Dit alles met het doel, volgens de in Frankrijk steeds zeldzamer wordende neutrale waarnemers, om in 2027 een oer-rechtse president aan de macht te brengen als opvolger van de niet herkiesbare Emmanuel Macron.

De met Bolloré’s zegen uitgegeven boeken behalen voor Frankrijk ongekende oplagen, noteert Michel Guerrin. Van Sarkozy’s Journal d’un prisonnier zijn al zo’n 200.000 exemplaren verkocht, 320.000 van Jordan Bardella’s twee boeken, 400.000 van auteur-politicus-ondernemer Philippe de Villiers. De verkoop van werken van linkse politici steken daar sneu bij af, zoals de 1200 verkochte exemplaren van het boek van de socialiste Ségolène Royal, overigens ook uitgegeven bij Fayard.

Wat uiteraard geen verband bewijst tussen hoge verkoopcijfers en verkiezingsresultaten. Maar de toon is gezet: in het ooit links geachte Frankrijk spelen verschillende variaties van rechts de eerste viool. Waarbij de vraag rijst waarom CNews toch zo populair is. Ster-presentator Pascal Praud, net als Johan Derksen een voormalig voetbalcommentator, dirigeert discussiepanels van oudere rechtse heren en een enkele dame die het heel erg met elkaar eens zijn over de rampspoed die de niet-westerse immigratie Frankrijk berokkent.

Daar zit veel waars in, maar de boodschap wordt er bij de voornamelijk oudere kijkers urenlang wel erg hard ingehamerd. Toch waarderen zij Prauds soms onorthodoxe aanpak, zoals zijn met tranen doordrenkte en bijna poëtische verslag van de begrafenis van een jonge rugbyspeler die werd doodgestoken tijdens een dorpsfeest. Dat was in 2023, maar de bijna meteen opgepakte verdachten, allen van Noord-Afrikaanse afkomst, zijn nog steeds niet berecht. Volgens CNews en andere media van Bolloré’s conglomeraat Vivendi past de moord in een patroon van ‘racisme tegen blanken’, het zoveelste gevolg van de immigratie.

Sinds Bolloré’s overname in 2023 is ook de JDD, Frankrijks enige echte zondagskrant, van een soort AD uitgegroeid tot een ideologisch vehikel voor zeer rechtse ideeën. Daar ging wel een wekenlange staking van de inmiddels vertrokken journalisten aan vooraf, benevens petities van bezorgde Fransen, niet per se allemaal links, tegen het afglijden van een respectabel zij het wat gezapig journalistiek instituut naar de bollosphère of zelfs de fachosphère, waar het fascisme op de loer ligt.

Taboes geslecht

De protesten haalden niets uit en de nieuwe hoofdredacteur, in een eerdere functie aangeklaagd wegens racisme jegens een zwarte politica, gaf ruim baan aan de crème de la crème van het ultrarechtse columnistendom. Politici als Marion Maréchal en Sarah Knafo, de ambitieuze echtgenote van Eric Zemmour, worden regelmatig in het zonnetje gezet. Jordan Bardella, volgens peilingen de grote favoriet bij de presidentsverkiezingen van 2027, geldt in de kolommen reeds als toekomstig staatshoofd.

In reportages overtreden JDD-journalisten de in andere media gerespecteerde taboes op vermelding van etnische afkomst van verdachten van misdrijven of de bevolkingssamenstelling van bepaalde buurten. Ze leggen daar juist sterk de nadruk op.

De leiding van de JDD beweert dat de oplage sinds de overname is gestegen tot… 112.000. Dat stelt natuurlijk niets voor in zo’n groot land, de concurrentie met de zondagsuitgaven van dagbladen is dan ook moordend. Maar de invloed van de JDD reikte altijd verder dan zijn bescheiden oplage: ‘bekende Fransen’ kozen die krant als ze iets te melden hadden. Inmiddels zijn dat vooral rechtse BF’ers.

Cultureel rechts en economisch links

Je zou verwachten dat de rechtse cultuurgolf ook beukt op de linksige sociaal-economische politiek van president Emmanuel Macron, onder wiens leiding de Franse staatsschuld dermate is gestegen dat ‘Griekse toestanden’ op de loer liggen als niet fors wordt bezuinigd. Maar hier blijft het stil, de bollosphère lijkt de neus op te halen voor dit soort banale zaken.

Volgens de rechtse krant Le Figaro, (nog) niet behorend tot het imperium van Bolloré, regende het de laatste weken bij de begrotingsonderhandelingen extra belastingen voor bedrijven, extra uitkeringen aan zwakkeren in de samenleving en intrekkingen van belastingvoordelen voor ondernemers. Het stemgedrag van de fractie van Marine Le Pens partij, de grootste in het parlement, kwam vaak overeen met dat van socialisten, communisten en de ultralinkse partij LFI van Jean-Luc Mélenchon. In het radicaal-rechtse jargon zijn dat ‘immigrationnistes’, voorstanders van meer immigratie.

Cultureel zeer rechts en economisch zeer links, Frankrijks ultra-conservatieven zitten er niet mee. Nogal wat boekwinkels staan echter voor een dilemma: moeten ze prominente plekken reserveren voor die verfoeide bestsellers?

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank!

Het bericht In Frankrijk is het voorbij met de linkse hegemonie in de media en de boekwinkels verscheen eerst op Wynia's Week.

De markten haalden hun schouders op. Beleggers hadden dit al lang ingecalculeerd. Toch is het signaal niet mis te verstaan: Parijs moet zijn begroting op orde brengen, en wel snel.

Van voorbeeld tot zorgenkind

In 1980 bedroeg de Franse staatsschuld net iets meer dan 20 procent van het bbp. Nederland zat toen op het dubbele. Inmiddels is dat beeld compleet omgedraaid: Frankrijk op 115 procent, Nederland op 45. Tijden veranderen, maar niet altijd ten goede.

Zolang beleggers vertrouwen houden, is er niets aan de hand. Maar wie zich de eurocrisis van 2010 herinnert, weet hoe plots dat vertrouwen kan omslaan. Toen droogde de financiering voor Griekenland op en moest dat land voor financiële steun aankloppen bij het IMF, de ECB en de EU. Ierland, Portugal en Cyprus volgden al snel. Het gevolg: grote financiële instabiliteit en een nare Europese recessie in 2011 en 2012, terwijl de VS gewoon doorgroeide. Niet iets om trots op te zijn.

Sindsdien hebben we geleerd en zijn er noodfondsen en vangnetten opgetuigd. Mocht het opnieuw misgaan, dan kan steun sneller en ordelijker worden verleend. Maar voorkomen blijft beter dan genezen.

Frankrijk staat nu voor een simpele, maar lastige keuze. Of de regering gaat echt bezuinigen en hervormen — politiek riskant en sociaal onpopulair — of men blijft aanmodderen. De Franse protestcultuur is legendarisch. Het lijkt daarom niet waarschijnlijk dat een Franse regering – welke dan ook – met enige daadkracht budgettair orde op zaken zal weten te stellen. Een eventuele regering-Le Pen zal na de presidentsverkiezingen van 2027 al helemaal geen trek hebben in harde saneringen.

Zonder ingrepen is het slechts een kwestie van tijd tot Parijs de Europese hulpstructuren moet aanspreken. Dat kan nog jaren duren, maar het gaat wel die richting op.

Wat Griekenland ons leert

De rente op Griekse staatsleningen ligt inmiddels lager dan die op Franse. Beleggers hebben kennelijk meer vertrouwen in de Griekse overheid dan de Franse. Het suggereert dat Griekenland van zorgenkind een succesverhaal is geworden. Maar dat is schijn. De Griekse overheidsschuld bedraagt nog altijd ruim 150 procent van het bbp. Dat beleggers dan toch met een lagere rentevergoeding genoegen nemen dan op Franse obligaties komt doordat bijna de helft van de Griekse schuld uitstaat bij Europese instellingen tegen extreem gunstige voorwaarden: een rente van 1 procent, aflossingen pas vanaf 2031, en looptijden tot 2060. Zo kan ik het ook.

Dankzij die constructie betaalt Athene over de staatsschuld gemiddeld minder rente dan Den Haag. Slim? Zeker. Duurzaam? Nauwelijks. Een mooi staaltje kicking the can down the road. Zo is er tijd gewonnen waarin de Grieken het productieve vermogen van hun economie moeten verbeteren. Dat is een moeilijk en tijdrovend proces. Het Griekse bbp ligt nog altijd zo’n 15 procent onder het niveau van 2007.

Frankrijk is geen Griekenland – maar toch

De Franse economie is groter, diverser en veerkrachtiger dan de Griekse. Dat helpt. Maar mocht steun toch nodig zijn, dan wordt de operatie vele malen groter, want Frankrijk heeft nu eenmaal een veel grotere economie. De financiële lasten en risico’s die met zo’n steunoperatie gepaard gaan, worden gedragen door alle belastingbetalers in de overige EU-landen — u dus ook.

Als alles goed gaat, zijn de financiële gevolgen voor ons miniem. En als het niet helemaal goed gaat, zal niemand precies voorrekenen wat u dat kost, zeker de officiële instanties niet. De financiële constructies van de EU zijn behoorlijk ondoorgrondelijk. De rekening komt ergens terecht, maar niemand weet precies waar.

Een andere route is monetaire financiering door de ECB. Dat houdt de rente laag, maar voedt de inflatie. Ook dan betalen we mee, alleen via een sluipweg: de koopkracht. Bovendien verstoort hoge inflatie de economie.

In het slechtste geval moet Frankrijk obligaties herstructureren, zoals Griekenland destijds deed. Toen moesten private houders van de Griekse overheidsschuld de helft van hun vordering afschrijven. Onze pensioenfondsen hadden weinig Griekse overheidsobligaties dus de schade bleef hier beperkt, al moesten onze banken destijds wel afschrijven.

Bij Frankrijk ligt dat anders. Nederlandse fondsen bezitten forse pakketten Franse staatsobligaties. Als de waarde daarvan daalt, hetzij door gedwongen af te schrijven, hetzij doordat onrust op de markten de waarde van die obligaties drukt, boeken ze verliezen. En in het nieuwe pensioenstelsel zijn de uitkeringen gevoeliger voor beleggingsrendementen. Een crisis in Parijs kan dus zomaar via de beursvloer doorsijpelen naar uw pensioenoverzicht.

Après nous le déluge

Waarschijnlijk kiest Europa opnieuw voor uitstel. Schulden herschikken, rentes verlagen, aflossingen doorschuiven — het is een bekend recept. Toen ik las dat Griekenland sommige leningen pas in 2060 hoeft terug te betalen, dacht ik even: tegen die tijd ben ik er waarschijnlijk niet meer. Even vond ik dat een geruststellende gedachte, tot mijn geweten fluisterde: ‘en je kinderen en kleinkinderen dan?’

Daar ligt het echte probleem. We schuiven de rekening steeds door naar de volgende generatie. Structurele hervormingen blijven uit, terwijl de schulden groeien. Zo verplaatst Europa zijn pijnpunten, in plaats van ze op te lossen.

Een waarschuwingsschot

De verlaging van de Franse kredietstatus is geen geïsoleerd incident, maar een waarschuwing. Ze legt bloot hoe Europa de discipline is kwijtgeraakt die juist de basis had moeten zijn van de muntunie. Jarenlang lage rentes hebben overheden lui gemaakt.

Vandaag reageert de markt nog kalm, maar het vertrouwen van beleggers is een grillige bondgenoot. Als het kantelt, kan de spanning snel oplopen — met alle gevolgen van dien.

Laten we hopen dat Parijs dit signaal serieus neemt. Want wat in Frankrijk gebeurt, blijft niet beperkt tot hun landsgrenzen.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De financiële crisis in Frankrijk kan zomaar via de beursvloer doorsijpelen naar uw pensioenoverzicht verscheen eerst op Wynia's Week.

Bergeaud-Blackler schreef dikke, bronnenrijke studies over de halal-economie en over de Moslimbroederschap, de beweging die in 1928 door Hassan al-Banna werd opgericht. Die broederschap presenteerde zichzelf als antikoloniaal, won in Egypte in 2012 verkiezingen (met Mohamed Morsi), werd een jaar later door het leger buitenspel gezet en is inmiddels in diverse landen verboden.

Haar in 2023 verschenen boek Le frérisme et ses réseaux, l’enquête is in zijn categorie een bestseller: waar een academische publicatie normaliter 400 tot hooguit 800 exemplaren haalt, ging dit boek in Frankrijk vele tienduizenden keren over de toonbank, werd bekroond en is ook herdrukt in Duitsland. Dat er – zoals bij Ruud Koopmans’ Het vervallen huis van de islam – vooralsnog geen Engelse editie is, zegt vooral iets over de lafheid van uitgevers. Precies daarom verdient haar analyse hier wél een stevig podium.

Kijken achter de façade

Bergeaud-Blacklers kerninzicht na dertig jaar veldwerk is even eenvoudig als ontmaskerend: wat zij ‘frérisme’ noemt, is geen theologische school maar een methode – een operationeel model om invloed te organiseren. Niet het dogma staat centraal maar de strategie: vorm een slimme, goed opgeleide kern, spreek de taal van gelijke kansen en ‘strijd tegen islamofobie’, zet individuele vrijheden (de hoofddoek, religieuze voorzieningen) neer als universele rechten, en bouw zo aan legitimiteit en toegang.

Rekrutering gaat discreet – via familie, bekenden, sportclubs, studentenverenigingen. Het doel is niet luidruchtige revolutie, maar stille verankering: in media, universiteit, beleid en maatschappelijk middenveld. Eerst win je de gelovige, dan diens directe omgeving, dan ga je door naar de werkomgeving en uiteindelijk de partijpolitiek. Het is kaderpolitiek in optima forma – modern, geduldig, en onzichtbaar effectief.

Volgens Bergeaud-Blackler leunt het broederisme op één normatieve interpretatie van de islam en mikt het op geleidelijke transformatie van westerse normen – normen die intussen al verzwakt zijn door postmodern relativisme, permanent activisme en een geïnternaliseerd schuldcomplex. De zichtbare uitkomsten variëren van halal-markten (waarover zij eerder schreef: Le Marché halal ou l’invention d’une tradition, 2017) tot het normaliseren van parallelle normstelsels en het terugdringen van christelijke symboliek in de publieke sfeer. Niet het manifest, wel de procedure. Niet de barricade, wel de beleidsnota. Juist daardoor glijdt het ongemerkt door onze systemen.

In zijn voorwoord wijst Gilles Kepel op de geboorte van het broederisme in de antikoloniale jaren twintig, maar noemt hij 1989 het kanteljaar: de Berlijnse Muur valt (de communistische utopie implodeert), de fatwa tegen Salman Rushdie wordt uitgesproken (voor het eerst treft een doodvonnis een Brits burger), en in Frankrijk ontspint zich het hoofddoekdebat in Creil. Vanaf dat moment wordt Europa expliciet als inzet – als te herdefiniëren ruimte – gezien. Wie 1989 alleen als einde van de Koude Oorlog leest, ziet slechts de helft van de film.

Waarom namen we dit alles zolang niet serieus? Omdat wij religie hebben gedepolitiseerd. Voor ons betekent religie overtuiging; voor de islamistische projectdenkers betekent religie orde. Dat is geen waardeoordeel, maar een feitelijke constatering over systeemlogica.

Bergeaud-Blackler benadrukt dat we de profetische dimensie niet herkennen: geloof met missie, gericht op normatieve inrichting van het samenleven. Wij zien islam nog te vaak als ‘de godsdienst van de Arabische wereld’ en vergeten ondertussen dat het om een beschavingsaanbod gaat – een totaalconcept dat, in fundamentalistische handen, de scheidslijn tussen privaat en publiek doelbewust opheft.

Honing als strategie

Kleis Jager vatte in Wynia’s Week het hart van Bergeaud-Blacklers analyse treffend samen: moslimbroeders zijn theocraten, want de wet van God gaat boven de wet van de mens. Maar ze presenteren die stelling zelden frontaal. Het ‘verbindend discours’ – Wasatiyya, de ‘gulden middenweg’ – is de honing rond de pil. Men wil de islam niet ‘hervormen’ in Europese zin; men wil de Europese blik op de islam hervormen, zodat Europese instituties zich aan de islamitische norm gaan aanpassen.

Daarom is het zo lastig te grijpen: het is geen partij, geen kerk, geen klassieke vereniging. Het is een netwerk-modus. Precies hier gaat onze veiligheidsstaat vaak de mist in: de AIVD ziet ‘lange-termijnrisico’s’ maar te weinig acute dreiging – en dus te weinig prioriteit. Het resultaat: beleid dat zich in slaap laat sussen door woorden als ‘inclusie’ en ‘gelijke behandeling’, terwijl ondertussen de normatieve grond onder onze voeten verschuift.

Benno de Jongh schetste in Wynia’s Week hoe snel islamisering in België en Frankrijk terrein wint. De Belgische politica Assita Kanko noemt het ronduit: Frankrijk wordt van binnenuit ondermijnd door islamistische structuren. President Emmanuel Macron ziet het probleem, maar stuit op het vormloze karakter van het netwerk: geen bureau, geen telefoonnummer. Invloed loopt via sociale media, Koranscholen, huiswerkbegeleiding, moskeeën – kortom via het informele weefsel waar beleid moeilijk grip op krijgt.

Volgens Kanko fungeert Frankrijk als toegangspoort naar België, Duitsland en Engeland. En Nederland? Dat blijft opvallend conflictschuw. We verslinden ‘verbindende’ taal – precies het watermerk van de Broederschap – en houden graag vast aan de mythe dat islam in hoofdzaak ‘de religie van Arabieren’ is. Ondertussen groeit een generatie activisten op die perfect tweetalig is: progressief jargon naar buiten, normatieve orthodoxie naar binnen.

Tien jaar geleden publiceerde Wim van Rooy zijn magnum opus Waarover men niet spreekt. Het is omvangrijk, goed geïnformeerd, en bleek onmogelijk uit te geven boek in België: dat alleen al zegt iets over het onderwerp. Van Rooy typeerde Europa als ‘anemisch’: een continent dat geen vijand meer herkent, verlamd door cultuurrelativisme en postmoderne vermoeidheid. Links-moralistische idee-fixen fungeren als ideologie: achter fraaie woorden wordt het debat afgesloten. Precies die ideologie gebruikt het frérisme om terrein te winnen – juridisch, cultureel, bestuurlijk.

Bergeaud-Blackler beschrijft islam als eentraditie die historisch fluïde was: ze kleurde mee met lokale context, vond praktische compromissen en ontwikkelde variëteit. Die pluraliteit staat onder druk sinds de jaren zeventig, wanneer fundamentalisme wereldwijd institutioneel wortel schiet. Vanaf dat moment verschuift de inzet: geen meebewegen, maar herordenen.

Geen donderprekers

De Moslimbroederschap is hier niet uit de lucht komen vallen. In 1990 riep Yusuf al-Qaradawi op tot de vorming van een islamitische avant-garde en het scheppen van een maatschappelijk ‘klimaat’ waarin de Umma als vanzelfsprekend wordt geaccepteerd. De hedendaagse broeders zijn geen donderprekers pur sang; het zijn influencers met fluwelen handschoenen. Ze voegen zich probleemloos bij het antiracistische kamp, weven zich in bij intersectionele en dekoloniale stromingen en worden zo de strategische motor achter studentenprotesten, campuscoalities en mediation-arrangementen. Gaza-activisme fungeert daarbij als morele hefboom, legitimatie en rekruteringskanaal tegelijk.

Nederland eet nog altijd van twee walletjes: enerzijds willen we de seculiere rechtsstaat, anderzijds geven we multiculturele uitzonderingen weg (van financiering tot voorzieningen), omdat ‘inclusie’ nu eenmaal prettig klinkt. Wie het verbindende discours verwart met wederkerige integratie, ziet niet dat hier een asymmetrisch project aan het werk is.

Onze instituties zijn getraind om open te staan – niet om tegenkracht te organiseren. Precies daarom is de ‘gulden middenweg’ van de Wasatiyya in de praktijk allesbehalve gematigd: ze is strategie. En strategie die wérkt.

Tijd om wakker te worden

Bergeaud-Blackler laat zien hoe een professionele minderheid onze open samenleving kan herformatteren – niet door geweld op straat, maar door vaardig gebruik van onze waarden. Wie dat ‘verbindend’ noemt, speelt semantiek tegen zichzelf. Het frérisme is geen middenweg maar een methode om de middenweg te verleggen.

Frankrijk en België tonen waar dit eindigt wanneer politiek, media en academia blijven huiveren voor helderheid. Nederland loopt het risico dezelfde weg op te gaan – niet omdat we te hard zijn, maar omdat we te zacht zijn op de verkeerde plekken.

Vrijheid vraagt onderhoud. Wie dat vergeet, krijgt vroeg of laat geen vrijheid maar verbindingsplicht – en dat is iets heel anders.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De onzichtbare invloed van islamistische netwerken: waarom we Florence Bergeaud-Blackler moeten lezen verscheen eerst op Wynia's Week.

Vandaag deel 10: De islamisering van België en Frankrijk

‘Klokken geven er aan wanneer het tijd is om te bidden, tapijten liggen gestapeld om uitgerold te worden richting Mekka, boeken over de Koran staan uitgestald en stoffen in kindermaten liggen klaar om kleine meisjes helemaal onder te doen verdwijnen, nog voordat hun lichaam de puberteit bereikt.’

Deze passage gaat over de Brabantstraat in Brussel-Noord en is afkomstig uit de Franse krant Le Figaro, uit een artikel van begin 2025 met de kop ‘Voyage en Belgiquistan’. De verslaggevers, die in Frankrijk heus wel wat gewend zijn, schrokken zowel van wat zich buiten het gezichtsveld afspeelt als van het straatbeeld in Brussel: ‘Alles is “gehalaliseerd”. Van kappers voor één sekse tot eethuizen en kledingwinkels. Een mono-economie die niet in dienst staat van moslims, maar van islamisten. (…) De Belgische maatschappij lijkt gevangen tussen woke-druk en islamisme.’

De tentakels van de Moslimbroederschap

Le Figaro onderschepte een paar maanden eerder, in mei 2025, een geheim rapport waarin de Franse inlichtingendiensten waarschuwen voor het snel oprukkende islamisme in Frankrijk, met name voor de Moslimbroederschap. Ook België kwam in het rapport voor en werd zelfs genoemd als ‘een kruispunt voor de activiteiten van de Moslimbroeders in Europa’. De broeders vormen de schimmige spin in het web van tientallen streng religieuze en vaak ronduit islamistische verenigingen en lobbygroepen in België en vanuit daar in heel Europa, aldus het onderzoek. Eén voorbeeld: de Europese Commissie benoemde tien jaar geleden een coördinator tegen moslimhaat en er werden honderden miljoenen EU-steun gepompt in het zogenoemde European Network Against Racism (ENAR). Ook tal van Belgische NGO’s maakten deel uit van dit netwerk.

Het tekent de Moslimbroeders, die dankbaar gebruik maken van het groepsdenken van de Europese bestuurderskliek, die zich vooral druk maakt over het bestrijden van partijpolitieke tegenstanders, die veelal worden afgeschilderd als radicaal, extreemrechts of racistisch. Nadat de inhoud van het rapport bekend werd, was er met name in de Waalse media amper sprake van kritische berichtgeving over de Moslimbroeders. Het is tekenend voor de zelfcensuur die welig tiert in de Belgische media als het over de islam gaat, ook aan Nederlandstalige kant. De angst om als racist of islamofoob weggezet te worden ligt als een verstikkende deken over het islamdebat, ook bij onze zuiderburen.

De waarschuwingen voor de Moslimbroeders zijn niet helemaal nieuw. De Franse antropologe en onderzoekster Florence Bergeaud-Blackler maakte jaren geleden al korte metten met het idee dat de organisatie, die in 1928 in Egypte werd opgericht, zich verzoend zou hebben met de democratie. Sindsdien kan ze rekenen op een stroom aan bedreigingen en krijgt ze persoonsbeveiliging. ‘De Moslimbroeders vormen een transnationaal netwerk dat perfect inspeelt op de democratische, multiculturele en liberale samenleving hier in Europa. Het is géén abstracte theologische stroming, maar eerder een concreet actieplan dat mikt op een modern kalifaat. Onder meer via hun infiltratie in de politiek, het liefdadigheidswerk en sportverenigingen. In dat Europese kalifaat zijn voor alle duidelijkheid ook niet-moslims welkom, maar ook zij zullen er verplicht onder de sharia moeten leven.’

Bergeaud-Blackler deed bovenstaande uitspraken tijdens een lezing in de Brusselse gemeente Anderlecht op 23 september jongstleden. Dat ging niet zonder slag of stoot: bij de zaal waar ze zou spreken waren talloze veiligheidsmaatregelen getroffen. Zo waren er een grote politiemacht en privébewakers op de been en stond er een metaaldetector bij de ingang om bezoekers te controleren. Bergeaud-Blackler weet als geen ander dat een kritische noot over de islam zelden geruisloos voorbijgaat. Zo ziet een maatschappij eruit die te lang onverschillig – of tolerant zo je wil – is geweest tegenover intolerantie.

Belgische moslims zien het Westen als vijand

Het Franse rapport beperkte zich niet tot de macht die de Moslimbroeders hebben op de EU, maar noemt ook expliciet dat de organisatie verschillende gemeenten in Brussel ‘controleert’. Vanzelfsprekend wordt ook Frankrijk genoemd – het is immers een rapport van de Franse inlichtingendienst. België wordt weliswaar het ‘Europese kruispunt’ voor de activiteiten van de Moslimbroeders genoemd, Frankrijk wordt aangeduid als ‘de toegangspoort tot andere West-Europese landen’, waaronder Duitsland, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk. In Frankrijk hebben de Moslimbroeders hun tentakels uitgeslagen naar talloze organisaties, vaak met behulp van Europese subsidies. Er zijn in Frankrijk nu al 139 moskeeën die banden hebben met de Moslimbroeders, en daarnaast zijn er nog eens 68 bijkomende gebedsplaatsen gelieerd aan het netwerk.

Zowel in Frankrijk als in België is sprake van een snel groeiende moslimbevolking, door geboorte en immigratie, en een steeds orthodoxere interpretatie van de islam. Uit onderzoek van socioloog Ruud Koopmans uit 2015, blijkt dat 66 procent van de Belgische moslims het Westen als vijand ziet en een invoering van de sharia niet ongenegen is. België behoort daarmee tot de landen met de hoogste percentages fundamentalistische moslims van heel Europa.

22 maart 2016 geldt als het 9/11 van België. Op die dag vielen bij een serie terroristische bomaanslagen op de luchthaven van Zaventem en metrostation Maalbeek 35 doden en raakten 340 mensen gewond. De vijf daders waren teruggekeerde Syrië-gangers, gelieerd aan terreurgroep IS. Leden van dezelfde terreurcel pleegden een paar maanden eerder, op 13 november 2015, aanslagen in het tiende en elfde arrondissement van Parijs en in Stade de France. Onder meer de concertzaal Bataclan was doelwit. Bij die aanslagen vielen 129 doden en meer dan 350 gewonden.

Een andere bekende jihadistische aanslag in Frankrijk is vanzelfsprekend die op de redactie van het satirisch weekblad Charlie Hebdo op 7 januari 2015 in Parijs door Al Qaida, waarbij 12 mensen omkwamen. Een half jaar later was het raak in Nice, waar op 14 juli 2016 een vrachtwagen inreed op een menigte na afloop van een vuurwerkshow op de nationale feestdag. Op de Promenade des Anglais, de boulevard met uitzicht op de Middellandse Zee, vielen 87 doden en 434 gewonden.

Paty en Bernard

Niet alleen de aanslagen met veel doden en gewonden hebben gezorgd voor maatschappelijke ontwrichting in Frankrijk. Zo werd op 16 oktober 2020 de leraar maatschappijleer Samuel Paty in de Franse plaats Éragny op straat onthoofd. De aanslag gebeurde op het moment dat het proces tegen de daders van de Charlie Hebdo-aanslag werd gehouden. Paty liet tijdens een les over censuur en ethische dilemma’s twee cartoons van Mohammed uit Charlie Hebdo zien. Op de sociale media verschenen echter roddels dat Paty een foto van een naakte man zou hebben laten zien en gezegd zou hebben dat het de profeet was. Dat was voor de dader, de toen 18-jarige Tsjetsjeense moslim  Abdoullakh Anzorov, reden om Paty te vermoorden.

Paty is niet de enige Franse leraar die om het leven kwam bij een jihadistische moord. Op 13 oktober 2023 vermoordde een terrorist met een mes in naam van IS op een school in Arras een andere leraar: Dominique Bernard, een 57-jarige leerkracht Frans. Bij die aanval vielen ook drie gewonden.

Islam drukt negatieve stempel op onderwijs

Sinds de moord op Paty hangt de dreiging van islamitisch terrorisme als een kromzwaard van Damocles boven het Franse onderwijs. Veel leerkrachten en schoolbesturen houden zich, net als in Nederland, verre van onderwerpen die weleens gevoelig zouden kunnen liggen bij de islam. En net als in Nederland hebben de terreuraanslagen van Hamas van 7 oktober 2023 in Israël en de oorlog in Gaza voor nog wat extra buskruit gezorgd. Begin 2024 werd het hoofd van een middelbare school in Parijs met de dood bedreigd nadat hij drie leerlingen had gevraagd hun hijab af te doen binnen de school. Het recente verbod op religieus islamitische kleding binnen de school zette kwaad bloed bij bijvoorbeeld het ‘Collectief tegen Islamofobie in Europa’, een dochteronderneming van de Moslimbroederschap.

Niet alleen leerkrachten en schoolbestuurders worden slachtoffer van de fundamentalistische islam. Ook leerlingen die het iets minder nauw nemen met de regels van de orthodoxe islam kunnen de dupe worden van kuddegedrag en geweld. Zoals Samara, een 13-jarig meisje uit Montpellier die in april 2024 door religieuze medescholieren in coma werd geslagen omdat ze geen hoofddoek meer wilde dragen, nadat medescholieren twee jaar eerder al met verkrachting hadden gedreigd.

In België is de situatie niet veel beter, al zijn daar tot zover bekend nog geen dodelijke aanslagen gepleegd op leraren, schoolbestuurders of leerlingen uit naam van Allah. Assita Kanko, lid van het Europees Parlement voor N-VA, schrijft in haar column in De Telegraaf dat zij regelmatig scholen in Brussel bezoekt en praat met leerkrachten: ‘Kinderen worden geïndoctrineerd en geradicaliseerd. Wetenschappelijke inzichten worden in twijfel getrokken, kritische leerkrachten krijgen bedreigingen of worden zo zwaar geïntimideerd dat ze van school veranderen. De Holocaust wordt ontkend, vrouwenhaat wordt genormaliseerd, ja zelfs gelegitimeerd. Jongens leren dat meisjes minderwaardig zijn, en bestempelen vrouwen als hoeren.’

Geen basiskennis over de islam

België en Frankrijk lopen voor een groot deel tegen dezelfde problemen aan als het gaat om de islamisering. West-Europese landen kampen veelal met zwakke overheden, politiek correcte politici en ambtenaren die geobsedeerd lijken door diversiteit en inclusie. Bestuurders onderschatten de islam systematisch en zien moslims als slachtoffer. Het ontbreekt kortom aan basiskennis over de islam.

Daarnaast is er sprake van slechte integratie van moslims, toenemende orthodoxie en een sterk groeiende islamitische bevolking door zowel geboorte als de voortdurende immigratiestroom van jongemannen uit veelal streng islamitische landen. En dat zijn slechts een paar van de ‘uitdagingen’ waar westerse landen mee te kampen hebben de komende decennia.

Verschillen zijn er vanzelfsprekend ook: de Fransen hebben als gevolg van hun koloniën ruime ervaring met moslims en derhalve ook met bestrijding van islamisme en terreur. Ook geldt in Frankrijk een vrij strikte scheiding van kerk en staat, die zorgt voor een mate van duidelijkheid in de regelgeving omtrent onder meer religieuze uitingen, die in België grotendeels ontbreekt. Het centraal gestuurde presidentiële systeem in Frankrijk biedt bovendien een toekomstige islam-kritische president meer ruimte om de islamisering in te dammen. Daar staat tegenover dat Frankrijk het land is met de grootste islamitische bevolking en te kampen heeft met veel sociale onrust. 

Immigratie kan alleen Europa-breed worden aangepakt, hoor je de bestuurlijke elite vaak plechtig zeggen, waarbij je dan vooral het idee hebt dat politici hun vingers niet aan het thema willen branden. De islamisering is een nog gevoeliger thema, waar landen gek genoeg – behalve samenwerking tussen inlichtingendiensten – als gevolg van het collectieve zwijgen over dit onderwerp weer helemaal alleen voorstaan. West-Europa is op veel terreinen bezig met een ‘race to the bottom’. België en Frankrijk staan net als het Verenigd Koninkrijk en Nederland hoog op het lijstje van West-Europese landen waar een verregaande islamisering de lokale waarden en cultuur als eerste zou kunnen vervagen.

Soumission

Op de dag dat in Parijs de aanslag op Charlie Hebdo plaatsvond, verscheen ook de roman Soumission, waarin Michel Houellebecq beschrijft hoe een hoogleraar steeds iets verder meebeweegt met de heersende politieke en culturele ontwikkelingen richting een islamitische maatschappij.Misschien is de geleidelijke onderwerping wel een stuk realistischer toekomstbeeld dan die van een hard bevochten en verloren strijd.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Van kwaad tot erger: de razendsnelle islamisering bij onze zuiderburen België en Frankrijk verscheen eerst op Wynia's Week.