Voor alle vormen van migratie is er in Nederland een heel actieve lobby, stelt Van de Beek. Al die lobby’s samen zijn machtiger dan de uitslag van verkiezingen. Bovendien kunnen die pressiegroepen (zoals VluchtelingenWerk, asieladvocaten, universiteiten, uitzendbureaus, grote bedrijven) gebruik maken van internationale wetgeving en rechters die genegen zijn extra immigratie te steunen.

Daar komt nog eens bij dat zowel linkse als christelijke lobby’s met name asielmigratie en illegalen door dik en dun steunen, zowel in als buiten het parlement. Al met al kan de bevolking wel minder immigratie (vooral van asielmigranten) willen, maar de lobbycratie blijkt sterker dan de democratie.

Daar betaalt Nederland een hoge prijs voor, stelt Jan van de Beek. Want als Nederland geen koploper maar een achterblijven is qua asielbeleid, lopen asielzoekers buurlanden voorbij en gaan ze naar Nederland. En wat is het geval: het strengere België heeft al wel minder asielzoekers, Nederland niet. Het kabinet-Schoof functioneerde nauwelijks en het kabinet-Jetten is niet overtuigend als het gaat om de inperking van immigratie. Die verlamming maakt Nederland wel tot koploper, maar dan van extra immigratie, vooral van mensen uit verre landen zonder veel vooruitzichten op integratie en werk.

Van de Beek voorziet diverse scenario’s. In Noord-Europese landen hebben kiezers migratiekritische partijen aan de macht gebracht. In Nederland gaat het ook die kant op, juist omdat regerende politici niets bereiken. Maar andere scenario’s zijn ook denkbaar, zoals overheden en rechtbanken die zich nog minder dan nu al het geval is van de bevolking aantrekken.

Wynia’s Week is er het hele jaar door, 156 keer per jaar, met iedere week nieuwe video’s en podcasts. De donateurs maken dat mogelijk. Doe mee! Hartelijk dank!

Het bericht Jan van de Beek: als je in Europa niet meedoet aan strenger asielbeleid krijg je juist extra asielzoekers verscheen eerst op Wynia's Week.

De naam zegt het eigenlijk al. Een hit piece heeft als hoofddoel een bepaalde stem in het publieke debat te beschadigen. Of, liever nog, uit te schakelen. Zodat het debat over dat onderwerp, gezien vanuit het perspectief van de hit piece-auteur, voortaan zuiver gevoerd kan worden.

Met andere woorden: als de hit piece-journalist zich op glibberig terrein begeeft, zich verlaagt tot selectieve argumentatie dan wel openlijke verdachtmaking, kan hij of zij ’s avonds altijd nog voor de spiegel gaan staan en zeggen dat hij of zij, ondanks eventueel sluwe praktijken, ‘maatschappelijk verantwoord’ bezig is geweest, want het publieke debat heeft gevrijwaard van valse, kwaadwillende dan wel leugenachtige stemmen. Of dat in ieder geval heeft geprobeerd.

Machtspolitieke bijlslagen

Dat het hit piece in Amerika zijn oorsprong vindt, en niet in Duitsland, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk (ook landen met rijke, journalistieke culturen), is geen toeval. Uitgerekend in de VS is er sprake van een naar het morbide neigende polarisatie. Dat wil zeggen: een min of meer permanente strijd tussen wat daar de narrative en de counter-narrative wordt genoemd. Het hit piece is simpelweg een instrument om de narrative van een medium of bepaalde ideologie overeind te houden en de counter-narrative te verdelgen.

Het zou allemaal niet zo opzienbarend zijn als er sprake was van een vrij debat waarin opiniërende journalisten elkaar, desnoods onder de gordel, alle hoeken van het veld laten zien. (Laat duizend bloemen bloeien!). Maar het hit piece graaft een slag dieper. Het is erop gericht een onwelgevallige denkwijze tot non-valide te verklaren, juist als die denkwijze door iemand met kennis van zaken, indrukwekkende documentatie en overtuigingskracht naar voren wordt gebracht. Een hit piece richt de pijlen dus niet op de kruimelaars in de publieke pennenstrijd, maar op gezaghebbende auteurs, ofwel, de potentiële game changers die een gevaar vormen voor het heersende narrative. Het hit piece is, kortom, een ijskoud gemotiveerd, machtspolitiek fenomeen in het journalistieke landschap. Bedoeld als bijlslag, al komt het in de Nederlandse praktijk vaak niet verder dan het trekken van een klappertjespistool.

Een recent voorbeeld is natuurlijk de aanval in de Volkskrant op wiskundige en antropoloog Jan van de Beek, die met zijn boek Migratiemagneet Nederland degelijk onderbouwd een geheel ander licht werpt op immigratie en multiculturele samenleving. Nota bene de Volkskrant gaf hem in een interview met Remco Meijer de kans om zijn visie op immigratie en de maatschappelijke kosten op een samenhangende manier uiteen te zetten. In een enigszins gezond opinieklimaat zou je dat andere geluid verwelkomen, zoals de Volkskrant dat in eerste instantie ook leek te doen. Maar al snel ontstond in de waarschijnlijk jeugdige, meer activistische kringen van de krant alsnog onrust over dit counter narratieve geluid.

Begeleid en aangemoedigd door de opinieredactie van dezelfde krant poneerden migratie-onderzoeker Hein de Haas en migratie-historicus Leo Lucassen in hun kort daarna gepubliceerde hit piece dat er bij Van de Beek sprake was van ‘politieke stemmingmakerij’ en ‘selectief shoppen in de feiten’. In feite gooiden ze daarmee jarenlang opgebouwd en onomstreden cijfermateriaal in de vuilnisbak en poneerden ze geheel onbewezen – het stuk zat nota bene vol fouten en moest tot twee keer toe worden gerectificeerd – dat Van de Beek een niet-integere charlatan was. Een oordeel dat door hoofdeconoom van het CBS, Piet Hein van Mulligen, gretig op X werd overgenomen (hij maakte er zelfs het later ook door Schimmelpenninck rondgebazuinde ‘cherrypickende charlatan’ van). Waarna het CBS-kopstuk later, eveneens op X en op straffe van een ernstig conflict met zijn meerdere, bedremmeld moest toegeven dat ‘de bewoording ongepast was’ en het oordeel als geheel een misser (‘hoort niet bij mijn functie’).

Blanke schuld

De uitglijder van Van Mulligen, en de mitrailleurachtige bijval van Volkskrant-columnist Sander Schimmelpenninck, toont hoe beneveld mensen van zo’n hit piece kunnen raken. En hoe de belangen van instituties (denk aan universiteiten, onderzoeksinstituten, statistiekbureaus) gelinkt zijn aan het dominante narratief, in dit geval het narratief van een multiculturele samenleving die onderaan de streep hoe dan ook verrijkend is. Zo verrijkend zelfs dat als er problemen zijn met die prachtige samenleving de oplossing daarvan best wat mag kosten, zo schrijft althans het dominante cultuurrelativisme voor.

Want de blanke Nederlander heeft volgens deze denkschool een schuld uitstaan richting de rest van de wereld en is moreel verplicht invloeden van buitenaf als per definitie heilzaam, positief en gewenst te beschouwen. Dat Hein de Haas vrijwel elke culturele frictie onbesproken laat en migratie als een natuurverschijnsel presenteert, en immigratiebeperking vervolgens neerzet als een tegennatuurlijke ingreep op de organische loop der dingen, past bij uitstek in het gewenste narratief. En maakte hem kortstondig tot de lieveling van de talkshows.  

Minstens zo pikant als de aanval op Jan van de Beek was onlangs het stuk van wetenschapsredacteur Marcel aan de Brugh in NRC, gericht tegen nota bene de oprichter van diezelfde wetenschapsbijlage, misschien wel ’s lands bekendste wetenschapsjournalist: Simon Rozendaal. Met zijn bij uitgeverij Atlas Contact verschenen boek Paniek om niets (inmiddels derde druk) schetst de scheikundige Rozendaal de zijns inziens onterecht toenemende paniek over vervuiling in onze leefomgeving. Denk aan de consternatie rond PFAS. Rozendaals belangrijkste argument: metingen zijn de afgelopen decennia zo gigantisch veel gedetailleerder geworden (tot aan triljoensten toe) dat er, zie de boektitel, in vele dossiers ‘paniek om niets’ heerst. ‘In de eerste versie van het NRC-stuk stond niet eens dat ik chemicus ben,’ zegt Rozendaal verontwaardigd. ‘Als zoiets essentieels ontbreekt krijg je geen fijne eerste indruk wat betreft de intenties van zo’n artikel.’

Wat Rozendaal verder bevreemd heeft is dat de NRC-redacteur (‘ik ken hem persoonlijk, aardige vent verder’) nauwelijks op het centrale thema van zijn boek ingaat – namelijk die meetrevolutie – en maar liefst acht alinea’s inruimt voor allerlei sociaalpsychologisch bevindingen over de herkomst en de intensiteit van chemofobie (menselijke angst voor chemische stoffen). ‘Het komt erop neer,’ zegt Rozendaal, ‘dat hij rond een deelaspect van mijn boek een hele show opvoert en allerlei deskundigen aan het woord laat die kritiek op mij hebben. Dat levert een uiterst warrig stuk op. Lees het maar na.’

Het warrige is niet de enige irritatie bij Rozendaal, richting de NRC-redacteur. ‘Dat hij vervolgens ook nog mijn suggestie negeert om ter wille van de helderheid voortaan alles in procenten uit te drukken, is tekenend. Dan wil je dus kennelijk geen transparantie. En vind je het onwenselijk dat het grote publiek deze materie werkelijk kan volgen en kan zien om wat voor minieme hoeveelheden we het in deze discussie hebben. Hoe journalistiek ben je dan bezig?’

‘Klinkklare onzin!’

Als mega-ervaren journalist heeft Rozendaal toch zeker een intuïtie over waarom zijn boek Paniek om niets de toorn bij ex-collega’s heeft gewekt? ‘Ondanks dramatische verbeteringen verspreiden Trouw en NRC nog steeds het narratief dat onze leefomgeving wordt verpest. Dat het daar steeds slechter mee gaat. Klinkklare onzin! Ook in dit boek toon ik dat weer aan. En hekel ik daarom journalisten die aan de leiband lopen van een club als Greenpeace. Het zou me niet verbazen als dat werkt als een trigger voor Marcel aan de Brugh. Dit laatste is speculatie, maar wel een tamelijk veilige speculatie.’ En waarom dan die vrijages met clubs als Greenpeace? En de gevoeligheid als dat aan de kaak wordt gesteld? ‘De journalistiek van nu kiest het liefst voor de underdog, voor het kwetsbare, of wat zich presenteert als kwetsbaar.’ En de Volkskrant? ‘Daar valt het mee. Die hebben tenminste nog een deskundige en kritische wetenschapsjournalist in dienst, Maarten Keulemans.’

Diens aanwezigheid heeft overigens niet kunnen voorkomen dat Jan van de Beek door de Volkskrant op een zijns inziens ‘ongelofelijk trieste manier’ naar de slachtbank is geleid. Net als Rozendaal heeft hij contact gehad met een hit piece-scribent, NRC-redacteur Bart Hinke in zijn geval, die steeds bij hem terugkwam om bepaalde zaken geverifieerd te krijgen. ‘Die Hinke was zo onzeker over zijn eigen berekeningen dat hij mij bleef mailen met de vraag of wat hij beweerde echt wel klopte. Op dat moment lag ik in feite met mijn hoofd op de guillotine en vroeg de beul of ik het touwtje van de bijl even wilde vasthouden. Hoe kun je dat anders noemen dan schoolkrantniveau?’    

Het valt inderdaad op dat de hier besproken hit pieces behoren tot de categorie zigzaggend broddelwerk, ofwel krakkemikkig geschreven en inhoudelijk bij elkaar geshopt. Zichtbaar boven hun macht reikend pogen de hit piece-auteurs een denktrant te smoren omdat die niet zou sporen met het gewenste narratief. ‘Ik zie mogelijk een voordeel aan dit alles,’ zegt Rozendaal. ‘En dat is dat  matige hit pieces de naam “kwaliteitskrant” nog verder in diskrediet brengen. Ik heb na dat stuk van Aan de Brugh ook weinig reacties gekregen. Steeds minder mensen nemen de stukken in zo’n medium blijkbaar serieus, zeker in de veelal wetenschappelijke kringen waarin ik verkeer.’

Net als Rozendaal heeft Van de Beek de ervaring dat hit piece-auteurs contact met hem zochten om dingen te laten controleren (‘je werkt dus mee aan je eigen beschadiging’). Zijn verklaring voor het bedroevende niveau van de aanvallen is de karige betaling van jonge journalisten: ‘Met wat zij  verdienen kun je je oprecht afvragen of het lukt de echte slimmeriken binnen te halen.’ Wat de hit piece-auteurs aan talent ontberen, proberen ze zijns inziens te compenseren met hun morele rechtschapenheid: ‘Na dat interview met mij in De Volkskrant stroomden de lezersbrieven binnen. Met een reinigingsritueel – bestaande uit een pseudowetenschappelijk hit piece, oppervlakkige ad hominem-columns en hoofdredactionele bezweringen – werd er vervolgens alles aan gedaan die smet weer weg te wassen.’

Wetenschap als Heilige Schrift

Rozendaal, ook auteur van de klassieker Warme aarde, koel hoofd, ziet eenzelfde soort moreel fanatisme terrein winnen bij redacties: ‘Men klampt zich steeds meer vast aan wetenschap als zijnde de waarheid, gelijk een soort Heilige Schrift. Daarbij vergeten ze één heel belangrijke essentie: wetenschap is niet de waarheid, maar het zoeken naar de waarheid.’

Hans van Willigenburg (1963) is journalist, schrijver, dichter en podcastmaker. Zijn laatste boek is de interviewbundel ‘Vrijheidsvuur’.  

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee, ook in het nieuwe jaar 2025? Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Hit piece: niets is ‘kwaliteitskranten’ te gek als iemand aan hun dogma’s komt verscheen eerst op Wynia's Week.

Het debat kantelde

Het boek kantelde zo het migratiedebat in de media, dat tot dan toe werd gedomineerd door enkele hoogleraren – bijgevallen door columnisten en andere opiniemakers – die alleen maar zonnige aspecten van de grootscheepse immigratie naar Nederland wensen te zien. Er werd en wordt dan ook niets nagelaten om Van de Beek en zijn boek in een kwaad daglicht te stellen. De vileine aanvallen lopen echter vast in een foutenmoeras.

Migratiemagneet op tournee

In aansluiting op het grote succes van Migratiemagneet Nederland gaat Van de Beek kort na de jaarwisseling op tournee langs zalen en boekhandels in Nederland en België. Van donderdag 23 januari tot en met zaterdag 1 maart 2025 is Van de Beek op alle donderdagen, vrijdagen en zaterdagen te boeken als spreker over Migratiemagneet Nederland. Ook signeert hij dan zijn boek.

Boekhandels, organisaties en zaalhouders die Jan van de Beek willen boeken kunnen zich – liefst voor half december 2024 – melden via info@demo-demo.nl. Er wordt dan zo snel mogelijk contact met u opgenomen.

Migratiemagneet Nederland is overal te koop of te bestellen. Het boek telt 467 pagina’s en kost €23,50 (geen verzendkosten). Het is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal. U kunt het boek onder meer bestellen in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Migratiemagneet Nederland gaat op tournee! verscheen eerst op Wynia's Week.

Het leek alsof Omtzigt dat geen prettig vooruitzicht vond. Diverse commentatoren, waaronder in NRC de onvermijdelijke Leo Lucassen, concludeerden dat Omtzigt er racistische opvattingen op nahield. De Leidse hoogleraar beluisterde in diens woorden zelfs de zogeheten omvolkingstheorie. Maar Omtzigt probeerde alleen maar te zeggen dat er een dilemma speelt bij migratiebeleid, namelijk dat als we geen migranten toelaten, Nederland op den duur uitsterft.

Doemscenario

Waarom dat zo is, kunnen we laten zien aan de hand van een voorbeeld dat ook wordt gebruikt door Jan van de Beek, auteur van de bestseller Migratiemagneet Nederland.

Stel in een denkbeeldig land N gaat iedereen op 30-jarige leeftijd werken en met 60 jaar met pensioen. Vervolgens gaat iedereen precies op zijn 90-ste verjaardag dood. Ieder koppel krijgt in dit denkbeeldige land op 30-jarige leeftijd één kind en daar blijft het bij.

Het gevolg is dan dat iedere volgende generatie in omvang de helft is van de vorige generatie. Dat betekent dat er in ieder jaar tegenover één werkende twee ouderen staan. De verhouding van het aantal werkenden ten opzichte van het aantal ouderen noemen we het draagvlak. Die is in dit geval dus gelijk aan 0,5.

Wanneer de bevolkingsomvang iedere 30 jaar nog maar de helft is van de omvang van 30 jaar daarvoor, zal de bevolking van land N op den duur uitsterven. Dat is het doemscenario dat Pieter Omtzigt in de Schoo-lezing voor ogen had.

Demografische krimp betekent ook een relatieve toename van het aantal ouderen. Deze vergrijzing leidt tot hogere kosten voor pensioenen en gezondheidszorg. Kunnen we door middel van immigratie van mensen uit het Midden-Oosten en Afrika de stijgende kosten van de vergrijzing stoppen? Van de Beek schrijft in zijn boek dat er twee redenen zijn waarom dat niet zal lukken. Met de eerste reden ben ik het deels eens, met de tweede reden ben ik het in het geheel niet eens.

Laten we beginnen met de eerste reden. Volgens Van de Beek kosten arbeidsimmigranten uit het Midden-Oosten en Afrika de schatkist per saldo geld. Het is inderdaad een feit dat deze migranten een hoge uitkeringsafhankelijkheid kennen. Maar we kunnen hopen dat dit in de toekomst verbetert. Van de Beek blijkt die hoop niet te hebben. Ik ga er – misschien tegen beter weten in – vanuit dat immigranten zich perfect aanpassen aan de economische en morele sores van het gastland.

De tweede reden waarom immigratie volgens Van de Beek geen oplossing voor vergrijzing kan zijn, is dat ook immigranten oud worden. Zo ontstaat dus weer een nieuw vergrijzingsprobleem. Dat kun je, aldus Van de Beek, ook weer ‘oplossen’ met immigratie, maar je hebt daarvoor wel méér immigranten nodig dan bij de eerste ronde. Van de Beek schrijft dat dit lijkt ‘op een piramidespel, waarbij ook steeds meer nieuwe deelnemers nodig zijn om de piramide overeind te houden’.

Iedere 30 jaar een verdubbeling

We kunnen teruggrijpen naar ons voorbeeld van land N om deze redenering te begrijpen. Stel dat de regering van land N het draagvlak wil verhogen van 0,5 naar 2 en dat zij dit wil bereiken via immigratie van 30-jarigen. Als er oorspronkelijk 1 miljoen autochtone werkenden zijn, zijn er 2 miljoen autochtone ouderen. Er moeten dus 3 miljoen immigranten toegelaten worden om het draagvlak gelijk aan 2 te krijgen. Er zijn dan 4 miljoen werkenden.

Stel nu dat de immigranten ook maar één kind per koppel krijgen. Dan zijn er direct na de eerste immigranteninstroom 2 miljoen jongeren. Dertig jaar later zijn die 2 miljoen jongeren de werkenden, terwijl de 4 miljoen werkenden van dertig jaar daarvoor nu de ouderen zijn. Er moet dus opnieuw immigratie plaats vinden. Maar nu niet van 3 miljoen, maar van 6 miljoen mensen.

Zo verdubbelt iedere dertig jaar het aantal benodigde migranten. Als we aan dat concept vasthouden, is op een gegeven moment de hele wereldbevolking naar land N verhuisd. Je kunt dus de demografie van een land met een afnemende bevolking niet onbeperkt via immigratie naar je hand zetten.

Als je de structurele effecten van vergrijzing wilt tegengaan, moet je als land bereid zijn grote stromen immigranten toe te laten. Dat is niet realistisch, schreef ook migratie-expert Hein de Haas in 2023 in zijn boek Hoe migratie echt werkt. Van de Beek en De Haas – in veel opzichten elkaars tegenpolen – zijn het op dit punt dus eens. Toch denk ik dat ze te pessimistisch zijn. Wat klopt in de redenering van Van de Beek en De Haas is dat we niet door middel van beperkte migratie een soort geboortegolf kunnen opwekken. Die kunstmatige geboortegolf moet dan namelijk steeds groter worden.

Wat we echter wél kunnen bereiken via beperkte migratie is een stabilisatie van het draagvlak op een waarde van 1. Laat in het bovengenoemde voorbeeld in land N geen 3 miljoen, maar 1 miljoen migranten toe. Dan is het draagvlak gelijk aan 1 in plaats van 0,5. Als je iedere periode van 30 jaar 1 miljoen migranten toelaat, stabiliseert vervolgens ook de bevolking.

Autochtonen in de minderheid

De vraag is dan hoe je dit vertaalt naar de Nederlandse situatie. Uit berekeningen die ik in 2022 voor vakgenoten heb gemaakt, blijkt dat het gewenste aantal immigranten per saldo ligt tussen de 35.000 en 100.000, afhankelijk van het aantal kinderen per vrouw. Als men bedenkt dat in Nederland het migratiesaldo de afgelopen drie jaar ver boven de 100.000 heeft gelegen – in 2022 zelfs ruim boven de 200.000 – is in alle gevallen het gewenste migratiesaldo dus lager dan het feitelijke migratiesaldo.

Wat echter hoe dan ook blijft gelden, is dat als het beleidsdoel een stabiele bevolkingsomvang is, bij de huidige geboortecijfers het aandeel van de autochtone bevolking in de loop der tijd zal afnemen. Over honderd jaar zullen Nederlanders met een ‘migratieachtergrond’ dan de meerderheid vormen. De lezer moet zelf maar uitmaken of hij of zij daar blij mee is.

Harrie Verbon was hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. 

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het als donateur mogelijk dat ons online magazine meer dan 150 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank!   

Het bericht Harrie Verbon: Voor het vermijden van bevolkingskrimp zijn minder immigranten nodig dan wordt gedacht verscheen eerst op Wynia's Week.

We kunnen erom lachen, maar grappig is het allang niet meer. Een bonte stoet wetenschappers is ten strijde getrokken tegen Van de Beek, en de scheldwoorden zijn niet van de lucht. De harde feiten en zorgvuldige conclusies die deze dissident aandraagt zijn blijkbaar zo’n bedreiging voor hun wereldbeeld dat ze elke redelijkheid uit het oog verliezen. En wat zorgwekkender is: in die bonte stoet lopen ook medewerkers mee van het CBS.

Het CBS

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is een gerespecteerd instituut. Als het CBS mededeelt dat de inflatie op het ene Caribische eiland stijgt en op het andere gelijk blijft, nemen wij dat onmiddellijk aan. En als het CBS ons vertelt welke leeftijdsgroep het gezondst eet, hoeveel procent koopwoningen in prijs zijn gestegen, en of de hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner daalt, dan registreren wij dat als feiten. Belangrijker nog: deze informatie van het CBS is niet alleen maar een bron van leuke weetjes voor nieuwsgierige burgers, het is de basis waarop overheidsbeleid wordt gemaakt.

Een instituut dat zo’n cruciale plek heeft in de Nederlandse samenleving, moet natuurlijk betrouwbaar en onafhankelijk zijn. Zo presenteert het CBS zichzelf ook op de site: ‘Het CBS werd op 9 januari 1899 opgericht vanuit de behoefte aan onafhankelijke, betrouwbare informatie om maatschappelijke vraagstukken in kaart te brengen. Deze rol heeft het CBS nog altijd.’ En even verderop staan de kernwaarden van deze organisatie opgesomd: ‘betrouwbaar, objectief, maatschappijgericht.’

Maar wat gebeurt er met het vertrouwen van Nederlanders in die objectiviteit als zij zien dat CBS-medewerkers openlijk partij kiezen in het publieke debat? Als zij zien dat deze medewerkers ideologie verkiezen boven feiten? En dat zelfs doen door wetenschappers die hen niet aanstaan uit te maken voor rotte vis?

Zo schreef Wilco Eindhoven – al ruim tien jaar persvoorlichter van het CBS – in reactie op een X-post over het boek van Jan van de Beek: ‘Vooral gejank om de verkeerde dingen…’ en toen een andere twitteraar hem vroeg of het CBS niet neutraal moest zijn, antwoordde hij: ‘Ik ben het CBS niet.’ Nee, dat klopt, Wilco Eindhoven is het CBS niet, maar als persvoorlichter, communicatieadviseur persdienst en online woordvoerder is hij wel mede het gezicht van het CBS.

Van Mulligen

Nog bonter maakte Peter Hein van Mulligen het. Deze man is hoofdeconoom van het CBS en woordvoerder economie en arbeidsmarkt. Hij heeft dus een vooraanstaande positie en treedt regelmatig op in de media. In 2019 won hij de wintereditie van De slimste mens, en in een later interview daarover noemde hij zichzelf: ‘het gezicht van het CBS’. Waar Wilco Eindhoven in zekere mate zo gezien kan worden, zegt Van Mulligen zelfs expliciet dat hij dit is. En wat zei dit ‘gezicht van het CBS’ over Jan van de Beek?

Charlatan

Op 22 oktober 2024 tweette auteur Maarten Hopman over het vertrek van Hein de Haas van Twitter. Hierop reageerde Van Mulligen: ‘Helaas bevoordeelt dit medium charlatans die hun gebrek aan inhoud en kennis compenseren met stelligheid en verdachtmakingen.’ Dit ging duidelijk over Jan van de Beek, die immers tegenover Hein de Haas was komen te staan in het migratiedebat. Moeten wij dus aannemen dat het CBS – bij monde van ‘het gezicht van het CBS’ – vindt dat Van de Beek een charlatan is? Iemand die zijn gebrek aan inhoud en kennis compenseert met stelligheid en verdachtmakingen?

Een paar minuten later deed Van Mulligen er nog een schepje bovenop. Hij tweette: ‘Beste journalisten en andere twitteraars, zullen we cherrypickende charlatans niet meer opvoeren als experts? Wat is de volgende stap, een creationist aanhalen als evolutiewetenschapper?’ Hij noemde Van de Beek niet bij naam, maar zoals die terecht opmerkte: ‘Iedereen begrijpt dat hij mij bedoelt op de dag dat ik in de Volkskrant sta en op nationale tv ben.’ Bovendien liet Van Mulligen er in de reacties geen twijfel over bestaan dat hij inderdaad Van de Beek bedoelde.

In een van die gesprekjes – waarin Van de Beek wel bij name genoemd werd – schreef Van Mulligen: ‘De Haas stelt het heel scherp: migratie is niet iets waar je voor of tegen kunt zijn, maar een fenomeen om te bestuderen. Dat maakt hem een wetenschapper. Iemand met de premisse dat migratie slecht is en daar vervolgens cijfers bij zoekt is dat niet. Een essentieel verschil.’

De CBS’ers stelden ook dat immigratie niet op voorhand goed of fout zou zijn, en verweten Van de Beek iets anders te beweren. Terwijl dat nota bene letterlijk in Van de Beeks Migratiemagneet Nederland staat, zelfs prominent, en al op pagina 17: ‘Immigratie is van alle tijden en niet op voorhand goed of slecht.’

Kortom: de hoofdeconoom van het CBS – het gezicht van het CBS – noemt een onafhankelijke onderzoeker die deelneemt aan het migratiedebat een cherrypickende charlatan die bevooroordeeld is, en die zijn gebrek aan kennis compenseert met stelligheid en verdachtmakingen. Hij stelt dat Van de Beek geen echte wetenschapper is, en roept bovendien journalisten op om hem niet meer op te voeren als expert.

Ongewenste feiten

Is Van de Beek inderdaad een knoeier die maar wat roept? In de eerste plaats is hij wiskundige en antropoloog, en is hij gepromoveerd op de geschiedenis van het economisch onderzoek naar het Nederlandse migratiebeleid. Verder moet hij voortdurend andere wetenschappers corrigeren omdat zij grafieken en tabellen niet goed lezen, feiten weglaten of andere fouten maken. Er zijn heel wat twitterconversaties – onder andere met professor Ruben van Gaalen, senior onderzoeker bij het CBS – waarin Van de Beek geduldig fouten corrigeert en uitlegt waarom het anders zit. Overigens erkent Van Gaalen ook vaak dat hij gelijk heeft. Blijkbaar is Van de Beek niet de charlatan waar Van Mulligen hem voor uitmaakt.

Hoe komt deze hoofdeconoom van het CBS er dan bij om zo’n vooraanstaande wetenschapper zo zwart te maken? Blijkbaar omdat de bevindingen van Jan van de Beek niet prettig zijn voor zijn wereldbeeld. Wat overigens maakt dat Van Mulligen zelf niet voldoet aan wat volgens hem de definitie van een wetenschapper is: iemand die de feiten onderzoekt en daarna pas conclusies trekt, in plaats van iemand die eerst een conclusie trekt en daar vervolgens de cijfers bij zoekt.

Van Gaalen

En het is netjes van Ruben van Gaalen dat hij soms erkent dat Van de Beek gelijk heeft, maar Van Gaalen lijkt niet te beseffen dat ook hij als vooraanstaand CBS-medewerker politieke standpunten uitdraagt in het publieke debat. Neem bijvoorbeeld deze tweet: ‘Asielmigranten kosten veel, maar opbrengst is m.n. humanitair: keuze van een samenleving. Kanttekeningen bij het regelmatig kritiekloos aangehaalde rapport, op grond waarvan ten onrechte vaak wordt gesteld dat alle reële kosten/baten van migratie voor economie, samenleving BEKEND zijn.’

In zijn tweet had Van Gaalen als quotetweet een eerdere twitterdraad opgenomen, waarin hij kritiek had geuit op het destijds door Van de Beek uitgebrachte rapport Grenzeloze Verzorgingsstaat. Hij stelde dus dat Van de Beek niet meetbare humanitaire waarden mee had moeten nemen in zijn berekeningen.

Een andere wetenschapper – Armand Girbes – vroeg terecht of dit bedoeld was als politiek statement, aangezien Van Gaalen hier over niet meetbare waarden sprak. Hierop reageerde Van Gaalen geïrriteerd: ‘Ach wat een onzin. Bedoeld wordt: Opvangen van vluchtelingen is geen business model. Het is een politiek besluit vanuit een bepaalde overtuiging. Je kunt kijken naar kosten, maar het totaalplaatje is niet in geld uit te drukken, gegeven die overtuiging.’

Toen Girbes concludeerde dat dit dus inderdaad een politiek statement was, antwoordde Van Gaalen: ‘U hoort politiek, dat is uw zaak. Ik ben wars van politiek.’

Van Gaalen mag deze mening hebben, het is een legitiem standpunt. Maar het is onzinnig om te doen alsof dit geen politiek standpunt is. Dit is puur politiek, het is een privémening die in wezen niets te maken heeft met de functie van Ruben van Gaalen als senior onderzoeker van het CBS. Juist vooraanstaande medewerkers van het CBS die in die functie deelnemen aan het publieke debat, zouden helder onderscheid moeten maken tussen wat hun privémening is, en wat harde – en misschien wel kille – feiten zijn. Zeker als ze in het openbaar commentaar gaan leveren op onderzoek dat hun politieke conclusies doet wankelen.

Gedragscode

Deze heren zijn ambtenaren waarvoor de Gedragscode Integriteit Rijk geldt. In deze gedragscode staat dat ambtenaren natuurlijk vrijheid van meningsuiting hebben, maar dat dit recht voor hen in relatie tot hun ambtelijk functioneren wel begrensd is. Citaat (vetgedrukt door MvC): ‘Daarbij maakt het verschil wat je positie is binnen de organisatie en welke afstand je hebt tot het onderwerp waar het over gaat. Hoe dichter je bij het betreffende inhoudelijke beleidsterrein staat, hoe meer behoedzaamheid geboden is.’ En even verderop: ‘Ook zijn de maatschappelijke en politieke gevoeligheid van het onderwerp van belang. Dit geldt vooral bij onderwerpen die in het nieuws zijn, of waarvoor bij belangengroepen (lobbyisten) bijzondere belangstelling bestaat.’

Dit gedeelte lijkt zeker van toepassing op de uitspraken die deze mensen duidelijk vanuit hun rol als CBS-medewerkers doen. En deze gedragscode is er niet voor niets. De gedane uitspraken zijn heel schadelijk voor de reputatie van Jan van de Beek, en zij brengen zijn onderzoek in diskrediet. Neem bijvoorbeeld deze reactie op LinkedIn: ‘Mensen die integer hun werk doen, moeten beschermd worden tegen terreur van lieden als Jan van de Beek. Rechtgeaarde mensen als de baas van het CBS hebben gelukkig de moed om op te staan tegen terreur. Het is tijd voor verzet tegen de golf van fascisme die ons land overspoelt.’ Hier wordt Van de Beek neergezet als een gevaarlijke fascist die terreur bedrijft. En degene die dit schreef is geen anoniempje met drie volgers, maar een universitair hoofddocent bij Tilburg University.

En de CBS-medewerkers beschadigen niet alleen Van de Beek, maar ook het vertrouwen in het CBS zelf. Hoe kan het dat deze mensen zich niet laten horen als Leo Lucassen en Hein de Haas alle kanten op blunderen over migratie, terwijl zij voortdurend proberen Van de Beek ten onrechte in het beklaagdenbankje te zetten? Iedereen die zich werkelijk in deze discussie verdiept, ziet dat deze uitspraken politiek van aard zijn, en dit roept de vraag op hoe neutraal het CBS zelf eigenlijk is. Als binnen deze organisatie de registratie van feiten en het trekken van conclusies beïnvloed worden door politieke voorkeuren, hoe kunnen burgers met andere politieke overtuigingen die feiten en conclusies dan nog vertrouwen?

Eerlijk debat

Vanuit de samenleving komen signalen dat veel Nederlanders zich ernstig zorgen maken over migratie en integratie, zie ook de laatste verkiezingsuitslagen. Die onrust verdient een eerlijk debat, en daarin hoort het CBS een neutrale feitenleverancier te zijn. Nederlanders moeten erop kunnen vertrouwen dat het politieke debat gevoerd wordt op basis van neutrale cijfers, en niet voorafgaand aan het presenteren van die cijfers. Kortom: het CBS hoort inderdaad betrouwbaar, objectief en maatschappijgericht te zijn, zoals zo fier op de website staat. Medewerkers die de autoriteit van dit instituut gebruiken om hun eigen politieke stokpaardjes te berijden, misleiden het publiek en vervuilen het debat.

Aanvulling 1

Inmiddels (maandag 29 oktober 2024, 16.47 uur) heeft Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, één van zijn tweets over Jan van de Beek weggehaald. Daarover schreef hij:’Vorige week heb ik hier een bericht gedeeld waarin ik een oordeel uitsprak over een onderzoeker die CBS-data heeft gebruikt. Zo’n oordeel hoort niet bij mijn functie en de bewoording was ongepast. Ik heb het bericht daarom verwijderd.’

Helaas waren er meer tweets waarin hij Van de Beek uitschold, en die staan er nog. Ook bood hij geen excuses aan. Jan van de Beek reageerde: ‘Hallo Peter Hein, Goed dat je uitspreekt dat jouw oordeel en bewoording over mij niet passen bij je functie. Echter, ik vind dat je één stap verder dient te gaan. Bij het inzicht dat je hier toont, horen excuses. Jan.’

(Later meer)

Maaike van Charante is auteur van ‘Het verdriet van de Schilderswijk’ (2021)  en ‘Debat Ongewenst’ (2023).

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Maaike van Charante: CBS-medewerkers beschadigen niet alleen Jan van de Beek maar ook het CBS (plus update) verscheen eerst op Wynia's Week.

Verder besteedt Van de Beek ruime aandacht aan de kosten van migratie. Daarbij vraagt hij zich af waarom het taboe in Nederland is om uit te rekenen wat de immigratie kost. In andere landen bestaat dat taboe namelijk niet.

Collectieve psychose

Na verschijning van het boek kreeg Jan van de Beek de gelegenheid het in een aantal dagbladen en tv-programma’s toe te lichten. Dit leidde tot een ‘collectieve psychose bij links Nederland’ zoals Wierd Duk dat in zijn podcast betitelde. Arnout Jaspers gaat hier uitgebreid op in.

De grootste zonde die Jan van de Beek begaan heeft is dat hij afwijkt van het heersende progressieve narratief op het gebied van migratie en asiel. Centraal hierin staan overtuigingen zoals de morele verantwoordelijkheid om vluchtelingen op te vangen, het belang van sociale rechtvaardigheid en het idee dat diversiteit een verrijking is voor de samenleving.

Deze morele overtuigingen spelen een belangrijke rol in het migratieonderzoek. Ik wil dit toelichten aan de hand van een publicatie van de Franse filosoof Michel Foucault. Foucault wordt gezien als een voorloper van het woke-denken, maar hij heeft toch ook interessante publicaties op zijn naam staan.

In december 1970 houdt Foucault een inaugurele rede bij de aanvaarding van het hoogleraarschap aan het Collège de France: L’ordre discours (in het Nederlands vertaald als ‘De Orde van het Spreken’). Hierin betoogt hij dat er vooral binnen de menswetenschappen in elke historische periode en elke samenleving een bepaald waarheidsregime bestaat: een manier waarop de waarheid wordt geproduceerd, gecontroleerd en verspreid. Hij verwijst naar de mechanismen en praktijken die bepalen welke uitspraken als waar en waardevol worden beschouwd, wie het recht heeft waarheid te spreken en hoe deze waarheid wordt geaccepteerd en verspreid.

Kennisuitsluiting

Foucault benoemt verschillende vormen van uitsluiting binnen de wetenschap. Hier ga ik na welke daarvan een rol spelen bij de reacties op Migratiemagneet Nederland. De eerste is kennisuitsluiting: sommige soorten kennis of perspectieven worden niet geaccepteerd binnen de wetenschappelijke gemeenschap. Als het gaat om migratie spelen deugfactoren daarbij een grote rol.

Zo verscheen op de website van BNN/Vara (‘Joop’) een kort interview met Peter Hein van Mulligen met de kop ‘Hoofdeconoom CBS legt haarfijn uit waarom Jan van de Beek een fopwetenschapper is’. Je mag dan toch wel een gedegen analyse verwachten van wat er wetenschappelijk gezien niet klopt aan het boek van Jan van de Beek. Heeft hij de verkeerde microdata (van het CBS!) gebruikt, is er iets mis met de onderzoeksopzet, gebruikt hij de verkeerde variabelen, had hij een ander rekenmodel moeten gebruiken? 

Verdachtmaking en zedepreek

Maar er wordt helemaal niets uitgelegd. Hoofdeconoom Van Mulligen spreekt over de ‘door Forum voor Democratie betaalde wiskundige Jan van de Beek’. Deze bewering klopt niet, want Jan van de Beek werkt als freelancer. Wel heeft het Renaissance Instituut, het wetenschappelijk bureau van Forum voor Democratie, eenmalig subsidie verleend voor het onderzoek ‘Grenzeloze Verzorgingsstaat’ van Jan van de Beek. Deze subsidie was ook nodig om het CBS te betalen voor het gebruik van microdata. Dus als Jan van de Beek subsidie aanneemt van het Renaissance Instituut is hij een fopwetenschapper, maar het CBS heeft er geen bezwaar tegen als datzelfde Instituut de rekening betaalt voor het gebruik van microdata.

Het Joop-artikel besluit met de stelling dat we volgens Van Mulligen beter kunnen luisteren naar migratie-expert Hein de Haas. Hein de Haas komt samen met Leo Lucassen uitgebreid aan het woord in de Volkskrant van vrijdag 25 oktober. Hun artikel begint met een zedenpreek: ‘Migranten krijgen overal de schuld van… Stop met politieke stemmingmakerij en selectief shoppen in de feiten.’ Vervolgens wijzen ze naar ‘het vele onderzoek dat gerenommeerde instituten als het CBS en het SCP de afgelopen decennia hebben uitgevoerd’. Als ze het boek Migratiemagneet Nederland hadden gelezen, hadden ze gezien dat Jan van de Beek wel degelijk gebruik heeft gemaakt van onderzoek van het CBS en het SCP. De meeste data komen juist van het CBS: zowel microdata als open data.

Daarna komen ze dan eindelijk met een aantal feiten. Voorbeeld: ‘Uit cijfers van het CBS blijkt dat van de asielzoekers die in 2014 een verblijfsvergunning kregen zo’n 45 procent een fulltime baan heeft.’ Zij verwijzen daarbij naar het SER-bericht over de arbeidsmarktpositie van vluchtelingen, waar dezelfde rekenfout wordt gemaakt. 

In het dashboard van het CBS staat namelijk dat 52% van het genoemde cohort na 7 jaar werkt. Van die 52% werkt 45% fulltime. Dus van de asielzoekers die in 2014 een verblijfsvergunning kregen heeft zo’n 23 procent een fulltime baan.

Institutionele uitsluiting

Foucault richt zijn aandacht ook op de institutionele structuren van de wetenschap, zoals universiteiten en onderzoeksinstellingen, waarbinnen bepaalde disciplines, methoden en onderzoeksthema’s als waardevoller worden beschouwd dan andere. Dit kan leiden tot uitsluiting van alternatieve benaderingen en onderwerpen die niet als ‘legitiem’ worden beschouwd.

In dit verband is het van belang dat bovengenoemde critici belangrijke machtsposities binnen de wetenschappelijke instituties innemen.

Leo Lucassen is hoogleraar arbeids- en migratiegeschiedenis aan de universiteit van Leiden, directeur van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Hein de Haas is als hoogleraar sociologie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en als bijzonder hoogleraar migratie en ontwikkeling aan de Universiteit Maastricht. Hij is mede-oprichter en voormalig directeur van het International Migration Institute (IMI) aan de Universiteit van Oxford.

Peter Hein van Mulligen is hoofdeconoom bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en heeft vooral bekendheid verworven als woordvoerder economie en arbeidsmarkt voor die instelling. De wettelijke taak van het CBS is om de statistische informatie op een onafhankelijke wijze zo breed mogelijk te ontsluiten en gelijktijdig publiekelijk toegankelijk te maken.

Disciplinaire uitsluiting

De wetenschap oefent bepaalde vormen van discipline en controle uit op degenen die binnen de wetenschappelijke gemeenschap vallen. Foucault wijst op de invloed van bepaalde normen, regels en methoden binnen de wetenschap die ervoor zorgen dat sommige onderzoekers, ideeën en praktijken als onwenselijk of onacceptabel worden beschouwd.

In het voorwoord van de tweede druk van het onderzoek ‘Grenzeloze Verzorgingsstaat’ wordt een voorbeeld gegeven van disciplinaire uitsluiting. De Universiteit van Amsterdam (UvA) had onderdak geboden aan de onderzoekers, maar was niet blij met de eerste druk. Daarom moest het logo van de UvA verwijderd worden. Vanwege contractuele verplichtingen kon dat echter niet. Vervolgens ontving co-auteur professor emeritus Joop Hartog op de dag van publicatie een ultimatum dat zijn gastaanstelling beëindigd zou worden als het logo niet werd verwijderd. Aldus geschiedde: na tientallen jaren trouwe dienst bij de UvA en een glansrijke wetenschappelijk carrière werd het dreigement ten uitvoer gebracht. Ook werd Joop Hartog afgezet als voorzitter van een aantal reeds geplande promotieplechtigheden. Pas nadat ophef was ontstaan in de landelijke pers werd de intrekking van de gastaanstelling van Joop Hartog weer ongedaan gemaakt, maar publieke verontschuldigingen bleven uit.

De Amerikaanse sociaalpsycholoog Jonathan Haidt stelt dat studenten beter in staat zijn zelfstandig en kritisch te denken wanneer ze worden blootgesteld aan een breed scala aan opvattingen, in plaats van alleen aan een dominante, vaak eenzijdige ideologie.

Dus er is niets op tegen als studenten de publicaties van Hein de Haas en Leo Lucassen lezen, maar zet dan ook Migratiemagneet Nederland op de boekenlijst. Zo kunnen studenten hun eigen oordeel vormen.

De groei van kennis

Wetenschappelijk debat is van essentieel belang voor de vooruitgang van kennis. Het is nuttig dat er verschillende perspectieven en analyses worden gepresenteerd, vooral in maatschappelijk relevante gebieden zoals migratie. In plaats van de integriteit van Jan van de Beek ter discussie te stellen, zou het constructiever zijn om in het wetenschappelijk en publiek domein een inhoudelijke discussie aan te gaan over de methoden en conclusies die Van de Beek presenteert.

Feike Reitsma is meer dan veertig jaar werkzaam geweest op het gebied van overheidspersoneelsbeleid, arbeidsmarktbeleid en arbeidsmarktonderzoek.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Ga in debat met Jan van de Beek! verscheen eerst op Wynia's Week.

Een greep: Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, noemde Van de Beek op X een ‘cherrypickende charlatan’. Siem Eikelenboom, senior journalist voor Follow the Money: ‘rechts-extremistische laaienlichter’. Hans Laroes, ex-hoofdredacteur van het NOS Journaal, kon zelf geen creatief scheldwoord verzinnen, maar retweet al die laster. Over de onvermijdelijke Leo Lucassen – al zeker tien jaar hofleverancier van de media voor het enige juiste standpunt over migratie – kom ik zo meteen nog te spreken. Overigens: geen van deze personen had, toen ze zich meldden, Migratiemagneet Nederland gelezen.

Voor mij, als auteur van De Stikstoffuik, is het een feest van herkenning, al valt er niets te vieren. Opnieuw zien we hoe een complete maatschappelijke bovenlaag (ik zal het woord ‘elite’ vermijden) zich op een gênante manier laat kennen. Discussiëren op inhoud? Met argumenten komen? Ze doen niet eens een poging. De ad hominem, de stroman, de verdachtmaking en ook flagrante leugens, daarmee denken ze een cordon sanitaire te kunnen opwerpen tegen Van de Beeks denkbeelden. Ze vrezen namelijk, terecht, dat Van de Beek en zijn boek dezelfde functie gaan vervullen als De Stikstoffuik in de stikstofcrisis: de grote ontmaskering van hoe Nederland al die jaren onmondig is gehouden door de lobbycratie.

Wijdvertakte kongsi

In het geval van de stikstofcrisis gaat het om een wijdvertakte kongsi van ecologen en biologen aan universiteiten en in natuurorganisaties, milieu-adviesbureaus en de ambtelijke top van diverse ministeries en overheidsinstanties. Geen samenzwering, heus niet, maar iets wat je plechtstatig een waardengemeenschap kan noemen, en minder eerbiedig een baantjescarrousel die van groepsdenken aan elkaar hangt.

In zo’n milieu worden echt fundamentele vragen niet meer gesteld. Zoals: wat is er eigenlijk heilig aan biodiversiteit? Welke natuur is nu echt waardevol voor Nederland – dus niet alleen voor Nederlandse ecologen?

Ook rond immigratie is een heel ecosysteem ontstaan, niet alleen van opvangcentra, maar daaromheen nog de inburgeringsindustrie, honderden asieladvocaten en hun belangenvereniging, Stichting Vluchtelingenwerk en eigenaren van hotels en bungalowparken die er ook dik aan verdienen. Is er één asieladvocaat die zich weleens afvraagt ‘waar ben ik eigenlijk mee bezig?’ als hij van belastinggeld nogmaals in beroep gaat om de procedure van een kansloze asielzoeker nog verder op te rekken? Zegt zo’n advocaat ooit tegen zijn cliënt: ‘Man, wat doe je hier? Wees nou eens eerlijk, je bént toch geen asielzoeker?’   

Na publicatie van De Stikstoffuik heb ik een maand door het land getoerd om lezingen over de stikstofcrisis te geven. Ook Jan van de Beek denkt na over iets dergelijks. Wat ik daarvan heb opgestoken, is hoe diep bij een brede laag van de bevolking het gevoel zit, verraden te zijn door de eigen politieke bovenlaag. Die bovenlaag ontkent niet eens meer dat ze hun belangen niet verdedigen; die eigen belangen zijn namelijk moreel inferieur verklaard aan een hoger doel waar alles voor moet wijken.

Absolute principes

In het geval van de stikstofcrisis is dat de Natuur, in het geval van migratie is dat Medemenselijkheid. Geen snippertje heide of zandverstuiving mag teloorgaan, ook al moeten daarvoor duizend boerenbedrijven verdwijnen. De waarde van Natuur is absoluut, daar valt niet mee te marchanderen. Geen vluchteling die erin slaagt onze grens te bereiken, mag iets geweigerd worden, wat het ook kost, want Medemenselijkheid is absoluut, daar valt niet mee te marchanderen.

Het absoluut verklaren van zulke principes is de afgelopen decennia buitengewoon effectief geweest om gewone mensen de mond te snoeren. Ze voelden instinctief dat hier iets niet klopt, maar ze worden door de boven hen gestelden om de oren geslagen met internationale verdragen, EU-richtlijnen, uitspraken van activistische rechters en de morele inferioriteit van hun overtuigingen. Boeren en hun sympathisanten zijn natuurvernietigers en dierenbeulen, en wie vindt dat statushouders wel erg vaak voorrang krijgen voor een sociale huurwoning is een racist. Dat staat elke week in de Volkskrant, dus dat is zo.

De Stikstoffuik noch Migratiemagneet Nederland onthullen geheimen: alle informatie die het heersende narratief ondermijnt, was beschikbaar. Maar iemand moet het een keer samenhangend, vlot leesbaar, goed onderbouwd, maar zonder enige consideratie met de lange tenen van het establishment opschrijven. En dan krijgen sommigen een rood waas voor de ogen en gaan hele domme dingen zeggen. 

Ook Leo Lucassen – hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden en directeur van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam – mengde zich in de strijd op X. Ook volgens hem is Van de Beek een charlatan. Hij weigert om met Van de Beek in debat te gaan, met als argument dat Van de Beek geen peer-reviewed publicaties over immigratie op zijn naam heeft staan.

Belachelijke uitvlucht

Dit is een belachelijke uitvlucht. Van de Beek is nota bene gepromoveerd op een migratie-onderwerp, daar heeft hij zijn doctorstitel mee verdiend. Daarna heeft hij er zelf voor gekozen om niet aan de universiteit verder te gaan, omdat hij al had gemerkt dat een open debat en onbevooroordeeld wetenschappelijk onderzoek over migratie daar niet mogelijk is.

Stel, Van de Beek had een artikel geschreven over migratie in Nederland en had dat willen publiceren in een peer-reviewed, Nederlands wetenschappelijk tijdschrift. Dan was Leo Lucassen of een van hem afhankelijke onderzoeker één van de peer-reviewers geweest, want zo klein is dat wereldje. Dat artikel zou dus nooit zijn gepubliceerd. Dat dan als voorwaarde stellen om met iemand in gesprek te gaan, getuigt van een zeldzame arrogantie.    

Die credit moet ik de stikstofexperts wel geven: ik heb met diverse van hen gedebatteerd, wat niet per se vriendelijk verliep, maar niet één was zo kinderachtig om dat te weigeren omdat ik geen peer-reviewed publicaties over stikstof op m’n naam had. Overigens werd dat argument door de half-weters en meelopers met het heersende stikstofnarratief er wel steeds bijgesleept: ik was geen ‘expert’, dus moest m’n mond houden. Merkwaardig is dat zo’n eis nooit wordt gesteld aan degenen die het met de spreker eens zijn.

Andries Knevel van de EO riep op X op tot een nationaal debat over migratie met alle experts die ertoe doen, dus minstens met Van de Beek, Lucassen en Hein de Haas aan één tafel. En dan wat mij betreft ruim de tijd nemen, geen presentator die bij het NOS Jeugdjournaal vandaan komt, geen afgedwongen Jip-en-Janneke-taal, en een groot scherm boven de tafel waar je grafieken en cijfers kunt laten zien. Wie pakt dat op, vroeg Knevel zich af. Het is alsof een spits in het veld die de bal heeft, roept: jongens, wie schiet ‘m erin?  

Kleinzielig en rancuneus

Gaat dat nationaal debat er komen? Het lijkt me zeer twijfelachtig. De onvoorwaardelijke migratieweldoeners hebben ideologisch te veel te verliezen om het op de inhoud aan te laten komen. Ze verschansen zich in hun ongecijferde morele verhevenheid, en schelden vanuit de hoogte iedereen uit die het waagt er anders over te denken.

Dat geldt niet alleen voor migratie, maar is in veel bredere zin het treurige falen van links in de eenentwintigste eeuw: als puntje bij paaltje komt, blijkt links net zo kleinzielig en rancuneus, en heeft net zo weinig respect voor inhoudelijke argumenten als de splinters op rechts die ze zo graag verketteren.

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is auteur van De stikstoffuik (2023) en De Klimaatoptimist (2024), over energietransitie in Nederland. De boeken zijn HIER en HIER te bestellen. Informatie voor media en boekhandel: info@blauwburgwal.nl. 

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Arnout Jaspers: de rancuneuze migratielobby ontmaskert zichzelf, met dank aan Jan van de Beek verscheen eerst op Wynia's Week.