Hij heeft in Den Haag, tijdens de topconferentie van de NAVO, de lidstaten de 5%-norm door de keel gedrukt. Vlak tevoren had hij de nucleaire installaties van het theocratische Iran getrakteerd op een behandeling met ‘bunkerbusters’. Hij hielp de bescherming van Israël met de ‘Iron Dome’, wat van GL/PvdA niet mag, maar gaf premier Netanyahu onder uit de zak toen deze Iran bleef bombarderen na de wapenstilstand.

Is Trump onvoorspelbaar?

En thuis, in Washington DC, eisen radicale Democraten intussen de afzetting van Trump maar zelfs de meerderheid van de Democratische fractie in het Huis van Afgevaardigden stemde tegen. De Democraten zijn radeloos. In het Witte Huis vliegen momenteel de gebraden kippen binnen.

Het presidentschap van Trump lijkt op dat van Ronald Reagan in diens beste dagen. Reagan werd in West-Europa ook afgeschilderd als cowboy, dommerik en acteur tweede klasse. Net als nu waren verlichte West-Europese geesten van mening dat een Amerikaanse president van conservatieve inborst een wandelend warhoofd was.

De Volkskrant omschreef Trump als ‘onvoorspelbaar’. Dat is niet het geval want hij doet wat hij aankondigt. Vraag het maar aan de mollahs in Iran. Politici in West-Europa kondigen veel aan, en doen vervolgens precies het omgekeerde. Dat doen ze zó vaak dat het intussen het nieuwe normaal is geworden, waardoor de politicus die doet wat hij zegt ‘onvoorspelbaar’ is.

De machtspresident van Amerika heeft ook de harten gewonnen van het Nederlands Koninklijk Huis dat zich doorgaans positioneert in de ‘afdeling goede doelen’. Voormalig premier Rutte, huidig SG van de Navo, is een ervaren ‘people person’ die de Amerikaanse president weet te behagen. Hij slaagt erin de Navo-lidstaten op de 5%-norm te verenigen, nadat hij als premier de Nederlandse defensie-uitgaven in 2012 liet krimpen tot een dieptepunt: 1,1%. Maar Nederland komt weer in de ‘kop van de kopgroep’. De Amerikaanse wapenindustrie draait op volle toeren, mede met dank aan de Nederlandse belastingbetaler.

Wat als Biden of Harris hadden gewonnen?

Zou deze Navo-top productief zijn verlopen met president Biden in tweede termijn of president Harris in eerste termijn? Dat is onwaarschijnlijk. Het Democratisch alternatief voor Trump was politieke zwakte en onkunde.

De afgelopen tijd verschenen interessante boeken op de Amerikaanse markt over de neergang van president Joe Biden en de duikvlucht van Kamala Harris. De auteurs Jonathan Allen en Amie Parnes presenteerden het boek Figh over de verkiezingsstrijd. Jake Tapper en Alex Thompson schreven het boek Original Sin. Het pikante bij Tapper is dat hij als CNN-presentator eerder deel was van de ‘sin’ dan van de ‘deugd’. Zijn boek is deels boetedoening.

Het Politburo en Dr. Jill

Beide boeken beschrijven hoe de mentale achteruitgang van Biden erger was dan de wereld werd voorgespiegeld. In feite werd hij door een kleine kring, in het Witte Huis bijgenaamd het ‘Politburo’, geïsoleerd van de werkelijkheid. ‘Slecht nieuws’ werd Biden onthouden waarop hij doolde in een imaginaire wereld.

Biden wist zeker dat hij bij de presidentsverkiezingen de beste kans had te winnen van Trump. Leden van het ‘Politburo’ kenden Biden al decennia en wisten hoe ze hem moesten bespelen. Hoofd van het ‘Politburo’ werd Dr. Jill Biden, de First Lady die als hoofd van de ijzeren garde waakte over de president, haar echtgenoot. ‘Dr. Jill’ besefte dat vertrek van Joe uit het Witte Huis haar terugkeer betekende naar het provinciale Delaware. Het geprivilegieerde leventje zou voorbij zijn en ze zou niet langer kans maken om te prijken op de cover van Vogue.

Doodskus

Het verbergen van Bidens mentale neergang werd steeds moeilijker. Zijn toespraken werden korter. Zijn publieke optredens en kabinetszittingen ook. Biden had een werkdag van 10.00 tot 16.00 uur, exclusief lunch. Groot gevaar: internationale reizen, met name ontmoetingen in het kader van de G-7, zoals in Italië waar Biden aan de wandel ging. Of de herdenking van D-Day in Normandië.

Biden bleek nog maar een schaduw van zichzelf. Volgens de huisarts van het Witte Huis, Doc O’Connor, was de geestelijke gesteldheid van Biden echter ‘goed’. Speciaal onderzoeker Robert Hur stopte het onderzoek naar geheime documenten die bij Biden thuis werden gevonden. Hur: ‘Biden is een sympathieke, goed bedoelende oudere man met een matig geheugen.’ Een ‘kiss of death’.

Omgekeerd Watergate

Biden sloeg zich nog redelijk door de State of the Union van 7 maart 2024 waar hij zichzelf overschreeuwde. De verhalen bleven: Biden sprak mompelend, liep stijfjes, staarde voor zich uit en wist vaak niet waar hij was. De Wall Street Journal (WSJ) publiceerde op 4 juni 2024 een artikel: ‘Achter de schermen laat Biden “signs of slipping” zien’. Het woedende Witte Huis ging in een tegenaanval, de WSJ was de kwade geest.

Daarop gebeurde iets merkwaardigs. Het ‘Politburo’ mobiliseerde de ‘progressieve media’ die moesten uitbazuinen dat Biden ‘zo fit als een hoentje’ was. Vooral de zenders CNN en MSNBC gaven gehoor. Hier speelde Tapper een rol. Lara Trump, schoondochter van Donald, wees op de mentale neergang van Biden. Tapper las haar onbeschoft de les. Tijdens de Watergate-affaire (1972-1974) onthulden progressieve media, vooral de Washington Post, het schandaal. In 2024 verhulden progressieve media de aftakeling van Biden. Opmerkelijk was dat de kijkcijfers van Tapper bij CNN na publicatie van zijn boek zijn ingestort. De trouwe CNN-kijkers waren boos over de onthullingen en wilden Tapper niet meer zien. Hij had een einde gemaakt aan hun illusies over Biden. En zo Trump geholpen.

Hetzelfde patroon bij Harris

Het Politburo wilde een definitief einde maken aan verhalen over de mentale toestand van Biden. En kwam met een geniaal idee: een direct televisiedebat op CNN tussen Biden en Trump. Het meest fatale besluit ooit. Het debat vond plaats op 27 juni 2024 in Atlanta. Biden viel door de mand. Paniek brak uit bij grote geldschieters die hun geld niet wilden zetten op een ‘dood paard’. Democratische Congresleden sloeg de schrik om het hart. Biden zou hen ‘down-ballot’ in zijn val meetrekken. Op 21 juli 2024 maakte Biden plaats voor vicepresident Kamala Harris.

In Fight van Allen en Parnes, die in 2017 het boek Shattered publiceerden over de val van Hillary Clinton, lezen we dat zich bij Harris eenzelfde patroon voordoet als bij Biden. Een verkiezingsstrijd van Trump is doorgaans nipt. Hij mobiliseert zijn medestanders, maar ook zijn tegenstanders: twee uitgesproken kampen.

In peilingen stond Harris nog relatief sterk. Trump moest na de electorale inbraak bij de Democratische achterban in 2016 – de ‘deplorables’ in de Midwest – nieuwe kiezersgroepen vinden. Zijn campagneteam kwam uit bij Latino’s die niets moeten hebben van woke, en zwarte mannen die zich keerden tegen massa-immigratie wegens concurrentie op de arbeidsmarkt.

Die strategie kwam in gevaar. Op 27 oktober omschreef een komediant in het Madison Square Garden tijdens een Trump-manifestatie Puerto Rico als een ‘island of garbage’. Democraten jubelden, met veel kiezers van Puerto-Ricaanse herkomst in Amerika. Daarop verscheen Biden ten tonele en noemde Trump-aanhangers ‘garbage’. Team-Trump ging direct aan de slag. De volgende dag stapte Trump in een vuilniswagen met daarop de woorden: garbage. De ‘deplorables’ van Harris, dankzij Biden.

Hiërarchie in de wereldorde

Biden had niet meer het geestelijk vermogen om president te zijn; Harris miste kennis en inzicht. Ze sprak in leuzen en hapklare citaten. Wat als één van de twee zou zijn geconfronteerd met de huidige crisis in het Midden-Oosten?

Het zou een drama zijn geweest. Trump gebruikt de mechanismen van de macht om hiërarchie te brengen in de wereldorde. De NAVO is daarin een sterk Westers instrument. Rusland en China blijven op veilige afstand, uit angst voor de ‘onvoorspelbare Sheriff’.     

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week, 156 keer per jaar, met even onafhankelijke als broodnodige artikelen en columns, video’s en podcasts. U maakt dat samen met de andere donateurs mogelijk. Doet u weer mee? Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Hoe de schurk Donald Trump de held Donald Trump werd verscheen eerst op Wynia's Week.

Het hele gesprek van SYP WYNIA met CHARLES GROENHUYSEN  staat op DEZE VIDEO annex PODCAST van Wynia’s Week TV WWTV, vrij beschikbaar voor alle kijkers en luisteraars.

Groenhuijsen woonde en werkte 23 jaar in de VS, voornamelijk als tv-journalist, en schreef er ook boeken over, zoals het recente De verdeelde staten van Amerika. Waar de meeste tv-correspondenten doorgaans meegaan in de Nederlandse traditie om Democratische presidenten in de VS te omarmen en Republikeinse presidenten te kritiseren, had Groenhuijsen voor de Republikein George W. Bush, die tussen 2001 en 2009 het Witte Huis bewoonde, wel begrip en waardering.

Met de Republikein Donald Trump ligt dat overigens heel anders. Die heeft de Republikeinse partij tot afgrijzen van Groenhuijsen gekaapt met zijn populisme en wordt samen met zijn medestanders door hem als eerste verantwoordelijk gehouden voor de polarisatie in de VS. Dat ‘links’, ‘woke’ en Democratische politici wellicht mede Trump hebben gebaard, ziet hij anders. Al zegt hij wel dat ‘Black Lives Matter’ en dergelijke het Trump en zijn Republikeinen erg makkelijk hebben gemaakt.

Ondertussen is het Amerika van Charles Groenhuijsen en zijn ouders met het vooruitgangsgeloof van de Kennedy’s aan het verpieteren. Slechts een klein deel van de Amerikanen is nog ‘proud to be an American’ en maar 18 procent heeft nog vertrouwen in de politiek. In zijn boek loopt hij diverse groepen Amerikanen langs die de afgelopen tientallen jaren als ‘verlies’ hebben ervaren en ook weinig perspectief zien: christenen, blanken, mannen. Zij vormen een grote voedingsbron voor het succes van Donald Trump.

Aan mokkende Amerikaanse mannen (‘The Boy Problem’) heeft Groenhuijsen een heel hoofdstuk gewijd, want dat ziet hij een groot fenomeen worden, ook in Nederland trouwens. ‘Veel Amerikaanse mannen zijn hun werk in de industrie kwijtgeraakt, de structuur in hun leven is weg, vrouwen zijn succesvoller dan mannen en zij liggen maar op de bank, met bier en porno – te schelden naar de tv. Ze hebben wel niets van Trump te verwachten, maar stemmen wel op hem.’

Groenhuijsen is een boek aan het voorbereiden over het verschijnsel van de mokkende man in een wereld waarin vrouwen – eerder achtergesteld – steeds vaker succesvoller zijn. Hij geeft het voorbeeld van een Utrechtse hoogleraar die geen mannelijke promovendi – want zeurpieten – meer wil begeleiden.

‘Bij God en de NPO is alles mogelijk’

Als niet Joe Biden maar toch Donald Trump in november wint, zullen de gevolgen ook voor Europa niet te overzien zijn, denkt Groenhuijsen. En dan met name als Trump ook grip krijgt op het Congres. ‘Zelensky’ – de Oekraïense president – ‘kan het dan wel vergeten’. Het economisch protectionisme – waar Biden trouwens ook wat van kan – zal dan ook verder de kop opsteken. En in Europa zal, zo denkt Groenhuijsen, een overwinning van Trump voor rugwind zorgen voor ‘populisten’ in landen als Hongarije, Frankrijk en ook Nederland.

Groenhuijsen houdt dan wel op met de talkshow Op1, want die wordt opgeheven. Maar hij heeft wel ‘een paar ideeën’ gedropt bij de NPO voor een aantal nieuwe programma’s, waarbij hij deels voortborduurt op eerder kijkcijfersucces. Maar bij de NPO hielden ze de boot vooralsnog af. Zijn suggesties werden als ‘ouderwetse tv’ van de hand gewezen. Groenhuijsen houdt echter moed: ‘Ouderwets – dat wordt ook gezegd van programma’s waar dikwijls wel veel naar wordt gekeken. En bij God en de NPO is alles mogelijk.’

Wynia’s Week is er twee keer per week, vaak met video en podcast over actuele en veelbesproken onderwerpen. De duizenden donateurs maken dat mogelijk. Steunt u ook dit onafhankelijke journalistieke werk? Graag! Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht ‘Als Trump wint, kan Zelensky het wel vergeten’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Een politiek appeltje-eitje. Of zoals een ietwat uitgewoond politiek adagium luidt, vaak toegeschreven aan de voormalige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden (1995-1999) Newt Gingrich: ‘All politics is local!’

In Amerikaanse verkiezingstijden figureert het buitenland doorgaans niet al te prominent. Maar in de komende presidentsverkiezingen staat in elk geval de kwestie-Oekraïne op het hoofdmenu. Ten koste van Joe Biden. En van Volodymir Zelensky.

Immigratie als hoofdpijler

De Amerikanen scharrelen richting de startlijn van wederom een roerig verkiezingsjaar. Intussen trekken Donald Trump en de door hem gegijzelde Republikeinse partij steeds diepere sporen. Bovenal zoeken ze wraak op hun Democratische tegenstanders, onvermijdelijk afgeschilderd als ‘left-wing radicals’.

Daarbij hebben de Republikeinen immigratie tot hoofdpijler van hun verkiezingscampagne opgewaardeerd. Een gevoelig thema dat meer dan ooit kiezers aanspreekt. Aan de Amerikaans-Mexicaanse grens hebben zich inmiddels twee miljoen migranten gemeld. In werkelijkheid zijn het er waarschijnlijk veel meer. De omstandigheden zijn erbarmelijk.

De regering-Biden lijkt vooral overweldigd door de grenscrisis. Het Witte Huis belooft substantiële aanscherping van het migratiebeleid, maar op dit punt is Biden behoorlijk kwetsbaar. Bij zijn aantreden in 2021 zegde de president immers toe het immigratiestelsel te zullen vullen met ‘Amerikaans fatsoen en medemenselijkheid.’ Nieuwe wetgeving stelde de weg open naar Amerikaans burgerschap voor miljoenen immigranten, die vaak illegaal in de VS verblijven.

Voor zover dat al niet overduidelijk was, werkt de toenemende polarisatie in de Amerikaanse politiek desastreus uit. In het Huis van Afgevaardigden – waar de Republikeinen een minieme meerderheid van acht zetels koesteren – hebben vooral Trump-loving congresleden een rijke politieke bron aangeboord. De migrantencrisis aan de grens met Mexico is nu de favoriete Republikeinse strijdkreet onder de banier van America First! Als de veiligheid van Oekraïne ondergeschikt moet worden gemaakt aan de veiligheid langs de Amerikaanse zuidgrens, het zij zo.

Back to Trump

En dus blokkeerde de Republikeinse partij medio december het complexe noodpakket dat president Biden had voorgelegd. Totale waarde 111 miljard dollar: 61 miljard dollar voor wapenhulp aan Oekraïne, 10,6 miljard dollar voor Israël en de rest voor met name Taiwan en aanvullende veiligheidsmaatregelen langs de Amerikaans-Mexicaanse grens.

Even voor de duidelijkheid: op papier staan álle Amerikaanse politieke leiders nog steeds standvastig achter Oekraïne. Oók de Republikeinen. In werkelijkheid hebben Republikeinse smeedhamers de Rio Grande en het Russisch-Oekraïense front muurvast aan elkaar geklonken. Veel Republikeinen willen back to Trump: hervatting van de bouw van een grensmuur (build the wall!), hogere drempels bij het verlenen van de vluchtelingenstatus aan migranten en beperking van de mogelijkheid om illegale migranten alsnog burgerschap te verlenen.

Wraak! Wraak!

In zijn eerste grote toespraak als nieuwe voorzitter van het Huis van Afgevaardigden benoemde Mike Johnson wél Israël en de grens met Mexico, maar Oekraïne was blijkbaar het vermelden niet waard. Zelfs Republikeinse leiders die zich altijd behoorlijk solidair met Oekraïne en president Zelensky hebben betoond, halen bakzeil. Zoals de leider van de Republikeinse minderheid in de Senaat Mitch McConnell: ‘Wij zullen de stroom wapenleveranties aan Oekraïne blokkeren tot het moment waarop jullie Democraten de migrantenstroom richting Texas stoppen.’ Zonder grensdeal geen hulp aan Oekraïne meer!

En zo vertrokken de Republikeinse afgevaardigden eind december naar huis voor het kerstreces. Een nieuwe stemming over Bidens hulppakket moet wachten tot begin 2024. En ach, hoe illustratief: de resterende uurtjes vóór het reces spendeerden de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden aan het afzegenen van een kansloze afzettingsprocedure tegen Joe Biden. Wraak! Wraak! Intussen besmeurt Trump als voorheen immigranten met de smerigste retoriek: ‘Slangen die het bloed van dit land vergiftigen.’

Republikeinse politici weten zich gesteund door de afkalvende bereidheid onder Republikeinse kiezers om Oekraïne bij te staan. Dat was ooit anders. In het pre-Trumpiaanse tijdperk waren Republikeinse kiezers – veel meer nog dan Democratische kiezers – juist van mening dat Kyiv te weinig materiële en financiële ruggensteun kreeg. In 2014 (het jaar waarin Moskou delen van oostelijk Oekraïne en de Krim overnam) klaagde bijna tweederde van de Republikeinse kiezers nog dat president Barack Obama te soft was tegenover Vladimir Poetin. Nog geen kwart van de Democratische kiezers was dezelfde mening toegedaan.

Niet alleen dat. Onmiddellijk na de Russische inval van februari 2022 meende slechts tien procent van de Republikeinse aanhangers dat de VS te veel hulp aan Oekraïne verstrekten. Het waren nota bene juist vooral Republikeinse critici die president Biden beschuldigden van traagheid bij het leveren van wapensystemen als Abrams-tanks, lange-afstandsartillerie en F16-gevechtsvliegtuigen!

‘They do it for Trump’

Maar intussen heeft de Oekraïne-vermoeidheid en America First-reflex toegeslagen. Inmiddels vindt zowat de helft van de Republikeinse kiezers (tegenover zestien procent onder de Democratische aanhangers) dat Kyiv te veel hulp ontvangt. Deze omslag maakt Republikeinse congresleden alleen maar doldriester: ‘Ik sta achter Israël. Hebben we al niet méér dan genoeg gedaan voor Oekraïne?’ aldus de Trump-kloon Matt Gaetz.

Maar waarom plakken zo veel Republikeinse politici wél Oekraïne en een grensdeal aan elkaar, maar niet bijvoorbeeld Oekraïne en sociale zekerheid of Oekraïne en belastingen. Hoe dat zo? Columnist David Frum van het tijdschrift The Atlantic kwam met een beknopt, maar treffend antwoord: ‘They Do It for Trump!’ Vooral Republikeinse Trump-adepten ter rechterzijde hebben de ooit bedaarde partij tot een politieke sekte omgevormd. Politieke stunts domineren. Vooral Trump-loving congresleden als Matt Gaetz en Marjorie Taylor Greene hebben zelfs de pretentie laten varen serieus te willen besturen en compromissen te willen sluiten. In hun cocon van polarisatie hebben ze ervaren dat demagogie, obstructie en politieke afpersing winst oplevert.

Dwarsboom Biden op elk podium

Desnoods gijzelen Republikeinen de Amerikaanse economie, zoals tijdens de schuldencrisis herhaaldelijk gebeurde: ‘Een gegijzelde die het waard is om losgeld voor te eisen’, zoals Mitch McConnell cynisch opmerkte. Republikeinse congresleden hebben er een politieke sport van gemaakt om op elk podium Biden te dwarsbomen. Senator J. D. Vance (Ohio) blokkeerde deze zomer de benoeming van nieuwe diplomaten vanwege hun vermeende wokeness. Vance stuurde de kandidaten vragenformulieren om ze te testen op ‘radicale’ denkbeelden. ‘Noem het wat je wilt’, debiteerde Vance, ‘extreem-links, woke. Maar zulke denkbeelden schuren wat mij betreft te veel aan tegen een progressiviteit die niet alleen de helft van de Amerikaanse bevolking vervreemdt, maar waarschijnlijk ook tachtig procent van de landen waar deze figuren ons moeten gaan vertegenwoordigen.’

Natuurlijk kun je relevante vraagtekens zetten bij Bidens langetermijnstrategie voor Oekraïne (of Israël). Maar veel Republikeinen zijn helemaal niet (meer) geïnteresseerd in discussies over dergelijke inhoudelijke vraagtekens. Ze weigeren simpelweg elk wetvoorstel te overwegen dat niet volledig voldoet aan hun Trumpiaanse border deal: hogere muren, minder vluchtelingen en wegdrijvend burgerschap.

Republikeinen zijn sowieso niet geïnteresseerd in het aanpakken van de bredere oorzaken van immigratie, zoals klimaatverandering, geweld en armoede. Alleen de border deal telt. Tegen elke politieke prijs. ‘Sommige van onze Democratische collega’s begrijpen het nog niet helemaal’, sprak de Republikeinse senator John Cornyn begin december. ‘Voor ons is dit niet het gebruikelijke onderhandelingsproces dat moet leiden tot een politiek compromis over de grens. De border deal is een prijs die Democraten móeten betalen voor steun aan Oekraïne.’

Zullen de Democraten capituleren? In december ging de laatste tranche van 250 miljoen dollar hulp richting Oekraïne. Op dit tijdsgewricht loont het echter om de horizon wat breder te trekken. Achter het politieke geharrewar in Washington gaat namelijk een nog diepere werkelijkheid schuil. Inmiddels is het Oekraïense tegenoffensief vastgelopen, zoals ook de Oekraïense opperbevelhebber generaal Valerij Zaloezjny erkende. Zaloezjny en Zelensky ruziën over de zeer omstreden mobilisatie van nog eens een half miljoen soldaten.

Steun aan Oekraïne neemt af

In het Westen neemt de voorheen grotendeels vanzelfsprekende steun aan Oekraïne af. Onlangs verraadde Bidens taalgebruik een subtiele wending: van steun ‘zo lang als nodig’ naar steun ‘zo lang als mogelijk’. Een dergelijk terugkomen op beloftes vereist natuurlijk wel enige politieke compensatie. Deze vond het Witte Huis in de stelling dat Oekraïne ‘reeds een enorme overwinning heeft behaald. Poetin heeft gefaald’. Het Witte Huis en Pentagon benadrukken voortdurend publiekelijk dat de VS nog honderd procent achter Oekraïne staat, inclusief het einddoel om Rusland volledig van Oekraïens grondgebied te verdrijven.

Maar voor Oekraïne ziet het er intussen niet veelbelovend uit. Het lijkt erop dat de VS en de EU langzamerhand wegdrijven van het ultieme doel: de volledige overwinning voor Oekraïne. Het nieuwe ‘tussendoel’ lijkt de verbetering van de Oekraïense startpositie in eventuele komende onderhandelingen met Moskou over het beëindigen van de strijd. Deze gedachtegang impliceert hoogstwaarschijnlijk het opgeven van delen van Oekraïens grondgebied aan Rusland – althans voor de nabije toekomst.

In het verlengde hiervan opperen Amerikaanse en Europese betrokkenen steeds vaker dat Oekraïne er goed aan zou doen het vastgelopen tegenoffensief te staken en de schaarse troepen effectiever te herschikken in defensievere posities. Concreet zou dat bijvoorbeeld de verdere versterking van luchtafweer, nieuwe fortificaties en geduchtere antitankversperringen inhouden. Oók langs de Oekraïense noordgrens met Belarus. Amerikaanse officials hinten ook steeds vaker op snellere uitbreiding van de Oekraïense wapenindustrie en versnelde toetreding tot NAVO en EU. Dit alles zou de Oekraïense oorlogsinspanning defensiever, maar ook effectiever maken voor de toekomst is dan de redenering.

Natuurlijk schreeuwen Amerikaanse en Europese betrokkenen dergelijke gedurfde meningen nog niet al te hard van de daken. Al helemaal niet zolang Kyiv de Russen enorme verliezen toebrengt, inmiddels geschat op zo’n 315.000 doden en gewonden. ‘De Oekraïners moeten beter in staat zijn om hun terugveroverde gebieden te consolideren’, meende een anonieme woordvoerder van het Pentagon. ‘We zijn niet bezig om de Oekraïners te ontmoedigen om nieuwe offensieven te beginnen, maar wel om ze de best mogelijke onderhandelingspositie te bezorgen.’

All politics is local

Is dit de redenering die een Democratische capitulatie enigszins verteerbaar moet maken? Onder het motto: we moeten de realiteit van het slagveld erkennen. Of zal het de Republikeinse halsstarrigheid over een border deal slechts versterken? Hoe dan ook, het buitenland leek geen al te grote rol te gaan spelen in de komende presidentsverkiezingen, onder de aloude slogan ‘it’s the economy, stupid!’ Echter, oh ironie, de inflatie neemt snel af en de Amerikaanse economie maakt een betrekkelijk zachte landing na de recessie.

Maar Biden worstelt met zeer lage populariteitscijfers, zowat de laagste van alle recente presidenten. Bidens afhandeling van buitenlandpolitieke hoofdpijndossiers als de Gaza-oorlog en Oekraïne is de laatste maanden steeds meer mee gaan spelen in de slechte rapportcijfers. Trump en zijn Republikeinse sekte voeden nu volgaarne het idee dat de gebeurtenissen overzee volslagen uit de hand lopen en de VS voortdurend gepiepeld worden. Recentelijk haalde Trump lovende woorden van de ‘alom gerespecteerde’ Hongaarse premier en Poetin-fluisteraar Viktor Orbán aan: ‘Trump is de man die de Westerse wereld kan redden.’ Hijsen zijn volgelingen Trump inderdaad opnieuw op het presidentiële schild, dan zou het defensieve scenario richting onderhandelingen voor Kyiv nog wel eens het minste van alle kwaden kunnen blijken te zijn. All politics is local.

Militair historicus Christ Klep publiceert in Wynia’s Week regelmatig zijn actuele analyses over oorlog en andere veiligheidskwesties.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De VS mikken niet meer op een echte overwinning voor Oekraïne. Een goede onderhandelingspositie is nu mooi genoeg. verscheen eerst op Wynia's Week.

Desondanks hebben president Biden en de leiders van de Democratische partij, geheel in de Amerikaanse traditie, de IRA uitgeroepen tot een ongeëvenaarde historische mijlpaal, ‘de belangrijkste wetgeving in de geschiedenis om de klimaatcrisis aan te pakken en onze energiezekerheid te verbeteren’. Met de nieuwe wet ‘heeft het Amerikaanse volk gewonnen en hebben de speciale-belangen-groepen verloren’. De Democraten kunnen de tussentijdse verkiezingen in november met wat meer vertrouwen tegemoetzien.

Minder inflatie?

De IRA voorziet aan extra uitgaven over een periode van 10 jaar in 369 miljard dollar voor energie- en klimaatbeleid en in 64 miljard voor gezondheidszorg. Daar staat tegenover in totaal 739 miljard dollar aan extra inkomsten, 313 miljard door een extra belastingheffing voor grote ondernemingen, 288 miljard door bezuinigingen op de kosten van geneesmiddelen en 138 miljard door verbetering en intensivering van de belastinginning.

Het verschil tussen inkomsten en uitgaven, ruim 300 miljard dollar, wordt gebruikt om het gigantische Amerikaanse begrotingstekort te verlagen. Dat is ook precies de reden waarom de Democraten de nieuwe wet Inflation Reduction Act hebben gedoopt. Maar of de IRA ook maar enig positief effect zal hebben op de inflatie wordt door onafhankelijke economen ernstig betwijfeld.

Bidens nieuwe energie- en klimaatbeleid bestaat uit een heleboel wortels en nauwelijks stokken. Er wordt de komende 10 jaar kwistig met geld gestrooid, allemaal met het doel de uitstoot van CO2 en methaan te verlagen en de opwarming van de aarde te stoppen. De Amerikaanse burgers kunnen ruime subsidies tegemoetzien, onder andere bij de aanschaf van elektrische auto’s, zonnepanelen, energiezuinige airco’s en warmtepompen.

Bijvoorbeeld: de koper van een nieuwe elektrische auto kan rekenen op een overheidsbijdrage van 8000 dollar, voor een gebruikte elektrische auto is die bijdrage 4000 dollar. Maar ook het bedrijfsleven en de industrie worden genereus bedeeld met aanzienlijke subsidies voor onder meer de bouw van zonne- en windparken, de productie van zonnecellen en windturbines, de ontwikkeling van groene waterstofprojecten en de ontwikkeling van grootschalige afvang en opslag van CO2.

Biden doet relatief minder dan Rutte

De totale extra uitgaven voor het klimaat- en energiebeleid van 369 miljard dollar zijn niet mis maar bestrijken wel een periode van 10 jaar. Jaarlijks is dat 0,16% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) in 2021 en zo gezien valt dat dus reuze mee dan wel tegen. Ter vergelijking, het kabinet Rutte 4 is van plan tot 2030 35 miljard Euro te besteden aan het klimaat- en energiebeleid en dat komt neer op 0,34% van het BBP van Nederland in 2021, tweemaal zoveel dus.

Volgens de onafhankelijke klimaatdenktank Rhodium Group is het verwachte effect van al die ruimhartige klimaatsubsidies een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen in 2030 van tussen de 32 en 42 % ten opzichte van het referentiejaar 2005. Zonder al die subsidies zou de verwachte uitstoot in 2030 zijn uitgekomen op een verlaging van 24 tot 35%.

Biden zorgt internationaal voor verwarring

De architecten van de IRA, de voorzitter van de fractie van de Democraten in de Senaat Chuck Schumer en het ‘enfant terrible’ van die fractie Joe Manchin, gaan zelf heel optimistische uit van een 40% verlaging in 2030. Dat is aanzienlijk maar nog steeds fors minder dan de 50 tot 52% verlaging waar de president van uitging in zijn gesneefde BBB-plannen. Die 50 tot 52% waren niet zomaar getallen, zij waren bedoeld om de wereldwijde opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C ten opzichte van de pre-industriële periode, de absolute ondergrens van het Akkoord van Parijs.

De Amerikaanse president mag dan met de IRA een groot binnenlands succes hebben geboekt, internationaal heeft hij voor nogal wat verwarring en irritatie gezorgd. Dat komt omdat de verlaging van de uitstoot van broeikasgassen met 32-42% die de IRA  in 2030 zal opleveren volstrekt ontoereikend is om de wereldwijde opwarming te beperken tot 1,5°C.

Doemprediker Guterres

En dat was nou precies wat president Biden, met klimaatgezant John Kerry aan zijn zijde, met veel vlagvertoon de internationale gemeenschap had toegezegd tijdens een door hem zelf georganiseerde internationale klimaattop op 22 en 23 april 2021. Die top markeerde de terugkeer van Amerika in het internationale klimaatdebat en bevestigde en passant het hernieuwde klimaatleiderschap van Amerika.

Met zijn toezegging voegde Biden zich bij de groep rijke landen, met name de EU en het Verenigd Koninkrijk, die alle een zeer ambitieus klimaatbeleid voorstaan, geheel geënt op het stringente 1,5°C doel. En om dat doel te bereiken moet de netto uitstoot van CO2 in 2050 tot nul zijn gereduceerd.

De rijke landen worden daarin van harte ondersteund door de secretaris-generaal van de VN, de Portugese sociaaldemocraat António Guterres, die als een ware doemprediker geen gelegenheid voorbij laat gaan om te wijzen op de penibele toestand waarin de wereld is terecht gekomen door de ongebreidelde uitstoot van broeikasgassen.

Tijdens de G7-top van de rijke landen in juni 2021, vrijwel direct volgend op Bidens klimaattop, benadrukten de leiders van de rijke landen met president Biden voorop in hun slotverklaring nogmaals het eminente belang van de 1,5°C doelstelling. De G7-leiders namen zich toen voor alles in het werk te stellen om de 1,5°C algemeen ingang te doen vinden tijdens de VN-klimaatconferentie in Glasgow (COP26) in november van dat jaar.

Vooral de Amerikaanse klimaatgezant Kerry heeft zich in de aanloop van die conferentie exemplarisch ingezet om nut en noodzaak van de 1,5°C uit te dragen. De boodschap van Kerry was eenvoudig: de 1,5°C is een kritieke, door de wetenschap vastgelegde grens en overschrijding daarvan zal de mensheid in ongekende rampen storten. Het heeft niet tot het gewenste resultaat geleid, de opkomende landen, goed voor twee derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, erkennen het klimaatprobleem maar prefereren hun eigen minder stringente oplossingen.  

Einde van de 1,5 graad Celsius

Met het tekenen van de IRA heeft president Biden de 1,5°C doelstelling de facto politiek doodverklaard. Voor ‘realpolitiker’ was het al lange tijd duidelijk dat die 1,5°C een lovenswaardig maar volslagen onhaalbaar doel is maar dat besef is tot op de dag van vandaag nog niet ingedaald bij de politieke elite van de rijke landen. Zie hier en hier. De Amerikaanse president heeft met zijn IRA zijn bevlogen G7 collega’s weer stevig met de voeten op de grond gezet. Bij nader inzien was die 1,5°C misschien toch wat te hoog gegrepen.

Alle ogen zijn nu gericht op de komende VN-klimaatconferentie (COP27) in november aanstaande in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh waar de 1,5°C doelstelling weer prominent op de agenda staat. Dat was zo afgesproken tijdens de afgelopen klimaatconferentie in Glasgow in een allerlaatste en vertwijfelde poging van de rijke landen ‘zicht te houden’ op de 1,5°C doelstelling en die alsnog in Sharm el-Sheikh algemeen ingang te doen vinden. Dat laatste lijkt weinig realistisch nu de belangrijkste speler die doelstelling heeft laten vallen. Het paard is echt dood, er aan trekken heeft geen zin meer.

Ruimte voor de ratio

De klimaathaviken zouden er goed aan doen zich straks in Sharm el-Sheikh achter de nieuwe Implementation Plus strategie van Bidens klimaatgezant Kerry te scharen: niet meer zeuren over de 1,5°C doelstelling maar in plaats daarvan concentreren op de uitvoering van de concrete toezeggingen voor CO2-reductie die de landen al hebben gedaan of nog gaan doen. Zie hier.

Dat zal dan wel leiden tot een opwarming van rond de 2°C maar dat is geen ramp. Het grote voordeel van de pragmatische strategie van Kerry is dat in het oververhitte klimaatdebat de druk van de ketel wordt gehaald en er meer ruimte komt voor de ratio. En dat allemaal dankzij de gekortwiekte Inflation Reduction Act  van de Amerikaanse president. Misschien toch een ongeëvenaarde historische mijlpaal? Eind november weten we meer.

Wynia’s Week brengt 104 keer per jaar broodnodige, onafhankelijke berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk, met hun vrijwillige abonnementsgeld. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Joe Biden maakt met zijn anti-inflatiewet een eind aan de klimaatdoelstelling van 1,5 graad Celsius verscheen eerst op Wynia's Week.

Een goed moment om de tussenbalans op te maken, en Bidens beleid te vergelijken met dat van zijn Republikeinse voorganger, Donald Trump. Ik wil vooral weten hoe (verschillend) zij corona, regelgeving, handel, infrastructuur en immigratie hebben aangepakt.

Corona

Trump nam de pandemie niet serieus. Zelfs nadat hij zelf ziek was geworden, vertelde hij Amerikanen dat ze nergens bang voor hoefden te zijn. Onder zijn bewind overleden zo’n 400.000 mensen aan het virus. Het aantal doden is onder Biden opgelopen tot 770.000. Daarmee is Amerika, met 4 procent van de wereldbevolking, goed voor 15 procent van alle (bekende) sterfgevallen.

Trump verzette zich tegen een reddingspakket voor de Amerikaanse economie, maar ging onder druk van zijn eigen partij uiteindelijk akkoord met $2,2 biljoen aan maatregelen, waaronder:

• 669 miljard aan loonsteun.
• 500 miljard aan goedkope leningen voor bedrijven.
• 340 miljard aan steun voor lagere overheden, om te voorkomen dat zij op bijvoorbeeld het onderwijs of de politie moesten bezuinigen.
• 300 miljard om alle Amerikanen een eenmalige cheque van $1.200 te sturen. (Met Trumps naam er op.)
• 260 miljard om de werkloosheidsuitkering te verlengen, die in de meeste staten na 26 weken afloopt.

Biden en de Democraten gooiden daar nog eens $1,9 biljoen overheen:

• 350 miljard extra voor lagere overheden.
• 170 miljard voor scholen, om bijvoorbeeld ventilatie te installeren en kleinere klassen te vormen.
• 150 miljard voor de gezondheidszorg.
• 86 miljard om pensioenfondsen overeind te houden.
• 50 miljard steun aan kleine bedrijven.
• 50 miljard aan investeringen in luchthavens en spoorwegen.
• 20 miljard steun aan huurders en 10 miljard voor huizenbezitters die hun hypotheek niet meer konden betalen.
• Nog een verlenging van de werkloosheidsuitkering.
• Subsidie voor werkgevers om werknemers betaald verlof te geven. Zo’n 100 miljoen Amerikanen kwamen hiervoor in aanmerking.
• Cheques van $1.400 voor alle Amerikanen met een inkomen van minder dan $75.000.
• Verhoging van de arbeidskorting.
• Verhoging van de kinderbijslag naar $3.000 tot $3.600 per kind, afhankelijk van de leeftijd en het inkomen van de ouders.

Niet al het geld is uitgegeven. Sommige bedrijven weigerden staatssteun. Lokale overheden bleken minder hulp nodig te hebben dan werd gevreesd.

Regelgeving

Het herstelprogramma is misschien wel te succesvol geweest. De werkloosheid schoot begin 2020 omhoog, maar is inmiddels terug op het peil van 2017: 4,6 procent. Weinig Amerikanen zijn er op achteruit gegaan. Sterker, ze kregen tot tweemaal toe gratis geld van de overheid, maar konden nauwelijks uit eten of op reis. Daardoor is het besteedbaar inkomen van de gemiddelde Amerikaan gestegen. De afgelopen maanden zijn ze dat geld gaan uitgeven, wat heeft geleid tot tekorten (ook omdat producenten niet hadden verwacht dat de vraag zo snel zou aantrekken) en inflatie.

Aan de inflatie, nu 6,2 procent, kan Biden weinig doen. Monetair beleid is in handen van de onafhankelijke centrale bank.

Aan de tekorten kan hij wel iets doen. Biden zou het mes kunnen zetten in de wet- en regelgeving die over de hele productieketen de kosten opjaagt.

Amerikaanse havens gaan ’s nachts dicht

Zo mogen alleen Amerikaanse schepen goederen vervoeren tussen Amerikaanse havens. Een Nederlands schip dat van New York naar China vaart, mag dus niet in Los Angeles een tussenstop maken om een aantal containers af te zetten. Havens in Azië en Europa draaien 24 uur per dag. De meeste Amerikaanse havens gaan ’s nachts doodleuk dicht. De douane is ook nog eens het hele weekend gesloten. In Californië mogen niet meer dan twee lege containers op elkaar worden gestapeld, want dat bederft het uitzicht. Havenarbeid wordt goed betaald: aan de Westkust gemiddeld $170.000 per jaar. Van automatisering is nauwelijks sprake. De geautomatiseerde terminals van Rotterdam zijn twee keer zo efficiënt als de verouderde havens van Amerika. Maar automatisering betekent mogelijk baanverlies, dus verzetten de vakbonden zich ertegen.

De vakbonden steunen de Democraten, dus de kans dat Biden gaat dereguleren lijkt me klein. Het verbod op buitenlandse schepen in de Amerikaanse binnenvaart wil hij niet afschaffen, maar aanscherpen: door uitzonderingen die onder zijn voorgangers zijn verleend in te trekken en overtreders zwaarder te straffen.

Toegegeven, Trump kwam mooie beloften om regels af te schaffen ook niet na. Hij voerde juist een protectionistisch handelsbeleid.

Handel

Biden kritiseerde Trump stevig en terecht om zijn handelsbeleid, dat vooral Europa – Amerika’s belangrijkste handelspartner en bondgenoot – hard raakte. Hij stelt het beleid echter nauwelijks bij.

Trump voerde in 2018 een importheffing van 10 procent op aluminium en van 25 procent op staal in. Europa reageerde door importtarieven te heffen op bourbon en Harley-Davidson-motoren. Niet toevallig wordt bourbon in Kentucky gemaakt, de thuisstaat van de Republikeinse leider in de Senaat, en zetelt Harley-Davidson in Wisconsin, de thuisstaat van de toenmalige Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.

Door de handelsbelemmeringen werden banen behouden in vooral de staalindustrie, maar gingen er banen verloren in sectoren die afhankelijk zijn van staal, zoals de auto-industrie en de bouw. Daar werken tachtig keer zoveel Amerikanen. Staal werd duurder, dus werden nieuwe auto’s duurder, dus kochten Amerikanen minder nieuwe auto’s, dus hadden General Motors en Ford minder werknemers nodig.

Biden heeft tarieven niet afgeschaft

Het is vaak genoeg bewezen dat staatssteun bedrijven niet meer, maar minder concurrerend maakt. Dat geldt ook voor staal. Zonder concurrentie uit Azië en Europa hebben Amerikaanse staalbedrijven weinig aanleiding om bijvoorbeeld te automatiseren, wat de kosten zou kunnen drukken.

Eind oktober kwamen de Amerikaanse regering en de Europese Commissie tot afspraken om de handelsoorlog te beëindigen, maar – wat de NOS u ook wil doen geloven – Biden heeft de tarieven niet afgeschaft. Hij laat Europa toe beperkte hoeveelheden aluminium en staal te verkopen. Volgend jaar zou dat om 3,3 miljoen ton staal gaan. Alles daarboven zal nog steeds volgens de tarieven van Trump worden belast.

Het jaar voor Trump zijn tarieven invoerde, exporteerden Europese landen zo’n 5 miljoen ton staal naar Amerika.

Europa draait importtarieven wel terug

Er komt niet één quotum voor aluminium en één quotum voor staal. Biden voert 70 afzonderlijke tarieven in voor verschillende soorten aluminium, staal en verschillende Europese landen. De heffingsvrije aantallen worden jaarlijks bijgesteld op basis van de Amerikaanse vraag: voor iedere 6 procent groei in de vraag naar metaal worden de quota met 3 procent opgerekt. Mettertijd zal Europa dus steeds minder heffingsvrij kunnen exporteren.

Het is een nodeloos ingewikkeld systeem waar vooral bedrijven met politieke connecties van zullen profiteren, iets waar Trump ook een handje van had. Hij zonderde tientallen ondernemers van de importtarieven uit. Niet toevallig vaak ondernemers die geld hadden gegeven aan zijn Republikeinse partij.

Europa schiet zichzelf gelukkig niet verder in de voet en draait de importtarieven op bourbon en Harley-Davidsons helemaal terug.

Infrastructuur

De hoge staalprijs verklaart deels het achterstallige onderhoud van Amerikaanse bruggen en spoorwegen. Net als de consument die de aanschaf van een nieuwe SUV of pickup-truck uitstelt, vertragen overheden investeringen in infrastructuur. Dus komt Biden ook daarvoor met extra geld.

Europese landen geven jaarlijks zo rond de 5 procent van hun geld uit aan infrastructuur. In Amerika is dat 2,3 procent. Dan is het niet verwonderlijk dat wegen er in delen van het land belabberd bij liggen en hogesnelheidstreinen in Amerika moeizaam van de grond komen.

Trump beloofde vier jaar lang in infrastructuur te investeren, maar kreeg het niet voor elkaar. Biden wel. Hij heeft het Congres ervan overtuigd de komende vijf jaar $550 miljard extra te besteden, bovenop de $650 miljard die het al van plan was uit te geven. De Democraten spreken daarom over $1,2 biljoen, maar eigenlijk kan Biden daarvan maar de helft op zijn conto schrijven.

Waar gaat het geld naartoe?

Dat is nog altijd een hoop geld, vergelijkbaar met het bruto binnenlands product van België. Waar gaat het naartoe?

• 110 miljard is voor bruggen en wegen. Van de 617.000 bruggen in Amerika moeten er 45.000 (7,5 procent) worden gerepareerd. Zo’n 20 procent van de wegen is in slechte staat. Automobilisten zijn daardoor jaarlijks naar schatting $130 miljard kwijt aan hogere brandstofkosten en reparaties. Deze investering betaalt zichzelf dus terug.
• 66 miljard gaan naar de spoorwegen. Dat geld zal vooral worden ingezet om het spoor in en tussen de steden van Noordoost-Amerika op te knappen, bijvoorbeeld door bochten te verruimen en kruisingen te vervangen met tunnels of viaducten, zodat treinen sneller kunnen rijden. Ook moet er een nieuwe spoortunnel komen tussen New Jersey en New York.
• 65 miljard om kleine steden en het platteland op breedband internet aan te sluiten. 65 procent van de Amerikaanse gemeenten heeft nog geen breedband.
• 65 miljard om het stroomnet te moderniseren. De overstap van fossiel naar duurzaam zet meer druk op het net. Ook zijn bovengrondse elektriciteitskabels kwetsbaar voor slecht weer. Zo kwamen in februari 4,5 miljoen Texanen dagenlang zonder stroom te zitten tijdens een sneeuwstorm.
• 55 miljard voor waterleidingen en riolering. 15 miljard daarvan wordt ingezet om loden leidingen te vervangen. Dat is niet genoeg. Tussen de 15 en 22 miljoen Amerikanen) drinken nog uit loden leidingen. Deskundigen schatten dat er $60 miljard nodig is om alle loden leidingen te vervangen.
• 39 miljard voor overig openbaar vervoer, bijvoorbeeld om elektrische bussen aan te schaffen.
• 25 miljard voor lucht- en $17 miljard voor zeehavens.
• 17 miljard om laadpalen voor elektrische auto’s te installeren.

De vraag is of het geld allemaal goed besteed gaat worden. In het geval van de spoorwegen heeft de federale overheid een dikke vinger in de pap: Amtrak is staatsbedrijf. Maar het onderhoud van wegen en riolering valt onder de verantwoordelijkheid van lagere overheden.

In dat geval maakt de federale overheid geld over naar de staten, die op hun beurt moeten kiezen in welke steden en plattelandsgemeenten ze het geld willen investeren. We krijgen de komende jaren ongetwijfeld verhalen te lezen van lokale politici die miljoenen in prestigeprojecten hebben gestoken. Verstandige investeringen komen minder vaak in het nieuws.

Immigratie

Immigratie was het thema van Trump. Hij bouwde 700 kilometer muur aan de grens met Mexico, beperkte de aantallen arbeidsmigranten en asielzoekers, scheidde immigrantenkinderen van hun ouders, scherpte de naturalisatie-eisen aan en weigerde visas te verlenen aan reizigers uit dertien landen in Afrika en het Midden-Oosten. Het aantal vluchtelingen dat onder Trumps beleid werd opgevangen, was in veertig jaar niet zo laag.

Biden heeft de zogenoemde Moslimban ingetrokken, de bouw van de grensmuur stopgezet en rechters meer bevoegdheid gegeven om asiel te verlenen. Ook worden kinderen niet langer van hun ouders gescheiden. Van 300 kinderen heeft Amerika de ouders nog steeds niet gevonden.

Een record aantal minderjarigen probeert dit jaar Amerika binnen te komen. Het precieze aantal is lastig te meten. De autoriteiten weten hoeveel asielzoekers ze binnenlaten en hoeveel asielzoekers ze wegsturen, maar in die laatste categorie worden mensen meerdere keren geteld: iedere keer wanneer ze de grens proberen over te steken. Grenswachters telden deze zomer 19.000 kinderen aan de grens zonder ouders.

Werkloosheid en drugsgeweld

Republikeinen spreken over een ‘crisis’. Dat is voorbarig. In 2014 werden 60.000 minderjarige immigranten aangehouden. In 2019 kwamen er, ondanks het hardvochtige beleid van Trump, een miljoen immigranten aan de zuidgrens aan. Zelfs linkse critici moeten echter toegeven dat het humanere beleid van Biden dit jaar wel tot een toename heeft geleid.

Andere factoren zijn corona, dat in Midden-Amerika tot hoge werkloosheid heeft geleid, en het aanhoudende drugsgeweld in de regio. Dat brengt al jarenlang mensenmassa’s op de been. Trump deed daar weinig aan, maar Amerika kan er weinig aan doen. Biden heeft een plan, maar het is vooral een opsomming van doelstellingen. Zolang landen als El Salvador, Guatemala en Honduras slecht worden bestuurd, en zolang Noord-Amerikanen op grote schaal drugs blijven kopen uit Zuid-Amerika, blijven de vluchtelingen komen.

De tragiek van het Amerikaanse immigratiedebat is dat er onder het volk een consensus heerst. 77 procent zegt dat immigratie Amerika sterker en niet zwakker maakt. Maar een meerderheid vindt het ook belangrijk dat de grens wordt bewaakt. Een compromis ligt voor de hand: verhoog het aantal arbeidsmigranten, buitenlandse studenten en vluchtelingen, en bewaak de grens. Het eerste is voor rechts echter onbespreekbaar. Het laatste is volgens links ‘racistisch’. Dus moddert Biden door.

Het bericht Eén jaar Joe Biden verscheen eerst op Wynia's Week.

Of Biden met het geld meer autogekke Amerikanen in de trein zal krijgen, is echter zeer de vraag. Amtrak is chronisch verliesmakend. $66 miljard is veel geld, maar niet genoeg om baanbrekende investeringen te doen.

Fantasie: hoge snelheid voor de lange afstand

Op sociale media kun je mooie plaatjes vinden van hogesnelheidslijnen waarmee Amerikanen binnen een aantal uren van Chicago naar Los Angeles zouden kunnen zoeven. Dat is fantasie. De afstanden zijn te groot voor een nationaal hogesnelheidstrein. De techniek moet een grote sprong voorwaarts maken wil spoor met het vliegtuig kunnen concurreren. Een treinrit van Chicago naar Los Angeles duurt nu nog 43 uur en kost $180. Het vliegtuig is minstens de helft goedkoper en overbrugt dezelfde afstand in 4 uur en drie kwartier.

Regionale hogesnelheidslijnen zijn wel reëel. Bijvoorbeeld tussen Miami, Orlando en Tampa. Of Atlanta en Washington DC. In Californië wordt gebouwd aan een hogesnelheidslijn tussen Los Angeles en San Francisco. De bedoeling is dat reizigers in de toekomst de afstand van 600 kilometer binnen drie uur kunnen afleggen. Het project werd oorspronkelijk op $33 miljard begroot. Dertien jaar later zijn de kosten opgelopen tot meer dan $100 miljard. De trein rijdt nog steeds niet.

Alleen hoge snelheid voor de kortere afstanden

Alleen in het Noordoosten rijdt een hogesnelheidstrein: tussen Boston en Washington DC. De regio, met steden als Philadelphia en New York, is goed voor een vijfde van de Amerikaanse bevolking en economie. Biden steekt dan ook een derde van zijn geld, $24 miljard, in deze Noordoostcorridor.

‘Hoge snelheid’ moet hier met een korreltje zout worden genomen. De trein legt zelden meer dan 200 kilometer per uur af. De rit van New York naar Washington duurt 3 uur, vergelijkbaar met de Thalys tussen Amsterdam en Parijs. Met als verschil dat de afstand tussen de twee Amerikaanse steden 360 kilometer is terwijl Paris op 540 kilometer van Amsterdam ligt. De reden is dat Amerikaanse treinen op bestaand spoor rijden. Voor de hogesnelheidstreinen in Europa is speciaal spoor aangelegd met ruime bochten en zonder kruisingen.

Geen nieuwe lijnen, wel wat obstakels weg

Amtrak is niet van plan nieuw spoor aan te leggen. Wel is de bedoeling dat nauwe bochten worden verruimd en kruisingen worden vervangen met viaducten of tunnels, zodat de treinen minder of helemaal niet meer hoeven af te remmen. Ook moet er onder de rivier tussen New Jersey en New York een nieuwe treintunnel komen. De huidige tunnels zitten tegen hun capaciteit aan. Het komt geregeld voor dat een trein Penn Station niet op tijd kan verlaten omdat de tunnel vol zit. Amtrak denkt in totaal $150 miljard nodig te hebben om de hele Noordoostcorridor onder handen te nemen. De $24 miljard waar Biden mee komt zou slechts genoeg zijn om de nieuwe Hudson-tunnel te bouwen.

Dat is nogal een bedrag voor een tunnel. Ter vergelijking: de Noord/Zuidlijn, waarvoor onder de oude binnenstad van Amsterdam moest worden getunneld, heeft 3 miljard euro gekost. Waarom het in Amerika zoveel meer kost om te bouwen is iets waar planologen en economen zich al jaren het hoofd over breken. Een eenduidig antwoord is er niet, maar we weten wel wat meespeelt.

De vakbonden maken alles duur

Dat bouwen in New York zo kostbaar is, heeft iets te maken met de macht van de vakbonden. Die steunen sinds jaar en dag de Democratische Partij, die in New York oppermachtig is. Als jij als gouverneur je verkiezing deels aan de vakbond hebt te danken, maak je in de onderhandelingen over de aanleg van een nieuwe weg of tunnel wellicht niet zo snel een punt van de geraamde kosten.

De vakbonden eisen dat iedere tunnelboormachine door een ploeg van 25 man wordt bediend. In staten waar de vakbonden minder machtig zijn, wordt hetzelfde werk door de helft van het aantal werknemers verricht. De lonen liggen in New York hoog, gemiddeld $65 per uur. Daar komt $44 per uur bij aan sociale lasten. De 25 grootste pensioenfondsen in de bouw komen desondanks $12 miljard te kort. Gevolg: de 14 kilometer-lange Second Avenue Subway, die onder de oostkant van Manhattan loopt, kostte maar liefst acht keer zoveel per kilometer als nieuwe metrolijnen in Berlijn en Parijs en is daarmee de duurste metrolijn ter wereld.

Een andere kostenpost is grond. Vooral in de dichtbevolkte delen van Amerika, waar behoefte is aan meer openbaar vervoer, is grond vaak in privaat bezit. De overheid kan grondbezitters onteigenen, maar dat gaat weer gepaard met ellenlange rechtszaken. Het is sneller om grondbezitters uit te kopen, wat veel geld kost.

Geen concurrentie bij de bouw van treinen

Gebrek aan concurrentie speelt ook mee. De wet schrijft voor dat treinen in Amerika moeten worden gebouwd, maar die zijn 30 tot 70 procent duurder dan Europese en Japanse treinen. Amerikaanse treinbouwers innoveren amper, ze zijn toch wel verzekerd van hun markt. De treinen van Amtrak zien er nog net zo uit als vijftig jaar geleden.

Het is niet alleen een kwestie van geld. In het federale Amerika is het lastig alle betrokken partijen op één lijn te krijgen. De federale overheid kan de staat New York niet dwingen ergens een nieuwe spoorlijn aan te leggen, en de staatsoverheden werken weer moeizaam samen met stadsbesturen, zeker als die niet van dezelfde politieke kleur zijn.

Passagierstreinen krijgen geen prioriteit. Het komt regelmatig voor dat een trein die een paar minuten achter ligt op schema voorrang moet geven aan een goederentrein of zelfs moet wachten voor een open brug. We klagen in Nederland wanneer de trein 5 minuten te laat is; in Amerika wordt dat als ‘op tijd’ beschouwd. De trein tussen New York en Washington mag maar liefst 20 minuten vertraagd zijn voor Amtrak überhaupt over een ‘vertraging’ spreekt. Zelfs dan is nog één op de vijf treinen te laat. Daar kan je niet van op aan. Geen wonder dat vooral zakenmensen liever op het vliegtuig stappen. Dat is met het van en naar het vliegveld rijden inbegrepen niet veel sneller dan de trein, maar het vliegtuig is in ieder geval meestal op tijd.

Daarmee zijn we misschien wel bij de kern van het probleem: in autoland Amerika wordt de trein niet serieus genomen. Daar gaat de $66 miljard van Biden weinig aan doen.

Het bericht Ook met 66 miljard krijgt Joe Biden de Amerikanen niet in de trein verscheen eerst op Wynia's Week.