Zelfs het Franse radicaal-rechts twijfelt of de afkeer van de islamitische hoofddoek wel moet leiden tot een verbod

Een Frankrijk zonder islamitische hoofddoeken in het straatbeeld, het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) koestert dat ideaal al heel lang. Maar nu presidentskandidaat Marine Le Pen een kans maakt op het Elysée, splijt de kwestie het tweetal aan de top. Le Pen bepleit een hoofddoekverbod ‘in de openbare ruimte’, maar partijleider Jordan Bardella voorziet grote problemen, zoals een opstand in de deels geïslamiseerde ‘banlieues’.

Franse media berichten verbaasd over het meningsverschil in het autoritair geleide RN, dat dus kennelijk net zo min is gevrijwaard van intern geharrewar als de concurrentie. Het dragen van een hoofddoek en andere vormen van islamitische kleding is in Frankrijk al verboden op onder meer scholen, maar het RN wil ze ook daarbuiten niet meer zien.

Toch bepleitte Bardella onlangs het schrappen van de aloude verkiezingsbelofte om te streven naar een geheel hoofddoekvrij Frankrijk.

Verraad

Bij die gelegenheid, een besloten bijeenkomst van kaderleden van de partij, wees Le Pen volgens het weekblad L’Express het voorstel meteen af. Het zou ‘rampzalig’ zijn als ze ook op dit punt water bij de wijn deed bij pogingen haar partij van een extremistisch imago te verlossen. Zo verdwenen gaandeweg haar voorstellen de EU te verlaten, de franc en de doodstraf weer in te voeren en de pensioenleeftijd terug te brengen naar 60 jaar.

Haar kiezers konden daarmee leven, zeker Le Pens lof voor de Brexit was slecht gevallen bij oudere aanhangers, die hechten aan Frankrijks leidende rol in de EU. Maar het loslaten van het ideaal van een ‘Stadtbild’ vrij van hoofddoeken, nikabs en hidjabs zou voor haar kiezers neerkomen op verraad.

Dus is ze de verkiezingscampagne ingegaan met de belofte om na haar zege in mei volgend jaar de kwestie zo snel mogelijk in een referendum voor te leggen aan de kiezers. Mogen we recente peilingen geloven, dan is 66 procent van de Fransen voor een hoofddoekverbod op straat, zelfs 94 procent onder aanhangers van het RN. Le Pen kan nu rekenen op 34 procent van de stemmen, volgens een peiling vorige week van Ifop, tegen 19 procent voor haar ‘naaste’ concurrent, de centrum-rechtse oud-premier Edouard Philippe.

Clash met ‘D66-rechters’

Komt daarmee het ideaal van een ont-islamisering van het straatbeeld in zicht? Niet zo snel… Want het is allerminst zeker of in de République des Juges, waarmee rechts Frankrijk vooral ‘D66-rechters’ bedoelt, het Constitutioneel Hof toestemming geeft voor een volksstemming over een dresscode voor een deel van de vrouwelijke bevolking. Volgens de krant Le Monde is die kans klein, en geldt hetzelfde voor Le Pens veel belangrijker verkiezingsbelofte: het in de constitutie vastleggen dat geboren Fransen voorrang krijgen boven ‘vreemdelingen’ bij het toewijzen van sociale woningen, allerhande subsidies, banen en rechten.

Ook Jordan Bardella vindt dat op termijn de hoofddoek moet verdwijnen uit plaatsen als de Parijse voorstad Saint-Denis, waar hij opgroeide. Maar het actief werken aan een straatverbod, zoals nu alleen geldt voor de boerka, is volgens hem een recept voor ellende. Het staatshoofd zou meteen na haar verkiezingszege in een clash belanden met Frankrijks hoogste rechtsinstantie, vrezen medestanders in de top van de partij. Ze wilden alleen met Le Monde praten als hun naam niet in de krant kwam, zo gevoelig ligt de kwestie kennelijk.

Oorlogsverklaring

Een hoofddoekverbod staat niet alleen op gespannen voet met de grondwet, maar ook met de vrijheid van godsdienst. Bovendien zullen moslims een verbod in het beste geval uitleggen als stigmatisering, in het slechtste als een oorlogsverklaring.

De onlangs gekozen burgemeester van Saint-Denis, Bally Bagayoko, een moslim, voorspelt al een ‘volksopstand’ als Marine Le Pen de verkiezingen wint. Hij is lid van de ultra-linkse partij La France Insoumise van presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon, uiterst populair in voorsteden waar hoofddoeken het straatbeeld mede bepalen. Politie-agenten die daar het verbod zouden moeten handhaven, lopen het risico te worden gelyncht. En een opstand in één banlieue of stad kan zich razendsnel over het hele land verspreiden, zo is de afgelopen jaren herhaaldelijk gebleken.

Scheuring?

Een politieke opponent had Bardella er eerder van beschuldigd dat hij ‘islamitische vrouwen de doek van hun hoofd wil rukken’. Dat was in de jaren dat de premier-in-spe nog voor een algemeen verbod pleitte, voortschrijdend inzicht bracht hem op andere gedachten, puur om praktische redenen.

Heeft de kwestie inderdaad tot een scheuring geleid in het RN, de grootste partij in het parlement? De oppositie ter rechter en linker zijde hoopt dat natuurlijk. Opvallend was hoe koeltjes Bardella onlangs een plaats bezocht waar een RN-burgemeester was gekozen. Waar ‘Marine’ joviaal op de foto ging met fans, liep hij wat sip en gespannen naast haar.

Niet alleen rechts-extremistische Fransen vinden dat de islamitische hoofddoek niet in hun land thuishoort, althans niet zo massaal als nu. Maar liever mijden ze het onderwerp, met het argument dat kledingvoorschriften niet passen in een democratie. Marine Le Pen vindt de hoofddoek niet alleen een symbool van de onderwerping van de vrouw, maar ook van de groeiende invloed van de islamisten die Frankrijk zoveel kwaad hebben berokkend.

Een haar welgezinde columnist schreef dezer dagen in het blad Causeur dat de ‘voile islamique’ ook op basis van bestaande wetgeving kan worden verboden. Het dragen staat volgens hem ‘symbool voor het aanhangen van een sociaal en politiek stelsel waarin de vrouw niet gelijk is aan de man, homoseksualiteit een misdaad is en polygamie legaal’.

Heeft Karel Martel wel echt gewonnen?

De voortschrijdende islamisering en afrikanisering van het straatbeeld treft ook voor Frankrijks identiteit belangrijke plaatsen als de kathedraal van Saint-Denis, voor burgemeester Bagayoko zichtbaar vanuit zijn werkkamer. Hij haalde daar meteen na zijn verkiezing het portret van president Emmanuel Macron van de muur. Dit als straf voor diens onvoldoende geachte inspanningen tegen het racisme.

De Franse koningen liggen in de basiliek begraven, evenals Karel Martel, die volgens de legende in 732 bij Poitiers de noordwaarts oprukkende Arabieren terugsloeg. Douglas Murray schrijft erover in The Strange Death of Europe: ‘Een bezoeker aan de basiliek kan zich afvragen of Karel Martel echt heeft gewonnen, want wie vandaag de dag rondloopt in Saint-Denis waant zich eerder in Noord-Afrika dan in Frankrijk. De markt buiten de basiliek heeft meer weg van een souk. Ze verkopen er hidjabs in alle soorten en maten.…’

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!