Hoe de zorgstaat uw burgerrechten inperkt
Gezondheid is steeds meer een publieke aangelegenheid, vooral sinds de coronacrisis. Naast de Nederlandse overheid bemoeien ook supranationale organisaties zich met onze gezondheid.

Bina Ayar is historicus, columnist en freelance journalist. Ze is auteur van De maakbare mens (2023).

Gezondheid is steeds meer een publieke aangelegenheid, vooral sinds de coronacrisis. Naast de Nederlandse overheid bemoeien ook supranationale organisaties zich met onze gezondheid.

Menselijk gedrag is een sta-in-de-weg naar de ‘duurzame’, digitale heilstaat. Gelukkig is daar iets op gevonden: gedragsbeïnvloeding. De overheid maakt gretig gebruik van toegepaste gedragsinzichten voor burgerbeïnvloeding, en ook de rest van de samenleving doet mee met het psychologiseren van politieke en maatschappelijke kwesties. Want of het nu gaat om klimaatissues, woningnood...

Hoewel diversiteit hoog in de agenda’s van overheid en bedrijfsleven prijkt, staat de term in de praktijk eerder synoniem voor eenvormigheid. Naast allochtonen, moeten in toenemende mate ook vrouwen en ‘LBGTQ-ers’ voorbeeldig voorspelbaar zijn, conform heersende verwachtingen rond kleur, geslacht of geaardheid. Minderheden die niet in het diversiteitsmodel passen leveren ongemak op....

De obsessieve omgang met gezondheid begint steeds ongezondere trekjes te krijgen. Tijdens de coronapandemie bleek al dat mensenrechten geofferd mogen worden voor ‘gezondheid’, inmiddels dreigt dezelfde aanpak voor nieuwe gezondheidsrisico’s.

Iedereen houdt van bomen: klimaatalarmisten zowel als klimaatsceptici, bestuurders zowel als burgers. Bomen hebben esthetische en belevingswaarde en zijn prettig voor het klimaat. De nota ‘Bos van de toekomst’ van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wil zelfs tien procent ‘meer en gezonder’ bos in 2030.

Het coronatoegangsbewijs ligt dan wel in de ijskast, maar de controlesamenleving is springlevend. Ook de Oekraïne-oorlog biedt de overheid nieuwe aanleidingen voor controle en vrijheidsbeperking, zoals met nieuwe vormen van censuur en het controle van internet.

Hoewel de kritiek op coronamaatregelen toeneemt, heeft de overheid tot nu toe weinig te vrezen van het protest van belangenorganisaties van getroffen sectoren. Alsof er niet genoeg overheidsbetutteling is, helpen sinds corona zowel brancheorganisaties als bedrijven mee met de burger tegen zichzelf beschermen. Via moraalmarketing bijvoorbeeld of door als uitvoeringsorganisatie van het...

Een discussie voeren zonder dat iemand een drogreden uit de kast haalt, is een illusie. Schijnredenen gaan niet voor niets terug tot de Oudheid, al is dat op zichzelf ook weer een drogreden (ad antiquitatem).

Veilig contactloos betalen, veilig in de cloud. Het idee dat digitaal gelijk staat aan veiligheid is voor bedrijven en overheid een wet van Meden en Perzen. Opvallend is dat diezelfde partijen in digitalisering nu ook vaker gevaren zien. Toenemende afhankelijkheid van digitale technologie brengt veiligheidsrisico’s met zich mee, denkt ook het demissionaire...

Dierenwelzijn is hip. Een groeiende groep eet om principiële redenen geen vlees of gebruikt helemaal geen dierlijke producten als honing of wol. Ook de recente aanpassing van de Wet Dieren wordt gezien als winst voor het welbevinden van vooral vee-dieren.
