Links lid van de Kamercommissie: ‘Kunt u nu eindelijk eerlijk toegeven dat president Trump de verkiezing van 2020 heeft verloren.’

Rubio: ‘Ik ben hier vandaag voor gesprek over het buitenlands beleid van de president. Wat u ter sprake brengt valt niet onder mijn verantwoordelijkheid.’

Links lid: ‘Maar heeft Trump verloren in 2020, ja of nee?’

Rubio: ‘Ik doe hier niet aan ja of nee. Doe “ja of nee” maar bij spelletjes op de televisie. Ben ik hier in het circus? Zijn de clowns aan het woord? Hebt u niets in te brengen over buitenlands beleid?’

Links lid staat op en loopt uit de vergadering.

Rubio: ‘Bedankt voor uw bijdrage!’

Zo krijgt president Trump volgend jaar de keuze tussen ten minste twee krachtige en getalenteerde politici, zijn vicepresident J. D. Vance of Foreign Secretary Rubio als zijn gewenste opvolger. Bij links zijn de twee kandidaten die nu het best scoren in de peilingen Gavin Newsom en Alexandria Ocasio-Cortez (AOC). Newsom is de gouverneur van Californië die ondernemers en miljonairs in recordtempo wegjaagt met hoge belastingen en duurklimaatbeleid. AOC is aanvoerder van de communistische vleugel van de Democratische Partij.

Natuurlijk heeft die partij ook gerespecteerde (om eens een geliefde term van Trump te gebruiken) senatoren en gouverneurs, maar die durven nu nog geen afstand te nemen van AOC en haar extreem-linkse medestanders. En ook hebben de Democraten nog niet de lessen durven trekken van de gewelddadige anarchie in Amerikaanse binnensteden ten tijde van ‘Black Lives Matter’. Daarom is het niet vreemd dat een deel van de Democratische achterban vaart zonder kompas.

Twintig procent van de Democraten koestert volgens opinieonderzoek zelfs de walgelijke hoop dat een volgende moordenaar die het heeft gemunt op president Trump wél raak schiet. Best mogelijk dat Trumps Republikeinen in november verliezen door onvrede over de inflatie, maar voor de volgende presidentsverkiezingen in november 2028 moet nog veel veranderen willen de Democraten steun verdienen en krijgen.

President Trump moet oorlogen winnen en probeert dat op zijn manier door steeds te spreken over ‘deals’. Op weg naar de volgende ‘deal’ kan hij moeilijk een doorwrochte toespraak houden die regelrecht geschikt is voor opname in een bundel van ‘Great speeches in history’. Welsprekendheid komt van Vance en Rubio, speciaal ook over het verval van West-Europa. Die twee steken in het publieke debat met kop en schouders uit boven hun politieke tegenstanders.

Waarom lukt rechts in Nederland weinig?

Waarom lukt dat ‘rechts’ in Nederland dan niet? Toch lijkt het dat de kiezers in Nederland even dringend weg willen van extreemlinks als in Amerika, want in ons Nederlands opinieonderzoek staan de partijen rechts van de VVD nu al op 61 van de 150 zetels.

Toch blijven Rob Jetten en zijn ministers nog overeind, en dat is niet omdat zij krachtig regeren. De enige sterke politica op links is burgemeester Femke Halsema van Amsterdam, die vol inzet op antisemitisme. Zij weet dat haar partij in Amsterdam de stemmen nodig heeft van alle antisemieten, inclusief de antisemitische moslims, en doet alles wat nodig is om antisemitisme te kweken en vast te houden. Landelijke linkse politici willen haar niet afvallen en gaan mee.

Kort nog meer over antisemitisme omdat het voor het eerst sinds 1940 weer zo belangrijk is in de politiek. Vrijheid van meningsuiting is een groot goed, maar bij voorbeeld roepen ‘From the river to the sea’ is geen bijdrage aan de meningsvorming maar puur antisemitisme. De leus werd immers bedacht door de Egyptische terrorist Yasser Arafat en betekent: ‘Verdrink alle Joden in de Middellandse Zee’.

De New York Times is volop tegen Trump maar verlaagt zich niet door te schrijven over ‘genocide’. Bij ons is dat dagelijks gif bij de NOS en in kranten; bizar en dat niet omdat het Israëlische leger geen fouten maakt – maar omdat het altijd hetzelfde land is dat van genocide wordt beschuldigd. Vaak gaat dat samen met sympathie voor de vijanden van Israël hoewel die slechter zijn dan de Nazi’s (Hitler probeerde zijn misdaden deels verborgen te houden van zijn landgenoten; Hamas is er trots op en belooft herhaling).

Antisemitisme is in Nederland nog veel meer verspreid dan in de VS waar het vooral woekerde aan de universiteiten. En dan zijn er alle economische en culturele redenen, vooral de illegale immigratie, waardoor de gemiddelde kiezer gestaag naar rechts trekt. Maar toch: in het parlement geen nieuwe Pim Fortuyn.

Als zo’n tweede Pim naar voren zou komen, krijgt die het nog lastiger dan Pim zelf in 2002. De planbureaus van de overheid waren toen niet verpolitiekt, en de klimaatgekte nog niet zó besmettelijk onder de ambtenaren. Anno 2026 mogen ambtenaren op de stoep van hun ministerie protesteren zonder dat hun hoogopgeleide secretaris-generaal zijn minister waarschuwt dat het tijd is voor een dienstbevel. Andere ambtenaren voelen zich ‘niet veilig’ en kunnen zo naar believen anoniem afrekenen met iedere leidinggevende die hen niet bevalt – denk aan Khadija Arib. Ook dat kon nog niet in 2002.

Kamerleden van de regeringspartijen houden voor zich of ze wel trots zijn op onze fotogenieke en reislustige minister-president, maar ze hoeven hem ook niet te verdedigen zolang ze de spreektijd kunnen vullen met politiek theater over de dreiging van ‘extreemrechts’.

Wit of blank

Onlangs was er een groot debat over de vraag of er FvD-aanhangers zijn die de woorden ‘wit’ of ‘blank’ hebben gebruikt om hun boosheid te signaleren over verlies van een meer traditionele cultuur. Dat thema krijgt dan volle steun in de media en dus kan links in de Kamer zich richten op wat cynische politici altijd het beste uitkomt: debatten waarbij links het moeiteloos eens is terwijl het de rechtse oppositie verdeelt. Net zo bij de formatie van het vorige kabinet, toen twee maanden kostbare tijd werden verspild aan de vraag of Wilders wel voldoende rechtstatelijk zou zijn.

De triomf deze week van Paus Leo in Spanje laat zien hoe sterk veel Westerlingen verlangen naar een samenleving met meer respect voor de joods-christelijke traditie. Ik zou ook daarom verwachten dat Vance of Rubio (beiden belijdend katholiek) makkelijk winnen in 2028.

Coalitie voor de volgende verkiezingen

Nederland staat er in vergelijking nu heel slecht voor, maar er zou hoop zijn als rechts ruim vóór de volgende verkiezingen een minimumprogram afspreekt voor:

-Per direct gekozen burgemeesters

-Een klein team van eigen medewerkers voor iedere minister om te helpen bij obstructie door ambtenaren (zoals ‘kabinetten’ voor bewindslieden standaard zijn in België. We willen toch geen herhaling van wat Femke Wiersma is overkomen?).

-Opschoning van de twee bedorven planbureaus en nieuwe, integere leiding bij alle partijdig gebleken adviesraden.

-Een einde aan ‘netto nul in 2050’ en vrijval van alle zo gespaarde miljarden voor bij de formatie nader af te spreken reparaties aan politie, gevangenissen, wegennet en zorg.

-Nieuwe directies bij Vluchtelingenwerk en zo nodig ook bij COA en IND die loyaal blijven aan het volgende kabinet, ook wanneer dat illegale immigratie met daarvoor noodzakelijk en – laten we eindelijk eerlijk zijn – hard beleid beëindigt.

Als PVV, FVD, JA21, SGP en BBB zo’n akkoord kunnen sluiten vóórdat de campagne begint zal de VVD kleur moeten bekennen. Dan heeft Nederland eindelijk kans op een meerderheid voor een herstart.

Wynia’s Week is er 156 keer per jaar. De betalende supporters maken dat mogelijk. Doet u al mee? Hartelijk dank!

–

Het bericht Bomhoff: ‘Laat PVV, VVD, FvD, JA21, SGP en BBB voor de volgende verkiezingen een akkoord sluiten voor de herstart van Nederland’ verscheen eerst op Wynia's Week.

• ‘Veel kennis en kunde is niet gebruikt in de coronacrisis. Deskundigen zijn niet betrokken’ (atmosfeer-expert Jos de Laat).
• ‘Allereerst: zorg voor georganiseerde zelfkritiek en vermijd stellige uitspraken als je eigenlijk helemaal niet zo zeker bent’ (statisticus en besliskundige Eric-Jan Wagenmakers).

De experts die in De Covidstaat worden geïnterviewd, geven inzicht in wat Nederland in 2020 en 2021 beter had kunnen doen. In diezelfde geest is hier een selectie van wat uw columnist in het eerste jaar van de crisis adviseerde in Wynia’s Week.

Uw columnist is geen viroloog en geen voorzitter van een beroepsgroep van ziekenhuisspecialisten. Wel was hij als eerste in Nederland (cum laude) gepromoveerd op de Bayesiaanse voorspeltechnieken die speciaal zijn ontwikkeld voor prognoses onder steeds wisselende onzekerheid. Maar ook was hij in maart 2020 al meer dan een jaar columnist van Wynia’s Week en daardoor met zijn snel groeiende groep van volgers op X automatisch verdacht in de kringen van hogere Haagse ambtenaren.

Te weinig mondkapjes

Eerst waren er leugens over mondkapjes en daarna ook nog het falen om ze snel te bestellen. Einde april 2020 schreef ik:

‘De hele wereld weet dat mondkapjes helpen, maar er zijn er in Nederland niet genoeg, en dus beweren de wetenschappers dat mondkapjes niet nodig zijn. Ze hadden aan de politici moeten overlaten om te kiezen tussen die leugen of eerlijk toegeven dat de mondkapjes er niet zijn, maar worden gemaakt en besteld. (-) Expertise voor maken en bestellen is in de private sector. (-) Als de bestuursvoorzitter van Auping (matrassen) onomwonden vertelt dat er in maart drie weken zijn verprutst toen hij kon helpen maar geen groen licht kreeg, dan is dat omdat Rutte te druk is met de politiek in Den Haag en Brussel, en de academici bij het RIVM geen ervaring hebben in onderhandelen en knopen doorhakken. Hoe weten politici hoe we omgaan met leveranciers in Oost-Azië? Bedrijven als Unilever en Friesland Campina hebben al decennia grote fabrieken in de regio en kunnen zeker een topmanager met langdurige ervaring nomineren die naast de politicus [Hugo de Jonge] staat en helpt met het managen van testmateriaal en beschermingsartikelen.’

Toen kwam de tragedie in de rusthuizen. Op 6 mei 2020 schreef ik:

‘Er moeten genoeg mensen zijn in Nederland die op tijd wisten van de ramp in de rusthuizen, en die ook al twee maanden geleden zagen dat de GGD’s geen capaciteit hadden voor het traceren van infecties. Maar de wijsheid van de nederige praktijk drong niet door in Den Haag. De elite luisterde niet.’

De vertraging kwam voor een deel ook omdat de solo werkende econometrist van het RIVM het niet nodig vond om zijn berekeningen een bredere basis te geven. Ik schreef op 25 april 2020:

‘Toen in de loop van maart steeds duidelijker werd dat Nederland verschrikkelijke sterftecijfers had in vergelijking met Duitsland, Denemarken, Noorwegen en Finland, begon [econometrist] Wallinga met te beweren dat we voor zijn rekenmodel weinig hadden aan cijfers uit andere landen. Op dat moment had een ervaren beslisser uit het bedrijfsleven gezien dat het nodig was om te werken met meer signalen dan Wallinga’s Nederlandse rekenmodel.’

Statistisch onbegrip

Het RIVM blokkeerde vijf maanden langer dan in andere landen de toelating van de nieuwe ontwikkelde sneltests voor covid-19. Niet omdat aan sneltests enig medisch risico was verbonden, maar door puur statistisch onbegrip. Ik schreef op 15 augustus 2020:

‘De beste test voor rijden onder invloed is een bloedonderzoek in het ziekenhuis. Maar dan moet de verdachte bestuurder eerst onder begeleiding naar het ziekenhuis en daar wachten op de uitslag van de test en dan – als de test negatief is – weer terug naar zijn auto. De meest nuttige test voor rijden onder invloed is daarom blazen in een pijpje. De uitslag van de test is iets minder accuraat, maar snelheid en gemak zijn superieur. ‘Beste’ en ‘meest nuttige’ zijn dus niet identiek. Zo’n keuze is er ook bij covid-19. Er zijn secure, maar langzame tests, waarbij mensen dagen moeten wachten op de uitslag. En er zijn snelle tests al met uitslag na een kwartier, maar met een kleine kans op een foute diagnose. (-) Benoem vandaag een statisticus in de commissie van het RIVM en laat de stelling van Bayes [over leren onder onzekerheid] uit de statistiek uitleggen aan de andere leden, totdat ze hun kapitale fout inzien.’

De GGD bleef verbieden dat scholen en andere werkgevers een internationaal goedgekeurde sneltests konden toepassen. Ik schreef op 29 augustus 2020:

‘De herfst komt eraan, leerlingen willen hun klasgenoten zien en er zijn nu goedkope sneltests die iedereen zelf kan afnemen en na 15 minuten aflezen. (-) Het ministerie van WVS heeft geen greep op de GGD ‘s, want die vallen onder de ‘veiligheidsregio’s’ en waar die op hun beurt bestuurlijk onder vallen is na acht maanden covid-19 nog steeds onduidelijk.’

De GGD voldeed als organisatie niet aan de eenvoudigste regels van goed management. Op 12 september 2020 schreef ik:

‘Een mooiprater als voorzitter, een blamage op Schiphol [het enige grote vliegveld in Noordwest-Europa zonder testen van inkomende passagiers] en het schofferen van nerveuze patiënten door ze naar een andere provincie te sturen en dan nog steeds dagen te laten wachten: dat zou genoeg moeten zijn om de GGD per onmiddellijk om te spitten. De GGD is te ziek om nog gered te kunnen worden door een mooiprater – André Rouvoet kan ongetwijfeld voortreffelijk vergaderen, maar het herstellen van fouten in de organisatie vraagt om een ander talent.’

Hardnekkige tegenwerking

De Tweede Kamer nam eind september 2020 een motie aan om eindelijk op te schieten met sneltests, speciaal ook voor scholen die dan open konden blijven, maar het RIVM en de GGD ‘s bleven nog een maand hardnekkig tegenwerken. Ik schreef op 26 september 2020:

‘Minister Hugo de Jonge zal het RIVM moeten overrulen voor de sneltests: koop ze nu massaal in, voor zover al toegelaten in andere landen. En [De Jonge] moet een aantal artsen uit het middenveld dringend vragen om hun zetel in het veel te grote OMT op te geven en ruimte te maken voor numerieke experts’.

Taak voor de enquêtecommissie

In andere columns uit 2020 raadde ik aan om besmette binnenkomers op Schiphol net als in andere landen voor quarantaine onder te brengen in leegstaande hotels bij de luchthaven, en om te leren van Zuid-Korea, waar besmette mensen juist niet thuis bleven – om te voorkomen dat ze hun huisgenoten zouden aansteken – maar individueel in isolatie moesten gaan.

Het boek van Eva Munnik laat goed zien hoe belangrijk het is om in een crisis oprecht open te staan voor deskundige inbreng van buiten. Hoe harder de vijf Tweede Kamerleden van de parlementaire enquêtecommissie dat naar buiten brengen, hoe groter de kans dat we het bij de volgende crisis beter doen.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!

Het bericht De coronakopstukken waren allergisch voor deskundige inbreng van buiten – en dat is echt geen makkelijke ‘kennis achteraf’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Mijn ouders hadden een recensie bijgesloten van Han Steendijk die er niet om loog: ‘Een homofiele keukenmeidenroman.’ Ik kende Maarten uit onze studententijd in Leiden als een gedisciplineerde doorzetter. Hij stond in die jaren ’s morgens om zes uur op, dronk een glas karnemelk en las dan een complete roman voor het ontbijt. Met die leefstijl van een kluizenaar was hij zo belezen dat hij je kon verrassen met een vraag als: ‘Wist je dat in vijf van de veertien romans van Thomas Hardy de hoofdpersoon op een fiets naar het werk gaat?’

Jeugdherbergen in Zuidoost-Engeland

Die werklust kenmerkte ook zijn latere leven. Niet ontmoedigd door de matige ontvangst van zijn debuut, werkte hij meteen door aan zijn tweede roman, Een vlucht regenwulpen, en dat werd een enorm succes en vestigde definitief zijn naam.

Het middendeel van Stenen voor een ransuil is voor de topografie gebaseerd op Maartens eerste reis buiten Nederland. Voor die vakantie wist hij alleen van Maassluis en Leiden, maar ik had hem overgehaald om langs jeugdherbergen rond te reizen door Zuidoost-Engeland. Han Steendijk vond dat reisdeel het zwakst. Veel is verzonnen, of misschien ben ik na zestig jaar het een en ander vergeten, bij voorbeeld het beschreven bezoek aan een bordeel in Oostende, de avond voor de ferry naar Dover. Andere belevenissen die ik me wel herinner had Maarten weggelaten.

Kwamen we aan in weer een dorp in Kent, dan ging hij op zoek naar de koster van de kerk om een stukje op het kerkorgel te mogen spelen. Ik wachtte beneden in de kerkbank. ‘Hoe vond je het’, vroeg hij dan voor de zoveelste keer. Ik had zijn oefenstuk van Bach al een paar keer gehoord en zei: ‘De noten komen er uit, maar net als de pepernoten van Sinterklaas: let niet op de volgorde en het tempo.’ Niet aardig, en Maarten wilde dan ook direct terug naar Maassluis. Pas na uitvoerige excuses konden we verder langs de begroeide Engelse wegbermen die bioloog Maarten zo enthousiast beschrijft in zijn eerste roman.

Ook op de toetsen een triomf van wilskracht, discipline en karnemelk, want jaren later zag ik een mooi geposeerde foto van Maarten in zijn villa in Warmond. Op de vleugel had hij een partituur van Chopin geëtaleerd.

Een ransuil in Geestmerambacht

Al die mooie herinneringen kwamen boven toen de ransuil voor het eerst na Maartens boek uit 1971 weer in het nieuws kwam. Het jaarlijkse festival van de Nederlandse Truck en Tractor Pulling Organisatie (NTTO) werd eerder deze maand op het laatste moment verboden, omdat een onderzoeker binnen honderd meter van het festivalterrein in Geestmerambacht een nest had gevonden van een ransuil.

Een teleurstelling voor de duizenden hoopvolle bezoekers. En niet omdat de ransuil bijna is uitgestorven. De populatie is sinds 2010 gelukkig stabiel, zowel voor heel Nederland als in de provincie Noord-Holland. Er zijn er nog meer dan tweeduizend.

Vleermuizen in Spijkenisse

Zo moet ook de NS spoortracés wekenlang afsluiten vanwege een dassenburcht. Over de das deelt Natuurmonumenten mee: ‘Zo’n dier kom je graag tegen, maar hij is schuw en leeft vooral ’s nachts. Gelukkig komen ze wel op steeds meer plekken voor.’ Vraag dat aan de Brabantse treinreizigers. De schatting is zevenduizend dassen in Nederland.

En zo staat een groot bejaardenhuis in Spijkenisse al vijf jaar leeg en kan geen start worden gemaakt met sloop en daarna nieuwbouw op dezelfde locatie, omdat er vleermuizen introkken kort na het vertrek van de laatste bewoners. Een ambtenaar legt uit waarom vijf jaar zijn verloren: ‘De wet zegt: als er vleermuizen zitten, moet je ervan af blijven.’ Hogere ambtenaren gaan nu uitzoeken of in dit geval een uitzondering mogelijk is en of dan eindelijk de bouw van 164 woningen kan starten.

Nederland hoeft niet elke vieze vleermuis

Vleermuizen zijn vieze dieren. Ze kunnen, zoals we allemaal weten sinds 2019, covid-achtige ziektes verspreiden. De Rijksoverheid publiceerde onlangs ‘Trend van vleermuizen, 1986-2024’ en verklaart niettemin opgelucht: ‘Na 1986 worden veel soorten vleermuizen weer in toenemende aantallen waargenomen.’

In de natuur komen vele soorten vleermuizen voor. Zo zijn er ook veel kunstschilders, maar geen enkel land heeft een complete collectie. Ons Rijksmuseum pronkt met Rembrandt en Frans Hals; het Prado in Madrid is sterk in Velasquez en El Greco. Is dat een probleem? Terecht schrijft Louise Fresco dat Nederland met natuur en biodiversiteit wel wat mag specialiseren. Groot en uniek in duinlandschappen, polders uit de Middeleeuwen en veengebieden; hun zorgvuldig beheer is aangewezen, maar klein Nederland hoeft toch niet ieder soort vieze vleermuis binnen de eigen grenzen?

PvdD nodig voor linkse meerderheid

De Partij voor de Dieren zet zich officieel in voor ‘mens, dier en natuur’ in die precieze volgorde. Te vaak komt de mens – de festivalbezoeker in Geestmerambacht, de treinreiziger in Brabant, de woningzoeker in Spijkenisse – niettemin op de laatste plaats. Maar VVD, CDA en D66 hebben de Partij voor de Dieren hard nodig voor hun linkse meerderheid. Nog even geduld dus, tweevoeters, want ransuil, das en vleermuis houden voorrang, wat het ook kost.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Tweeduizend ransuilen, zevenduizend dassen, een miljoen vleermuizen, maar toch komt de mens op de laatste plaats verscheen eerst op Wynia's Week.

Daarvoor moet netto-nul uit de Nederlandse Klimaatwet wordt geschrapt. Er is ook een Europese klimaatwet, maar die zegt alleen dat de EU als geheel moet toewerken naar netto-nul en dicteert geen pad en geen einddoel per lidstaat.

Binnenkort gaan landen met verwijten komen dat andere EU-staten zich meer moeten inspannen voor netto-nul omdat ze meer bomen hebben (Finland), meer kernenergie (Frankrijk), dunner bevolkt zijn (Zweden) of minder hoeven te stoken in koude winters (Portugal, Griekenland). Na zulk tromgeroffel, bedoeld om een flinke indruk te maken op de eigen kiezers, wordt de volgende fase dat landen gaan afvallen en weigeren om mee te gaan met al maar meer extreme energiebelastingen. Het zou een economische ramp zijn wanneer wij dan als laatste bleven hangen aan netto-nul.

Primaat bij de politiek

Dan is er nog een zogenaamde ‘opinie’ van het International Court of Justice (ICJ), waarop de Haagse rechtbank onlangs steunde in de zogenoemde Klimaatzaak Bonaire. De Tweede Kamer vroeg een paar juristen om hun mening. Die wezen op twee zinnen daarover in de uitspraak van de rechtbank: ‘In Europa moet de afweging van die botsende belangen [CO2-vermindering versus economie] primair plaatsvinden in de democratische besluitvormingsprocessen binnen de lidstaten, aangevuld met rechterlijk toezicht door nationale rechters en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).’ Zoals advocaat Wouter den Hollander (Stibbe) samenvatte: ‘De politiek houdt het primaat’.

Ook internationale deskundigen benadrukten die uitleg van het advies van het ICJ. Bijvoorbeeld Frédéric G. Sourgens, hoogleraar energierecht aan de Tulane University (New Orleans, Louisiana): ‘Regeringen mogen zich bij het klimaatbeleid verdedigen met verwijzing naar fiscale beperkingen, evenals naar andere dringende overheidstaken. Het hof wil ook geen ruïneuze verplichtingen opleggen aan staten om klimaatmitigatie koste wat het kost te realiseren.’

Met het schrappen van netto-nul komen direct miljarden euro’s vrij. Instanties als het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gebruiken dat officiële doel namelijk om de meest extreme en kostbare klimaatmaatregelen te promoten. Zwakke ministers horen van hun ambtenaren dat er geen alternatief is. Elke discipline ontbreekt.

Toch is die discipline beschikbaar, bijvoorbeeld bij investeringsbank Goldman Sachs (GS). GS neemt als startpunt voor haar financieel klimaatadvies de prijs waarvoor bedrijven die veel CO2 uitstoten een certificaat kunnen kopen van bijvoorbeeld een eigenaar van een bos dat CO2 opslurpt. Zo kunnen ondernemingen voldoen aan EU-eisen, maar die certificaten worden duurder. GS laat dan zien welke nieuwe technologie daarvoor een alternatief kan bieden en welke technologie te kostbaar blijft. Technologieën worden gerangschikt van goedkoop tot duur en zelfs tot idioot duur bij de huidige stand van kennis.

Zodra Nederland stopt met netto-nul is het evident geldverspilling om nog mee te doen met technische nieuwtjes die nu nog veel te duur zijn en het PBL heeft dan ook geen excuus meer om daar toch aandacht voor te eisen. Voorbeelden: waterstof in plaats van aardgas voor stadsverwarming, elektrische vrachtwagens voor lange afstanden, ‘waterstofkerosine’ voor vliegtuigen.

Op de stoep

Het PBL en de linkse ambtenaren weten zich gedekt door onze Klimaatwet met de eis van netto-nul en gaan dus volop ook voor de hele catalogus, inclusief duur en idioot duur. Ze willen de Noordzee volbouwen met kolossale windmolens, windenergie omzetten in waterstof en dan weer waterstof transformeren in elektriciteit. Heel slecht voor vogels en milieu, want de loodzware molens gaan maar vijftien jaar mee, zijn ruïneus duur en een onmogelijke opgave voor ons elektriciteitsnet. Ze zijn alleen te verdedigen wanneer we letterlijk tot elke prijs de door het PBL geplande route naar netto-nul moeten vasthouden.

Stoppen met netto-nul kan dus juridisch en zal direct miljarden uitsparen. De milieuambtenaren gaan dan vast en zeker uit protest op de stoep van hun departement zitten. Minister Heinen moet dan zorgen dat zij – in tegenstelling tot de anti-Israël-demonstraties bij Buitenlandse Zaken – geen salaris ontvangen voor hun stakingsdagen en dat hun namen worden doorgegeven aan Rijkscommissaris Annemarie van Gaal. Die kan dan zorgen voor vlotte uitplaatsing.

Smeltende ijskappen

Bestaan er dan geen risico’s voor de planeet? Jawel, maar denk dan niet zo zeer aan een stijging van de gemiddelde temperatuur. Meer mensen willen verhuizen naar Singapore (op de evenaar) dan er ‘Singaporeans’ emigreren naar minder tropische landen. In Jeddah (Saoedi-Arabië, miljoenenstad bij Mekka en Medina) zie ik ieder jaar meer groen. Economische groei zorgt voor geld voor urban green én voor airco. Nog steeds sterven meer mensen aan kou dan aan hitte.

Nee, het grootste risico is het mogelijk smelten van de ijskap op Groenland of op West-Antarctica. Technologieën om dat af te remmen zijn er, maar moeten verder worden ontwikkeld en getest voor geval van nood. Ook is er het risico dat de Siberische toendra smelt. Een zaak voor landbouwkundig onderzoek. Maar alleen welvarende landen kunnen research ontwikkelen en toepassen.

En dus is het beter om iets meer CO2 te accepteren en niet de economie te verwoesten voor het onrealistische doel van netto-nul uitstoot in 2050.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht De malle doelstelling van netto-nul CO2-uitstoot in 2050 schrappen uit onze Klimaatwet, kan dat? Ja, en dat moeten we direct doen verscheen eerst op Wynia's Week.

Even slecht als met de VVD gaat het met de Conservatieven in Engeland. Partijleider Kemi Badenoch is nu een campagne begonnen om kiezers terug te winnen. Haar twee speerpunten: Engeland uit het EVRM (het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) én stoppen met het streven naar ‘netto nul’ CO2-uitstoot.

Extreme klimaatkosten blokkeren andere uitgaven

Kemi Badenoch spreekt vanuit de oppositie, maar de VVD is regeringspartij. Dat maakt het extra lastig voor Dilan Yeşilgöz om Kemi te volgen in het redden van haar partij. Maar ‘netto nul’ is met haast in het VVD-belang. Minister Eelco Heinen bouwt zijn hele reputatie op een verantwoordelijke begroting. Het zijn de extreme klimaatkosten die urgente andere uitgaven blokkeren.

Met een campagne tegen ‘netto nul’ kan minister Heinen voorrekenen hoeveel miljarden dan beschikbaar komen voor dringende noden. Hij kan beloven dat de hypotheekrente aftrekbaar blijft – ook beter om belastingontduiking door directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) niet nog meer aan te moedigen. Hij kan de belasting en accijns op energie flink verlagen. Hij krijgt ruimte voor serieus armoedebeleid zonder hogere belastingen.

En ‘netto nul’ laten varen is vooral gewenst om deze logische reden: De VS heeft ‘netto nul’ al lang afgeschaft. China en India hebben hoge economische groei nodig voor hun politieke stabiliteit en willen dus geen grote offers brengen voor ‘netto nul’. Zelfs een rijk land als Zuid-Korea stookt nog zestig kolencentrales voor goedkopere energie. We kunnen dat allemaal betreuren, maar het gevolg is faillissementen in Nederland vanwege de handicaps voor ons Nederlands bedrijfsleven.

Nergens in het EU-klimaatverdrag staat dat de doelstelling van ‘netto nul’ ook voor iedere lidstaat apart moet gelden. Polen heeft al verklaard dat ‘netto nul’ niet geldt voor Polen. Polen voert nu ook actie om het Europees Emissiehandelstelsel (ETS, de ‘Timmermans-tijdlijn’ voor almaar stijgende EU-belasting op energie) aan te passen. De Poolse minister noemt aanpassing ‘heel waarschijnlijk’.

EU-landen gaan straks de schuld geven aan Trump en Xi

Nederland heeft ‘netto nul’ in de eigen klimaatwet toegevoegd, maar wij hebben wel een groot vliegveld en een grote haven die ook andere landen bedienen. Finland, daarentegen, heeft heel veel bos, een bescheiden vliegveld en achttien Finnen per km2 tegen vijfhonderdveertig Nederlanders.

Er komt een tijd dat minister Heinen gaat proberen om de Finnen te overtuigen een deel van onze financiële klimaatlast over te nemen. Finland zal dan riposteren dat Nederland meer moet uitgeven aan defensie. Zulke gesprekken worden nare nachtelijke vergaderingen in Brussel en steeds meer EU-politici gaan dan hun eigen kiezers overtuigen dat het allemaal de schuld is van Trump, Xi Jinping, Modi en zelfs van andere EU-landen dat ze met spijt ‘netto nul’ in eigen land moeten opgeven.

Met opgeven gouden standaard was Nederland het laatste

In de monetaire economie is er een historische parallel. Nederland was ooit op de ‘gouden standaard’, een monetair stelsel waarbij landen beloven dat hun papiergeld kan worden ingeruild voor goud tegen een stabiele prijs. Nadat Engeland daar in 1931 mee had gebroken en had gedevalueerd, was Engeland dus goedkoper en kon beter concurreren.

Nederland wilde betrouwbaar blijven, hield de belofte van de gouden standaard nog vijf jaar langer vol en minister P.J. Oud devalueerde als laatste (met Zwitserland) pas in september 1936. (Voor de jongeren onder ons: Oud was later de oprichter en politiek leider van de VVD.) Daardoor was bij ons de werkloosheid langduriger en hoger dan in de landen die eerder uitstapten. We deden onszelf grote schade aan door vijf jaar hardnekkig vast te houden aan een ideaal dat door acties van andere landen onhaalbaar was geworden.

Kom met verantwoordelijk klimaatbeleid

Eenzelfde rampzalig scenario dreigt wanneer Nederland het land wordt dat ‘netto nul’ het langst blijft volhouden in de EU. De duurste benzine en elektriciteit en daardoor steeds meer failliete bedrijven en stijgende armoede. Om dat te voorkomen kunnen VVD, JA21, SGP en BBB nu een verantwoordelijk klimaatbeleid voorstellen:

– ‘Netto nul’ uit de Nederlandse klimaatwet. Aansluiten bij Polen en Italië en grondige aanpassing eisen van de ‘Timmermans tijdlijn’ voor almaar hogere EU-belasting op energie.

– Opwarming van de aarde serieus blijven nemen, want VVD, JA21, SGP en BBB zijn geen ‘klimaatontkenners’ zoals PVV en FvD, maar dokters die de patiënt willen redden zonder hem dood te laten bloeden.

– Onmiddellijk starten met kleine en middelgrote kerncentrales. Eén ronde van juridische procedures alleen voor aanwonenden. Geen rechtstoegang voor Greenpeace en Johan Vollenbroek. Snel miljarden sparen op het elektriciteitsnet door kleinere kerncentrales dicht bij verbruikers te brengen.

– Vier grote kerncentrales. In Frankrijk is in vijftig jaar grootschalig nucleair nog nooit iets naars gebeurd. Veiliger dan waterstof en beter voor het milieu dan wind op zee.

Doe niet paniekerig

– Het risico op stijging van de zeespiegel niet absurd opblazen – zoals nu weer voor Bonaire – maar accepteren dat de bestaande klimaatmodellen dat niet kunnen voorspellen. Zie hier. We moeten voor een mogelijke toekomstige noodsituatie niet paniekerig doen over ongefundeerde opgeblazen cijfers, maar werken aan innovatieve research tegen verdere afbrokkeling van de ijskappen op Groenland en West-Antarctica.

– Stoppen met gevaarlijke waterstof, oneconomische CO2-opslag en extra wind op zee. Dat maakt geld vrij voor goedkopere benzine, diesel en elektriciteit om de economische groei weer te herstellen en zo beter voorbereid te zijn op de toekomst.

Volgende week meer over klimaatbeleid zonder ‘netto nul’.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Als Yeşilgöz en Heinen de VVD willen redden moeten zij stoppen met netto-nul CO2-uitstoot verscheen eerst op Wynia's Week.

Greenpeace bedoelt het anders en denkt bij vlees aan uitstoot van CO2 en methaan. Giften aan Greenpeace gaan naar harde acties tegen de vleessector. Ik herinner me nog dat Caroline van der Plas (BBB) met tranen in de ogen vertelde dat zij wel iedere week hoorde van een boer die het niet meer aankon en tragisch koos voor suïcide. Nu dreigen de acties van Greenpeace tegen koeien, varkens en schapen nog veel meer leed te veroorzaken, niet alleen bij wanhopige boeren, maar waarschijnlijk ook door duizenden extra gevallen van Alzheimer.

Een op de vijf Nederlanders heeft het APOE3/4-gen geërfd van onze vleesetende voorouders. Dat gen blijkt bepalend voor hun risico op Alzheimer en de kans dat ze daaraan overlijden is veel groter dan voor de gemiddelde burger. Van de Nederlandse slachtoffers van Alzheimer heeft 70 procent een van die twee genen. Al die mensen blijken volgens een zorgvuldige Zweedse studie van Jakob Norgren en co-auteurs hun risico op Alzheimer gelukkig tot gemiddeld te kunnen verminderen door royaal vlees te eten.

Verwrongen en onbetrouwbaar

De biologische verklaring is nog niet vastgesteld. Waarom precies hebben de hersenen dierlijk eiwit nodig? En is het ook gezond om plantaardig te eten en de B- en E-vitamines via supplementen in te nemen? Maar de dreiging voor de 20 procent Nederlanders met het APOE3/4-gen is reëel. De Zweedse onderzoekers hebben de uitkomsten voor Alzheimer gecorrigeerd voor beroepsgroep, overgewicht en hoge bloeddruk. Daarom is hun studie overtuigender dan veel andere publicaties over mogelijk verband tussen dieet en dementie. Het ‘voorzorgsprincipe’ betekent daarom dat dragers van APOE3/4 er goed aan doen door royaal vlees te eten.

Toch sluiten minister Sophie Hermans van Volksgezondheid (VVD) en haar ambtenaren zich hartelijk aan bij Greenpeace. Zij hopen dat wij ons vleesgebruik (alle vlees behalve kip) terugbrengen tot een zesde deel van vroeger. Niet vanwege nieuwe dieetkunde, maar omdat minder koeien, varkens, schapen en geiten helpen in de richting van minder CO2 en methaan. Zo wordt advies over gezond eten verwrongen en onbetrouwbaar.

Mijn vriend dr. Taco Bottema, Wageninger en jarenlang een leidinggevende figuur bij de United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (ESCAP), spant zich ook in voor minder CO2 en methaan, maar heel anders dan Greenpeace. Hij is na zijn carrière bij de VN als landbouwspecialist gaan wonen in Bogor bij Jakarta en stuurt mij elke paar weken een enthousiaste brief over wat valt te bereiken met nieuwe research naar duurzame landbouw en ook naar verbetering van het water langs de kusten van de 17.000 eilanden van Indonesië.

Hier is mijn simpele vergelijking tussen wat mogelijk is op Java en de Nederlandse aanbevelingen van Greenpeace. Met twee of soms zelfs drie oogsten van rijst per jaar stoot Indonesië nu ongeveer 110 megaton CO2 en methaan uit. Nederlandse koeien, varkens en schapen zijn voor consumptie in eigen land goed voor nog geen 3 megaton CO2, methaan en lachgas (vooral varkens lachen heel wat af in de schuur!).

Als wij die vleesconsumptie terugbrengen tot een zesde deel besparen we daarmee dus in Nederland 2,5 megaton aan broeikasgassen. Maar eenzelfde besparing is al bereikt wanneer de Indonesische rijstbouw 2 of 3 procent minder broeikasgas uitstoot. Dr. Bottema weet zeker dat zelfs een veel grotere besparing realistisch is. Dat is in de lijn van ‘Technologies and perspectives for achieving carbon neutrality’, een groot overzichtsartikel van vijftig researchers uit de hele wereld die schrijven: ‘Intermitterende Irrigatie kan de productie van methaan aanzienlijk verminderen en tegelijk de oxidatie van methaan verhogen en is daarom belangrijk om de methaanuitstoot van rijstvelden te beperken.’

CO2 en methaan maken de planeet warmer en dat is een serieuze zaak. Maar Greenpeace en de ambtenaren in Den Haag kiezen voor harde maatregelen die onze economie zwakker maken. Dat is fout, want de catastrofe dat het ijs van Groenland smelt en dat de zeespiegel stijgt is niet de enige ramp de wereld kan treffen. Denk aan een nieuwe covid-epidemie. Of een Noord-Koreaanse atoombom op Seoul (slechts 55 kilometer van de grens met Noord-Korea zodat zo’n bom niet tijdig kan worden onderschept). Of een Chinese blokkade van Taiwan. Of een koffer met radioactief materiaal in Wall Street.

Dubbel fout beleid

Bij elke catastrofe hopen we dat zoveel mogelijk mensen in een land leven met een gezonde economie en vertrouwen in de overheid die dan snel zware beslissingen moet nemen.

Dit beleid jegens de boeren is daarom dubbel fout: een overheid die vertrouwen verliest én zorgt voor minder gezond voedsel uit eigen land. Zwitserland en Finland zijn betere voorbeelden van landen die hun eigen landbouw helpen voor zelfvoorziening in oorlogstijd.

Nederland wordt minder leuk en armer onder druk van Greenpeace. De zorgen over toekomstige risico’s met de zeespiegel door CO2 en methaan zijn terecht, maar het afgedwongen beleid is te vaak verkeerd, onbetrouwbaar en slecht voor de economie. Volgende week nog een keer over ‘netto nul’.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht De campagne tegen koeien, varkens en schapen is dom klimaatbeleid en kan ons bij oorlogsdreiging duur komen te staan verscheen eerst op Wynia's Week.

Onder de lijders aan Alzheimer komen bijzonder veel mensen voor met het APOE4-gen in hun cellen, een gen dat speciaal frequent voorkomt in Noord-Europa (een kwart van de bevolking in Scandinavië – 18 procent in Nederland). Dat gen verhoogt het risico op Alzheimer met een factor drie. Driehonderdvijftigduizend Nederlanders zijn nog kwetsbaarder want die hebben van allebei hun ouders dat gen bij de geboorte meegekregen. Hun risico op Alzheimer komt daarmee in de buurt van vijftig procent.

Recent heeft een zorgvuldige medische studie van het Karolinska Instituut in Zweden eerdere research bevestigd en aangegeven wat de dragers van dit gen kunnen doen om het risico te verminderen: royaal vlees eten.

Gevaarlijke adviezen

Vlees brengt voor de mensen met APOE4 hun risico op Alzheimer terug tot het gemiddelde voor de hele bevolking. Een halve hamburger per dag, bij voorbeeld, vermindert het risico voor oudere vrouwen met een derde – dat bleek al eerder uit een Engelse studie. De pech van het APOE4-gen kan dus met succes worden bestreden. Een prachtige vorm van preventie.

Daarom is het zo gevaarlijk voor de volksgezondheid wat de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum nu fout hebben geadviseerd. Die hebben botte pijlen gericht op ‘rood’ vlees, dat is alle vlees behalve kippenvlees. De Gezondheidsraad wil dat vleesgebruik halveren en dan komt het Voedingscentrum daar boven op met een aanbeveling om nog verder te minderen tot 15 gram per persoon per dag, bijna niets dus, en een zesde deel van wat we nu eten.

Is er dan een afweging gemaakt tussen Nederlanders met overgewicht en hoge cholesterol die er wellicht goed aan zouden doen om voorzichtig te zijn wanneer ze bovenmatig kiezen voor vet vlees, en andersom vrouwen en mannen die het APOE4-gen meedragen en juist royaal vlees moeten eten?

Nee, de afweging is tussen het lijden van Alzheimer- patiënten en het lijden van onze planeet wanneer die warmer wordt door CO2 en methaan van Nederlandse weilanden met Nederlandse koeien. De wens is dat Nederlanders massaal vegetariër worden.

Eenzame koploper in foute richting

Dat is nog onvoldoende, want Nederland is maar 0,3 procent van de wereld en CO2 stopt niet bij de grens. De ambtenaren moeten daarom logischerwijs hopen dat Nederland met dit anti-vleesbeleid wereldwijd zo’n indruk maakt dat Indonesie stopt met saté, China met Pekingeend en Argentinië met biefstuk.

Die kans lijkt klein, en als Nederland hier eenzame koploper blijft (in een foute richting) dan wordt het advies van de Gezondheidsraad niets meer dan een symbolische deugactie. We accepteren dan dat duizenden echtparen, waarvan één het APOE4-gen heeft, hun laatste jaren gescheiden moeten doorbrengen vanwege dementie bij de APOE4-drager. Opa thuis en oma in het verpleeghuis. Of andersom. Meer vlees had dat bij veel dragers van APOE4 kunnen voorkomen.

Hoffelijk

Absurd, en dus kwam een aantal Kamerleden in actie. Zij spraken 23 april af voor ondervraging van minister Sophie Hermans van Volksgezondheid. Twee weken van tevoren stuurde kamerlid Rachel van Meetelen (PVV) alvast haar vragen aan de minister. Dat is hoffelijk, want dan kan een minister zich goed voorbereiden. Haar eerste en belangrijkste vraag was:

‘Klopt het dat de vernieuwde Schijf van Vijf niet langer uitsluitend een gezondheidskompas [is], maar tevens wordt gebruikt als vehikel voor klimaatbeleid? Waarom wordt de gezondheid van Nederlanders vermengd met politieke doelen die daar los van staan?’

Minister verveelt Kamercommissie

In de ondervraging op 23 april ontwijkt Sophie Hermans voortdurend een antwoord. Nicole Moinat (ex-PVV, nu groep Markuszower) probeert het nog een keer na eerdere pogingen van de hele ‘rechtse’ oppositie. Zij citeert uitspraken van het Voedingscentrum dat klimaat en zelfs ‘biodiversiteit’ een rol hebben gespeeld in de berekeningen en de adviezen. Wat vindt de minister daarvan? Sophie Hermans weigert een antwoord.

Hulp krijgt zij van meewerkend Kamerlid Joris Lohman (CDA). Die vraagt of de voorlichting ‘beter’ kan. Dat geeft Hermans een opening om niet te spreken over ‘beter’ in de zin van ‘eerlijker’, waar het hier om gaat, maar ‘beter’ in de betekenis van ‘vaker’. Zij verveelt de commissie met voorlezen van een lijst van eerdere acties van de overheid in 2024 en 2025 om het vijfkleuren-logo op de verpakkingen in de supermarkt bekendheid te geven.

De ambtenaren hebben hun minister kennelijk aangeraden om alle vragen van de ‘rechtse’ oppositie (de zestig Kamerleden rechts van de VVD) over vermenging van gezondheid en klimaatpolitiek te ontwijken. Hermans vult spreektijd met een vage belofte over meer ‘biologisch fruit op school’ en is blij verrast met de welwillende opstelling van de Partij voor de Dieren.

Straffeloos schofferende ambtenaren

Met opzet krijgt Rachel van Meetelen niet vóór maar exact een paar uur ná de vergadering een schriftelijke reactie van Hermans: ‘De vragen kunnen tot mijn spijt niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord.’ Dat heet ‘iemand met een kluitje in het riet sturen’ . Geroutineerde bestuurskundige ambtenaren doen dat nét na de vergadering in plaats van daarvoor zodat het gefopte Kamerlid niet in de vergadering kan reageren.

Rachel van Meetelen is toch maar van de PVV. Vanaf haar eerste dag in het parlement waren de ‘kwaliteitsmedia’ neerbuigend want ze was al jong ondernemer geworden en had nooit gestudeerd aan de universiteit. In onze bestuurscultuur kunnen de ambtenaren haar straffeloos schofferen en hopen dat daarmee haar onderwerp weer uit de aandacht raakt. Democratie in volle actie! Maar intussen duizenden vermijdbare gevallen van dementie.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Vlees eten helpt veel mensen tegen Alzheimer, maar minister Sophie Hermans vindt minder CO2 belangrijker verscheen eerst op Wynia's Week.

Maar hoe was de taakverdeling bij de koffiepadhouders gunstig voor de wereldwijde uitstoot van CO2? Chinese technici zijn misschien wel naar Nederland gereisd om de precieze kwaliteitseisen van Brabantia te leren. De Nederlandse ontwerpers zullen naar China zijn gereisd om het productieproces te controleren. En dat reizen ging vast niet op een kameel zoals in de dagen van Marco Polo, dus hoe is dan bespaard op de uitstoot van CO2? Dat kan eigenlijk alleen wanneer nergens zoveel koffiepads worden verkocht als in China.

Zullen we die afwegingen toch maar niet laten micro-managen door regels en dictaten van klimaatambtenaren, maar ook voor de toekomst overlaten aan Brabantia? Dat kan gerust, want de website van dit vierde generatie familiebedrijf uit Aalst laat geen twijfel bestaan over zijn inzet voor een schoner milieu. Geef Brabantia en collega-ondernemers dan ook de vrijheid om mensen, machines en creativiteit steeds zo gunstig mogelijk in te zetten.

Uitdijende ambtenarenstaat

Toch komen er steeds meer rijksambtenaren: 38 procent groei tussen 2018 en 2024. Deze week zagen we een hoofdoorzaak van de uitdijende ambtenarenstaat. Het kabinet wil actie laten zien maar het mag niet veel kosten. VVD-minister Eelco Heinen van Financiën is volgens opinieonderzoek de meest gerespecteerde bewindspersoon want kiezers voelen zich gerust als hij het tekort op de begroting in bedwang houdt. Daarom dwingt hij zijn collega-ministers tot maatregelen die weinig of niets kosten.

Woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) ordonneerde afgelopen maandag dat voortaan de helft van alle nieuwe huizen prefab uit een fabriek moet komen. De dag daarna had De Telegraaf een volle pagina met commentaar van deskundigen uit de sector: ‘Experts kritisch.’ Ik voorspel dat de hoogste ambtenaar de minister zal uitleggen dat er extra ambtenaren nodig zijn om haar nieuwe beleid ‘in goed overleg met de sector’ vorm te geven. De maatregel kost nu nog niets, en dus is minister Heinen akkoord, maar dure externe experts staan al klaar om de teams van ambtenaren te helpen.

Ook kwam maandag 50 miljoen euro beschikbaar voor subsidie om benzineauto’s in te leveren voor een (tweedehands) elektrische auto’s. In het grote geheel een klein bedrag – 10.000 euro subsidie per auto zou minder dan één op de duizend gezinnen kunnen helpen – maar een grote stap naar nog meer extra ambtenaren. ‘Alleen voor mensen met een laag inkomen die de auto nodig hebben voor hun werk,’ zei de minister. Valt onze pastoor daar ook onder of kan hij de parochie op de fiets bedienen? Mag hybride ook –beter voor het milieu, want niet zo zwaar en minder belastend voor het net? Mag het alleen een goedkope tweedehands zijn, en wat geldt dan als goedkoop? Mag de elektrische auto worden geïmporteerd? Hoe kiezen we de 5000 gelukkigen? Gefundenes Fressen voor de ambtenaren, want die mogen al die beslissingen voorbereiden en aan overlegtafels bespreken met alle belanghebbenden.

En dan opnieuw minister Boekholt-O’Sullivan, die 156 miljoen kreeg van minister Heinen. Lang niet genoeg om huizen van te bouwen (bouwen vereist zware subsidies, omdat de overheid bij elk project een groot aantal onrendabele huurhuizen eist). Gelukkig wél voldoende voor een mobiele compagnie van verse ambtenaren die overal gaan vergaderen om gemeenten te helpen met rijksprocedures die hun oudere collega-ambtenaren hebben opgetuigd.

Zo houden minister Heinen, zijn collega’s en de hoge ambtenaren elkaar gevangen. En het griezelige is dat wanneer de economie vastloopt veel van onze klimaatpessimisten, professoren van de transitie, modieuze economen aan talkshowtafels en linkse politici dat toejuichen, want dan gaat hun gewenste transitie sneller en krimpen de milieubelastende industrie, landbouw, veeteelt en visserij. Dan resteren veganistische ambtenaren die thuis werken en twee dagen per week op de fiets naar hun werk gaan.

Stoppen met ‘netto nul’

Natuurlijk is dat een onrealistisch schrikbeeld, alleen al omdat niet zo duidelijk is of er dan nog genoeg Brabantia’s zijn waar mensen geld verdienen met wat zij maken en aanbieden, daarna belasting betalen en met dat geld de ambtenaren, de AOW, en de uitkeringen en toeslagen financieren. Maar bestaat er nog een toekomst met een bloeiend bedrijfsleven?

Er is geen andere oplossing dan het uit de wet halen van ‘netto nul in 2050’ – een datum die lang geleden is gekozen, toen we nog niet wisten dat de tien grootste landen zich daar geen van allen aan willen verbinden. Dat maakt die ooit roekeloos gedane belofte te zwaar voor een klein land dat wereldwijd moet concurreren. Wees erkentelijk dat Brabantia gewoon doorgaat met milieubewust en duurzaam ondernemen, maar schrap de dwang van ‘netto nul’. Spaar daarmee miljarden en verlaag dan zo veel accijnzen en belastingen op benzine en diesel dat die niet meer duurder zijn dan over de grens. Volg voortaan beter het gemiddelde van de EU en begin dus met 20 cent minder dure benzine en diesel. In de Tweede Kamer zullen de ruim vijftig leden rechts van de VVD daar vóór stemmen. Dan moet alleen de VVD nog om – maar wat is steviger beleid om het begrotingstekort laag te houden dan het temporiseren van ‘netto nul’?

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht De wonderbaarlijke vermenigvuldiging van ambtenaren wordt ondragelijk verscheen eerst op Wynia's Week.

‘Ik heb er reuze zin in’, zei Jetten en daarna maakte hij zes buitenlandse reizen. Dat lukte, want al zijn gesprekspartners waren gewoon in hun hoofdstad aan het werk. Dat is de normale werkplek voor een regeringsleider. Niet voor Jetten, die liever werkt in het regeringsvliegtuig, hoewel hij zijn goeddeels onervaren ministers dan niet kan helpen. Jetten wil vooral succes boeken op het internationale vlak. Op 20 maart liet hij zich daarover interviewen door de Financial Times. Hij kon toen maar twee dingen stellig beweren – en die gingen allebei over de EU.

Vreemde logica

Jetten wil het systeem van ‘Carbon Credits’ onveranderd handhaven. Die worden kunstmatig door de EU steeds duurder gemaakt voor de bedrijven die ze moeten kopen als ze veel CO2 gebruiken. Op 20 maart waren er andersom al negen EU-staten die juist versoepeling wensen van de ‘Carbon Credits’ om zo hun industrie te helpen. Jetten beweert – hij heeft er een heel lange kronkelzin voor nodig – dat versoepeling van de ‘Carbon Credits’ betekent dat het ‘over een paar jaar bijna onmogelijk wordt voor delen van de Europese industrie om nog te overleven’. Misschien kan hij tussen twee reizen door in de Kamer uitleggen wat daar de logica van is, want die is zo precies het omgekeerde van wat de negen EU-staten aanvragen.

Het andere punt waar Jetten op 20 maart heel zeker over was, is het handhaven van alle accijnzen en belastingen die elektriciteit in de EU extra duur maken, want dat is behulpzaam voor het financieren van hernieuwbare energie (lees: dan is minder subsidie nodig voor wind op zee). En als Jetten bij de FT afsluit met ‘We hebben nog een paar weken nodig om echt te begrijpen wat het beste beleid is’, verwijst ‘we’ niet naar zijn eigen regering, maar naar de EU.

Met al dat tijdrovende reizen is het nu al te laat voor Jetten om bij zijn ministers en in de Kamer steun te zoeken voor zoiets als deze hypothetische Kamermotie:

‘De Kamer, constaterend

• dat de tien grootste landen in de wereld, met samen meer dan de helft van de wereldbevolking, zich in de praktijk niet committeren aan ‘netto nul’ in 2050, en daarmee Nederland op grote concurrentie-achterstand zetten voor industrie, landbouw, toerisme en transport;
• dat binnen de EU ook Polen zich niet committeert aan ‘netto nul’ en daardoor goedkoper blijft, wat bijdroeg tot bijna de verdubbeling in tien jaar van de Poolse export van meubels, voeding etc. naar Nederland;
• dat in het Verenigd Koninkrijk twee van de vier grote politieke partijen zich al een jaar geleden hebben uitgesproken tegen ‘netto nul’ in 2050 en dat nu Labour begint te schuiven omdat ook oud-Labourpremier Tony Blair krachtig heeft gewaarschuwd;

vraagt de regering

• om bij wet de datum van 2050 voor ‘netto nul’ te schrappen, omdat een meer circulaire economie en minder CO2-uitstoot goed passen bij onze nationale consensus, maar het willekeurig gekozen jaar 2050 nooit rekening heeft gehouden met het afhaken van zoveel andere landen;

constateert

• dat Nederland dan kan stoppen met acht miljard subsidie voor nieuwe windmolens in de Noordzee en bovendien drie tot later zes miljard per jaar uitspaart op overbodige aanpassingen van het elektriciteitsnet aan wind uit zee en waterstoffabrieken;

ziet uit naar

• voorstellen van de regering om zulke besparingen in te zetten voor substantiële verlaging van de prijs van diesel en benzine voor alle weggebruikers, landbouw en visserij (bij voorbeeld niet langer hogere prijzen dan in België en Duitsland), voor minder belasting op elektriciteit en voor een verlichting van de energienota voor de huishoudens;
• verzoekt de minister van EZ om het CPB een inschatting te laten maken van de gunstige gevolgen voor economische groei en inflatie,

en gaat over tot de orde van de dag.’

Minder accijns en belasting op energie

Het deze week genoemde bedrag van nog niet één miljard om bedrijven en huishoudens te helpen is niet serieus. Nog meer Nederlandse automobilisten gaan nu in Duitsland tanken en dus helemaal geen Nederlandse belasting en accijns betalen. Ook voedsel wordt dit jaar tien procent (of meer) duurder door de Iran-oorlog. Dat maakt het leven nog duurder en zal gezinnen met een laag inkomen het hardst treffen.

Als de regering de kosten van het bedrijfsleven kan drukken door minder accijns en belasting op energie – maar daar is alleen geld voor als ‘netto nul precies in 2050’ uit de wet gaat – gaan de prijzen minder omhoog. Dat is cruciaal voor de Europese Centrale Bank (ECB), die anders de rente moet verhogen (meer werkloosheid!) om de inflatie af te remmen. Nú minder accijns en belasting op energie is ook daarom aangewezen.

Troost

Als Jetten de tijd had genomen om zijn kabinet op één lijn te krijgen voor een temporisering van ‘netto nul’, dan was daar in de Kamer zeker een meerderheid voor en kon hij overleggen over de besteding van de elf miljard die dan vrijvalt. Komt hij niet verder dan die armzalige één miljard hulp aan gezinnen en bedrijven (een paar tientjes per gezin), dan is het te hopen dat toekomstige buitenlandse privéreizen hem troost bieden voor zijn falen als regeringsleider.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Als Jetten minder had gereisd, had hij ‘netto nul-uitstoot van CO2 in 2050’ kunnen schrappen met zeer gunstige gevolgen voor economische groei en inflatie verscheen eerst op Wynia's Week.

D66, VVD en CDA zijn kennelijk nog niet in staat om ‘dwingende controle’ uit te werken. Nog steeds geven ze de vriendelijke vrijwilligers van Stichting Vluchtelingenwerk alle ruimte om jonge mannen uit Syrië op te vangen en te helpen met acceptatie van hun claim dat ze nog minderjarig zijn. Nog steeds betalen ze advocaten om zo nodig beroep aan te tekenen, ook in situaties waar beroep geen realistische kans maakt.

Niet liegen over leeftijd

D66, VVD en CDA zouden voor zulke binnenkomers om te beginnen de correcte term ‘illegale immigrant’ moeten gebruiken. Een 20-jarige Syriër die hier illegaal arriveert en claimt 17 te zijn is geen ‘asielvrager’. Er zijn geen journalisten van 17 die moeten vluchten voor vervolging omdat ze bekendstaan om kritische artikelen. Evenmin zijn er 17-jarige vakbondsleiders die gevaar lopen omdat ze hebben opgeroepen tot massaal verzet. Het COA zou bij alle immigranten die minderjarigheid claimen direct een forensisch-medisch onderzoek moeten laten uitvoeren (dus niet bij slechts een op de dertig zoals nu). Elke claim op asiel hoort automatisch en onherroepelijk afgewezen te worden bij een leugen over leeftijd.

Tijdens de Syrische burgeroorlog vluchtten miljoenen Syriërs naar buurland Turkije. Daar kunnen ze veel beter leven en hopen op terugkeer dan ver weg, in een land met een totaal andere cultuur. Zo hebben onze voorouders in de zestiende en zeventiende eeuw Joden en protestanten opgenomen uit de Zuidelijke Nederlanden en Frankrijk en bootvluchtelingen uit Portugal. Ik hoop en bid dat wij ook op een vergelijkbare manier financieel en met medici (Artsen zonder Grenzen) kunnen helpen bij de christenen die nu in het noorden van Nigeria zo bloedig worden vervolgd en moeten uitwijken naar een buurland.

Groepen mensen die moeten vluchten voor hun geloof zijn ‘asielvragers’ en doen dat als het kan in een buurland. Jonge mannen die niet over zo’n goede reden beschikken en misschien ook nog liegen over hun leeftijd zijn ‘illegale immigranten’. Het juiste woordgebruik is een noodzakelijke eerste stap op weg naar eerlijk onder ogen zien wanneer het tijd is voor ‘dwingende controle’ en hoe we die zoekend en tastend het beste vorm kunnen geven.

Terecht schrijft Tyler Cowen dat we dan onvermijdelijk ook mensen gaan ‘behandelen op manieren die ik bijzonder onaangenaam en verontrustend vind’. Een democratie kan leren en corrigeren hoe vorm te geven aan ‘dwingende controle’ met zo min mogelijk onrecht en vernedering. President Donald Trump heeft al zijn asielminister Kristi Noem ontslagen, mede omdat zij hardhandiger dan nodig te werk ging bij het opsporen van illegale immigranten. Trump staat nu onder druk van Amerikaanse boeren die illegale immigranten in dienst hebben om de oogst op tijd binnen te halen. Bij ons in Nederland moet dat hele proces van leren en corrigeren nog beginnen, want D66, VVD en CDA lijken geen idee te hebben van hoe ver ze zijn afgedwaald van de verstandige aanbeveling ‘goed maar niet gek’.

Minst slechte keuze

We kunnen niet snel genoeg beginnen met eerlijk na te denken over de minst slechte keuze uit de ‘onaangename en verontrustende’ manieren om illegale immigratie zoveel mogelijk te elimineren. Controles aan de grens? Opsluiten in speciale ‘gevangenissen’? Beter management bij Vluchtelingenwerk? Strengere regels voor de kans om in beroep te gaan tegen een uitwijzing? Illegale vreemdelingen over de grens zetten naar België of Duitsland? Meer hulp aan Italië en Griekenland bij controles op mensensmokkelaars? Verbreking van de diplomatieke banden met Marokko en Algerije wanneer die weigeren om hun eigen burgers terug te nemen?

Onaangenaam? Ja. Maar onbegrensd mededogen met alle illegale immigranten is kostbaar (zie Migratiemagneet Nederland van Jan van de Beek), leidt tot meer angst en criminaliteit en koerst af op een breuk met onze geschiedenis als christelijke natie en levende democratie. ‘Op U zo wil ik bouwen’ bevestigen we in het zesde couplet van ons volkslied, maar het resultaat van dat bouwen dreigt onherkenbaar verminkt te worden dankzij vrouwenbesnijdenis, neef-nichthuwelijken en eindeloze antisemitische demonstraties met leuzen als ‘From te river to the sea’ – wat immers betekent dat alle Joden weg moeten uit hun land, of nog erger.

Aan het werk

Voordat we die moeilijke keuzes maken, is nog een tweede afspraak nodig, naast het durven gebruiken – waar van toepassing – van de term ‘illegale immigrant’. Het moet zo zijn dat als er bijvoorbeeld bij vrouwenbesnijdenis ook binnen de Islam stemmen zijn die dat verwerpen, we niet moeten beweren dat zulke kritiek alleen mag worden geuit binnen de eigen groep, omdat het anders ‘islamofobie’ zou zijn. Zoals de Israëlische filosoof Avishai Margalit, emeritus hoogleraar van de Hebrew University (Jeruzalem) en het Institute for Advanced Study (Princeton, New Jersey), uitlegt in zijn boek The Decent Society: ‘Een samenleving maakt een fout wanner het iets “kritiek” noemt wanneer het van binnen uit de eigen groep komt, maar “vernedering” indien het afkomstig is van buiten de groep. Eenmaal kritiek, andermaal kritiek.’

Zodra het COA ophoudt met de giftige gewoonte om iedereen in Ter Apel een ‘asielvrager’ te noemen, en we stoppen met het roepen van ‘islamofobie’ wanneer een niet-moslim bezwaar maakt tegen vrouwenbesnijdenis, neef-nichthuwelijken of oproepen tot geweld tegen Joden, kunnen we aan het werk. Onaangenaam, maar harde noodzaak.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Laten we illegale migranten niet langer asielvragers noemen en eindelijk stoppen met klagen over ‘islamofobie’ verscheen eerst op Wynia's Week.