Rechts kan de kiezer een lagere inflatie beloven en miljarden bezuinigen op het CO2-, stikstof- en fosfaatbeleid.

EduardBomhoff 14-11-26
Nederland presteert het beste in Europa op alle fosfaat-dimensies. Beeld: rvo.nl

Artikel beluisteren

De nieuwste prognoses voor de inflatie in Nederland zijn nu 4 procent voor 2027 en 3 procent voor 2028. Hoger dan in alle buurlanden. En voor wie mocht denken dat ze het aan de Middellandse Zee luchtiger nemen met de inflatie: Nederland doet het ook slechter dan Portugal, Spanje, Italië en Griekenland.

Voor de komst van de euro was inflatie vooral het gevolg van fouten van De Nederlandsche Bank. Met name onder president Jelle Zijlstra (1967-81) liep de inflatie steeds verder op door het te snel in omloop brengen van almaar meer geld.

Nog meer dwang

Sinds de euro delen twintig landen de ECB die voor iedereen het geld drukt, dus als de inflatie bij ons veel hoger is dan elders, ligt dat niet aan de ECB. Oorlog in het Midden-Oosten heeft overal aardolie en aardgas duurder gemaakt, maar ook hier geldt dat als de prognoses bij ons dan nog zo veel slechter zijn, de oorzaak ligt in onze politiek.

Bij de volgende verkiezingen hebben PRO en D66 geen goed verhaal over de hoge inflatie. Die partijen willen de ‘transitie’ naar netto nul CO2 nog verder versnellen. Dat kan alleen met nog meer dwang op bedrijven en burgers, en dwang betekent een verbod op wat goedkoper is, maar niet past in de klimaatplannen van PRO en D66.

Ook op de woningmarkt zijn wij nu extreem. Eurostat verzamelde cijfers voor dertig EU-leden over het percentage jongeren dat veertig procent of nog meer van het inkomen moet besteden aan woonkosten. Nederland staat op een treurige derde plaats van de dertig. We weten waar dat aan ligt. De huurwet van oud-minister Hugo de Jonge verwoestte de huurmarkt.

De ‘transitie’ naar netto nul, gecombineerd met PRO en D66 die toejuichen dat klimaatactivisten met hulp van D66-rechters eindeloos kunnen procederen, heeft als resultaat dat er veel minder wordt gebouwd en dat bovendien de bouwkosten stijgen omdat bouwers de juridische onzekerheden en vertragingen in hun prijs moeten verwerken.

Steeds minder landen streven nog naar netto nul

De hoge inflatie kan regeringspartijen D66, CDA en VVD, en ook bondgenoot PRO gaan opbreken. Die politieke partijen proberen zich te verdedigen met twee verhaallijnen. Ten eerste: wie kritiek heeft is aanhanger van wat zij graag noemen ‘extreem rechts’ of ‘uiterst rechts’. Dat etiket ‘extreem’ wordt sleets, wanneer kiezers ‘extreem’ eerder gaan associëren met Extinction Rebellion, met miljarden voor windmolens en CO2-opslag in de Noordzee, met een extreem Nederlands stikstofbeleid dat een hondenpoepje per hectare al verbiedt, met nu ook nog onbetaalbare fosfaatrechten voor de veeboeren, en met het (alleen op Schiphol!) controleren op invoer van dadels en vijgen uit Israël.

Behalve het label van ‘extreem’ of ‘uiterst-rechts’ voor iedereen die anders wil, is de tweede verdediging van D66, CDA, VVD en PRO dat Nederland niet anders kan vanwege de Klimaatwet voor netto nul CO2, en door de stikstofregels en fosfaatvoorschriften van de EU. Bij de kostbaarste van die drie, het ‘netto nul in 2050’, staan PVV, BBB, FVD, JA21 en SGP sterk, want die stemden altijd al tegen ‘netto nul’. Sindsdien blijven er steeds minder landen over die dat ‘netto nul’ nog serieus nemen. Wij wel, en het kost tientallen miljarden. Bovendien worden nog eens honderden miljoenen euro’s extra fout aangewend door buitenlandse bossen te kappen en hier in Nederland op te stoken, alleen omdat de statistiek dan de indruk wekt dat wij nationaal gerekend goed op weg zijn.

EU-fosfaatbeleid heeft meerdere doelen

Ons stikstofbeleid – zoals bekend het meest extreme van Europa – is een grote handicap voor de woningbouw en daarmee vooral voor veel jongeren een oorzaak van hogere kosten van het bestaan. Daar hebben PVV, FVD, JA21, SGP en BBB dus ook een goede kans met hun oppositie.

Bij fosfaat is de boodschap van links dat het moet van de EU. Zijn we exacter, dan zien we meerdere doelen voor het EU-fosfaatbeleid. Ten eerste: minder gebruik in landen – zoals in Noordwest-Europa – op plaatsen waar de bodem al rijk genoeg is, maar andersom betaalbare kunstmest met urea (fosfor) als grondstof in de vele arme landen in Afrika en Azië waar de grond juist te schraal is voor vruchtbare landbouw en veeteelt. Ten tweede: minder impact op het milieu.

Dr. Adam Kelly, milieu-onderzoeker aan de universiteit van Melbourne, maakte berekeningen voor 27 landen in Europa en indiceert in zijn tabellen met groen, oranje, lichtrood of donkerrood, hoe landen presteerden op alle fosfaat-dimensies. Nederland heeft meer ‘groen’ in zijn overzichten dan alle andere Europese landen. Het kan altijd nog beter, maar wij staan al op een mooie eerste plaats. PVV, FVD, JA21, SGP en BBB maken daar dus ook kans als zij pleiten voor een paar jaar rust met fosfaat, en daarbij, in navolging van de kritiek van de ombudsman op het kabinet, meer respect voor de boeren.

Lagere inflatie en meer welvaart

En het mooie is dat lagere inflatie deze keer samen gaat met meer welvaart. Dat was andersom tijdens Jelle Zijlstra. Uw columnist pleitte toen na zijn cum laude promotie op het monetarisme voor een lagere inflatie. Kamerlid Hans Kombrink (PvdA) viel aan met ‘de werkloosheid is voor Bomhoff kennelijk een rotzorg’. Toen was helaas een recessie nodig om van de inflatie af te komen.

Nu is het andersom. PVV, FVD, JA21, SGP en BBB kunnen een lagere inflatie beloven en zóveel miljarden sparen bij CO2, stikstof en fosfaat dat de belastingen kunnen dalen, benzine en aardgas goedkoper worden, en tegelijk de uitkeringen en de AOW volledig gecompenseerd worden voor de inflatie. Alles bij elkaar betekent dat ook meer dynamiek in de economie en meer goede banen.

Inflatie wordt ook hoofdpunt in Nederland

Inflatie was heel belangrijk bij de Amerikaanse verkiezingen van vorige week. Inflatie wordt ook een hoofdpunt in Nederland als de alarmerende prognoses uitkomen. Dat wordt een handicap voor PRO en D66, een krampachtige zoektocht naar een schaamlap voor CDA en VVD en makkelijk scoren voor alle partijen die al eerder stemden tegen ‘netto nul’.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!