door Olaf Opitz*

Een blauwe AfD-golf overspoelt Duitsland. Alternative für Deutschland (AfD) wint al vier jaar op rij de ene verkiezing na de andere. De steun voor de partij is meer dan verdubbeld. Waarom stemmen met name Oost-Duitsers massaal op de AfD? Het antwoord op die vraag ligt in de naam van de partij besloten: het Alternatief voor Duitsland is ook echt het enige alternatief voor het falende beleid van de gevestigde partijen.

Erger nog: partijen die niets bij elkaar te zoeken hebben, vormen toch samen de regering. In het conservatieve Saksen en Thüringen, en zelfs in de Bondsdag, werken CDU, SPD, Groenen en zelfs Die Linke (deels voortgekomen uit de communistische SED, de staatspartij van de DDR) met elkaar samen. Zo kunnen ze heel ondemocratisch de AfD als politiek alternatief buitensluiten. Daartoe hebben ze, net als vroeger in de socialistische DDR, een ‘Nationaal Front’ van zogenaamd ‘democratische partijen’ gevormd, en samen rond de AfD een cordon sanitaire gelegd, in het Duits een brandmuur (Brandmauer) geheten.

CDU, SPD en Groenen hebben Die Linke, de vroegere communisten dus, warm onthaald in hun front. De partij die de Berlijnse Muur heeft gebouwd, helpt nu, 37 jaar na de val van die muur, mee om een democratisch alternatief op rechts achter een brandmuur te metselen. En de opvolgers van de communisten gaan nu ook Berlijn besturen. Wie had dat gedacht?

Poging om politieke concurrentie uit te schakelen

Op grond van hun eigen ervaring geloven Oost-Duitsers de mainstream media sowieso niet, ook niet als die de AfD als extreemrechts afschilderen. Gezonde scepsis en je eigen mening vormen op basis van diverse bronnen, dat is wat je meekrijgt als je lang onder een socialistisch regime hebt geleefd. Daarom heb je in Oost-Duitsland de slogan: ‘Wees slim, stem blauw!’

Bij monde van de Verfassungsschutz, de veiligheidsdienst die in Duitsland sinds de jaren vijftig de democratische rechtsorde moet beschermen, heeft de overheid de AfD het stigma ‘duidelijk rechtsextremistisch’ opgeplakt. Dat wordt met name door de Oost-Duitsers gezien als een poging om de politieke concurrentie en oppositie uit te schakelen. De ministeries van Binnenlandse Zaken (op Bondsdag- en deelstaatniveau) geven immers opdracht tot zo’n beoordeling door de geheime dienst. Geen enkel ander Europees land kent een dergelijk systeem.

Hoe zal dat opgevat worden, denkt u, door burgers uit het voormalige Oost-Duitsland, mensen die in het najaar van 1989 vreedzaam de straat op gingen om te demonstreren voor vrijheid, rechtvaardigheid en democratie? Die zien daarin een oproep om op Alternative für Deutschland te stemmen, want het gaat die mensen om vrijheid van meningsuiting en niet om een groenlinkse ideologie.

Anders dan linkse politici en media beweren, willen die mensen helemaal geen rechtse dictatuur, maar wel een strenger asielbeleid, bescherming tegen criminaliteit door immigranten, betaalbare energie, geen nieuwe schulden, vrede, en sociale voorzieningen voor hardwerkende mensen en niet voor illegale immigranten.

Een extra deelstaat in de sociale zekerheid

Juist Oost-Duitsers, die voorheen vaak door het Westen de hoge kosten van de Duitse eenwording onder de neus gewreven kregen, beseffen nu dat er door de open grenzen illegaal een extra deelstaat is binnengedrongen in het sociale zekerheidsstelsel.

Oost-Duitsers kregen destijds helemaal niet zulke enorme sociale voorzieningen cadeau. Na de val van de DDR moesten ze vaak hun spaargeld opmaken, zelf genoeg verdienen om hun huisvesting en levensonderhoud te bekostigen, en een praktisch verwoest land als de DDR met eigen handen weer opbouwen.

Oost-Duitsers moesten dankbaar zijn, asielzoekers niet

Miljoenen asielzoekers kunnen daarentegen nu onmiddellijk gebruikmaken van alle sociale voorzieningen, zonder daarvoor gewerkt te hebben, zonder belastingen of premies te hebben betaald.

Dat is een dagelijks zichtbaar maatschappelijk onrecht, de gevestigde partijen staan dat toe en willen het niet veranderen.

Oost-Duitsers moesten wel hun dankbaarheid tonen voor wat het Westen na 1989 voor elkaar heeft gekregen. Is er ooit door asielzoekers een ‘Duitsland bedankt’-evenement georganiseerd om hun dankbaarheid te tonen voor de genereuze sociale voorzieningen waarvan zij gebruik maken nadat bondskanselier Angela Merkel in 2015 ‘Wir schaffen das’ riep? Nou, nee.

Aansprekende lijsttrekker

Daarom is de AfD dwars door alle lagen van de bevolking heen uitgegroeid tot de nieuwe grote volkspartij, terwijl CDU en SPD terrein verliezen en krimpen. En toch gaan de gevestigde partijen op de ingeslagen weg voort. Ze weigeren pertinent hun zelfgekozen en misleidende beleid te wijzigen, op geen enkel terrein: economie, energie, financiën, klimaat of asiel. Ze doen alsof ze hervormingen doorvoeren, maar daarmee passen ze hoogstens wat kleinigheden aan. Want hun politieke systeem moet blijven zoals het is.

Daar wil de AfD met haar kandidatenlijst wel verandering in brengen. In de oostelijke deelstaat Saksen-Anhalt konden de gevestigde partijen bij lange na niet zo’n aansprekende lijsttrekker als de AfD’er Ulrich Siegmund naar voren schuiven. De 35-jarige Siegmund is intelligent, sympathiek en authentiek – kortom, een van ons – van het volk, voor het volk. Zijn eerlijke aanpak overtuigde bijna de helft van de kiezers. Ongeveer 44 procent van de stemmen ging in Saksen-Anhalt naar de AfD.

Leif Erik Holm, de 56-jarige lijsttrekker van de AfD in een andere oostelijke deelstaat, Mecklenburg-Vorpommern, behaalde daar meer dan 38 procent van de stemmen, ook een record. De AfD is ook daar de nieuwe grote volkspartij. De CDU daarentegen is voor het eerst in haar geschiedenis uit een deelstaatparlement gewipt. De partij heeft in Mecklenburg-Vorpommern de kiesdrempel van 5 procent net niet gehaald.

Maar heus niet alleen in Oost-Duitsland wordt blauw gestemd. Bij de deelstaatverkiezingen van 8 maart 2026 bijvoorbeeld stemden in de zuidwestelijke deelstaat Baden-Württemberg ruim een miljoen kiezers op de AfD. Dat was bijna een op de vijf stemmen. Bij de sensationele verkiezingen op 6 september in de veel kleinere deelstaat Saksen-Anhalt stemde weliswaar bijna de helft van de kiezers (44 procent) op de AfD, maar in absolute aantallen ging het daarbij slechts om 576.037 kiezers, half zoveel als in Baden-Württemberg.

Ook winst voor AfD in West-Duitsland

Uit een enkele weken geleden gehouden peiling van het onderzoeksbureau INSA blijkt dat als er nu Bondsdagverkiezingen zouden zijn, de AfD-kandidaten niet alleen bijna alle Bondsdagkieskringen in het oosten zouden veroveren, maar ook meer dan 70 procent van de kieskringen direct bij de eerste stemronde in het westen. Duitsland als geheel stemt meer op blauwe of conservatieve partijen, omdat de CDU en CSU meelopen met linkse partijen als de SPD, de Groenen en Die Linke.

En hoe reageert de CDU op haar dramatische verkiezingsnederlagen, bijvoorbeeld die in Mecklenburg-Vorpommern, waarbij de partij op 20 september zelfs voor het eerst de kiesdrempel in een deelstaatparlement niet heeft gehaald? Gezond verstand bij de CDU? Weg met die ondemocratische brandmuur? Denk dat maar niet!

Politiek devies

Zowel de CDU als de SPD, haar coalitiepartner in de Bondsdagregering, weigeren op hun burelen in Berlijn en in de deelstaten simpelweg te erkennen hoe de AfD achter de brandmuur groeit en gedijt, terwijl hun eigen zwart-rode terrein wordt afgefakkeld.

Ze breken liever hun kastelen tot de grond toe af, dan dat ze hun poorten openen. Ze negeren een politiek devies: ‘In tijden van crisis bouwen de wijzen bruggen, terwijl dwazen muren bouwen.’

Noordrijn-Westfalen

Dankzij deze politieke blindheid van de gevestigde partijen kan de nieuwe, grote AfD zich ongestoord verder ontwikkelen. Dat zal wel blijken tijdens de eerstvolgende verkiezingen, in 2027 in Noordrijn-Westfalen. Die deelstaat heeft de grootste bevolking van Duitsland. De CDU en de SPD blijven er krimpen, terwijl de AfD sterk groeit.

Bij de deelstaatverkiezingen van 2022 in Noordrijn-Westfalen behaalde de AfD slechts 5,4 procent van de stemmen. In een recente peiling staat de partij al op 22 procent, een verviervoudiging. In de Forsa-peiling van 23 september is de regerende CDU in Noordrijn-Westfalen al gedaald van circa 36 procent naar 29 procent, en de SPD in haar voormalige bolwerk van circa 27 procent naar een schamele 14 procent. Dit betekent dat de AfD nu al op één na de grootste partij is in het industriële Noordrijn-Westfalen.

Bovendien waren er bij de Bondsdagverkiezingen van 2025 in absolute aantallen al meer AfD-stemmers in het westen dan in het oosten. West: 7,21 miljoen AfD-stemmen, Oost: 3,1 miljoen. Dit komt neer op een verhouding van 70 procent West en 30 procent Oost van alle AfD-stemmen bij de vorige Bondsdagverkiezingen.

Onzin dat Oosten pro-Poetin is

En dan is er nog de westerse beschuldiging, vaak door politici en de media geuit, dat het Oosten pro-Poetin is. Dat is onzin, want vooral oudere generaties daar herinneren zich nog dat Vladimir Poetin tot 1989 leiding gaf aan de KGB-post in Dresden, en dat niemand veel op had met de KGB, behalve misschien de kameraden in het Politbureau van de SED, de communistische staatspartij.

Nee, dat angst zaaien voor de Russen, met de botte bijl, dat werkt de Oost-Duitsers echt op de zenuwen. Het is dezelfde methode die de DDR-regering gebruikte om de aandacht af te leiden van haar eigen economische en sociale crisis. Vóór 1989 werd de schuld altijd gelegd bij het oorlogszuchtige imperialisme van de VS en West-Duitsland, niet bij de mislukkingen van het socialisme in het Oostblok.

Maar Oosten moet niets hebben van ‘oorlogsbereidheid’

In dit opzicht maakt de huidige Duitse regering zich ook schuldig aan een doorzichtige afleidingsmanoeuvre met haar anti-Ruslandbeleid, omdat zij, net als haar voorgangers onder de bondskanseliers Merkel en Scholz, met haar beleid op veel terreinen – vrede, economie en energie – heeft gefaald. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul (CDU), suggereert nu dat Rusland ‘altijd de vijand van Duitsland zal blijven’, en verbrijzelt daarmee voor veel Oost-Duitsers de droom van vrede in Europa – een droom waar Willy Brandt (SPD) en Hans-Dietrich Genscher (FDP) zich zelfs tijdens de Koude Oorlog met hun diplomatie van ‘verandering door toenadering’ voor hebben ingezet.

De bevolking in het Oosten moet na vier decennia Koude Oorlog niets meer hebben van de ‘oorlogsbereidheid’ die de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius (SPD) eist. Alternative für Deutschland stelt een alternatief voor: dialoog en diplomatie in plaats van confrontatie en boycot.

*Olaf Opitz was ten tijde van de Val van de Muur in 1989 werkzaam voor het Oost-Berlijnse dagblad ‘Der Morgen’ en na de Duitse eenwording politiek redacteur van het weekblad ‘Focus’. Hij is nu columnist van internetmagazine Tichys Einblick en woont afwisselend in Berlijn en Leipzig.

Vertaling: Willy Hemelrijk

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Wat drijft kiezers zo massaal in handen van de Alternative für Deutschland? verscheen eerst op Wynia's Week.

Exact op de dag van dat interview meldde de NOS dat het College voor de Rechten van de Mens had geoordeeld dat een wellnesscentrum in Hierden een moslima in boerkini ten onrechte uit de sauna had weggestuurd. De traditionele norm eist haar plaats in de publieke ruimte op.

Gelijkheid tussen mannen en vrouwen

Hier laat ik aan de hand van recente onderzoeken zien wat de concrete gevolgen van deze demografische ontwikkelingen zijn voor de gelijkheid tussen man en vrouw, de tolerantie jegens homoseksualiteit en de sociale cohesie in de buurt. Vervolgens leg ik bloot hoe de Nederlandse cultuur stapsgewijs uit de inburgering is verdwenen, waarna ik afsluit met twee dringende aanbevelingen.

Nederland is op de wereldwijde ranglijst voor gendergelijkheid van het World Economic Forum (WEF) gedaald naar de 46ste plaats. In de verslaggeving van de NOS wijst hoogleraar Henk Volberda louter naar institutionele oorzaken: het gebrek aan vrouwen op ministerposten, achterblijvende doorstroom naar topfuncties en het ontbreken van gratis kinderopvang. De overheid krijgt de schuld van de stagnerende emancipatie.

De harde gegevens laten echter zien dat er een enorme blinde vlek in deze analyse zit. Waar landen in West-Europa de genderkloof inmiddels voor gemiddeld bijna 80 procent hebben gedicht, bungelen de herkomstregio’s van de huidige asiel- en gezinsmigratie – Noord-Afrika en het Midden-Oosten – al decennia stijf onderaan de wereldranglijst. De achterstand van de vrouw is daar fundamenteel en structureel verankerd in de lokale cultuur.

Omdat culturen met mensen meereizen, verdampen deze patriarchale normen niet bij de Nederlandse grens. De index meet onder andere de economische participatie en het relatieve inkomen van vrouwen. Wanneer het aandeel inwoners uit culturen waarin de vrouw traditioneel niet of nauwelijks geacht wordt buitenshuis te werken groeit, heeft dit een direct remmend effect op de nationale emancipatiestatistieken.

Seksuele diversiteit en tolerantie

De achteruitgang van de maatschappelijke tolerantie blijkt eveneens uit het meest recente HBSC-rapport (Health Behaviour in School-aged Children). Dit grootschalige gezondheidsonderzoek laat zien dat de acceptatie van homoseksualiteit onder jongens in het voortgezet onderwijs dramatisch is gedaald. Waar de NOS de schuld hoofdzakelijk bij de online ‘manosfeer’ legt, wordt met geen woord gerept over de demografische factor. In het originele rapport staat immers dat de homo-acceptatie onder jongeren met een migratieachtergrond significant lager ligt dan onder autochtone jongeren.

Hier komt een extra frictie bij die recent door oud-politicus Henk Krol werd genoemd. Krol stelt dat de overdreven publiciteit rondom excentriek uitgedoste personen tijdens de Canal Parade een vertekend beeld geeft van homoseksualiteit. Voor jongeren uit islamitische of conservatieve milieus wordt het hierdoor extra lastig om uit de kast te komen.

Westerse ouders moeten concessies doen

Hoe diep de culturele kloof zit, lieten sociologen Josje Schut en Maurice Crul in 2024 zien in hun studie ‘Negotiating the Progressive Paradox’. In Amsterdamse wijken waar mensen zonder migratieachtergrond een numerieke minderheid vormen, maken islamitische ouders fundamenteel bezwaar tegen de ‘Week van de Lentekriebels’ en de video’s van ‘Dokter Corrie’ vanwege de expliciete aandacht voor seksuele diversiteit.

De conclusie van de sociologen is typerend voor de huidige academische tijdgeest: westerse ouders moeten hun eis tot consensus over progressieve waarden maar loslaten en accepteren dat er ‘meerdere normen naast elkaar bestaan’. Men miskent hierbij dat die bereidheid tot concessies vanuit de islamitische hoek ontbreekt.

Sociale cohesie en buurtbeleving

Ook andere gegevens wijzen op de afname van de maatschappelijke samenhang. Uit de tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor van het CBS blijkt dat de sociale overlast in woonbuurten fors stijgt: inmiddels ervaart 46 procent van de Nederlanders hinder in de eigen wijk, met hangjongeren (26 procent) als koploper. De NOS presenteert dit louter als een handhavingsprobleem.

De WRR legde echter in het rapport Samenleven in verscheidenheid (2020) het structurele verband bloot: hoe groter de verscheidenheid naar herkomst in een wijk, hoe groter de kans is dat bewoners zich minder thuis voelen. Door de snelle demografische transformatie verbrokkelt de traditionele buurtgemeenschap.

In plaats van een gedeelde publieke ruimte ontstaat er een lappendeken van subgroepen die volledig langs elkaar heen leven. Omdat iedereen zich terugtrekt in de eigen culturele of sociale bubbel, verdwijnt de informele sociale controle en de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid om overlast in de buurt gezamenlijk aan te pakken.

Hoe verdween ‘de cultuur’ uit de inburgering?

De alarmerende trends uit deze recente onderzoeken staan niet op zichzelf; ze zijn geworteld in een decennialang onvermogen van de overheid om aan cultuuroverdracht vorm te geven. Al bij de eerste Minderhedennota in 1980 werd immers uitgegaan van het dubbelzinnige concept ‘integratie met behoud van eigen cultuur’.

Omdat grootschalige gezinshereniging leidde tot permanente gemeenschappen en de vorming van gesegregeerde wijken, kwam actieve inburgering schoorvoetend op de agenda. Hoewel er rond de eeuwwisseling even sprake leek van een strengere koers, verdween de focus op de Nederlandse cultuur tussen 2007 en 2017 alsnog definitief uit het beleid via een proces van geïnstitutionaliseerd cultuurrelativisme.

Het startschot viel in september 2007, toen de WRR het rapport Identificatie met Nederland presenteerde. Prinses Máxima vatte dit wat kort door de bocht samen met haar beruchte uitspraak dat ‘de Nederlander niet bestaat’.

Hoewel de Wet inburgering uit 2007 aanvankelijk nog wel toetste op ‘Kennis van de Nederlandse Samenleving’ (KNS) — waarin de Nederlandse cultuur, omgangsvormen, geschiedenis en het koningshuis aan bod kwamen — zorgde de WRR-visie ervoor dat het operationaliseren van ‘de Nederlandse cultuur’ in beleidsland taboe werd.

Met de Wet inburgering van 2013 trok de overheid zich organisatorisch volledig terug. Inburgering werd geprivatiseerd en het gat dat ontstond werd opgevuld door maatschappelijke organisaties zoals VluchtelingenWerk Nederland (VWN). Als humanitaire NGO verschoof de focus van VWN van actieve cultuuroverdracht naar het wegwijs maken van nieuwkomers in de bureaucratie en het wijzen op hun rechten.

In oktober 2017 werd ‘cultuur’ met het Participatieverklaringstraject definitief vervangen door de ‘rechtsstaat’. De overheid neemt sindsdien genoegen met een handtekening onder abstracte, universele waarden, terwijl de feitelijke omgangsvormen op straat werden overgelaten aan de dynamiek van de instromende groepen zelf.

Keer de neergang

Culturen reizen met mensen mee en ze veranderen niet automatisch bij het passeren van de grens. Zolang het integratiebeleid is gereduceerd tot een cultuurloze invuloefening over de rechtsstaat, blijft het integratiebeleid vleugellam. Om deze neerwaartse spiraal te keren, zijn twee fundamentele beleidswijzigingen per direct noodzakelijk:

1. Strikte beperking van de instroom

De politiek kan niet langer wegkijken. De enorme volumes van de huidige asiel- en gezinsmigratie overstijgen het absorptievermogen van onze samenleving. Een substantiële en structurele inperking van de immigratie is de allereerste, onmisbare randvoorwaarde.

2. Zet culturele integratie terug op de agenda

Het inburgeringsbeleid moet dringend worden herzien. De actieve overdracht van en aanpassing aan de leidende Nederlandse cultuur – met inbegrip van de zwaarbevochten individuele vrijheden, de acceptatie van lhbti-minderheden en de absolute gelijkwaardigheid van man en vrouw – moet opnieuw de harde kern van het integratiebeleid vormen. Nieuwkomers dienen expliciet te worden gewezen op hun maatschappelijke plichten, in plaats van hen louter te faciliteren in het opeisen van wettelijke rechten.

Wie weigert deze demografische realiteit onder ogen te zien, accepteert onvermijdelijk dat de positie van vrouwen, seksuele minderheden en de sociale cohesie in onze publieke ruimte stap voor stap verder achteruitgaan.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Inburgering zonder kompas: waarom onze zwaarbevochten waarden stapsgewijs verdwijnen en de samenleving uiteenvalt verscheen eerst op Wynia's Week.

Opstand van de Ossi’s

Ruim 10 jaar geleden, in juli 2015, leek de Duitse wereld nog in orde. In Oost-Duitsland peilde de CDU van bondskanselier Angela Merkel 35%; Die Linke – nazaten van de autocratische DDR-regeringspartij SED – 22%; de sociaaldemocratische SPD 21% en Alternative für Deutschland (AfD), toen nog een euro-kritische partij, 6%.

De rollen zijn nu omgekeerd. AfD wordt in Oost-Duitsland gepeild op 45%, de CDU op 12%, Die Linke op 15%, de SPD op 9%. Er dreigt een opstand van de ‘Ossi’s tegen de politieke machthebbers in Berlijn.

De oorzaak is het ‘Wir schaffen das’ van bondskanselier Merkel in de zomer van 2015 waarbij Duitsland zijn grenzen wagenwijd opende voor asielzoekers uit het Midden-Oosten, grotendeels Syriërs. Duitsers konden eindelijk ‘het goede’ doen. Zelfs Bild Zeitung opende haar hart met de actie ‘Wir Helfen’, #refugeeswelcome. Het Hongarije van premier Orban verdedigde de Schengen-grens, tevergeefs. Oostenrijk stuurde ‘refugees’ door en Duitsland werd plotsklaps de ‘Moeder Theresa’ van Europa.

De rekening van die politieke naïviteit wordt nu betaald. Uitgerekend door Oost-Duitse kiezers die volgens veel West-Duitsers met hún belastinggeld weer op de been zijn gebracht. Zij vangen zelf weinig asielzoekers op omdat, volgens een fiscale verdeelsleutel, vooral rijkere deelstaten dat moeten doen.

Oost-Duitse subcultuur

Het bleek moeilijk voor Oost-Duitsers een ‘eigen identiteit’ uit te drukken omdat 40 jaar DDR (1949-1990) bestond uit politieke grootspraak en gewapende grenswachters. Leuzen uit een voetbalstadion zijn niet representatief maar wel relevant. Aanhangers van de club Dynamo Dresden scandeerden onlangs ‘Ost, Ost, Ost-Deutschland’. Was het een uiting van een Oost-Duitse identiteit, een verbindend slachtofferschap? Wie de Duitse Bundesliga bekijkt, ziet weinig Oost-Duitsland. FC Union Berlin is de enige van 18 ploegen in de Bundesliga met een DDR-verleden. RB Leipzig werd opgericht in 2009, met geld van Red Bull.

De Bundesliga reflecteert nationale verhoudingen. In de nationale Duitse ploeg is er momenteel 1 speler, Maximilian Beier, die uit de ex-DDR komt. Veel Oost-Duitsers hebben het gevoel dat ze er niet bij horen, ‘abgehängt’, en zo ontstaat een Oost-Duitse subcultuur, een rijke kiezersbron voor AfD. En ten dele ook voor Die Linke; opvangtehuis van Duitsers die de DDR bestuurden, radicaal socialisme bepleiten en intussen ook antisemitisme aan hun repertoire hebben toegevoegd. De harde kern van Die Linke is Oost-Berlijn waar DDR-kaders woonden.

Aufbau-Ost

Niet alleen de immigratiegolf breekt Duitsland op, ook de wijze van hereniging zette bij Oost-Duitsers kwaad bloed. Verpakt als ‘hereniging’ was het eigenlijk een vriendelijk gepresenteerde ‘vijandige overname’. West-Duitsers vinden Oost-Duitsers ondankbaar voor de circa 2 biljoen euro aan netto-transfers die van West naar Oost vloeiden voor de ‘Aufbau-Ost’. Gevolg is dat autosnelwegen in Oost-Duitsland beter zijn dan in West-Duitsland.

Na de val van de muur werd de Treuhand opgericht om de DDR-economie te privatiseren naar Westers model. De Treuhand werd vrijwel volledig bestuurd door West-Duitsers; er zat maar 1 Oost-Duitser in het hoofdbestuur.

West-Duitsers zagen Oost-Duitsers vooral als ‘stoorzenders’ die het best op lager niveau bleven. Met de privatisering raakte 84% van Oost-Duitse bedrijven in handen van West-Duitsers, 10% ging naar het buitenland en slechts 6% bleef Oost-Duits. In de ogen van Oost-Duitsers was de Treuhand een ‘Kolonialbehörde’. De Westerse mogendheden gaven na de Tweede Wereldoorlog West-Duitsland méér ruimte voor economisch herstel dan West-Duitsland deed voor Oost-Duitsland. De Oost-Duisters hebben dat nooit verwerkt, deze ‘economische roof’. Wie de inkomensverdeling in Duitsland bestudeert, ziet dat Oost-Duitsland één grote lage inkomenszone is.

Polen haalt Oost-Duitsland in

Bovendien is buurland Polen, met een jaarlijkse groei van 3%, bezig het welvaartsniveau van Oost-Duitsland te passeren. Arbeidsmigratie ging vroeger van Polen naar Duitsland; nu begint het omgekeerde. Het bbp per hoofd van de bevolking in Oost-Duitsland is circa 30.000 euro, mede dankzij subsidies vanuit West-Duitsland. Polen haalt met 29.000 euro bbp per hoofd de buren in, zonder subsidies. De Poolse economie stijgt zó snel dat experts verwachten dat zij in 2031 het Verenigd Koninkrijk overtreft. Wat een enorm feit zou zijn.

Polen werd, onder politiek-intellectuele leiding van Leszek Balcerowicz, voormalig hoofd van de Poolse centrale bank, op het spoor van een liberale economie gezet. Oost-Duitsland bleef na de hereniging gewoon planeconomie. Duitsers grapten vroeger over een ‘Polnische Wirtschaft’ (een rommeltje). Nu lachen de Polen; voor Oost-Duitsers resteert droog genadebrood. Dat bijt.

Weer geen eigen stem

Ook in de media kwamen Oost-Duitsers niet aan de bak. De Treuhand verkocht de Oost-Duitse media aan West-Duitse mediabedrijven met hoofdkwartieren in Essen, Hannover, Köln, Hamburg. West-Duitsers bepaalden het zelfbeeld van de Oost-Duitsers die, na de Nazi-tijd en DDR-heerschappij, wéér geen eigen stem konden laten horen. Berichtgeving over Oost-Duitsland was meestal neerbuigend en betweterig. Door de financiële overmacht van West-Duitse mediabedrijven werd alle media uit Oost-Duitsland de nek omgedraaid. Oost-Duitsers mochten West-Duitse verhalen over ‘Jammer-Ossi’s’ lijdzaam aanhoren.

Dit is voldoende cultureel explosief voor een politieke tijdbom, maar de mentale explosie volgde pas op het #refugeeswelcome in 2015 van uitgerekend Angela Merkel; de eerste Bondskanselier van Oost-Duitse herkomst die kennelijk haar eigen ‘Ossi’s’ niet (meer) kende.

In 2015 wisselde AfD het geweer van schouder; van eurokritiek naar kritiek op de immigratiegolf. Hoewel Oost-Duitsland naar verhouding veel minder asielzoekers opneemt dan West-Duitsland, kwam het fenomeen cultureel veel harder aan. Het vertoonde dezelfde reflex als Oost-Europa dat geen islamitische asielzoekers accepteert; van Polen tot Tsjechië, Slowakije en Hongarije (zelfs niet onder de nieuwe premier na Orban). Om Oost-Duitsland stond ooit een muur; immigratie was beperkt tot enkele politieke vluchtelingen. Onwettige ‘emigratie’ was levensgevaarlijk.

Oost-Duitsers groeiden zo op in een klein, ommuurd wereldje: huisje, tuintje, Trabantje. De enige buitenlanders die er in groten getale bivakkeerden waren Sovjet-militairen die echter ver van de bevolking werden gehouden.

Desastreus energiebeleid

In het algemeen zijn Oost-Duitsers niet zozeer pro-Russisch, maar ze zien het ‘Amerikaans militarisme’ als groot gevaar, ooit ingepeperd door jarenlange anti-Amerikaanse propaganda in de DDR. Dat is terug te zien bij de huidige Oost-Duitse partijen zoals Die Linke, de partij van Sahra Wagenknecht, BSW, en ook bij AfD.

De laatste heeft tegelijk goede relaties met het Witte Huis en volgt de lijn van Donald Trump die ook een einde aan de oorlog in Oekraïne bepleit. De regering van Merz is juist steunpilaar van Oekraïne. Hoe langer de oorlog duurt hoe geringer het draagvlak in de Duitse bevolking dat zelf financieel lijdt onder een desastreus energiebeleid en de-industrialisering, óók ingezet door Angela Merkel.

Parteiverbot

De cocktail van (islamitische) immigratie, peperdure energie en industriële exodus ondermijnt intussen ook West-Duitsland. Gevolg: AfD begint er te groeien als protestpartij; zoals bleek bij recente gemeenteraadsverkiezingen in Nedersaksen, zij het minder sterk dan in Oost-Duitsland. Sommige kopstukken van de CDU en links Duitsland eisen een ‘Parteiverbot’ van AfD. Hoe democratisch is het verbieden van de grootste partij?

Een wankelend Duitsland in het midden van Europa wordt vanzelf een Europees probleem. Zoals Heinrich Heine het al stelde in 1843: ‘Denk ich an Deutschland in der Nacht, dann bin ich um den Schlaf gebracht’.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Duitsland wankelt onder druk van immigratie, peperdure energie en industriële exodus verscheen eerst op Wynia's Week.

Wat Hunter Biden vergat te vermelden, of niet weet, is dat die infrastructuur van Zuid-Afrika er wel ligt, maar deels onbruikbaar is. Bovenleidingen zijn gestript, treinen iets uit een romantisch verleden, de havens – staatseigendom – dermate verloederd dat reders aan de Kaap voorbijvaren. En divers, ja, maar zonder grondstoffenwinning blijft er van het bruto binnenlandse product weinig over. Zuid-Afrika is een exporteconomie, en de grootste moot van de exportproducten – een derde – komt nog uit de grond en glimt.

Vijf miljoen jongeren zonder perspectief

Van echte economische groei is al even geen sprake meer. Het investeringsklimaat van Zuid-Afrika is verstikt, multinationals vertrekken. Shell werd voor de oostkust door milieu-activisten verhinderd om seismisch onderzoek te verrichten naar gas- en olievelden, waarop Shell alle downstreamactiviteiten opschortte. Anglo American, het mijnbouwimperium van de familie Oppenheimer, wordt opgebroken en verkocht. Elon Musk, geboren Zuid-Afrikaan, wil internet vanuit de ruimte komen brengen, maar zijn firma Starlink komt de markt niet op. Een telecombedrijf moet, om in Zuid-Afrika te kunnen opereren, voor 30 procent in bezit zijn van voorheen achtergestelde aandeelhouders (gekleurd, vrouw, gehandicapt), en dat ziet Elon Musk niet zitten.

Omdat het in China goedkoper kan, gaan smelterijen en assemblagelijnen dicht – Zuid-Afrika de-industrialiseert –, maar plaatsvervangend werk is er niet en lijkt er voorlopig niet te gaan komen, dus neemt de werkloosheid toe. 43,8 procent van de bevolking heeft geen baan en zoekt niet naar een baan, onder de jeugd gaat het om 47,4 procent. Vijf miljoen jongeren zonder perspectief. Een op de twee jongeren werkloos.

De allerarmsten schrapen een bestaan bij elkaar, gangsters terroriseren complete wijken, onderwereld heeft bovenwereld geïnfiltreerd, gevangenen hebben de gevangenissen overgenomen. De rechters doen keurig hun werk, maar zaken duren jaren, en politiewerk is gevaarlijk en de salariëring mager, mede waardoor blauw op straat verdwenen is. In 2024 werden 26.232 weer mensen vermoord, en daarmee is het moordcijfer, in twee decennia tijd gehalveerd, terug op het punt van 1994 – het jaar van de eerste vrije verkiezingen.

Met andere woorden, vraag je aan de onderkant van de samenleving, waar mensen nog in plaatijzeren hutjes wonen, welk land de toekomst heeft, en je krijgt een ander antwoord dan dat van Hunter Biden.

Volksprotest tegen ongedocumenteerden

Daar, aan die onderkant, dreigt het nu mis te gaan. Boze burgers maken al maanden jacht op buitenlanders zonder geldige verblijfsdocumenten die hun banen zouden inpikken, hun ziekenhuisbedden bezet zouden houden, hun vrouwen de prostitutie in sleuren, en hun kinderen verslaven aan drugs. Zelfbenoemde burgerwachten kloppen aan bij winkeleigenaren, om ze vervolgens om legitimatie vragen, te intimideren en te verjagen, en ontzeggen buitenlanders de toegang tot klinieken en ziekenhuizen. Een Malawische vrouw verloor door zo’n blokkade haar éénjarige zoontje, dat dringend medische hulp nodig had. Ze kon naast een Malawisch paspoort geen Zuid-Afrikaans identiteitsdocument overleggen, verklaarde ze later in de media, en werd weggestuurd. Het kind stierf een dag later thuis.

Op 30 juni demonstreerden in de grote steden massa’s Zuid-Afrikanen tegen illegalen. Niet eerder sinds de apartheid is afgeschaft vond er zo’n groot gecoördineerd volksprotest plaats. De organisatie achter de acties – een burgerinitiatief – eiste dat alle ongedocumenteerden die dag vertrokken zouden zijn. Zo niet, dan werd het land platgelegd, een beproefde politieke tactiek waarmee de anti-apartheidbeweging de Afrikaner nationalisten onder druk zette.

Fruit blijft ongeplukt, suikerriet ongekapt

De ambassades van Ghana, Nigeria en Malawi stuurden vliegtuigen en bussen om staatsburgers te repatriëren, aangezien in 2008, 2015 en 2019 bij een volksopstand tegen migranten 62, 7 en 12 doden vielen. Het ultimatum van 30 juni verliep zonder gewelduitbarstingen. Toch stierven er volgens de Wereldgezondheidsorganisatie dit jaar, tot dusver, tien buitenlanders bij volksgerichten. Pretoria spreekt die beschuldiging tegen (het zou gaan om op zichzelf staande misdrijven, zonder xenofoob motief), en de overheidscommunicatie over het thema lijkt er vooral op gericht om internationaal geen gezichtsverlies te lijden.

De dreigementen doen in elk geval hun werk. Vele tienduizenden Zimbabwanen, Mozambikanen, Malawiërs, Nigerianen, Ghanezen, Congolezen en Ethiopiërs – met of zonder geldige verblijfspapieren – zijn vrijwillig vertrokken of gedeporteerd. Boeren en fabriekseigenaren zitten met hun handen in het haar, want fruit blijft ongeplukt, suikerriet ongekapt en naaimachines staan stil. De economie draait op goedkope buitenlandse krachten, en al beweert het anti-immigratiefront van wel, uit niets blijkt dat Zuid-Afrikanen zelf graag onderbetaald en fysiek zwaar werk doen. Volgens de Wereldbank pikken buitenlanders geen banen van Zuid-Afrikanen in, maar leveren ze banen voor Zuid-Afrikanen op; twee per migrant.

De verjaagde buitenlanders keren terug naar landen waar oorlog, hongersnood en gewelddadige onderdrukking heersen. Een derde van Afrika wordt momenteel geregeerd door despoten; regimes ontstaan vanuit de vroegere bevrijdingsbewegingen, en uit familiedynastieën. Die schaffen de grondwet af om langer aan de macht te blijven, verdelen publiek geld onder begunstigden via schimmige patronagenetwerken, breken de staat af en vernielen hun economieën.

Hoewel het in Zuid-Afrika lang niet zo erg is, hebben ook hier de bevrijders van weleer – het African National Congres – de boel in dertig jaar tijd aardig verwaarloosd. Eerst stokte de stroomtoevoer (de kolencentrales bleken verwaarloosd), toen de watertoevoer (Johannesburg verliest dagelijks 655 miljoen liter water door leidinglekken), en nu is er dus een migratiecrisis. In november vinden gemeenteverkiezingen plaats en in de peilingen lijdt het ANC verlies. Oppositieleiders lopen mee in de demonstratiemarsen, extraparlementaire groeperingen trekken zich met populistische praatjes naar de macht toe, en mogelijk ziet het ANC zich straks genoodzaakt om hard op te treden tegen buitenlanders om wat verloren macht te herwinnen.

’s Werelds meest vooruitstrevende grondwet

Migratiebeleid bestaat wel, en is zelfs vrij streng, maar wordt al tien, twintig jaar inadequaat in de praktijk gebracht. Voor de loketten van het ministerie van Binnenlandse Zaken staan lange rijen en op een visum kun je zo jaren wachten; de douanes zijn onderbemand; ambtenaren incompetent en/of corrupt (verdienen bij door valse visa te verkopen); en zodra de Limpopo-rivier droog staat, loop je zo de grens met Zimbabwe over. Dat doen naar schatting enkele miljoenen, zonder geldige papieren. Het Institute for Security Studies and the University of Johannesburg heeft trouwens berekend dat slechts 6,5 procent van de bevolking uit gedocumenteerde migranten bestaat, iets meer dan 4 miljoen mensen, en veel minder dan de 30 miljoen waar de demonstranten bij hoog en laag tegen ageren.

Zoals de Europese regeringen zich in de jaren zestig verkeken op de integratie van grote aantallen gastarbeiders in hun landen, heeft het ANC zich verkeken op de integratie van grote aantallen migranten van elders op het continent. Een breuk met de streng gereguleerde immigratie onder de Nasionale Party – de goud- en diamantmijnen bestonden bij de gratie van goedkope arbeid uit Afrika – vond plaats in 1996. Dat jaar werd de constitutie van de Republiek Zuid-Afrika aangenomen, en kregen buitenlanders en hun kinderen dezelfde rechten als de eigen burgers. Het document wordt nog steeds beschouwd als ’s werelds meest vooruitstrevende grondwet.

Een genocide in Rwanda, een burgeroorlog in Congo en de ineenstorting van Zimbabwe brachten in de jaren negentig een toestroom van buitenlanders op gang, en wanneer de economie groeit, merk je daar niet zoveel van, maar bij stilstand worden de bestaande middelen schaars, en moeten er winnen en verliezers zijn. Kortom, is er dertig jaar later nog wel ruimte voor buitenlanders in Zuid-Afrika?

Arme Afrikanen en vermogende westerlingen

Hunter Biden suggereerde in eerdergenoemd interview dat hij het Zuid-Afrikaans staatsburgerschap wel zou willen. Behalve bij arme Afrikanen is het land nogal in trek bij vermogende westerlingen, die winterweer, regeldruk, stijgende woon- en leefkosten en oorlog in het oosten ontvluchten. In Kaapstad wordt de middenklasse verdrukt door een seizoensmatige toestroom van vakantievierders, overwinteraars, afstandswerkers en emigranten. De gewone Zuid-Afrikaan, met zijn randsalarisje, legt het af tegen euro’s, dollars en ponden.

De regenboognatie gaat nog eens aan haar succes ten onder.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Eigen volk eerst. Is er nog ruimte voor buitenlanders in Zuid-Afrika? verscheen eerst op Wynia's Week.

De regering-Sanchez heeft geen daadkracht getoond, ondanks alle waarschuwingen voor de naderende migrantenstroom naar Ceuta. Nu ontdekken de autoriteiten jihadisten en criminelen tussen de indringers. Het EU-geld moet weer met bakken uitgegeven worden. Ondertussen zijn er aanwijzingen voor een tweede migrantengolf op 15 augustus. Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe mensensmokkelroutes vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Spanje.

Online groepen bleven onopgemerkt

De zaak-Ceuta illustreert hoe nutteloos de verontrusting van de EU is – en straks ook die van de hele wereld – over het internet en online fora, en de retoriek waarmee politieke opportunisten zoals Ursula von der Leyen streven naar online surveillance van kritische denkers. Net nu in dit ene geval een hoop ellende makkelijk voorkomen had kunnen worden door gewoon – zonder grondrechten te schenden – Facebookgroepen te lezen, gebeurde er niets.

De online groepen, die al heel lang bij de autoriteiten bekend hadden kunnen zijn, bleven onopgemerkt. En zo kon Ceuta bestormd worden. Laat één ding duidelijk zijn: informatie verzamelen had hier het doel moeten zijn, niet de communicatie onderdrukken, want zulke Facebookgroepen kunnen juist een accurate informatiebron opleveren.

Ook werden de waarschuwingen van Ceuta-burgemeester Juan Jesús Vivas genegeerd. Die had de regering in Madrid dagen voor de bestorming al gewaarschuwd dat er iets ophanden was. Hij hoefde zich geen zorgen te maken, liet het kabinet hem in alle ernst weten, alles was in orde. Natuurlijk was het niet in orde. Het bureaucratische waterhoofd in Madrid had zich volledig losgezongen van de werkelijkheid.

Sánchez stuurde hierop aan

Liever gezegd: de regering-Sánchez stuurde op deze werkelijkheid aan. Je negeert waarschuwingssignalen immers niet uit pure onoplettendheid en naïviteit, maar omdat je kansen ziet voor je eigen beleid. De ogenschijnlijk door de gebeurtenissen overvallen Sánchez kan de massale toestroom naar een Spaanse stad anders interpreteren en in zijn voordeel gebruiken. Rechtse politici in de EU voelen zich door de gebeurtenissen gesterkt in hun overtuiging dat er nu een fort Europa gebouwd moet worden, en linkse politici – al dan niet met een meerderheid achter zich – vinden dat hun reactie op de toestroom er een van toegeeflijkheid moet zijn.

Of is er een andere reden waarom een paar dozijn grensbestormers en indringers inmiddels als ‘onbegeleide minderjarigen’ zijn geclassificeerd? Dat is een label dat in veel gevallen duidelijk niet op ze van toepassing is, zo blijkt onmiskenbaar uit de foto’s van hun aankomst op het Spaanse vasteland. En zelfs als er een paar nog geen 18 jaar oud zijn, rijst de vraag: wat geeft hun het recht op een speciale behandeling na het illegaal inreizen in een ander land?

Jihadisten en criminelen

Zodra deze minderjarigen in Spanje, Frankrijk of Duitsland aankomen, is de volgende vraag bij welke subcultuur ze zich gaan aansluiten. Want op dat moment kunnen deze uitgelaten jongens plotseling zomaar heel andere persoonlijkheden ontwikkelen.

JUPOL, de grootste politiebond van Spanje, meldt dat de inlichtingendiensten van de Spaanse politie en Guardia Civil onder de indringers in Ceuta een tiental personen geïdentificeerd hebben die eerder naar Marokko waren uitgezet vanwege vermeende banden met jihadisme. Dat is natuurlijk maar het topje van de ijsberg. Wat het Openbaar Ministerie omschrijft als jihadisme is immers alleen maar de meest extreme vorm van de islam zelf. Daarnaast zitten er ook criminelen en misdadigers tussen die op de vlucht zijn.

JUPOL spreekt ook de beweringen tegen van de controversiële Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska, die volhoudt dat de ‘normaliteit langzaam terugkeert’ in Ceuta. Het stadsbeeld in Ceuta is nog altijd volledig in tegenspraak met die bewering. De stad wordt nog altijd gedomineerd door hordes indringers.

Ook heeft een Marokkaanse indringer op klaarlichte dag al iemand doodgestoken in Ceuta. Volgens andere berichten was het slachtoffer ook een migrant, maar dat maakt geen verschil.

El País: Komt de tweede golf binnenkort?

Dit moet echt geen tweede keer mogelijk zijn. Of is het dat toch? Volgens onderzoek van de krant El País dreigt er een tweede aanval op Ceuta. Op 15 augustus – wellicht niet geheel toevallig een belangrijke christelijke feestdag: Maria Hemelvaart – staat een nieuwe massale invasie van de Spaanse exclave op het programma. Dit plan circuleert in Facebook- en WhatsApp-groepen met honderdduizenden leden. Het motto luidt: ‘Tot ziens op 15 augustus’ – en wel in de Marokkaanse grensplaats Fnideq (Spaans: Castillejos), iets ten zuiden van Ceuta.

Dergelijke oproepen zijn wel absurd, maar zullen altijd weerklank vinden bij bepaalde Marokkanen en ander reislustig volk in dat land. Opnieuw zullen reizigers uit alle delen van Marokko (en daarbuiten) samenkomen in Fnideq-Castillejos, waar ze dan op de terugkeerders uit Ceuta stuiten. Daar zijn al beelden van.

Deze nieuwe samenscholing, met dank aan nieuwe sociale-mediagroepen, toont vooral aan dat verbieden geen enkele zin heeft. De overheid moet fysiek op zo’n golf reageren, met grenswachten en echte barrières. Ceuta is weer een testcase voor de EU, die zich meer in de echte wereld moet verdedigen en minder moet sleutelen aan de virtuele wereld van de vrije gedachten.

Verdedigen eigen grondgebied is geboden

De huidige gebeurtenissen passen in ieder geval perfect in het plan van een sinistere voormalige adviseur van de Amerikaanse regering. De historicus Michael Rubin – politiek gezien eigenlijk een neo-conservatief – riep afgelopen maart op tot een hernieuwde Marokkaanse ‘Groene Mars’ naar Ceuta en Melilla: om het eigen grondgebied te consolideren en Spanje, de voormalige koloniale macht, te vernederen.

Een van Rubins argumenten is dat Ceuta en Melilla ‘een zwakke plek’ vormen ‘voor de Europese veiligheid, omdat Afrikaanse migranten er regelmatig de grens oversteken en asiel aanvragen’. Deze oproep van Rubin moeten we niet zien als een blauwdruk van Trumps beleid, vooral ook omdat de neo-conservatieven niet bepaald tot Trumps kamp behoren. Toch is het een merkwaardig toeval.

Voor de Europeanen en de Spanjaarden maakt dat niets uit. Door wie de toestroom vanuit Marokko ook wordt aangewakkerd, islamisten, Marokkaanse nationalisten of andere groepen, het verdedigen van het eigen grondgebied en de eigen waarden is de enige juiste handelwijze voor de Spanjaarden. Wie overweegt de stormtroepen zo discreet mogelijk op te vangen, begaat een strategische fout.

Nieuwe trend: van het VK naar de EU en dan naar Spanje

In Groot-Brittannië wordt dit beeld aangevuld door een onderzoek in de Telegraph. Die krant onthult dat immigranten die vanuit het VK naar de EU willen, en daar een verblijfsstatus willen krijgen, het beste voor Spanje kunnen kiezen. Want daar worden op dit moment de minste vragen gesteld. Je krijgt er ‘100 procent gegarandeerd’, aldus een mensensmokkelaar in Engeland, eerst een verblijfsvergunning en een arbeidsvergunning, en later het staatsburgerschap. De reis naar het vasteland van de EU kost maximaal £1.000. Daar komt daarna nog eens £500 bij voor een taxirit naar Spanje.

De nieuwe smokkelroute is gebaseerd op de Spaanse amnestie voor illegale migranten. Nieuwkomers uit Groot-Brittannië hoeven alleen maar te beweren dat ze al een jaar in Spanje zijn, en dan worden ze op hun woord geloofd, verzekerde een smokkelaar de verslaggever.

Daarbij spelen ook bepaalde aanscherpingen van de Britse visumregels mee, of simpelweg het feit dat een ooit verleend werk- of studentenvisum niet onbeperkt geldig is, zelfs niet in het Verenigd Koninkrijk. Bovendien worden aankomsten in Frankrijk niet systematisch gecontroleerd, terwijl elke aankomst in het Verenigd Koninkrijk op zijn minst geregistreerd wordt. Deze Franse omissie kan ook te maken hebben met de nieuwheid van deze route.

Vrolijk schommelend op weg

In elk geval toont dit aan dat de immigranten in Europa natuurlijk niet zomaar genoegen nemen met een ‘veilig’ en welvarend land. Op zoek naar nieuwe kansen wisselen ze van land als dat ze beter uitkomt. Zo worden de Europese landen tot speelbal van buitenlandse belangen.

De Telegraph kon de nieuwe route ook aantonen aan de hand van niet-Europese migranten in de laadruimtes van vrachtwagens. Zie de reclame-video’s van de smokkelaars met titels als ‘uk to spain – game done… 100% safety – details inbox me’ of ‘uk to europa – DM serious people’. De video’s tonen mannen met een donkere huidskleur, al dan niet met tulband, die vrolijk of vol verwachting richting hun bestemming schommelen.

*Matthias Nikolaidis is freelance auteur; dit artikel is eerder in het Duits verschenen op het nieuwsblog Tichy’s Einblick

Vertaling: Willy Hemelrijk

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Hoe Sánchez van Spanje de nieuwe EU-migratiemagneet heeft gemaakt verscheen eerst op Wynia's Week.

Hoe anders is dat in het Verenigd Koninkrijk. Daar laat de onafhankelijke denktank Migration Watch UK zien hoe je met veel beperktere data wél een volwassen en realistisch maatschappelijk debat kunt voeren over de fundamentele demografische transformatie van de samenleving.

Migration Watch UK

Het grote verschil tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland zit niet in de kwaliteit van de cijfers, maar in de toegang tot de duiding ervan. De Britse overheid beschikt niet over een centraal persoonsregister zoals onze Gemeentelijke Basisadministratie (BRP). Zij meten migratie voornamelijk via de tienjaarlijkse volkstelling en zogenaamde visadata. Deze visadata — afkomstig van de Britse immigratiedienst — registreren keurig hoeveel werk- en studievisa er worden verstrekt en koppelen dit aan paspoortscans bij de grens. Maar hiermee meet de overheid enkel de administratieve in- en uitstroom van de eerste generatie. De sociaaleconomische integratie van opeenvolgende generaties is hiermee nauwelijks systematisch te volgen. Zodra de kinderen van immigranten op Brits grondgebied worden geboren, verdwijnen ze in de nationale migratiestatistieken simpelweg als ‘Brits’.

De kracht van de Britse aanpak ligt echter bij Migration Watch UK. Deze organisatie accepteert principieel geen cent overheidssubsidie en draait volledig op private donaties en abonnementen van verontruste burgers. In tegenstelling tot de vaak sterk gepolariseerde debatten elders, hanteert de denktank een opvallend zakelijke en objectieve toon. De organisatie baseert zich strikt op officiële bronnen.

Omdat het Britse statistiekbureau (ONS) al zijn macrodata openbaar en voor iedereen toegankelijk publiceert, heeft Migration Watch geen toestemming van de staat of de wetenschappelijke elite nodig om de cijfers door te rekenen. Ze leggen de focus ongezouten op de fysieke leefomgeving: wat betekent de instroom concreet voor de woningnood, de druk op de gezondheidszorg en de leefbaarheid van het land?

De intellectuele basis van deze zakelijke benadering werd mede gelegd door mede-oprichter David Coleman, emeritus-hoogleraar demografie aan de Universiteit van Oxford. Coleman staat in het Verenigd Koninkrijk in zowel wetenschappelijke als beleidskringen hoog aangeschreven en geniet brede autoriteit. Hij introduceerde in de demografische wetenschap het concept van de derde demografische transitie.

Drie demografische transities

Om te begrijpen waar we nu staan, helpt een korte historische blik. De eerste transitie in de moderne tijd werd gedreven door verbeteringen in de gezondheidszorg en hygiëne (in Europa vanaf eind 19e eeuw). Het sterftecijfer daalde sneller dan het geboortecijfer, waardoor de bevolking hard groeide.

Vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw volgde de tweede transitie: door onder meer anticonceptie, vrouwenemancipatie en nieuwe samenlevingsvormen daalde het geboortecijfer scherp, tot ruim onder het vervangingsniveau van 2,1 kind per vrouw.

Vandaag de dag bevindt West-Europa zich midden in de derde transitie. Omdat het geboortecijfer van de autochtone bevolking laag blijft, groeit de totale bevolking uitsluitend nog door grootschalige immigratie. Het gevolg is een ongekend snelle verandering van de bevolkingssamenstelling.

Absorberen lukt niet meer

Recente analyses van Migration Watch UK over de officiële bevolkingsprognoses van het ONS laten zien hoe accuraat de waarschuwingen van de denktank zijn. De Britse natuurlijke bevolking (geboortes min sterftes) krimpt inmiddels al. Maar door het aanhoudend hoge migratiesaldo stevent de Britse bevolking in recordtempo af op de grens van 70 miljoen inwoners rond 2033.

Volgens Migration Watch gaat deze transitie inmiddels zo snel dat de samenleving het simpelweg niet meer kan absorberen. Het begrip ‘netto migratie’ verhult bovendien de werkelijke maatschappelijke dynamiek, omdat het geen rekening houdt met de geboorten binnen migrantengroepen en de enorme integratieopgave die daarmee gepaard gaat.

De Nederlandse datagijzeling

In Nederland is de situatie precies omgekeerd: we hebben superieure microdata om deze transitie te meten, maar we organiseren onze eigen blindheid. Wie hier de werkelijke langetermijnkosten en demografische effecten van immigratie voor de verzorgingsstaat wetenschappelijk wilt doorrekenen, loopt tegen een institutionele muur op.

Om betrouwbare berekeningen te maken, zijn de uiterst gedetailleerde registers op persoonsniveau van het CBS nodig. Migratieonderzoeker dr. Jan van de Beek vermeldde in een recent interview dat de opzet voor een noodzakelijk vervolgonderzoek op het rapport De grenzeloze verzorgingsstaat klaarligt en dat ook de private financiering volledig rond is. De feitelijke actualisering ligt echter al geruime tijd stil omdat geen enkele Nederlandse universiteit of officiële instantie meer bereid is om als gastheer te fungeren. En dat is nu eenmaal een hard wettelijk vereiste om gebruik te mogen maken van deze microdata. Vanuit het oogpunt van privacybescherming is die strenge regulering volkomen begrijpelijk en terecht, maar deze institutionele constructie mag er in de praktijk niet toe leiden dat universiteiten gaan fungeren als ideologische poortwachters die onwelgevallig onderzoek simpelweg de pas afsnijden.

Het logische gevolg is dat het kritische debat in Nederland momenteel versnipperd is over individuele publicisten — waaronder de auteurs van Wynia’s Week — en diepgaande online gesprekken op onafhankelijke platforms zoals De Nieuwe Wereld. Hier vindt weliswaar de broodnodige intellectuele reflectie plaats, maar deze platforms hebben uiteraard niet de operationele capaciteit om structureel de datahallen van het CBS door te rekenen.

Een les voor Nederland

Het Nederlandse migratiedebat zit daardoor in een deprimerende spagaat. Aan de ene kant subsidieert de overheid adviesraden die de demografische werkelijkheid liever sociologisch verhullen. Aan de andere kant schermt de academische wereld de harde microdata effectief af voor onafhankelijke geesten die bereid zijn om de maatschappelijke kosten onbevooroordeeld in kaart te brengen.

Als Nederland echt grip wil krijgen op zijn demografische toekomst, moeten we leren van het Britse voorbeeld. Een gezond debat valt of staat niet met nóg meer cijfers, maar met het doorbreken van het ambtelijk-academische monopolie op de duiding ervan. Nederland heeft dringend behoefte aan een eigen, onafhankelijk onderzoeksinstituut naar het model van Migration Watch UK: gefinancierd door burgers, objectief in toon, strikt leunend op officiële data, en geleid door demografen met onbetwiste wetenschappelijke autoriteit. Alleen zo kunnen we de feiten van de derde demografische transitie in Nederland met een open vizier op tafel leggen.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Nederland heeft dringend behoefte aan een onafhankelijk migratie-onderzoeksinstituut naar het model van Migration Watch UK verscheen eerst op Wynia's Week.

Is dat geld nuttig besteed? In 1529 wist Wenen een eerste Turkse belegering te weerstaan. In 1683 stond een veel groter Turks leger (politiek gesteund door Frankrijk) voor de poorten van de stad, maar dat werd verjaagd door de mannen van de Poolse koning Jan III Sobieski die aanvielen zoals de ruiters van Rohan deden bij het beleg van Minas Tirith in In De Ban van de Ring.

Inmiddels hebben veel Nederlanders de Turkse nationaliteit – of de Marokkaanse – en wonen er volgens het CBS ongeveer een miljoen moslims in Nederland. Ik ken van hen enkele heel aardige.

Provocaties en intimidaties

Maar de afgelopen maand moest ik aan mijn voorvaderen denken toen ik op een mooie dag met mijn vrouw naar Zandvoort wilde fietsen voor een etentje bij ons favoriete restaurant. Daar was het ‘onrustig’ hoorde ik op het nieuws. Zandvoort bleek uitgeroepen tot ‘veiligheidsrisicogebied’ omdat de politie grote groepen ‘jongeren’ zag ‘die niet aanspreekbaar waren op hun gedrag en die zich in hoge mate provocerend en intimiderend gedroegen’. De restauranteigenaar begreep goed waarom wij de reservering afzegden.

Diezelfde dag zag ik beelden uit Den Haag. Daar paradeerden duizenden mannen en vrouwen in zwarte gewaden door de straten waar ik ben opgegroeid. Dat doen ze ieder jaar als onderdeel van de viering van Ashura, waar sjiieten de dood van Imam Hussein herdenken, een kleinzoon van Mohammed.

Omdat bij de grondwetherziening van 1983 het processieverbod is opgeheven, geeft de gemeente Den Haag steeds toestemming voor deze godsdienstuiting in de openbare ruimte. Er vinden geen ongeregeldheden plaats, maar ik vind zulke godsdienstige uitingen op de openbare weg net zo intimiderend als de Oranje Marsen in Belfast, waarmee protestanten daar katholieken traditioneel laten zien wie de baas is.

Daarom moet ik de laatste tijd niet alleen denken aan de belasting betaald door mijn voorouders, maar ook aan Marco Polo. Die reisde in het jaar 1271 naar het even tevoren door de Mongolen van Koeblai Khan veroverde China. Onderweg kwam hij in de grote Perzische stad Tabriz, nu in het noordwesten van Iran. De Tabrizi’s, een Turks volk, zijn ‘aanbidders van Mahomet’ volgens Marco Polo..

Hij beschrijft hen als volgt: ‘De Saracenen van Tabriz zijn gemeen en achterbaks. De wet die hun profeet Mahomet hen heeft gegeven bepaalt dat alle kwaad dat ze iemand anders berokkenen geen zonde is als het gaat om iemand die niet hun wet volgt. En dat ze, als ze sterven of gewond raken door toedoen van Christenen, martelaars worden. Om deze reden zouden ze veel kwaad doen als de regering (van de Mongolen – pf) er niet was. Alle andere Saracenen in de wereld handelen op basis van hetzelfde principe. Als ze op sterven liggen dan komt hun priester en vraagt of ze geloven dat Mahomet de ware boodschapper van God was; als ze dan “ja” antwoorden, vertelt hij hen dat ze gered zijn. Dat is waarom de Tartaren en veel andere volkeren zich bekeren tot hun wet, omdat ze dan heel veel ruimte krijgen om te zondigen aangezien volgens hun wet geen enkele zonde verboden is.’

Is er iets mis met de islam?

Het door de Mongolen veroverde Perzië bestond toentertijd uit acht koninkrijken. ‘Onder de inwoners van deze koninkrijken zijn er vele die wreed en bloeddorstig zijn. Ze zijn elkaar de hele tijd aan het afslachten en als ze de regering (de Mongolen – pf) niet zo zouden vrezen, zouden ze grote wandaden begaan tegen reizende handelaren (..) Zelfs ondanks alles wat de regering doet, zijn deze boeven er niet van af te brengen regelmatig overvallen te plegen. Tenzij de kooplieden goed bewapend zijn en uitgerust met bogen, zullen ze hen meedogenloos lastig vallen en doden. En ik kan U verzekeren dat ze allemaal de wet van Mahomet, hun profeet, strikt naleven’, aldus koopman Marco Polo.

Ik heb in 2001, naar aanleiding van de islamitische terreuraanslag op het New Yorkse World Trade Center, in een artikel onder de kop ‘Er is iets mis met de islam’ gesteld dat we zouden moeten onderzoeken of de principes van de islam zich verdragen met de principes van de rechtsstaat. Nu, een kwart eeuw later, is zo’n onderzoek wat mij betreft niet meer nodig. De islam is tegen de moderniteit; tegen het Westen. De islamitische wet, de sharia, verdraagt zich niet met de onze. Het doel van de islam is overal de sharia in te voeren. Geweld is daarbij geen beletsel. Daar hoeven we geen hoofddoekjes om te winden.

Dat doet men daar ook niet. Toen de koning van Saoedi-Arabië in 2007 het Vaticaan bezocht gaf hij de paus als geschenk een zwaard. Een zwaard aan de paus geven is geen steek onder water, het is een bewuste intimidatie. Bijna twintig jaar later geeft de fundamentalistische president van Turkije de Westerse regeringsleiders die bij hem op bezoek komen allemaal een (niet doorgeladen) pistool. Die reageerden slechts schaapachtig op dit onverholen dreigement.

Door een roze bril

De Nederlandse regering heeft geen idee hoe om te gaan met islamisering en immigratie. Het boek Unterwanderung van de Duitse journalist Sachsha Adamek beschrijft de infiltratie van de islam bij onze oosterburen. Calvin Schukkink liet vorige week zien dat het cellentekort in Nederland geheel veroorzaakt wordt door mensen die hier niet geboren zijn: 71 procent van de gedetineerden heeft een immigratie-achtergrond, hoewel de pakkans klein is. Mede omdat als in mijn dorp een 93-jarige dame op straat wordt beroofd door drie buitenlandse types, haar kleinzoon van de politie te horen krijgt dat hij pas over 17 dagen aangifte kan doen.

Maar de voorzitter van onze ministerraad voelde zich slechts geroepen om meteen na de voetbalwedstrijd tussen Nederland en Marokko via X met ons allen zijn impressie te delen dat het geweldig was om te zien ‘hoe de overgrote meerderheid van de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap hun [sic!] verdiende winst op positieve wijze viert’. Dergelijke observaties vormen een wankele basis voor beleid. Analoog is het immers onnodig om miljarden extra aan defensie uit te geven aangezien we opgewekt kunnen constateren dat de overgrote meerderheid van de Russische bevolking niet Oekraïne binnen is gevallen.

Harde feiten

Een paar dagen na de tweet van de voorzitter van onze ministerraad meldde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dat Nederland doelwit blijft van ‘jihadisten’. (Dat zijn mensen van islamitische overtuiging – pf). In Duitsland is politiek terrorisme voor ongeveer 90 procent islamitisch. De rest komt van links of rechts. Geen enkele andere godsdienst inspireert tot aanslagen. Volgens de NCTV zijn in Nederland dit jaar aanslagen voorkomen dankzij aanhoudingen in een AZC te Dronten en een AZC te Vlissingen. Het dreigingsniveau blijft 4 uit 5. Dat is code oranje en hier en daar rood in termen van het weerbericht.

Falende poortwachter

Ben ik ouderwets als ik dat veel te hoog vind? Ben ik extreemrechts als ik vind dat het de primaire taak van de regering is om dat dreigingsniveau te verlagen? ABNAmro kreeg onlangs weer een boete omdat de bank zijn bij wet voorgeschreven poortwachtersrol niet naar behoren zou hebben vervuld. Dat ging om ontduiking van sancties of belastingen. Ik ben van mening dat de Nederlandse regering al dertig jaar lang zijn poortwachtersrol niet naar behoren vervult. Daar gaat het om immigratie, met name om islamitische immigratie.

Ik ben blij dat de Tweede Kamer heeft besloten zijn beraadslagingen niet te schorsen in verband met de ‘iftar’-gebruiken. Maar ik zag hoe sommige Kamerleden zo wel weer een stukje meer islamisering probeerden in te voeren. Net als via het hoofddoekje bij politie en boa’s. Ik lees ook dat het militaire regime van Niger een nieuwe strafwet aankondigt die homoseksualiteit strafbaar stelt. Net als Senegal eerder dit jaar heeft gedaan. Dat betekent dat iedere Senegalees of Nigerees die Ter Apel weet te bereiken in aanmerking komt om statushouder te worden, mits hij of zij de IND-ambtenaar – al dan niet met hulp van daartoe in te huren ‘adviseurs’ die helpen met het instuderen van verhalen – weet te overtuigen van een volgens de eigen wet strafbare seksuele voorkeur. Net als de ontelbare inwoners van de meer dan dertig Afrikaanse landen waar homoseksualiteit al langer verboden is. Heeft de regering zich hier al op voorbereid?

De echte wereld

Ik zie ook dat de Islamitische Republiek Pakistan miljoenen Afghaanse vluchtelingen heeft uitgezet naar hun eigen land. Ik zie dat in de antiracistische Republiek Zuid-Afrika woedende menigten immigranten naar buurlanden terug jagen door te dreigen ze in autobanden te verbranden. Ik zie dat onze minister van Justitie ingrijpt bij Ter Apel door twee boa’s extra in te zetten. En dat de ME in Amsterdam de opdracht krijgt niet al te hard op te treden bij rellen van Marokkaanse jongens, want – in de woorden van de commandant – ‘anders wordt het oorlog’.

Ik zie dat ons leger niet eens de moeite neemt om de honderden mannen die iedere week illegaal ons land binnendringen tegen te houden. Ik zie ook dat het moreel maatgevende deel van de nomenklatoera iedereen die het woord remigratie in de mond neemt tot fascist bestempelt maar wentelend in de eigen inconsistentie wel eist dat één groep vluchtelingen koste wat kost moet remigreren: de Palestijnen wier (over)(groot)ouders Israël in 1948 hebben verlaten.

Tot slot zie ik dat steeds meer verstandige mensen de mening raken toegedaan dat het probleem van islamitische immigratie in het Westen niet meer met vreedzame middelen is op te lossen.

De speech van de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance in februari vorig jaar op de veiligheidsconferentie in München, veroorzaakte enige ophef. ‘Van alle problemen die de landen hier aanwezig hebben, is volgens mij geen enkel meer urgent dan massa-immigratie. [..] Dat probleem is niet vanzelf ontstaan. Het is een resultaat van beslissingen die politici in alle landen de afgelopen decade hebben genomen’, zei hij.

Die hoorden hem aan, klaagden over zijn toonzetting en gingen over tot de orde van de dag. ‘Migratie is een lastig dossier geweest’, zei VVD-minister Thierry Aartsen vorige week. Wie immigratie een ‘dossier’ noemt (en verhullend de term ‘migratie’ gebruikt) heeft geen benul van wat er aan de hand is.

Een historisch voorbeeld

Dat brengt mij terug bij Marco Polo. Die was in Peking toen daar een opstand uitbrak tegen de door de Mongolen aangestelde islamitische gouverneur Ahmad die een schrikbewind voerde. Iedere aantrekkelijke vrouw die hij zag eiste hij op. De leider van de opstand had zo zijn moeder, zijn vrouw en zijn dochter verloren. De gouverneur werd gedood maar de opstand werd met harde hand neergeslagen.

Vervolgens onderzocht Koeblai Khan wat de oorzaken waren geweest. Toen hij daar achter kwam liet hij het lijk van Ahmad opgraven en aan de honden voeren en zeven van zijn zoons levend villen. ‘En toen hij zich de vervloekte doctrine van de Saracenen herinnerde, volgens welke iedere zonde is toegestaan als een wettige daad, zelfs het doden van een ieder die niet van hun geloof is, en omdat de verwerpelijke Ahmad en zijn zonen zich er niet eens van bewust waren dat ze enige zonde hadden begaan, verwierp hij deze doctrine volledig en verklaarde hem tot een gruwel. Hij riep de Saracenen bijeen en verbood hen uitdrukkelijke vele dingen te doen, die hun wet van hen vereist. In het bijzonder beval hij hen hun vrouwen te zoeken volgens de wet van de Mongolen en niet de kelen van dieren door te snijden, zoals ze gewoon zijn om hun vlees te mogen eten, maar hun buiken over te snijden.’

Marco Polo beschreef de Mongoolse aanpak van het probleem in de 13^de eeuw. China hanteert momenteel nog soortgelijke methoden. Waarschijnlijk kan ook een moderne rechtstaat in de 21^ste eeuw de orde bewaren. Maar dan moet wel bij wet worden vastgesteld welke immigranten in dit land niet welkom zijn en welke godsdiensten in deze rechtsstaat niet worden geaccepteerd. Hoe langer we daarmee wachten, des te draconischer de uiteindelijk te nemen maatregelen zullen worden.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Almaar voortgaande islamisering en immigratie maken heel Nederland tot een veiligheidsrisicogebied verscheen eerst op Wynia's Week.

Deze week zagen we de Tweede Kamer op haar lelijkst. Er was een lang debat over ‘normalisering van geweld in politiek en samenleving’, aangevraagd door Jesse Klaver, fractievoorzitter van GL-PvdA. Waar zag Klaver dit geweld? Op de straat in de protesten tegen azc’s en in de mond van ex-PVV’er Gidi Markuszower: de brandstichting in Loosdrecht en het pleidooi voor ‘maximaal geweld’ van de staat tegen Palestijnse vluchtelingen.

Kamerleden hadden de protesten bezocht en gesteund, er waren woorden als ‘omvolking’ gemompeld en er was gepleit voor remigratie. Niet alleen Markuszower had van zich doen spreken, maar ook Lidewij de Vos van de FVD. Was in de boezem van ons eigen parlement een fascistische beweging neergestreken die Nederland wilde terugbrengen tot de ‘blanke etnostaat’ die het ooit was, en niet schuwde het middel van deportaties in te zetten.

Lelijke pose

Het is een vreemde figuur: een Kamerdebat over de daden en uitspraken van collega-Kamerleden, in plaats van een debat waarin het parlement de regering controleert. Het debat moest het podium bieden om een grens te trekken, een rode lijn van morele verontwaardiging over een deel van de Kamer dat eigenlijk niet meer mag meedoen.

De eerste lelijkheid was de pose die daarbij werd ingenomen: die van diepe bezorgdheid over acties en woorden die op z’n minst onwelwillend werden geframed. Een politicus is alleen bezorgd als er met de geëtaleerde zorg iets te winnen valt. En de aap kwam al snel uit de linkse mouw. Klaver was er vooral op uit om de fractie van Markuszower (DNA) zo zwart mogelijk weg te zetten en daarmee iedere vorm van samenwerking met de regerende minderheidscoalitie onmogelijk te maken – zodat die coalitie geen andere keus overblijft dan de afslag over links.

Illustratief was de hypocriete onwil om ook over links geweld te spreken. Het geweld en de vernielingen bij pro-Palestina-demonstraties of de ontwrichtingen van XR-protesten vielen wel mee en waren niet aan de orde van het debat omdat een insluiting van links geweld rechts geweld zou normaliseren. Alles en iedereen die de vergelijking maakte of het woord ‘remigratie’ gebruikte of het woord ‘omvolking’ in de mond nam, diskwalificeerde zich als extreemrechts.

Het doel van deze bewust uitgevente selectieve verontwaardiging was dus eigenlijk een soort ‘cordon sanitair’ rondom alles rechts van de VVD, zodat het ‘midden’ alleen nog maar over links kon, als het tenminste nog enig fatsoen in het lijf had. Klaver bereed een duizelingwekkende moral high ground, waarbij alle andersdenkenden niet gewoon anders denken maar niet deugen. Het was maar goed dat Joost Eerdmans (JA21) die strategie door had en expliciet benoemde.

Betreurenswaardige dubbelzinnigheid

Lelijk waren ook de discussies tussen bijkans de ganse Kamer en Markuszower en De Vos. Dat zij onder vuur kwamen te liggen, was te voorzien. Het is druk op rechts (met negen fracties rechts van het tobberige midden, tezamen goed voor 73 zetels), maar alleen Markuszower is een potentiële kandidaat voor ‘structurele samenwerking’ en alleen Forum groeit in de peilingen.

Markuszower had zich geëmotioneerd uitgelaten bij het vooruitzicht van Palestijnse vluchtelingen, maar het werd hem niet gegund om weg te komen met zijn nadere toelichting (dat hij het had gehad over de overheid die met ‘passende geweldmiddelen’ mensen zonder visum moest weren).

Lidewij de Vos werd ad nauseam verweten dat zij zich niet nadrukkelijk genoeg distantieerde van de racistische en fascistische hondenfluitjes die alle anderen vanuit de gelederen van haar partij menen te horen, maar bleef zich dubbelzinnig uitlaten. Terwijl zij toch gewoon had kunnen zeggen, klip en klaar, dat het haar niet om een roomblanke natie, om een ‘Joods complot’ achter een omvolkingsstrategie of om gewelddadige deporaties gaat. Je hoeft niet links te zijn om die dubbelzinnigheid te betreuren.

Gewelddadig moddergooien

Lelijk was ook het opportunisme van de coalitie. Jan Paternotte (D66) zei enerzijds dat Markuszower zich met zijn ‘absurde uitspraken’ buiten ‘elke constructieve rol’ in de Tweede Kamer had geplaatst, maar voegde daar tegelijk aan toe dat er geen ‘contactverbod’ was. Iets van ‘structurele samenwerking’ met DNA lag ‘op dit moment niet voor de hand’, zeiden de premier en de fractievoorzitters van D66, VVD en CDA. De coalitie was dat nu ‘niet van plan’ en het lag ‘niet in de rede’. Als je rechts dan toch als fascistisch en extreemrechts weg probeert te zetten, pak dan ook door.

En zo verwerd een debat over de normalisering van geweld tot gewelddadig moddergooien. Dat was waarschijnlijk ook de bedoeling. Maar niemand die er iets mee opgeschoten is.

Het zou al een stap vooruit zijn in de huidige impasse, als een aantal zaken gewoon werd erkend. Dat ‘omvolking’ geen theorie is en al helemaal geen complot, maar een demografisch feit. Dat de veranderende samenstelling van de bevolking een probleem is, niet als gevolg van ‘rassen’ die een voorheen roomblanke natie zouden bedreigen (leve de veelkleurigheid), maar vanwege de intrede van mensen uit culturen met waarden en normen die zich ongemakkelijk verhouden tot die van onze democratische rechtsstaat. We moeten het zo langzamerhand weer eens wat nadrukkelijker over inburgering en integratie gaan hebben.

Geen resultaten

En vooral: dat mensen politici wel horen praten over Europese verdragen en nationale toevoegingen en ‘vliegende brigades’, maar dat er nog steeds 1000 vluchtelingen per week bij komen, en dat hun manier van leven dus blijvend onder druk staat. En dat al die azc’s of noodopvanglocaties veelal in de sociaaleconomisch zwakste wijken worden gerealiseerd (hulde aan Jimmy Dijk van de SP, die dit punt inbracht).

De woede en het afhaken en de groeiende, steeds radicalere steun voor rechts vinden hun bron in deze incompetentie en ongeloofwaardigheid: streng praten als het electoraal uitkomt, modder gooien naar rechts, maar geen resultaten boeken.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Lelijk Kamerdebat verhult dat de politiek er niet in slaagt de komst van 1000 vluchtelingen per week te beperken verscheen eerst op Wynia's Week.

In Nederland is elk gesprek over migratie beladen. Zodra het woord remigratie valt, klinken de reflexen: fascistisch, onmenselijk, deportatie. Daar is in Wynia’s Week al eerder op gewezen. Maar het werd onlangs weer pijnlijk duidelijk in de Tweede Kamer, waar het debat over geweld in de samenleving al snel verzandde in hysterisch geschreeuw over wie welk woord mag gebruiken. Volt-leider Dassen riep dat ‘de omvolkings- en remigratietheorie een nazi-theorie is’ die niet in het parlement thuishoort. De hele zaal buitelde over FVD heen. Intussen wordt er niks opgelost.

Nederland heeft een participatieprobleem. Dat kunnen we gewoon feitelijk constateren. Er zijn hardnekkige participatieproblemen in delen van migrantengroepen: lagere arbeidsparticipatie, hogere afhankelijkheid van uitkeringen en soms zwakkere taalbeheersing. Maar zolang we bepaalde woorden niet mogen gebruiken om het probleem te benoemen, blijft de oplossing buiten bereik. 

Terugkeerbeleid bestaat al sinds 2007

De NCTV schreef in haar Dreigingsbeeld van juni 2025 dat rechtsextremisten de term remigratie gebruiken als verhulling voor deportatieplannen gekoppeld aan de omvolkingscomplottheorie. Dat klopt. Die koppeling bestaat in extremistische kringen, en de NCTV doet er goed aan die te benoemen. Maar als extremisten een woord kapen betekent dat nog niet dat het daarmee ook automatisch hun ‘eigendom’ wordt.

De Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) bestaat sinds 2007 en voert dagelijks terugkeerbeleid uit. De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) heeft in Nederland een volledig operationeel programma voor vrijwillige terugkeer, gefinancierd door het ministerie. Dat heet in elk beleidsdocument gewoon terugkeerbeleid. Of remigratie. Wie nu beweert dat het gebruik van dit woord automatisch duidt op extremistisch gedachtegoed, gebruikt de dreiging van rechtsextremisme als politiek wapen om elk nuchter beleidsgesprek bij voorbaat onmogelijk te maken.  

Nederland telt inmiddels ruim 5,1 miljoen inwoners met een migratieachtergrond, bijna 29 procent van de bevolking. De overgrote meerderheid werkt hard, draagt bij en vormt een onmisbaar deel van onze samenleving. Kijk naar Dilan Yesilgöz, dochter van Koerdische vluchtelingen, nu VVD-partijleider. Ahmed Aboutaleb, voormalig burgemeester van Rotterdam, die liet zien dat integratie en gezag hand in hand kunnen gaan. Ali Niknam, oprichter van Bunq. Atilay Uslu, de man achter Corendon. Stuk voor stuk mensen die laten zien wat mogelijk is als je verantwoordelijkheid neemt en kansen grijpt.

Maar ook de onbekende Nederlander verdient erkenning: de Afghaanse man die al jaren mijn banden verwisselt, vakman, ondernemer, betrouwbaar. Geen politicus, geen CEO, maar iemand die elke dag laat zien wat Nederland draaiende houdt. Dat is burgerschap. En dat verdient meer respect dan het eindeloze gesol met identiteitspolitiek dat links Nederland inzet om het echte gesprek te ontwijken.

Wie niet meedoet moet kunnen nadenken over vertrek 

Tegelijk is er een groep die zich structureel onttrekt aan deelname. Mensen die de taal niet leren, niet werken, geen binding voelen met Nederland. Dat is vooral een kwestie van gedrag, en op gedrag mag je mensen aanspreken. Sterker: dat moet. Wie dat nalaat uit angst voor het woord racist, laat mensen die een eerlijk antwoord verdienen in de kou staan.

Wie meedoet, hoort erbij. Wie structureel weigert, moet eerlijk kunnen nadenken over een andere weg. Het zou normaal moeten zijn dat wie niet bijdraagt uiteindelijk vertrekt, niet als veroordeling maar als logische consequentie. Zoals in elke vereniging: zolang je meedoet, ben je welkom. Wie nooit meer komt opdagen of het doel niet deelt, zegt zijn lidmaatschap op. Niemand vindt dat vijandig of schandalig. Dat heet gezond verstand.

Begeleid mensen die niet participeren

Voor wie nog geen Nederlands staatsburgerschap heeft, is de redenering inmiddels ook wettelijk verankerd. Vanaf 12 juni 2026 bestaat de permanente asielvergunning niet meer. Verblijf is tijdelijk, verlengbaar onder voorwaarden, en het tweestatusstelsel maakt eindelijk onderscheid tussen wie vlucht voor persoonlijke vervolging en wie onveilige omstandigheden ontvluchtte. Dat laatste is menselijk begrijpelijk, maar het schept geen recht op onbeperkt verblijf als de situatie in het land van herkomst verandert of als deelname hier uitblijft. Participatie moet een expliciete verlengingsvoorwaarde worden. Niet als straf, maar als consequentie van de overeenkomst die bij binnenkomst werd aangegaan. De wetgever heeft die richting gekozen. 

Voor deze groep ontbreekt niet de uitvoeringsinfrastructuur maar de beleidslogica die eraan voorafgaat. De Dienst Terugkeer en Vertrek en de IOM doen hun werk zodra het verblijfsrecht al is vervallen of iemand zelf de knoop heeft doorgehakt. Wat niet bestaat is een serieus traject dat daarvóór komt: een moment waarop iemand die niet participeert en waarschijnlijk ook niet gaat participeren, wordt begeleid naar een eerlijke afweging. Dat gat moet worden gevuld, en de nieuwe wet biedt de juridische grondslag om dat te doen.

Voor genaturaliseerde Nederlanders geldt één norm: dezelfde als voor ieder ander. Geen apart spoor, geen andere verwachting, maar ook geen bescherming tegen de vraag die elke Nederlander mag worden gesteld: draag je bij? Een Nederlander met Syrische, Turkse, Marokkaanse, Spaanse of welke wortels dan ook die hier structureel afhaakt, wordt aangesproken op precies dezelfde gronden als een Nederlander wiens voorouders al eeuwen in Friesland wonen. Dat is gelijkheid, geen discriminatie.

Wie twee landen kent en hier vastloopt, heeft wel een reële keuze die veel geboren Nederlanders niet hebben. Maar hier wringt het beleid. De IOM ondersteunt uitsluitend mensen zonder Nederlands paspoort. Voor genaturaliseerde Nederlanders die vrijwillig willen vertrekken bestaat geen vergelijkbare georganiseerde faciliteit. Dat is een leemte die gevuld moet worden, niet om mensen weg te sturen, maar om de keuze reëel te maken voor wie hem wil maken.

Geen etnisch beleid maar vrijwillig mobiliteitsbeleid 

Die redenering moet je consequent doortrekken. Wie in Nederland vastloopt en elders een beter bestaan ziet, moet daarin worden gefaciliteerd. Niet weggestuurd, maar geholpen. Een royale vrijwillige vertrekregeling voor iedere Nederlander die elders opnieuw wil beginnen, ongeacht achtergrond. Er zijn Nederlanders die naar Portugal vertrekken, naar Thailand, naar Canada. Niemand noemt dat schandalig. Dan moeten we ook niet doen alsof het schandalig is om dat als beleidsoptie serieus te nemen voor iedereen die hier vastloopt.

We moeten dit niet gaan framen als etnisch beleid want dat is het niet. Het is een universeel mobiliteitsbeleid. Wie dit automatisch als discriminatie definieert, verwart onderscheid naar gedrag met onderscheid naar afkomst.

Het verschil met de extremistische versie is glashelder: dit gaat niet over ras, niet over omvolking, niet over een witte etnostaat. Het gaat over participatie als norm en vrijwillige mobiliteit als instrument.

Hier meedoen of begeleid vertrekken 

De infrastructuur bestaat deels al, ze is alleen te timide en te smal. Wie vrijwillig vertrekt met een realistisch plan voor werk of opleiding elders, verdient een eenmalige vertrekpremie. De bestaande terugkeerprogramma’s van DTenV en IOM moeten worden uitgebreid naar een nationale instantie die serieuze begeleiding biedt voor iedereen, met of zonder Nederlands paspoort, die een herstart elders overweegt.

Wie binnen een jaar na aankomst werkt of vrijwilligerswerk doet, moet subsidie kunnen krijgen voor opleiding of ondernemerschap. En na drie jaar zonder werk of taalbeheersing volgt een eerlijk gesprek over de toekomst: hier meedoen of begeleid vertrekken. Niet als dreigement, maar als helder kader.

Links zal dit hard noemen. Maar de echte hardheid zit in het niets doen: in mensen eindeloos vasthouden in afhankelijkheid en uitzichtloosheid, en dat vervolgens humaniteit noemen. En extreem en radicaal rechts doet er verstandig aan de omvolkingsideologie definitief te laten vallen als het serieus genomen wil worden in dit debat. Zolang remigratie in één adem wordt genoemd met rassentheorieën, maakt men elk nuchter beleidsgesprek onmogelijk. En dat werkt ongelofelijk contraproductief.

Nederland heeft behoefte aan mensen die zeggen wat werkt, ook als dat ongemakkelijk is. Deelname is de norm. Vrijblijvendheid is geen recht. Wie hier bijdraagt, is welkom, ongeacht waar hij vandaan komt. Wie structureel afhaakt, mag worden gevraagd of elders niet beter past. Wie dat racisme noemt, begrijpt niet wat racisme is, of wil het gesprek gewoon niet voeren.

Uitkomst van volwassen gesprek 

Een samenleving mag verwachtingen hebben van wie er deel van uitmaakt. Dat geldt voor iedereen. Vrijheid zonder wederkerigheid houdt op den duur geen gemeenschap overeind. Het wordt tijd dat we remigratie niet langer als taboe behandelen, maar als één van de legitieme uitkomsten van een volwassen gesprek over participatie, burgerschap en keuzevrijheid. 

*John T. Knieriem is aangesloten bij Klassiek Liberaal, een platform binnen de VVD.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Stimuleer vrijwillige remigratie voor wie er niet in slaagt een bijdrage te leveren aan de samenleving verscheen eerst op Wynia's Week.

Misschien zei de West-Romeinse keizer ook wel ‘we hebben de instroom niet onder controle’ toen in de koude oudejaarsnacht van het jaar 406 grote groepen Vandalen, Bourgondiërs en andere onverlaten de bevroren Rijn overstaken om Gallië te plunderen. En misschien was het woord ‘volksverhuizing’ onder Romeinen toen wel net zo taboe als het woord ‘omvolking’ tegenwoordig in Hilversum en Den Haag.

Maar in de eerste vijftien eeuwen na de ondergang van het Romeinse Rijk deden zich met uitzondering van de komst van de Noormannen geen al te grote problemen meer voor met het onder controle houden van de instroom. Stadsmuren en een burgerwacht waren tot aan de Franse Revolutie voldoende om vagebonden te weren. Toen kwam het nationalisme op en werd de bewaking verlegd naar de landsgrenzen. Ook dat werkte. Toen kwam de verzorgingsstaat en kreeg iedereen alles. En toen raakte het geld op. Dat veranderde de zaak.

Instroomproblemen alleen publiek, nooit privaat

Vóór de grote stakingen in 1995 tegen de plannen van het kabinet-Kok met strengere toelatingseisen voor de WAO-uitkering hoorde je nooit iets over problemen met ‘instroom’. Drie decennia later hebben we instroomproblemen bij de vleet. Maar alleen bij de overheid. Luchtvaartmaatschappijen hebben geen zwartrijders. Privé-klinieken hebben geen wachtlijsten. De overheid echter maakt het zichzelf steevast moeilijk bij het reguleren van ‘instroom’ want hij wil gelijkheid. Maar instroom reguleren betekent nu eenmaal ongelijkheid aanbrengen. De een mag binnen, de ander niet.

Pogingen dit dilemma te omzeilen beginnen potsierlijk en eindigen triest. Zo kunnen volgens de WIA artsen vaststellen hoeveel procent iemand arbeidsongeschikt is, maar gebrek aan mensen met deze magische vaardigheid leidt tot een wachttijd van een jaar of meer. De oplossing is gevonden in verkwistend en onwettig overheidshandelen: Iedere aanvrager krijgt een uitkering die niet hoeft te worden terugbetaald als blijkt dat die onterecht was.

Ook bij de instroom in het hoger onderwijs, worstelt de overheid met de controle. Van oudsher was het toelatingsexamen daar het instrument. Maar de moderne overheid vreest de lat te hoog te leggen. Waarom in hemelsnaam? Inderdaad zakte Albert Einstein in 1895 op zijn 16^de voor zijn toelatingsexamen voor het Zwitserse Instituut voor Technologie in Zürich. Hij scoorde hoog op wis- en natuurkunde, maar bakte niets van talen, geschiedenis en biologie. Maar na een jaar van bijles slaagde hij in 1896 alsnog.

Loten om toegang

Vier van de acht geneeskunde-faculteiten organiseren inmiddels buiten de Wet op de kansspelen om een loterij. Soms is er een voorselectie en moet alleen de rest loten. De gemiddelde kans om in te stromen ligt onder de 30 procent. (De Postcodeloterij maakt de kans iets te winnen ruim 20 procent. Dat is blijkbaar het juiste percentage om mensen te verleiden mee te blijven doen). Mensen die hechten aan gelijke kansen vinden 30 procent kans op een studieplek niet erg. Het gaat hen om de gelijkheid, niet om hoe hoog de kans is. Maar ze zouden het wel erg vinden als een toelatingsexamen zo moeilijk was dat slechts 30 procent van de kandidaten slaagde. Dan zien zij ongelijkheid.

Die is er nu ook bij andere studies met numerus fixus waar zich meer buitenlandse studenten aanmelden dan Nederlandse. Daar maken Nederlanders per definitie minder kans. Dat vermindert de xenofilie.

Leven = instroom controleren

De natuur kan wel instroom controleren. Dat heet leven. De bouwsteen van het leven, de cel, heeft een wand, die wat binnen gebeurt scheidt van wat zich buiten afspeelt. Instroom controleren is de kern van het leven. Instroom controleren is het probleem dat het eerste levende wezen wist op te lossen.

Ademhaling en spijsvertering zijn processen om instroom (en uitstroom) te controleren. Meercellige organismen die via een bloedsomloop stoffen transporteren zijn een soort van biologische Schengen-zone maar blijven de binnengrenzen controleren. Ze hebben witte bloedlichaampjes die als speciale grenspatrouilles insluipers onschadelijk maken.

Culturele instroomcontrole

Op cultureel en maatschappelijk niveau gebruiken mensen rituelen om buitenstaanders binnen te laten in de groep. Bijvoorbeeld het huwelijk, van oudsher een ritueel om entree in een familie te markeren en bevestigen. Het meest ouderwetse ritueel is de ferme klap waarmee een douanebeambte zijn stempel in uw paspoort drukte.

Instroom van ideeën uit andere culturen verloopt meestal volgens de drie stappen translatio, imitatio en aemulatio (vertaling, nadoen en overtreffen) die we in de renaissance zo mooi zagen, maar nu nog slechts zelden. Men aapt gewoon na.

Het moeilijkst te organiseren in een maatschappij is de instroom in de hogere klasse. De eerste elite deed dat met wapengeweld en noemde zich adel. Kapitalisme maakte dat proces iets vreedzamer. Het gebruikt geld als middel om de instroom te controleren.

Inwoners kunnen binnen de Europese Unie vrijuit verhuizen, maar iedere gemeente kan via het uitgeven van huisvestingsvergunningen de instroom controleren. Op Terschelling bijvoorbeeld mag je alleen wonen in een huis met een huur van onder de 1562 euro per maand of een koopprijs onder de 750.000 als je al maatschappelijk of economisch gebonden bent aan die gemeente.

Maar voor mensen die Nederland binnendringen zonder maatschappelijk en economisch te zijn gebonden geldt zoals Arnout Jaspers vorige week citeerde uit het nieuwe EU immigratiepact: ‘Tijdens de screening en de grensprocedure hebben personen geen toestemming om het EU grondgebied te betreden, maar ze hebben wel het recht om te verblijven.’ En verblijven is wonen.

Maar waar? In de ‘spoednoodopvang’ bedacht de wetgever. Zulks wekt wrevel. ‘Geweld is nooit de oplossing’ zeggen dan politici die door de Romeinse keizer voor gek zouden zijn verklaard. En wie erop wijst dat als in Utrecht nieuwe woningen niet meer toegelaten worden tot het stroomnet er daar geen plaats is voor immigranten, wordt door de hoofdredactie van Trouw welgemoed beticht van een niet op feiten gebaseerde mening.

Instroom en economie

De economische wetenschap bekijkt instroom van twee kanten. Enerzijds heeft zij de collectieve goederen bedacht. Geen enkel individu kan worden uitgesloten van het gebruik daarvan, zo luidt de definitie. De instroom is dus open maar consumptie door de een gaat volgens dezelfde definitie niet ten koste van een ander. Er is genoeg voor iedereen. Dat is in het echt natuurlijk nooit het geval.

Anderzijds weet de economie dat iets in waarde stijgt naarmate je moet betalen om binnen te komen. Gratis toegang bieden is daarom zelden aan te raden. Dat verlaagt de kwaliteit. Dat geldt voor gratis openbaar vervoer, voor een ziektekostenverzekering zonder eigen risico en voor onderwijs.

Niet-financiële entreekaartjes

Een toegangsprijs hoeft niet altijd in geld te worden voldaan. Neem bijvoorbeeld de vernederingen die moeten worden doorstaan om een studentenvereniging binnen te stromen. De ‘feuten’ hebben die er graag voor over en een van de wonderen van de mens is dat zo vriendschapsbanden voor het leven worden gesmeed.

Ook godsdiensten eisen niet financiële offers. Volgens Laurence Iannaconne, een econoom die godsdienst onderzoekt, biedt een godsdienstige gemeenschap een collectief goed (wederzijdse hulp) en moeten gelovigen om free rider-gedrag te voorkomen zichtbare offers brengen. Je kunt immers niet zien wat iemand gelooft, wel wat hij doet. Op zondag de kerk bezoeken en het altijd een hoofddoekje dragen zijn beide middelen om de instroom onder controle te houden.

Binnen op uitnodiging

Zo tobt de moderne mens wat af in zijn pogingen om iets te doen wat eencelligen al vier miljard jaar kunnen. Het fraaiste middel om instroom onder controle te houden blijft natuurlijk de uitnodiging. Dat kan met een gegraveerd kaartje of met een vriendelijk woord en gebaar. Zo is rond 1973 ook het Nederlands asielbeleid begonnen. Mensen die zuchtten onder rechtse dictaturen in Chili en Argentinië werden via onze ambassades aldaar geselecteerd en vervolgens uitgenodigd om hierheen te komen. Allerlei – veelal kerkelijke – mensen vormden werkgroepen om hen te helpen hier een bestaan op te bouwen. Om dat vrijwilligerswerk te doen moest je destijds Spaans kunnen spreken. Toen bedacht iemand in 1979 dat dit eigenlijk een overheidstaak was en de regering vroeg al die vrijwilligers zich in een stichting vluchtelingenwerk te organiseren, zodat de overheid die taak aan hen kon uitbesteden.

Onderscheid maken moet

Maar een overheid die zich wettelijk heeft gebonden om geen onderscheid te maken tussen vreemdelingen zal nooit de instroom onder controle krijgen. Omdat wij niet zelf de vreemdelingen kiezen die we binnenlaten, maar we iedereen die zich aanmeldt onderdak bieden, zijn we op nationaal niveau beland in wat op 21 september 2012 gebeurde in het Groningse dorp Haren, toen een meisje de aankondiging van haar verjaardagsfeest voor iedereen zichtbaar op Facebook had geplaatst: chaos.

De fraaiste formulering van de noodzaak om instroom te controleren dateert alweer van een eeuw geleden: ‘Als het huis openstaat voor iedere voorbijganger is het geen thuis meer, maar een herberg.’ Julien Benda haalde die aan in ‘Het verraad van de intellectuelen’ uit 1927.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Binnenlaten of niet: Het oudste probleem ter wereld verscheen eerst op Wynia's Week.