Deze week zagen we de Tweede Kamer op haar lelijkst. Er was een lang debat over ‘normalisering van geweld in politiek en samenleving’, aangevraagd door Jesse Klaver, fractievoorzitter van GL-PvdA. Waar zag Klaver dit geweld? Op de straat in de protesten tegen azc’s en in de mond van ex-PVV’er Gidi Markuszower: de brandstichting in Loosdrecht en het pleidooi voor ‘maximaal geweld’ van de staat tegen Palestijnse vluchtelingen.

Kamerleden hadden de protesten bezocht en gesteund, er waren woorden als ‘omvolking’ gemompeld en er was gepleit voor remigratie. Niet alleen Markuszower had van zich doen spreken, maar ook Lidewij de Vos van de FVD. Was in de boezem van ons eigen parlement een fascistische beweging neergestreken die Nederland wilde terugbrengen tot de ‘blanke etnostaat’ die het ooit was, en niet schuwde het middel van deportaties in te zetten.

Lelijke pose

Het is een vreemde figuur: een Kamerdebat over de daden en uitspraken van collega-Kamerleden, in plaats van een debat waarin het parlement de regering controleert. Het debat moest het podium bieden om een grens te trekken, een rode lijn van morele verontwaardiging over een deel van de Kamer dat eigenlijk niet meer mag meedoen.

De eerste lelijkheid was de pose die daarbij werd ingenomen: die van diepe bezorgdheid over acties en woorden die op z’n minst onwelwillend werden geframed. Een politicus is alleen bezorgd als er met de geëtaleerde zorg iets te winnen valt. En de aap kwam al snel uit de linkse mouw. Klaver was er vooral op uit om de fractie van Markuszower (DNA) zo zwart mogelijk weg te zetten en daarmee iedere vorm van samenwerking met de regerende minderheidscoalitie onmogelijk te maken – zodat die coalitie geen andere keus overblijft dan de afslag over links.

Illustratief was de hypocriete onwil om ook over links geweld te spreken. Het geweld en de vernielingen bij pro-Palestina-demonstraties of de ontwrichtingen van XR-protesten vielen wel mee en waren niet aan de orde van het debat omdat een insluiting van links geweld rechts geweld zou normaliseren. Alles en iedereen die de vergelijking maakte of het woord ‘remigratie’ gebruikte of het woord ‘omvolking’ in de mond nam, diskwalificeerde zich als extreemrechts.

Het doel van deze bewust uitgevente selectieve verontwaardiging was dus eigenlijk een soort ‘cordon sanitair’ rondom alles rechts van de VVD, zodat het ‘midden’ alleen nog maar over links kon, als het tenminste nog enig fatsoen in het lijf had. Klaver bereed een duizelingwekkende moral high ground, waarbij alle andersdenkenden niet gewoon anders denken maar niet deugen. Het was maar goed dat Joost Eerdmans (JA21) die strategie door had en expliciet benoemde.

Betreurenswaardige dubbelzinnigheid

Lelijk waren ook de discussies tussen bijkans de ganse Kamer en Markuszower en De Vos. Dat zij onder vuur kwamen te liggen, was te voorzien. Het is druk op rechts (met negen fracties rechts van het tobberige midden, tezamen goed voor 73 zetels), maar alleen Markuszower is een potentiële kandidaat voor ‘structurele samenwerking’ en alleen Forum groeit in de peilingen.

Markuszower had zich geëmotioneerd uitgelaten bij het vooruitzicht van Palestijnse vluchtelingen, maar het werd hem niet gegund om weg te komen met zijn nadere toelichting (dat hij het had gehad over de overheid die met ‘passende geweldmiddelen’ mensen zonder visum moest weren).

Lidewij de Vos werd ad nauseam verweten dat zij zich niet nadrukkelijk genoeg distantieerde van de racistische en fascistische hondenfluitjes die alle anderen vanuit de gelederen van haar partij menen te horen, maar bleef zich dubbelzinnig uitlaten. Terwijl zij toch gewoon had kunnen zeggen, klip en klaar, dat het haar niet om een roomblanke natie, om een ‘Joods complot’ achter een omvolkingsstrategie of om gewelddadige deporaties gaat. Je hoeft niet links te zijn om die dubbelzinnigheid te betreuren.

Gewelddadig moddergooien

Lelijk was ook het opportunisme van de coalitie. Jan Paternotte (D66) zei enerzijds dat Markuszower zich met zijn ‘absurde uitspraken’ buiten ‘elke constructieve rol’ in de Tweede Kamer had geplaatst, maar voegde daar tegelijk aan toe dat er geen ‘contactverbod’ was. Iets van ‘structurele samenwerking’ met DNA lag ‘op dit moment niet voor de hand’, zeiden de premier en de fractievoorzitters van D66, VVD en CDA. De coalitie was dat nu ‘niet van plan’ en het lag ‘niet in de rede’. Als je rechts dan toch als fascistisch en extreemrechts weg probeert te zetten, pak dan ook door.

En zo verwerd een debat over de normalisering van geweld tot gewelddadig moddergooien. Dat was waarschijnlijk ook de bedoeling. Maar niemand die er iets mee opgeschoten is.

Het zou al een stap vooruit zijn in de huidige impasse, als een aantal zaken gewoon werd erkend. Dat ‘omvolking’ geen theorie is en al helemaal geen complot, maar een demografisch feit. Dat de veranderende samenstelling van de bevolking een probleem is, niet als gevolg van ‘rassen’ die een voorheen roomblanke natie zouden bedreigen (leve de veelkleurigheid), maar vanwege de intrede van mensen uit culturen met waarden en normen die zich ongemakkelijk verhouden tot die van onze democratische rechtsstaat. We moeten het zo langzamerhand weer eens wat nadrukkelijker over inburgering en integratie gaan hebben.

Geen resultaten

En vooral: dat mensen politici wel horen praten over Europese verdragen en nationale toevoegingen en ‘vliegende brigades’, maar dat er nog steeds 1000 vluchtelingen per week bij komen, en dat hun manier van leven dus blijvend onder druk staat. En dat al die azc’s of noodopvanglocaties veelal in de sociaaleconomisch zwakste wijken worden gerealiseerd (hulde aan Jimmy Dijk van de SP, die dit punt inbracht).

De woede en het afhaken en de groeiende, steeds radicalere steun voor rechts vinden hun bron in deze incompetentie en ongeloofwaardigheid: streng praten als het electoraal uitkomt, modder gooien naar rechts, maar geen resultaten boeken.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Lelijk Kamerdebat verhult dat de politiek er niet in slaagt de komst van 1000 vluchtelingen per week te beperken verscheen eerst op Wynia's Week.

In Nederland is elk gesprek over migratie beladen. Zodra het woord remigratie valt, klinken de reflexen: fascistisch, onmenselijk, deportatie. Daar is in Wynia’s Week al eerder op gewezen. Maar het werd onlangs weer pijnlijk duidelijk in de Tweede Kamer, waar het debat over geweld in de samenleving al snel verzandde in hysterisch geschreeuw over wie welk woord mag gebruiken. Volt-leider Dassen riep dat ‘de omvolkings- en remigratietheorie een nazi-theorie is’ die niet in het parlement thuishoort. De hele zaal buitelde over FVD heen. Intussen wordt er niks opgelost.

Nederland heeft een participatieprobleem. Dat kunnen we gewoon feitelijk constateren. Er zijn hardnekkige participatieproblemen in delen van migrantengroepen: lagere arbeidsparticipatie, hogere afhankelijkheid van uitkeringen en soms zwakkere taalbeheersing. Maar zolang we bepaalde woorden niet mogen gebruiken om het probleem te benoemen, blijft de oplossing buiten bereik. 

Terugkeerbeleid bestaat al sinds 2007

De NCTV schreef in haar Dreigingsbeeld van juni 2025 dat rechtsextremisten de term remigratie gebruiken als verhulling voor deportatieplannen gekoppeld aan de omvolkingscomplottheorie. Dat klopt. Die koppeling bestaat in extremistische kringen, en de NCTV doet er goed aan die te benoemen. Maar als extremisten een woord kapen betekent dat nog niet dat het daarmee ook automatisch hun ‘eigendom’ wordt.

De Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) bestaat sinds 2007 en voert dagelijks terugkeerbeleid uit. De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) heeft in Nederland een volledig operationeel programma voor vrijwillige terugkeer, gefinancierd door het ministerie. Dat heet in elk beleidsdocument gewoon terugkeerbeleid. Of remigratie. Wie nu beweert dat het gebruik van dit woord automatisch duidt op extremistisch gedachtegoed, gebruikt de dreiging van rechtsextremisme als politiek wapen om elk nuchter beleidsgesprek bij voorbaat onmogelijk te maken.  

Nederland telt inmiddels ruim 5,1 miljoen inwoners met een migratieachtergrond, bijna 29 procent van de bevolking. De overgrote meerderheid werkt hard, draagt bij en vormt een onmisbaar deel van onze samenleving. Kijk naar Dilan Yesilgöz, dochter van Koerdische vluchtelingen, nu VVD-partijleider. Ahmed Aboutaleb, voormalig burgemeester van Rotterdam, die liet zien dat integratie en gezag hand in hand kunnen gaan. Ali Niknam, oprichter van Bunq. Atilay Uslu, de man achter Corendon. Stuk voor stuk mensen die laten zien wat mogelijk is als je verantwoordelijkheid neemt en kansen grijpt.

Maar ook de onbekende Nederlander verdient erkenning: de Afghaanse man die al jaren mijn banden verwisselt, vakman, ondernemer, betrouwbaar. Geen politicus, geen CEO, maar iemand die elke dag laat zien wat Nederland draaiende houdt. Dat is burgerschap. En dat verdient meer respect dan het eindeloze gesol met identiteitspolitiek dat links Nederland inzet om het echte gesprek te ontwijken.

Wie niet meedoet moet kunnen nadenken over vertrek 

Tegelijk is er een groep die zich structureel onttrekt aan deelname. Mensen die de taal niet leren, niet werken, geen binding voelen met Nederland. Dat is vooral een kwestie van gedrag, en op gedrag mag je mensen aanspreken. Sterker: dat moet. Wie dat nalaat uit angst voor het woord racist, laat mensen die een eerlijk antwoord verdienen in de kou staan.

Wie meedoet, hoort erbij. Wie structureel weigert, moet eerlijk kunnen nadenken over een andere weg. Het zou normaal moeten zijn dat wie niet bijdraagt uiteindelijk vertrekt, niet als veroordeling maar als logische consequentie. Zoals in elke vereniging: zolang je meedoet, ben je welkom. Wie nooit meer komt opdagen of het doel niet deelt, zegt zijn lidmaatschap op. Niemand vindt dat vijandig of schandalig. Dat heet gezond verstand.

Begeleid mensen die niet participeren

Voor wie nog geen Nederlands staatsburgerschap heeft, is de redenering inmiddels ook wettelijk verankerd. Vanaf 12 juni 2026 bestaat de permanente asielvergunning niet meer. Verblijf is tijdelijk, verlengbaar onder voorwaarden, en het tweestatusstelsel maakt eindelijk onderscheid tussen wie vlucht voor persoonlijke vervolging en wie onveilige omstandigheden ontvluchtte. Dat laatste is menselijk begrijpelijk, maar het schept geen recht op onbeperkt verblijf als de situatie in het land van herkomst verandert of als deelname hier uitblijft. Participatie moet een expliciete verlengingsvoorwaarde worden. Niet als straf, maar als consequentie van de overeenkomst die bij binnenkomst werd aangegaan. De wetgever heeft die richting gekozen. 

Voor deze groep ontbreekt niet de uitvoeringsinfrastructuur maar de beleidslogica die eraan voorafgaat. De Dienst Terugkeer en Vertrek en de IOM doen hun werk zodra het verblijfsrecht al is vervallen of iemand zelf de knoop heeft doorgehakt. Wat niet bestaat is een serieus traject dat daarvóór komt: een moment waarop iemand die niet participeert en waarschijnlijk ook niet gaat participeren, wordt begeleid naar een eerlijke afweging. Dat gat moet worden gevuld, en de nieuwe wet biedt de juridische grondslag om dat te doen.

Voor genaturaliseerde Nederlanders geldt één norm: dezelfde als voor ieder ander. Geen apart spoor, geen andere verwachting, maar ook geen bescherming tegen de vraag die elke Nederlander mag worden gesteld: draag je bij? Een Nederlander met Syrische, Turkse, Marokkaanse, Spaanse of welke wortels dan ook die hier structureel afhaakt, wordt aangesproken op precies dezelfde gronden als een Nederlander wiens voorouders al eeuwen in Friesland wonen. Dat is gelijkheid, geen discriminatie.

Wie twee landen kent en hier vastloopt, heeft wel een reële keuze die veel geboren Nederlanders niet hebben. Maar hier wringt het beleid. De IOM ondersteunt uitsluitend mensen zonder Nederlands paspoort. Voor genaturaliseerde Nederlanders die vrijwillig willen vertrekken bestaat geen vergelijkbare georganiseerde faciliteit. Dat is een leemte die gevuld moet worden, niet om mensen weg te sturen, maar om de keuze reëel te maken voor wie hem wil maken.

Geen etnisch beleid maar vrijwillig mobiliteitsbeleid 

Die redenering moet je consequent doortrekken. Wie in Nederland vastloopt en elders een beter bestaan ziet, moet daarin worden gefaciliteerd. Niet weggestuurd, maar geholpen. Een royale vrijwillige vertrekregeling voor iedere Nederlander die elders opnieuw wil beginnen, ongeacht achtergrond. Er zijn Nederlanders die naar Portugal vertrekken, naar Thailand, naar Canada. Niemand noemt dat schandalig. Dan moeten we ook niet doen alsof het schandalig is om dat als beleidsoptie serieus te nemen voor iedereen die hier vastloopt.

We moeten dit niet gaan framen als etnisch beleid want dat is het niet. Het is een universeel mobiliteitsbeleid. Wie dit automatisch als discriminatie definieert, verwart onderscheid naar gedrag met onderscheid naar afkomst.

Het verschil met de extremistische versie is glashelder: dit gaat niet over ras, niet over omvolking, niet over een witte etnostaat. Het gaat over participatie als norm en vrijwillige mobiliteit als instrument.

Hier meedoen of begeleid vertrekken 

De infrastructuur bestaat deels al, ze is alleen te timide en te smal. Wie vrijwillig vertrekt met een realistisch plan voor werk of opleiding elders, verdient een eenmalige vertrekpremie. De bestaande terugkeerprogramma’s van DTenV en IOM moeten worden uitgebreid naar een nationale instantie die serieuze begeleiding biedt voor iedereen, met of zonder Nederlands paspoort, die een herstart elders overweegt.

Wie binnen een jaar na aankomst werkt of vrijwilligerswerk doet, moet subsidie kunnen krijgen voor opleiding of ondernemerschap. En na drie jaar zonder werk of taalbeheersing volgt een eerlijk gesprek over de toekomst: hier meedoen of begeleid vertrekken. Niet als dreigement, maar als helder kader.

Links zal dit hard noemen. Maar de echte hardheid zit in het niets doen: in mensen eindeloos vasthouden in afhankelijkheid en uitzichtloosheid, en dat vervolgens humaniteit noemen. En extreem en radicaal rechts doet er verstandig aan de omvolkingsideologie definitief te laten vallen als het serieus genomen wil worden in dit debat. Zolang remigratie in één adem wordt genoemd met rassentheorieën, maakt men elk nuchter beleidsgesprek onmogelijk. En dat werkt ongelofelijk contraproductief.

Nederland heeft behoefte aan mensen die zeggen wat werkt, ook als dat ongemakkelijk is. Deelname is de norm. Vrijblijvendheid is geen recht. Wie hier bijdraagt, is welkom, ongeacht waar hij vandaan komt. Wie structureel afhaakt, mag worden gevraagd of elders niet beter past. Wie dat racisme noemt, begrijpt niet wat racisme is, of wil het gesprek gewoon niet voeren.

Uitkomst van volwassen gesprek 

Een samenleving mag verwachtingen hebben van wie er deel van uitmaakt. Dat geldt voor iedereen. Vrijheid zonder wederkerigheid houdt op den duur geen gemeenschap overeind. Het wordt tijd dat we remigratie niet langer als taboe behandelen, maar als één van de legitieme uitkomsten van een volwassen gesprek over participatie, burgerschap en keuzevrijheid. 

*John T. Knieriem is aangesloten bij Klassiek Liberaal, een platform binnen de VVD.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Stimuleer vrijwillige remigratie voor wie er niet in slaagt een bijdrage te leveren aan de samenleving verscheen eerst op Wynia's Week.

Misschien zei de West-Romeinse keizer ook wel ‘we hebben de instroom niet onder controle’ toen in de koude oudejaarsnacht van het jaar 406 grote groepen Vandalen, Bourgondiërs en andere onverlaten de bevroren Rijn overstaken om Gallië te plunderen. En misschien was het woord ‘volksverhuizing’ onder Romeinen toen wel net zo taboe als het woord ‘omvolking’ tegenwoordig in Hilversum en Den Haag.

Maar in de eerste vijftien eeuwen na de ondergang van het Romeinse Rijk deden zich met uitzondering van de komst van de Noormannen geen al te grote problemen meer voor met het onder controle houden van de instroom. Stadsmuren en een burgerwacht waren tot aan de Franse Revolutie voldoende om vagebonden te weren. Toen kwam het nationalisme op en werd de bewaking verlegd naar de landsgrenzen. Ook dat werkte. Toen kwam de verzorgingsstaat en kreeg iedereen alles. En toen raakte het geld op. Dat veranderde de zaak.

Instroomproblemen alleen publiek, nooit privaat

Vóór de grote stakingen in 1995 tegen de plannen van het kabinet-Kok met strengere toelatingseisen voor de WAO-uitkering hoorde je nooit iets over problemen met ‘instroom’. Drie decennia later hebben we instroomproblemen bij de vleet. Maar alleen bij de overheid. Luchtvaartmaatschappijen hebben geen zwartrijders. Privé-klinieken hebben geen wachtlijsten. De overheid echter maakt het zichzelf steevast moeilijk bij het reguleren van ‘instroom’ want hij wil gelijkheid. Maar instroom reguleren betekent nu eenmaal ongelijkheid aanbrengen. De een mag binnen, de ander niet.

Pogingen dit dilemma te omzeilen beginnen potsierlijk en eindigen triest. Zo kunnen volgens de WIA artsen vaststellen hoeveel procent iemand arbeidsongeschikt is, maar gebrek aan mensen met deze magische vaardigheid leidt tot een wachttijd van een jaar of meer. De oplossing is gevonden in verkwistend en onwettig overheidshandelen: Iedere aanvrager krijgt een uitkering die niet hoeft te worden terugbetaald als blijkt dat die onterecht was.

Ook bij de instroom in het hoger onderwijs, worstelt de overheid met de controle. Van oudsher was het toelatingsexamen daar het instrument. Maar de moderne overheid vreest de lat te hoog te leggen. Waarom in hemelsnaam? Inderdaad zakte Albert Einstein in 1895 op zijn 16^de voor zijn toelatingsexamen voor het Zwitserse Instituut voor Technologie in Zürich. Hij scoorde hoog op wis- en natuurkunde, maar bakte niets van talen, geschiedenis en biologie. Maar na een jaar van bijles slaagde hij in 1896 alsnog.

Loten om toegang

Vier van de acht geneeskunde-faculteiten organiseren inmiddels buiten de Wet op de kansspelen om een loterij. Soms is er een voorselectie en moet alleen de rest loten. De gemiddelde kans om in te stromen ligt onder de 30 procent. (De Postcodeloterij maakt de kans iets te winnen ruim 20 procent. Dat is blijkbaar het juiste percentage om mensen te verleiden mee te blijven doen). Mensen die hechten aan gelijke kansen vinden 30 procent kans op een studieplek niet erg. Het gaat hen om de gelijkheid, niet om hoe hoog de kans is. Maar ze zouden het wel erg vinden als een toelatingsexamen zo moeilijk was dat slechts 30 procent van de kandidaten slaagde. Dan zien zij ongelijkheid.

Die is er nu ook bij andere studies met numerus fixus waar zich meer buitenlandse studenten aanmelden dan Nederlandse. Daar maken Nederlanders per definitie minder kans. Dat vermindert de xenofilie.

Leven = instroom controleren

De natuur kan wel instroom controleren. Dat heet leven. De bouwsteen van het leven, de cel, heeft een wand, die wat binnen gebeurt scheidt van wat zich buiten afspeelt. Instroom controleren is de kern van het leven. Instroom controleren is het probleem dat het eerste levende wezen wist op te lossen.

Ademhaling en spijsvertering zijn processen om instroom (en uitstroom) te controleren. Meercellige organismen die via een bloedsomloop stoffen transporteren zijn een soort van biologische Schengen-zone maar blijven de binnengrenzen controleren. Ze hebben witte bloedlichaampjes die als speciale grenspatrouilles insluipers onschadelijk maken.

Culturele instroomcontrole

Op cultureel en maatschappelijk niveau gebruiken mensen rituelen om buitenstaanders binnen te laten in de groep. Bijvoorbeeld het huwelijk, van oudsher een ritueel om entree in een familie te markeren en bevestigen. Het meest ouderwetse ritueel is de ferme klap waarmee een douanebeambte zijn stempel in uw paspoort drukte.

Instroom van ideeën uit andere culturen verloopt meestal volgens de drie stappen translatio, imitatio en aemulatio (vertaling, nadoen en overtreffen) die we in de renaissance zo mooi zagen, maar nu nog slechts zelden. Men aapt gewoon na.

Het moeilijkst te organiseren in een maatschappij is de instroom in de hogere klasse. De eerste elite deed dat met wapengeweld en noemde zich adel. Kapitalisme maakte dat proces iets vreedzamer. Het gebruikt geld als middel om de instroom te controleren.

Inwoners kunnen binnen de Europese Unie vrijuit verhuizen, maar iedere gemeente kan via het uitgeven van huisvestingsvergunningen de instroom controleren. Op Terschelling bijvoorbeeld mag je alleen wonen in een huis met een huur van onder de 1562 euro per maand of een koopprijs onder de 750.000 als je al maatschappelijk of economisch gebonden bent aan die gemeente.

Maar voor mensen die Nederland binnendringen zonder maatschappelijk en economisch te zijn gebonden geldt zoals Arnout Jaspers vorige week citeerde uit het nieuwe EU immigratiepact: ‘Tijdens de screening en de grensprocedure hebben personen geen toestemming om het EU grondgebied te betreden, maar ze hebben wel het recht om te verblijven.’ En verblijven is wonen.

Maar waar? In de ‘spoednoodopvang’ bedacht de wetgever. Zulks wekt wrevel. ‘Geweld is nooit de oplossing’ zeggen dan politici die door de Romeinse keizer voor gek zouden zijn verklaard. En wie erop wijst dat als in Utrecht nieuwe woningen niet meer toegelaten worden tot het stroomnet er daar geen plaats is voor immigranten, wordt door de hoofdredactie van Trouw welgemoed beticht van een niet op feiten gebaseerde mening.

Instroom en economie

De economische wetenschap bekijkt instroom van twee kanten. Enerzijds heeft zij de collectieve goederen bedacht. Geen enkel individu kan worden uitgesloten van het gebruik daarvan, zo luidt de definitie. De instroom is dus open maar consumptie door de een gaat volgens dezelfde definitie niet ten koste van een ander. Er is genoeg voor iedereen. Dat is in het echt natuurlijk nooit het geval.

Anderzijds weet de economie dat iets in waarde stijgt naarmate je moet betalen om binnen te komen. Gratis toegang bieden is daarom zelden aan te raden. Dat verlaagt de kwaliteit. Dat geldt voor gratis openbaar vervoer, voor een ziektekostenverzekering zonder eigen risico en voor onderwijs.

Niet-financiële entreekaartjes

Een toegangsprijs hoeft niet altijd in geld te worden voldaan. Neem bijvoorbeeld de vernederingen die moeten worden doorstaan om een studentenvereniging binnen te stromen. De ‘feuten’ hebben die er graag voor over en een van de wonderen van de mens is dat zo vriendschapsbanden voor het leven worden gesmeed.

Ook godsdiensten eisen niet financiële offers. Volgens Laurence Iannaconne, een econoom die godsdienst onderzoekt, biedt een godsdienstige gemeenschap een collectief goed (wederzijdse hulp) en moeten gelovigen om free rider-gedrag te voorkomen zichtbare offers brengen. Je kunt immers niet zien wat iemand gelooft, wel wat hij doet. Op zondag de kerk bezoeken en het altijd een hoofddoekje dragen zijn beide middelen om de instroom onder controle te houden.

Binnen op uitnodiging

Zo tobt de moderne mens wat af in zijn pogingen om iets te doen wat eencelligen al vier miljard jaar kunnen. Het fraaiste middel om instroom onder controle te houden blijft natuurlijk de uitnodiging. Dat kan met een gegraveerd kaartje of met een vriendelijk woord en gebaar. Zo is rond 1973 ook het Nederlands asielbeleid begonnen. Mensen die zuchtten onder rechtse dictaturen in Chili en Argentinië werden via onze ambassades aldaar geselecteerd en vervolgens uitgenodigd om hierheen te komen. Allerlei – veelal kerkelijke – mensen vormden werkgroepen om hen te helpen hier een bestaan op te bouwen. Om dat vrijwilligerswerk te doen moest je destijds Spaans kunnen spreken. Toen bedacht iemand in 1979 dat dit eigenlijk een overheidstaak was en de regering vroeg al die vrijwilligers zich in een stichting vluchtelingenwerk te organiseren, zodat de overheid die taak aan hen kon uitbesteden.

Onderscheid maken moet

Maar een overheid die zich wettelijk heeft gebonden om geen onderscheid te maken tussen vreemdelingen zal nooit de instroom onder controle krijgen. Omdat wij niet zelf de vreemdelingen kiezen die we binnenlaten, maar we iedereen die zich aanmeldt onderdak bieden, zijn we op nationaal niveau beland in wat op 21 september 2012 gebeurde in het Groningse dorp Haren, toen een meisje de aankondiging van haar verjaardagsfeest voor iedereen zichtbaar op Facebook had geplaatst: chaos.

De fraaiste formulering van de noodzaak om instroom te controleren dateert alweer van een eeuw geleden: ‘Als het huis openstaat voor iedere voorbijganger is het geen thuis meer, maar een herberg.’ Julien Benda haalde die aan in ‘Het verraad van de intellectuelen’ uit 1927.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Binnenlaten of niet: Het oudste probleem ter wereld verscheen eerst op Wynia's Week.

Het enige grotere, stabiele land in West-Europa is …. Italië, geleid door premier Giorgia Meloni. Een verdieping lager zit Nederland, met zijn minderheidskabinet-Jetten, in een vergelijkbare boot als de grote drie.

Het algemene ongenoegen werd te groot

De grote drie hebben kiessystemen die de ‘uitersten’ buiten houden; elk land op zijn manier. In Groot-Brittannië wint de kandidaat met de meeste stemmen; de rest is weg. De Duitsers hebben een uitgekiend systeem met een 5%-drempel om kleinere, radicale partijen buiten het parlement te houden. De Duitse Groenen deden er decennia over om in de Bondsdag te komen. Frankrijk zet bij presidentsverkiezingen alles op scherp, met een tweede ronde tussen de twee sterkste kandidaten. Een ware clash.

Het ‘zelfbeschermingssysteem’ sorteert een tegenovergesteld effect als het algemene ongenoegen te groot wordt. Radicale oppositie bundelt zich om de zelfgenoegzame macht te breken. Dat liet Nigel Farage vorige week zien met zijn ‘Reform UK’. Vanuit bijna niets werd hij de grootste overwinnaar bij Britse gemeenteraadsverkiezingen.

In het Europees Parlement heb ik Farage zien opkomen. Zijn opponenten maakten steevast dezelfde fout: onderschatting. Hij werd weggelachen door de Europese mandarijnen omdat hij het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU bepleitte. Dat klonk als een ‘joke’. Hij begon op de achterste bankjes met één kompaan, won verkiezingen, vormde een fractie waardoor hij op de eerste rij terechtkwam. Hij gebruikte die plek als schuttersputje tegen de EU. Brexit kwam, Farage leek overbodig. Hij vertrok naar de Britse politiek.

Ook daar werd hij uitgelachen. Het Britse systeem werd gedomineerd door Labour en Conservatieven. Opnieuw verstomde het lachen want zijn Reform UK zette alles op ‘immigratie’, de topprioriteit van de meeste kiezers.

Farage haalde vorige week veel stemmen weg bij zowel Labour als conservatieven: Reform UK werd zelfs de grootste. Als er vandaag algemene verkiezingen zouden zijn, zou Farage premier van Groot-Brittannië worden.

Macron weggedrukt door rechts en links

In Frankrijk hetzelfde patroon. Bij gemeenteraadsverkiezingen in maart jl. bereikte het ‘Rassemblement National’ van Marine Le Pen een grote doorbraak. Het aantal burgemeesters van RN ging van 827 in 2020 naar circa 3.000 dit jaar. Ook in middelgrote steden boekte RN forse winst. Grote steden als Parijs stemmen doorgaans links. In Frankrijk wordt het incompetente ‘midden van Macron’ weggedrukt door rechts. En tegelijk door links met een kopstuk als Jean-Luc Mélenchon: een socialist uit het stenen tijdperk, wiens achterban voor 70% uit de ‘moslimstem’ bestaat. Hij personifieert eigenlijk het ‘islamo-socialisme’.

Deelname van Marine Le Pen aan de presidentsverkiezingen is onzeker. Het Europees Openbaar Ministerie beschuldigt haar van ‘misbruik’ van Europese gelden voor nationale verkiezingscampagnes. De Franse rechter doet uitspraak. Indien schuldig kan ze niet meedoen aan de presidentsverkiezingen in april volgend jaar. Marine Le Pen zou een sterke kandidaat zijn. Haar grootste nadeel is haar achternaam.

Prinses Maria-Carolina de Bourbon

De reserve zit al klaar. Jordan Bardella, afkomstig uit de buitenwijken van Parijs, kwam de familie Le Pen binnen via een nicht van Marine, Nolwenn Olivier. De relatie duurde 4 jaar. Intussen werd Bardella een bekende naam. In april maakte Paris Match bekend dat Bardella een relatie heeft met prinses Maria-Carolina de Bourbon des Deux-Siciles (22). De man uit de Parijse banlieue en zijn prinses, een sprookje. Het kan Bardella verlossen van het ‘Le Pen stigma’ dat aan Marine plakte. Máár: Het Europees Openbaar Ministerie maakte vorige week vanuit Luxemburg bekend óók een onderzoek te beginnen tegen Bardella wegens ‘misbruik’ van EU-gelden voor mediatraining. De timing is geen toeval.

De presidentsverkiezingen zullen hard zijn, en vooral in de tweede ronde: ‘links tegen rechts’. Overmatige migratie, culturele vervreemding en collectieve verarming zijn de hoofdthema’s. Wat dreigt, is een uitslag in de tweede ronde die zó nipt is dat de verliezer de uitslag niet aanvaardt. Groot-Brittannië is een land van tradities; Frankrijk een land van revolutie. Het Franse politieke midden heeft zijn legitimiteit verloren, en oogst mogelijk een veldslag in Parijs.

Republiek van Weimar

En toch is Duitsland zorgwekkender. Duitsers willen alles ‘todsicher’ maken. Vooral geen onzekerheid. Dat is precies wat dreigt. Duitsland koerst af op een situatie die lijkt op die tijdens de Republiek van Weimar (1918-1933). Die republiek ging in chaos ten onder. Het ‘politieke midden’ dat Duitsland bestuurt (christendemocraten CDU/CSU, sociaaldemocraten SPD en liberalen FDP) is sterk gekrompen. Uitdager is Alternative für Deutschland (AfD) dat vooral electorale steun krijgt in Oost-Duitsland en steeds beter scoort in West-Duitsland. AfD profileert zich, net als Farage en Le Pen/Bardella, op migratie.

Bondskanselier Friedrich Merz (CDU/CSU) regeert met de sociaaldemocratische SPD. De liberale FDP keerde niet terug in de Bondsdag omdat die partij de kiesdrempel niet haalde. Merz heeft AfD uitgesloten en is afhankelijk van de SPD die bij strenger immigratiebeleid en vooral sociaaleconomische verschraling de voet dwars zet. Zo blokkeert de SPD Merz die door pertinente uitsluiting van AfD geen alternatief heeft.

Kiezer kan ‘Brandmuur’ slopen

AfD peilt op 28%; CDU/CSU zit op 23%; SPD op 13%. Die laatste partij voelt echter concurrentie van de Groenen (13%) en Die Linke (10%). Spagaat: als de SPD té ver naar het midden gaat, verliest zij aan Groenen en Die Linke, maar zodra CDU/CSU te veel toegeeft aan de SPD, groeit AfD in heel Duitsland. Merz zit muurvast en zijn populariteitsscore is ingestort.

In de deelstaat Saksen-Anhalt zijn er dit najaar verkiezingen. AfD staat er op 41%, CDU op 26%, SPD op 7% en Linke op 12%. De kiesdrempel van 5% werkt nu vóór de radicale nieuwkomer en tégen gevestigde partijen. Als SPD onder 5% eindigt, krijgt zij geen zetels en kan AfD met het vrijkomend aantal zetels net een meerderheid behalen. Dan sloopt de kiezer de ‘Brandmuur’, de afspraak tussen gevestigde partijen AfD uit te sluiten.

Het kan nog erger. De Beierse CSU zit in peilingen nog net boven de 5% op nationaal niveau. Als deze partij, ooit geleid door de legendarische Franz-Joseph Strauss, bij Bondsdagverkiezingen onder de 5% daalt, krijgt zij minder zetels en valt de CDU terug op 17%.

Op dat moment zakt het bestel met z’n correctiemechanismen door zijn hoeven omdat de kiesdrempel werkt tegen traditionele partijen. De uitersten verdrukken het midden. Merz is machteloos, geklemd in de houdgreep van de SPD. Als de CDU toch met AfD in zee gaat, valt ze uit elkaar. De ‘sociale vleugel’ van de CDU komt dan in opstand. De liberale FDP kan niet helpen want zij haalt de 5%-kiesdrempel niet meer. Nieuwe verkiezingen zullen AfD groter maken, terwijl de CDU door een roerige fase moet met de aanwijzing van een nieuwe ‘Kanzlerkandidat’.

Duitsland is dolend

In de wandelgangen loopt minister-president van Noordrijn-Westfalen, Hendrik Wüst (50), zich al een tijdje warm. Hij is afkomstig uit de buurt van het Duitse stadje Bocholt, dicht bij de Nederlandse grens. De CDU moet wel verkiezingen winnen en de CSU moet overeind blijven, om coalitievorming in Berlijn te kunnen leiden. Maar uit Beieren kan minister-president Markus Söder (59) zich opwerpen, met een rechts profiel, om de CSU boven de 5%-drempel te houden.

Kortom: Merz weet niet meer wat, hoe of waarheen. Duitsland is dolend.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht In Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland breekt de radicale oppositie de zelfgenoegzame macht van het midden verscheen eerst op Wynia's Week.

In zekere zin zijn dystopische romans zowel optimistisch als conservatief. Ze zijn optimistisch omdat ze de beschreven toekomst niet als onvermijdelijk en onontkoombaar beschouwen. Ze zijn conservatief omdat ze een wereld schetsen die veel slechter is dan de onze, en daarom sporen ze aan tot politieke deugden zoals voorzichtigheid en realisme. Ze herinneren ons eraan dat we, afgezien van vernietigingskampen of andere totale rampen, altijd iets te verliezen én te winnen hebben en dat vooruitgang vaak een duistere – zelfs een zeer duistere – kant heeft. Perfectie bestaat niet in deze wereld.

Het kamp der heiligen

In 1973 publiceerde Jean Raspail, die in 2020 op 94-jarige leeftijd overleed, zijn dystopische roman Le camp des saints (‘Het kamp der heiligen’, in het Nederlands verschenen als De ontscheping, red.). Door dit boek is hij bekend geworden, zeker buiten Frankrijk, hoewel veel andere goede romans en interessante reisverslagen heeft geschreven, en hij op een haar na werd verkozen tot lid van de Académie Française. Het kamp der heiligen is een boek dat zich niet zomaar aan de kant laat schuiven, ondanks pogingen om het onzichtbaar te maken of te laten verdwijnen.

Het verhaal is eenvoudig. Een enorme vloot rottende schepen, met aan boord een miljoen verarmde en halfverhongerde Bengalen die wanhopig proberen Europa te bereiken – een land dat volgens hen overvloeit van melk en honing – vertrekt vanuit Calcutta en bereikt uiteindelijk de zuidkust van Frankrijk. De lokale bevolking vlucht voor deze invasie, omdat er geen officiële pogingen worden ondernomen om die af te weren. De Franse samenleving stort in; het succes van de vloot betekent de ondergang van Europa en de hele westerse beschaving.

Onlangs is een nieuwe en uitstekende Engelse vertaling door Ethan Rundell verschenen van Raspails roman, uitgegeven door Vauban Books. De naam van de uitgever is een ​​verwijzing naar de grote 17de-eeuwse militaire ingenieur en architect, de markies de Vauban. Het lijkt me daarom redelijk te veronderstellen dat de hervertaling en heruitgave van het boek door zowel de uitgever als de vertaler worden gezien als een daad van verdediging van de beschaving tegen de gevaren waarvoor Raspail waarschuwde.

In het voorwoord vergelijkt Nathan Pinkoski het boek met zowel Aldous Huxleys Brave New World als George Orwells Nineteen Eighty-Four, maar ik denk niet dat het in die categorie thuishoort. Het is erg slecht geschreven, langdradig, breedsprakig en vaak saai. Een ideeënroman loopt altijd het gevaar dat het meer een idee dan een roman wordt, en dat is precies wat er met Raspails boek is gebeurd. Vaak heb je als lezer het gevoel alsof je op een feestje in het nauw wordt gedreven door een fanaticus die vastbesloten is zijn punt te maken en je niet loslaat voordat hij daarin geslaagd is. Je wordt aangeklampt, gevleid en toegesproken door de verteller (die zijn rol nooit helemaal duidelijk maakt) of door de personages, die eerder ideeën belichamen dan mensen van vlees en bloed zijn. Het kamp der heiligen is een gefictionaliseerd essay, waarvan je de ideeën in 20 of 30 pagina’s had kunnen weergeven.

Kudde-instincten

Van begin af aan werd het boek aangevallen als racistisch en zelfs als vertolker van blanke superioriteit. De auteur heeft een groot deel van zijn leven besteed aan het beschrijven van en het diep meevoelen met afgelegen niet-blanke bevolkingsgroepen, dus die beschuldigingen kunnen wat zijn persoon betreft niet staande worden gehouden. Maar het is niet moeilijk te begrijpen waarom zijn boek op deze manier werd aangevallen. De wanhopige emigranten uit Bengalen zijn vies, ze stinken, zijn bijgelovig, wellustig, fatalistisch, heidens en ze lijken gewetenloos. Het zijn geen individuen, het is een massa, een enorme kudde, zoals de gnoes tijdens hun trektocht door de Serengeti. Het zijn meer biologische verschijnselen dan mensen. Als ik Bengaals was, zou ik het niet op prijs hebben gesteld dat mijn landgenoten op deze manier werden afgeschilderd.

Maar Raspails ware doelwit is de Franse intelligentsia en uiteindelijk die van de hele westerse wereld. Hij schildert die af als laf, sentimenteel, opportunistisch, oneerlijk, oppervlakkig, ijdel en zelfvoldaan. Hoewel van de intellectuele klasse wordt verondersteld dat ze leeft van ideeën, heeft ze wel degelijk kudde-instincten, en het heeft enig historisch belang om te lezen dat Raspail al in 1973 dacht dat politieke correctheid en woke-ideologie (die hij natuurlijk niet zo noemt) het intellectuele leven hadden verwoest.

Verwoeste geesten

Hij portretteert de intelligentsia – waaronder de politieke klasse – als verscheurd door schuldgevoel en culturele zelfhaat. Ze aanvaardt kritiekloos het idee dat de Eerste Wereld rijk is omdat de Derde Wereld arm is. De Eerste Wereld verdient het daarom niet om te overleven; ze heeft geen moreel standpunt van waaruit ze zich kan verzetten tegen de invasie van mensen uit de Derde Wereld, wier wanhopige situatie een gevolg is van het gewelddadige verleden en de huidige hebzucht van het Westen.

Overspoeld worden door indringers is zo bezien een vorm van moreel gerechtvaardigde en noodzakelijke genoegdoening. De slechtheid van het Westen wordt op het verleden geprojecteerd, waardoor gehechtheid aan zijn tradities en levenswijze zondig en ontoelaatbaar wordt. De katholieke kerk en de protestantse kerken zijn in feite opgehouden religieus te zijn. De fictieve paus heeft alle schatten van het Vaticaan verkocht en de opbrengst aan de armen gegeven, hoewel die opbrengst nog niet eens genoeg is om de behoeften van het platteland van Pakistan een jaar lang te dekken. De paus is niet alleen elk besef kwijtgeraakt dat zijn rol spiritueel in plaats van seculier is, maar is ook alle verbondenheid met de cultuur waarvan hij de erfgenaam is, kwijtgeraakt. Een semi-marxistische opvatting van sociale rechtvaardigheid als het hoogste goed, met uitsluiting van alle andere behoeften, heeft de overhand gekregen en de geesten verwoest, zoals een neurotroop virus de hersenen verwoest.

Volgens Raspail is de Franse bevolking week gemaakt, verdoofd, passief, onverschillig en niet in staat om zich tegen enig gevaar te verzetten door een langdurige intellectuele propaganda. Twee commentatoren op de populairste radiostations in het boek, de ene heet Durfort en de andere Vilsberg, gieten een soort verlammend gif in de oren van hun luisteraars.

Durfort is een notoire strijder voor goede, of zogenaamd goede, zaken. Wanneer hij de ene zaak laat vallen, is dat alleen maar om een ​​andere te steunen en zo zijn morele verontwaardiging, en die van zijn toehoorders, op peil te houden. Hij ziet de vloot die vanuit Bengalen naar Frankrijk vaart als een goede zaak, omdat de Fransen verantwoordelijk zijn voor de armoede en ellende die de miljoen mensen aan boord ertoe hebben aangezet te vluchten. Die armoede en ellende vormen een flagrante onrechtvaardigheid:

‘Vergeef me dat ik zeg dat we allemaal verantwoordelijk zijn voor die onrechtvaardigheid. De rijke landen hebben de Derde Wereld veroordeeld. Ze hebben allerlei barrières opgeworpen – morele, economische, politieke – en daarachter driekwart van de wereldbevolking opgesloten. Niet voor het leven, maar voor vele opeenvolgende levens… niemand zal me van mijn overtuiging afbrengen dat er, om zo te zeggen, een uitbuiter en een uitgebuitene bestaan.’

Ondermijnen en profiteren

Het soort schuldgevoel dat dit oproept, is grotendeels nep en exhibitionistisch. Het is bedoeld voor publieke consumptie en persoonlijk gewin en niet voor een oprecht gewenste verandering in het leven van de spreker. Het duidt ook op de arrogante, maar onterechte overtuiging van de spreker dat zijn samenleving zo sterk is dat hij van de voordelen ervan kan blijven genieten, terwijl hij tegelijkertijd het zelfvertrouwen ervan ondermijnt – of doet alsof hij het ondermijnt. Durfort wordt zeer goed betaald voor zijn pogingen tot ondermijning, terwijl de effecten of gevolgen daarvan hem niet interesseren. Zijn doel is persoonlijk gewin en niet maatschappelijke vooruitgang.

De andere persoon die gif in de oren giet, is Vilsberg, een relativist die ‘zijn twijfel met zich meedroeg als een kruis van verlossing’:

‘Dag na dag, maand na maand, twijfel na twijfel (in zijn uitzendingen), werd orde een soort fascisme; onderwijs, een dwangmiddel; werk, een vorm van vervreemding; revolutie, louter vermaak; vrije tijd, een klassenvoorrecht; marihuana, gewoon een andere vorm van tabak; het gezin, een belemmering; consumptie, een vorm van onderdrukking; succes, een schandelijke ziekte; seks, een onschuldige vrijetijdsbesteding; jeugd, een permanent tribunaal; volwassenheid, de nieuwe seniliteit; discipline, een belediging van de menselijke persoonlijkheid; de christelijke religie…en het Westen…en een blanke huid… Boris Vilsberg onderzocht, Boris Vilsberg twijfelde.’

Vreemd genoeg is dit soort relativisme perfect verenigbaar gebleken met de meest absolute en rigide morele oordelen: dat alles wat westers is, verrot, gedegenereerd en slecht is, en dat de ineenstorting van de westerse samenleving daarom vooruitgang betekent.

Geen sterk uitgangspunt

Terwijl de autochtone bevolking van Zuid-Frankrijk naar het noorden vlucht voor de komst van de invallende hordes, dringt de realiteit van de situatie plotseling door. Grote aantallen intellectuelen haasten zich naar het zuiden om de indringers te verwelkomen als degenen die hen bevrijden van hun ongeoorloofde welvarende bestaan. Het moreel van het leger, dat aanvankelijk naar het zuiden was gestuurd om de ontscheping van de immigranten te voorkomen, is door Durfort en Vilsberg net zo grondig gecorrumpeerd als het moreel van de burgers.

De machtsongelijkheid tussen de Franse staat en de miljoen uitgehongerde emigranten is een illusie. In feite verkeren de laatsten in een sterkere positie, want niemand durft hen tegen te houden. Nietzsche had dit wellicht precies kunnen voorspellen. Ons relativisme is zowel absoluut als universalistisch. Absoluut relativistisch universalisme is geen sterk uitgangspunt om een ​​levenswijze, of wat dan ook, te verdedigen.

Is Raspails boek visionair? Het antwoord hangt af van de mate waarin een visionair boek overeenkomt met de realiteit die na de publicatie ervan ontstaat. Massale immigratie heeft ongetwijfeld het uiterlijk, de cultuur en de politiek van verschillende Europese landen veranderd. Minder dan 40 procent van de Londenaren is nu blank Brits; in 1961 was dat bijna 98 procent. Minstens een kwart van de Brusselse bevolking is moslim. Meer dan 40 procent van de leerlingen op basisschool en middelbare school in Wenen is moslim. Zweden, dat niet zo lang geleden zo goed als geen criminaliteit kende, is nu het meest criminele land van Europa, wat vrijwel volledig te wijten is aan de immigratie.

In de metro naar het station dat het dichtst bij mijn Parijse appartement ligt, behoor ik vaak tot een raciale minderheid, hoewel het onmogelijk is te zeggen welke etnische groep in de meerderheid is. Frans is slechts een van de vele talen die er gesproken worden.

‘Niemand is illegaal’

Niets van dit alles zou Raspail hebben verbaasd. In plaats van de problemen die massale immigratie met zich meebracht te voorzien, deden regeringen ofwel niets om haar te ontmoedigen ofwel ze moedigden haar actief aan. In Frankrijk stond de zogenaamd conservatieve regering van Valéry Giscard d’Estaing gezinshereniging toe, waardoor gastarbeiders permanente inwoners werden, gettoïsering werd bevorderd en een machtig instrument in handen kwam van mensen die geloofden dat Frankrijk de plicht had om een ​​onbeperkt aantal immigranten uit de Derde Wereld te verwelkomen.

Ik ken hoogopgeleide jongeren in Frankrijk die geloven dat er geen illegale immigranten kunnen bestaan, omdat niemand op aarde illegaal ís en de hele mensheid één is. Dit is precies het sentimentele (en zelfgenoegzame) humanitarisme dat Raspail in Het kamp der heiligen betreurde en bespotte, en waarvan hij wist dat het zo’n diepgaand bijtend effect zou hebben dat het uiteindelijk de levensvatbaarheid van hele landen zou bedreigen.

Bron van alle kwaad

Raspail doet geen poging om te verklaren waarom deze sentimentele ondermijning de geest van de West-Europeaan zo is gaan overheersen. Of deze nu is ontstaan ​​als reactie op catastrofes uit het recente verleden of als reactie op het verlies van de Europese macht en superioriteit, die een soort Gestalt-omschakeling vereiste om een ​​gevoel van eigenwaarde te kunnen behouden.

In de tijd van die superioriteit was West-Europa er trots op de bron te zijn van alle vooruitgang in de wereld. Vandaag de dag zou het er in ieder geval trots op kunnen zijn de bron van al het kwaad te zijn. Op deze manier behoudt het een gevoel belangrijk te zijn, zelfs als dat inhoudt dat anderen worden ontmenselijkt alsof die zelf niet in staat zijn tot wangedrag.

Moslimimmigratie niet voorzien

Maar sommige dingen heeft Raspail niet voorzien – of, als hij ze wel heeft voorzien, heeft hij ze niet vermeld. De voornaamste daarvan is dat hij niet in staat is geweest te voorzien of te benoemen welke specifieke moeilijkheden westerse landen zouden krijgen als gevolg van de grootschalige moslimimmigratie.

Door de hindoeïstische Bengalen als Trojaans paard af te schilderen, zat hij er verrassend genoeg, bijna diametraal, naast. Hindoeïstische immigranten hebben nooit ergens problemen veroorzaakt; en, vreemd genoeg, zijn het de oosterse, moslim-Bengalen, en niet de westerse, hindoeïstische Bengalen, die een enorm getto in de East End van Londen hebben gesticht en de lokale politiek diepgaand hebben gecorrumpeerd. Een lid van het Britse parlement, dat was verkozen in een kiesdistrict waar moslims in de meerderheid waren, op een verkiezingsprogramma waarin Gaza de belangrijkste kwestie was, hield onlangs een toespraak waarin hij moslims opriep om verenigd te blijven tegenover de vijand – en dat was nou juist het Westen waarheen ze waren geëmigreerd.

Immigranten zijn niet zomaar immigranten. Wat ze meebrengen is net zo belangrijk als wat het gastland hun te bieden heeft. Als ze bijvoorbeeld een evangeliserende religie meebrengen die, hoe onzinnig ook, beweert de oplossing te zijn voor alle kleine problemen van de mensheid, een religie die bovendien een zeer sterke greep op hen heeft en die in stand wordt gehouden door een effectief systeem van sociale uitsluiting bij afwijkende meningen, dan zullen ze uiteraard meer moeite hebben met integreren dan wanneer ze niet zo’n religie aanhangen.

Raspails gebrekkige roman illustreert een elementair politiek principe. Wil een liberale democratie functioneren, dan is er een demos (volk) nodig; en om een demos te zijn, moeten ze iets meer gemeenschappelijk hebben dan geografisch dicht op elkaar te wonen (zonder tegelijkertijd absolute uniformiteit te eisen). Het importeren van grote aantallen mensen die niets delen, en zich zelfs verzetten tegen het delen van het minimum dat een demos bijeenhoudt, is zeer schadelijk voor een liberale democratie.

Een rampzalige gespletenheid

In deze allerbelangrijkste zin was Jean Raspail een visionair, ook al identificeerde hij de bron van de grootste bedreiging niet correct. Misschien wel het meest onthullende in het boek is zijn beschrijving, in het essay dat aan de roman voorafgaat, van hoe prominente politieke figuren zijn boek in het openbaar negeerden of verwierpen, maar er privé wel mee instemden. Het is een rampzalige gespletenheid gebleken.

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen in de Claremont Review of Books, Spring 2026. Vertaling Chris Rutenfrans

Jean Raspail, The camp of the Saints, Vauban Books, 2025, $38,95

Van Theodore Dalrymple verscheen onlangs Nothing But Wickedness: The Delusions of Our Culture (Gibson Square Books).

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Weerloos door schuldgevoel en zelfhaat heeft het Westen zich laten overspoelen door grote aantallen mensen die niets met het Westen gemeen willen hebben verscheen eerst op Wynia's Week.

De Staatscommissie legde haar bevindingen vast in het rapport Gematigde groei (2024), maar één nachtje slapen lijkt voldoende om te beseffen dat het allemaal niet gaat lukken. Het inwonertal van Nederland op 1 april 2026 bedroeg al bijna 18,5 miljoen. Volgens een CBS-prognose van december 2025 overschrijden we in de loop van 2037 de grens van 19 miljoen. Een nog vrij optimistisch scenario voorziet 21,6 miljoen inwoners in 2050.

De bevolking van Nederland bedroeg 10 miljoen in 1950, in 1975 13,7 miljoen en in 2000 15,9 miljoen. Sindsdien is het inwonertal gegroeid naar ruim 18 miljoen. De massa-immigratie is volledig verantwoordelijk voor de recente groei, die sinds 2022 nog versnelde door de oorlog in Oekraïne. Het huidige jaarlijkse migratiesaldo bedraagt bijna 95.000, afgezien van het nageslacht dat de nieuwkomers verwekken binnen de grenzen van postzegel Nederland. In 2022 was het migratiesaldo zelfs bijna 224.000.

Van twee naar acht miljard

Is dat een probleem? Jazeker, de exponentieel toenemende bevolkingsdruk is zelfs het grootste probleem waarmee we kampen, zowel op internationale als op nationale schaal. De overbevolking slokt in Nederland in steeds sneller tempo de landschappen op, verziekt het milieu en de ecologie, verstopt de infrastructuur, blokkeert de woningmarkt en de energievoorziening, sloopt de sociale zekerheid en trekt een te grote wissel op de sociale cohesie, ook omdat de meeste nieuwkomers stammen uit (vooral islamitische) culturele omgevingen die vreemd zijn aan de Nederlandse, hetgeen onder meer leidt tot parallelle samenlevingen in de steden.

In de afgelopen eeuw gingen we mondiaal van twee naar acht miljard mensen, in de afgelopen twee eeuwen zelfs van één naar acht miljard. Elke maand komen er zes miljoen bij. Het groeitempo van de wereldbevolking (nu ongeveer 8,3 miljard) ligt jaarlijks rond de 0,85 procent. Het tempo is wel afgenomen; in 2000 was het nog 1,36 procent.

Belangrijkste oorzaak van dat laatste is de daling van het vruchtbaarheidscijfer (aantal kinderen per moeder). In Europa is het groeipercentage het laagst met circa -0,1 tot 0,1 procent. In Azië (0,6 procent) is India de grote groeier. De groei in Afrika ligt met bijna 2,3 procent en 4,1 kind per moeder bijna drie keer boven het wereldgemiddelde.

Het verband van dit laatste met de migratiegolven richting Europa is evident. Volgens de VN bereikt de wereldbevolking met 10,3 miljard in de jaren 2080 haar piek, terwijl 8 miljard volgens veel onderzoekers overeenkomt met de maximale draagkracht van de planeet, ofschoon de ramingen zowel naar beneden als naar boven sterk uiteenlopen. Dramatisch voedsel- en vooral watertekort liggen in elk geval in het verschiet.

De draai van links

Streefde het vorige kabinet nog naar gematigde groei met een rem op migratie, het kabinet Jetten wil fors inzetten op arbeidsmigratie, om de tekorten in bedrijfsleven en collectieve sector te compenseren én de klimaattransitie te financieren.

Links heeft aangaande het onderwerp een radicale switch gemaakt. Het rapport The Limits to Growth van de Club van Rome (1972) zag overbevolking al als ecologisch probleem. Die visie is door Europese linkse en groene bewegingen eerst volledig aanvaard, maar vervolgens onbespreekbaar gemaakt of minstens gebagatelliseerd vanwege eigenhandig rondgestrooide ideologische voetangels.

Het huidige onoverkomelijke ongemak hangt direct samen met het migratieaspect. De innerlijke tweespalt kwam zelfs ten tijde van de vorige, migratiekritische regering tot uiting binnen het sindsdien weggevaagde Nieuw Sociaal Contract (NSC). Die partij saboteerde de asielnoodwet van de regering waarvan zij zelf deel uitmaakte, maar hamerde in het politieke centrum tegelijk het hardst op beperking van de bevolkingsgroei. Pieter Omtzigt was zeer positief over het rapport van de Staatscommissie.

NSC wilde een jaarlijks migratiesaldo van 50.000 om de woningmarkt en zorg beheersbaar te houden. GroenLinks-PvdA (inmiddels Progressief Nederland) wees en wijst actieve maatregelen af. Draaitol D66, ooit zeer bezorgd over de bevolkingsdruk, toeterde in de laatste verkiezingscampagne zelfs over tien nieuwe steden. Want ‘Het kan wél!’, een holle echo van Merkels nog hollere ‘Wir schaffen das’ in het asielcrisisjaar 2015.

De Nederlandse overheid is wel bereid om onze agrarische sector en industrie lam te leggen voor een CO2-vermindering die op mondiale schaal vrijwel niets uitmaakt, terwijl de aanpak die althans in Europa qua uitstoot direct zoden aan de dijk zet, namelijk het keren van de massa-immigratie, nog altijd niet effectief kan worden toegepast.

Piramidespel

Maar, net als het tegendraadse dorpje van Asterix en Obelix in Romeins Gallië, is er één Nederlandse club die zich blijft verzetten tegen de almaar toenemende bevolkingsdruk: de Stichting OverBevolking, voorheen de Club van Tien Miljoen. Volgens deze organisatie, die samenwerkt met de Werkgroep Voetafdruk Nederland, ligt een houdbare wereldbevolking niet op acht miljard of meer, maar slechts tussen de twee en drie miljard. Voor Nederland is een bevolkingsaantal van maximaal tien miljoen vereist voor het behoud van kwaliteit van leven en natuur.

Utopie? Wegens de vergrijzing en de navenante zorgbehoefte zijn met ons slinkende geboortecijfer toch massa’s arbeidsmigranten nodig? Nee, dat is volgens OverBevolking een ‘piramidespel’: de migranten worden immers ook weer oud en behoeven ook weer zorg – dus zijn nog meer jongeren nodig, die ook weer oud worden. Enzovoort. Wat dan wel?

De Stichting wil, naast een proactief bevolkingsbeleid en een harde rem op immigratie, inzetten op automatisering, AI, een hogere arbeidsparticipatie en verhoging van de productiviteit. De vergrijzing wordt gezien als een voorbijgaande aanpassingskwestie, overbevolking daarentegen als een permanent en steeds nijpender probleem.

We zien in deze oplossingen weliswaar het wensdenken glanzen, maar er is bij de Stichting OverBevolking zeker behoefte om de ideeën om te zetten in praktische strategie. Vorig jaar bleek echter dat de bereidheid om serieus te zoeken naar oplossingen afwezig is in de Nederlandse provincie van academia. Begin 2025 kwam de Stichting in het nieuws omdat zij een half miljoen euro beschikbaar had gesteld voor wetenschappelijk onderzoek naar bevolkingsdruk en migratie. Geen enkele Nederlandse universiteit wilde de handen aan het onderwerp branden.

Asociaal?

December 2024 beleefde de VPRO-televisiedocumentaire Over bevolking van Pieter Hulst haar première. De film richtte zich inzake de draagkracht van de Aarde vooral op de keuze voor kinderen en de ‘ecologische voetafdruk’. We weten van een onderzoek uit 2017 dat één kind minder in ontwikkelde landen 58,6 ton CO2-equivalenten per jaar scheelt, indien toekomstig nageslacht wordt meegerekend.

Maar rationele argumenten hebben nu eenmaal weinig vat op de kinderwens, die in de kern biologisch bepaald is. We zagen het fenomeen van de verdringing gehuld in een aandoenlijk waas van naïveteit op de Babybeurs die in de documentaire werd bezocht, met een ‘Duurzaamheidsplein’ en groene producten als vrolijk bedrukt ecopapier met afbreekbare hoesjes en doekjes van bamboe. Hoe meer baby’s hoe beter, werd verkondigd, het ging immers om ‘het vieren van de planeet’.

Publieksbioloog Midas Dekkers zag dat anders. In zijn gebruikelijke, laconiek-zwartgallige stijl meldde hij in Over bevolking dat het krijgen van een kind in wezen ‘een asociale daad’ was. Dat hakte erin. Klachten daalden neer op de NPO Ombudsman. Deze oordeelde in april 2025 dat er geen journalistieke misstappen waren begaan. Over tot de orde van de dag: in de tijd dat u deze bijdrage las, zijn er wereldwijd ongeveer 635 mensen overleden en ongeveer 1530 geboren.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Op weg naar 21,6 miljoen Nederlanders in 2050. Want dankzij het taboe op migratiekritiek is ook de overbevolking onbespreekbaar verscheen eerst op Wynia's Week.

Vandaag precies 40 jaar geleden, op Stille Zaterdag 1986, ’s middags rond een uur of half vier, groepten tientallen mensen samen bij NS-station Leerdam, jongeren met hanenkammen en leren jackies, ‘antifascisten’. Twee patrouillerende agenten hadden hen in de smiezen en spoedden zich naar het naburige dorpje Kedichem, een afgelegen plaatsje aan de Linge, waar de Centrumpartij en Centrumdemocraten, die vanaf oktober 1984 in onmin leefden, in Hotel Cosmopolite een verzoeningsbijeenkomst hadden belegd. De agenten wilden de politici, onder wie Hans Janmaat (leider van de Centrumdemocraten) en zijn vriendin en medewerkster Wil Schuurman, waarschuwen en de bijeenkomst beëindigen. Maar het was al te laat.

De actievoerders waren in huurbusjes naar Kedichem gereden, sloegen de ruiten van het hotel in en wierpen rookbommen naar binnen. Als gevolg van een gordijn dat in brand vloog, ging het hotel in vlammen op. Janmaat overleefde de aanslag, zijn vriendin raakte voor de rest van haar leven gehandicapt.

In de kelders

Hans Janmaat (1934-2002) had in 1982 met zijn partij één zetel verworven, die hij in mei 1986, twee maanden dus na de aanslag, weer verloor. Maar in 1989 won hij weer een zetel, in 1994 werden het er drie, maar die raakte hij in 1998 weer allemaal kwijt.

In die jaren heb ik Hans Janmaat één keer ontmoet. In de jaren negentig was ik politiek journalist, en in het kader van een serie portretten van lijsttrekkers, aan de vooravond van de verkiezingen van 1998, had ik belet gevraagd bij de leider van de Centrumdemocraten. De ontmoeting had plaats op een vrijdagmiddag, in een verlaten Kamergebouw. Janmaat zat opgeborgen in de kelders van het oude ministerie van Justitie, dat een onderdeel van het Binnenhof-complex is. Het kunnen ook de voormalige fietsenhokken zijn geweest. Hij was daar alleen. Toen ik binnenkwam, stelde ik mij voor en gaf ik hem een hand. Tot mijn verbazing zag ik dat hij daarvan schrok.

Dat interview leverde geen zaken op die erg verschilden van alles wat we al van hem wisten. Ik herinner me nog wel het slot van het gesprek. Hij gaf een riedel weg waarin hij boosaardig opsomde wat er allemaal niet deugde in Nederland, en ik vroeg hem of hij inderdaad van mening was dat dat allemaal kwam door ‘de buitenlanders’. Nee, antwoordde hij, dat kwam door de regering die ‘die buitenlanders’ had toegelaten en hun valse illusies had voorgespiegeld. ‘Die vreemdelingen zijn ook maar het slachtoffer van al die voze beloften die de PvdA hun voorspiegelt. Niet zij maken het land kapot, maar de regering doet dat. Die laat al die mensen maar toe, waardoor de samenleving verloedert. Onze actie richt zich uitsluitend tegen het kabinet.’

Daarmee verraste hij mij weer, op zijn beurt.

Janmaat, Bolkestein en Wallage

Niet lang daarvoor, bij de Algemene Beschouwingen in september 1996, had ik Janmaat voor het laatst aan het werk gezien. Het waren de gloriedagen van Frits Bolkestein. Hij bracht in zijn ‘termijn’ de problematiek van de minderheden nadrukkelijk ter sprake en hij concretiseerde zijn kritiek op het kabinetsbeleid met opmerkingen over het verwijdercentrum in Ter Apel. Slechts weinig uitgeprocedeerde asielzoekers kwamen daar ooit aan. Ze kregen in hun AZC een treinkaartje en een strippenkaart om zich daar te vervoegen, maar in plaats daarvan doken ze onder en verdwenen in de illegaliteit. Bolkestein stelde voor een speciale politie-eenheid in te stellen die illegalen moest opsporen en uitzetten.

Jacques Wallage, de toenmalige fractievoorzitter van de PvdA, reageerde daarop met de opmerking dat Bolkesteins uitspraken hem een vieze smaak in de mond gaven en dat hij in troebel water viste.

Janmaat mengde zich in het debat tussen Bolkestein en Wallage en zei dat Bolkestein slechts goedkope praatjes verkondigde om het thema ‘asielzoekers’ voor zich op te eisen. Bolkestein reageerde soeverein: Non tali auxilio, nec defensoribus istis, beet hij Janmaat via de voorzitter toe (‘Niet met dergelijke hulp, noch met dergelijke beschermers’, een citaat uit Vergilius’ Aeneis II.521). En tegen Wallage zei hij dat het feit dat zowel hij als Janmaat hem verwijten maakte, hem tot de conclusie dwong dat hij met zijn opvattingen de goede middenweg bewandelde. ‘Ik kreeg echt een waas van woede voor mijn ogen’, vertelde Wallage jaren later nog aan de Bolkestein-biografen Max van Weezel en Leonard Ornstein. ‘Hij noemde mij in één adem met Janmaat! Ik heb hem toen gezegd dat ik dat nooit meer van hem wilde horen.’

‘Vol is vol’ raakte geaccepteerd

Janmaat verdween dus in 1998 uit de Tweede Kamer en hij overleed in 2002. Hij was geen man om nog vaak aan terug te denken. Hij had zich ontpopt als een kleine, boze burgerman, met foute ideeën die hij schuimbekkend en zuigend naar voren bracht, een aartstreiteraar en leugenaar, ziek en zielig, volstrekt paranoïde, gespeend van talent en charisma, een slecht verliezer ook, die zijn electorale afgang weet aan fraude met stemcomputers. En de lege plaats die Bolkesteins vertrek naar Brussel in de Nederlandse politiek had achtergelaten, werd al snel ingenomen door Pim Fortuyn.

Al was er dan weinig reden om ons blijvend in de ideeën en carrière van Hans Janmaat te verdiepen, toch is hij – ondanks zijn vertrek en overlijden – nooit helemaal weg geweest. Janmaat zelf probeerde in zijn laatste jaren zijn politieke leven nog enigszins te redden door rehabilitatie na te streven. Uitspraken die hij had gedaan en om welke hij was veroordeeld – zoals ‘vol is vol’ – waren na de aanslagen van 11 september 2001 en de opkomst van Fortuyn geaccepteerd geraakt. (Al was Fortuyn nog wel bereid tot de concessie dat het in Nederland ‘een beetje erg druk’ was geworden.) Nog enkele weken voor zijn overlijden stapte Janmaat naar het Europese Hof om in hoger beroep te gaan tegen zijn veroordeling, in 1997, wegens discriminatie.

Janmaat zelf zal overigens niet gek van zijn veroordeling en jarenlange isolement hebben opgekeken. Nog voor het begin van zijn politieke carrière in Den Haag, in 1982, liep hij eens te folderen op de Markt in Gouda. Daar raakte hij in gesprek met twee PvdA-stemmende ‘heertjes van rond de zestig jaar’ en hij schreef later zelf het volgende over die ontmoeting:

Ik leg hen het probleem van de vreemdelingenstromen uit.

‘Meneer, we zijn rijk, vergeleken met andere volken, we moeten wat kunnen missen’, zegt een van hen.
Ik wijs op een groepje passerende Surinamers en vraag: ‘Heeft u een eigen huis?’
‘Nee, dat heb ik niet.’

‘Heeft u dan een grote bankrekening?’

Heeft hij ook niet. ‘Waar is uw rijkdom dan? En komt u niet aan met een autootje of een koelkast, want die hebben zij – die Surinamers – ook.’

Hij blijft het antwoord schuldig.

Ik vraag: ‘Heeft u kleinkinderen?’

‘Die heb ik gelukkig wel.’

‘Maakt u zich geen zorgen over hun toekomst?’

En dan komt het meest verbijsterende antwoord dat ik ooit van een burger heb gekregen.
‘Wij hebben eeuwen geleden de koloniën leeggeplunderd en ik geef die mensen groot gelijk dat ze dat geld nu terug komen halen. Het is terecht dat ook mijn kleinkinderen daarvoor moeten boeten’, zegt de man.

Grimmig, zelfs gewelddadig

De linkse reactie op Janmaat bestond overigens niet alleen uit Wallagiaanse verongelijktheid of oefeningen in occidentale penitentie zoals op de Goudse Markt. Zij heeft vanaf het begin een grimmige en zelfs gewelddadige kant gehad. De tweede openbare vergadering van de Centrumpartij, in 1980, had plaats in Utrecht. Direct na de opening van de bijeenkomst, die via advertenties was aangekondigd, begonnen enkele leden van de PvdA-fractie in de Utrechtse gemeenteraad, aangevoerd door een meneer Van Lidth de Jeude, de gang van zaken te verstoren. Deze meneer stelde Janmaat enkele vragen, meende al snel te weten wat voor vlees hij met Janmaat in de kuip had, beent met zijn stomme PvdA-kop de zaal uit en wist de directie van het hotel ervan te overtuigen dat de vergadering moest worden ontbonden en de bezoekers moesten worden weggestuurd. De anti-fascisten, de toekomstige stoottroepen van de socialisten, stonden – om de druk een beetje op te voeren – al voor de deur van het hotel.

Een bijeenkomst in Hotel de Zalm aan de Markt in Gouda – waar het boven gememoreerde folderen op uit had moeten lopen – werd afgelast onder druk van een groepje van twintig anti-fascisten, die de kraampjes van de CP en het foldermateriaal vernielden en grote spandoeken (‘Weg met de CP. Nooit meer fascisme’) hadden uitgerold. Later die avond moest Janmaat, naar eigen zeggen, rennen voor zijn leven en ergens een huis binnenvluchten om aan de hem achtervolgende antifa’s te ontkomen. Deze zelfde lieden bezetten kort daarop het kantoor van de Haagsche Courant in de Wagenstraat en eisten dat de krant geen advertenties van de CP meer zou plaatsen.

De vrouw van de secretaris

Zoals bekend is Janmaat vanaf dag één van zijn aantreden in Den Haag genegeerd en geïsoleerd. Wat zijn van die benadering en van de voortdurende confrontatie met geweld de gevolgen geweest?

Voor het vinden van een antwoord op deze vraag, dient zich een belangrijke bron aan: de (nooit gepubliceerde) politieke autobiografie van Hans Janmaat, 178 met regelafstand 1 volgetypte A4-tjes. Janmaat zelf presenteerde dit wat onbeholpen geschreven boek als een ‘politieke roman’ met de titel De vrouw van de secretaris (citaten daaruit in cursief), en dat heeft natuurlijk direct al iets ontroerends. Het zijn politieke memoires, geschreven in eenvoudige taal en voor iedereen begrijpelijk. Voor de politiek niet-geschoolde lezers heeft Janmaat een alfabetische lijst met afkortingen opgenomen. Hij overschatte zijn lezers niet, want ook de afkorting ‘CS’ is daarin opgenomen: Centraal Station.

Het boek is geschreven door een strijdvaardige lone wolf, verrassend zelfingenomen en volstrekt onbeschaamd.

Janmaat presenteerde zich als de woordvoerder van het grote aantal Nederlanders dat in de loop der zeventiger jaren onaangenaam verrast en vervolgens ongerust werd over het regeringsbeleid inzake de bevolkingspolitiek en het vreemdelingenbeleid. Wie daar binnen de kaders van de democratie wat aan wilde gaan doen, presenteerde zich als concurrent van het politieke systeem, en wat daarop volgde, was niets minder dan harde en meedogenloze strijd. Dat was ook de reden, schrijft Janmaat, waarom hij een verhaal vertelde en geen politieke analyse van het beleid en de machthebbers bood. Dat had geen zin, want de maatschappij, waarin ons politieke systeem zich heeft ontwikkeld tot een dictatuur, laat dat niet eenvoudig toe. Die analyse verandert niets aan de machtsstructuren en ik heb geen zin daarvoor jaren in de gevangenis te gaan zitten.

De zelfgenoegzaamheid blijkt uit het applaus dat hij zichzelf met grote regelmaat geeft. Janmaat zelf handelde en antwoordde altijd zeer kordaat en repliceerde voortdurend zeer gevat. En hij gaf zijn lezers een onbeschaamde blik achter de schermen, waar zaken als macht, geld, haat, liefde, jaloezie, mystiek en eigenbelang heersen. Macht erotiseert, had Janmaat tot zijn genoegen vastgesteld. Dat is toch wel het leuke van de politiek, denk ik, dat de dames zo geïmponeerd worden door gezagsdragers en je je daar niet altijd met succes tegen kan verzetten. En als hij als een ware Don Juan de kleding van Moniek over een stoeltje drapeert, heeft hij een mannelijk antwoord op haar vraag wat ze gaan doen. In ieder geval geen rozenhoedje bidden, denk ik te verduidelijken. Maar alles is al duidelijk.

Steeds radicaler

Janmaat was een typische representant van de maatschappelijke categorie van de verliezers. Hij wilde straaljagerpiloot worden, maar daarvoor waren zijn ogen te slecht. Hij moest zijn studie aan de TH in Delft afbreken omdat zijn vader (een vertegenwoordiger) zijn studie niet meer kon betalen en hij geen beurs kon krijgen. Hij had daarna verschillende baantjes, onder andere in Duitsland, en hij begon een meubelfabriekje in Gouda, dat later in vlammen opging. Met wat verzekeringsgeld en financiële steun van zijn eerste (Duitse) vrouw, Evi Hock, ging hij aan de Universiteit van Amsterdam politicologie studeren (1966-1972); daar nam hij in mei 1969 deel aan de Maagdenhuisbezetting.

Als leraar maatschappijleer in Rijswijk en Den Haag kreeg hij ook partijpolitieke belangstelling, die zich eerst op de KVP en daarna op DS’70 richtte. Hij ontpopte zich binnen die partijen als een moeilijke en recalcitrante man, die in die jaren zeventig echter zijn grote thema ontdekte – het bevolkings- en vreemdelingenbeleid – en over dat thema steeds radicalere standpunten ging innemen.

Koppeling economie en immigratie

In 1980 richtte Janmaat de Centrumpartij op, met als expliciet doel om zich via democratische weg voor de autochtone bevolking in te zetten: de ‘kleine jongens’ die altijd en overal worden ‘gepakt’. Op een dag schoot Janmaat bijvoorbeeld een Amsterdammer te hulp, die hem vertelde hoe erg het allemaal wel niet in Amsterdam is: de allochtonen krijgen alles, wij niets. Zo heeft hij nog steeds geen hobbyruimte. Een box of kamertje daartoe is in zijn huis niet beschikbaar.

Daarbij maakte Janmaat voortdurend duidelijk dat alle problemen in het land (de neergang van de economie, de werkloosheid en de bezuinigingen) alleen en uitsluitend het gevolg waren van de vluchtelingenstromen en de vestiging van vreemdelingen in Nederland.

Janmaats politieke memoires illustreren dat hij – en zijn expliciet beschreven gevolg met indrukwekkende strafbladen – telkens deze koppeling maakte: tussen de economie en het immigratievraagstuk.

Toen Wim Kok op een houten vlonder op de Haagse Groenmarkt campagne voor de PvdA stond te voeren, drong Janmaat zich naar voren en vroeg hem: Mijnheer Kok, U wilt Minister van Financiën worden! Hoe krijgt U de Staatsfinanciën op orde als andere Ministers de kostbare asielzoekersstroom niet willen indammen? Gaat u hen korten in de uitgaven? Kok zegt iets over internationale verplichtingen, waarop Janmaat vervolgt: Als U die internationale verdragen niet wil wijzigen, moeten gewone Nederlanders dus steeds meer bezuinigen! Is dat het doel van de PvdA?

Toen Kok in de Tweede Kamer trots aankondigde dat de regering 20.000 banen voor lager personeel ging scheppen, vroeg Janmaat hem: Als de regering daarvoor zorgt en U laat in datzelfde jaar ongeveer 40.000 nieuwkomers binnen, dan gaat u er niet 20.000 op vooruit, maar op achteruit. Ondanks de banen neemt het aantal werklozen toe. Dan redeneert de Minister-President toch in een vicieuze cirkel?

In 1982 zette Lubbers zijn bezuinigingsbeleid voort, maar hij ontzag het minderhedenbeleid, de opvang van asielzoekers en de ontwikkelingshulp. Voortzetting van het anti-Nederlanderbeleid derhalve.

Als het milieubeleid aan de orde komt en het kwartje van Kok wordt geïntroduceerd, weet Janmaat: Dat geld wordt niet voor milieu-verbeteringen gebruikt, maar om de toenemende kosten van opvang van vreemdelingen te dekken.

Toen de PvdA bij monde van Kamerlid Huys subsidies voor tuinders bepleitte, interrumpeerde Janmaat, met juichende tuinders op de publieke tribune: U belooft subsidies aan de tuinders, maar U weet dat de regering geen geld heeft. Als U het meent wat u zegt, bent U dan bereid in de PvdA-fractie te gaan bepleiten: opvang van asielzoekers te stoppen en de miljarden die dan vrijkomen onder andere te besteden aan die arme tuinders?

Vincent van Gogh en Ruud Gullit

De regering moet in de eerste plaats voor de eigen bevolking opkomen, vond Janmaat. Op zijn rouwkaart kwam later deze tekst te staan: ‘De Almachtige heeft hem de laatste 20 jaar mede de taak opgelegd dammen op te werpen tegen de cultuurloze vloed welke ons werelddeel overspoeld’ [sic]. Daar is niets mis mee, volgens Janmaat: We verkondigen slechts ordentelijke standpunten ten behoeve van de leefbaarheid in de eigen samenleving.

Een idee om een historisch overzicht van de Nederlandse Cultuur op te stellen ging niet door, omdat het wetenschappelijk bureau van de CP er geen subsidie voor kreeg. Tot die leefbaarheid behoorde ook publiek verzet tegen ‘gestoorde kunst’. Toen Kamervoorzitter Deetman de Surinaamse president Venetiaan een boek met reproducties van Vincent van Gogh aanbood, nam Janmaat daar afstand van. De schilderijen tonen duidelijk aan dat Vincent gestoord is. Een samenleving die dergelijke schilderkunst mooi vindt, is eveneens ziek. Dat klopt ook, want Minister-President Lubbers heeft gezegd dat Nederland doodziek en straatarm is. 

Tot die leefbaarheid behoorde ook dat voetbalelftallen niet al te gekleurd mochten worden – hoezeer de KNVB, aangevoerd door uitgerangeerde politici, ook zijn best deed de multiculturele samenleving vooral op het voetbalveld tot stand te brengen. […] De grote clubs worden verplicht een aantal spelers van de minderheden in hun eerste elftal op te stellen. Die politieke opdracht gaat ten koste van de kwaliteit van het elftal. Daar wijzen de internationale prestaties ook op. Bovendien gaan zich binnen iedere voetbalgroep diverse clans van spelers vormen, die in het veld vooral elkaar de bal toespelen. Niet echt bevorderlijk voor het resultaat. Ruud Gullit is bijvoorbeeld geen slechte voetballer, maar op internationaal niveau middelmatig.

Stevig anti-liberalisme

Tot die leefbaarheid behoorde ten slotte ook dat er in Nederland geen plaats kon zijn voor de intolerantie van fundamentalistische moslims. Janmaat zei dat in een discussie met minister Dales van Binnenlandse Zaken, waarna interim-Kamervoorzitter Van Erp (VVD) hem vroeg zijn opmerkingen terug te nemen. Dit is toch te dol, overal in de wereld slaan Islamitische fundamentalisten steeds harder om zich heen, in sommige landen worden terroristische acties ondernomen en daar mag een Nederlands Kamerlid niet op wijzen? Diezelfde Dales presenteerde in dat debat het idee voor een door iedereen te ondertekenen contract waarin grapjes over minderheden werden verboden. Arme Freek en Youp!

Die standpunten gingen gepaard met een stevig anti-liberalisme in economische kwesties. Toen Janmaat en Moniek begin jaren tachtig een vakantie in New York doorbrachten, ergerde hij zich daar aan de armoede, de criminaliteit, de platte cultuur. Het was in de Verenigde Staten nog erger dan in Nederland. De overwinnaar van de oorlog legt haar maatschappijbeeld op aan de ‘bondgenoten’, lijkt het wel. In het vliegtuig terug vergeleek hij New York met Moskou. De auto’s en de huizen zijn in New York wel mooier, maar dan heb je de voordelen van de liberale samenleving, waar Bolkestein zo over roemt, wel gehad. […] De voortgejaagde Big Apple maakt geen betere indruk dan het gedisciplineerde Moskou. Ook beklaagde hij zich over de ‘Amerikaanse’ wetsvoorstellen die de Tweede Kamer passeren. Het maatschappelijk systeem wordt steeds meer een kopie van het Amerikaanse: de economische ontwikkelingen kunt U zelf invullen, de militaire eveneens. Dus ook het sociale systeem hoort daarbij: grote verschillen tussen arm en rijk, povere sociale voorzieningen en het kleine bedrijfsleven zieltoogt.

Zestien jaar lang, van 1982 tot 1998 (met uitzondering van de periode van 1986 tot 1989), heeft Janmaat deze opvattingen in de Tweede Kamer uitgedragen. Hij kreeg er geen poot aan de grond omdat hij stelselmatig werd genegeerd en daardoor een volstrekt geïsoleerde positie in Den Haag innam. Hij besloot daarop zich over de hoofden van zijn collega-politici heen direct tot de bevolking te richten en alleen aan Kamerdebatten mee te doen die direct op de televisie werden verslagen, zoals het wekelijkse vragenuurtje en de algemene politieke beschouwingen. Hij ontwikkelde zich tot de guerrillero van de ontregeling. ‘Lekker een beetje zuigen, sneren en uitspelen’, noemde hij dat in een interview met Elsevier (25 februari 1984).

Politiek isolement ging gepaard met maatschappelijke maatregelen. Hij werd geroyeerd als leraar, nadat collega’s hem al eerder, volgens Janmaat zelf, in opspraak hadden proberen te brengen door vrouwen en jonge meisjes op hem af te sturen.

En er was altijd het geweld en de dreiging daarmee. Er waren de Anti’s, die degenen bedreigden die de kandidatenlijsten hadden ondertekend, en er waren de ordeverstoringen. Met een beroep op Thomas Hobbes dacht de CP in reactie al snel na over het organiseren van ordediensten of knokploegen.

Geen voorzieningen voor invalide fractiemedewerkster

Het linkse geweld culmineerde in de aanslag op het hotel in Kedichem, op 29 maart 1986. Nadat een fosforbom het hotel vlam had doen vatten, waren Janmaat en de zijnen naar de eerste verdieping gevlucht, waar zij probeerden het pand via aan elkaar geknoopte lakens te ontvluchten. Dan komt Willy (Schuurman – red.). Terwijl zij eruit klimt, haalt Jenne het laken deels terug om het langer te maken. Ze komt naar buiten en laat zich op ongeveer twee meter boven het balkon vallen. Ze steekt tijdens de val haar rechter been naar voren om de val op te vangen, maar komt ongelukkigerwijze in een al gesprongen ruit terecht. Het been bloedt zeer ernstig, lijkt bijna geheel doorgesneden aan een kant. Ze wordt bloedend weggesleept.

Het been van fractiemedewerkster Willy Schuurman moest worden geamputeerd. Intussen hoor ik van de Kamerleden of hun Voorzitter geen jota. Ook in de Kamer zelf niet. De Kamer toonde zich evenmin toeschietelijk toen Janmaat vroeg om voorzieningen voor Schuurman, die inmiddels in een rolstoel zat. De garage van de Tweede Kamer bevindt zich op de tweede verdieping onder het Plein. Het is ondoenlijk Willy Schuurman naar boven te rijden in haar rolstoel via de auto-uitgangen. Er is wel een lift in de garage voor Kamerleden, maar die is afgesloten. We krijgen daar geen sleutel van. Uit veiligheidsoverwegingen heet het. Wel mogen we de wagen op de eerste etage parkeren, maar die is opengesteld voor publiek en dat is voor een langere periode onveilig, want het hoeft maar een tegenstander op te vallen en de auto zit op zijn minst onder de krassen. In vier jaar tijd is er geen oplossing via de Kamer aangedragen en hebben we de auto altijd op een van de openbare invalideparkeerplaatsen in het centrum moeten neerzetten.

Het lukte de Kamer evenmin om Schuurman aan een werkplek te helpen die met een rolstoel toegankelijk was. Integendeel, nadat zij al invalide was geworden, werd de fractie van de Centrumdemocraten naar een nieuwe werkplek in een zolderkamer van het Binnenhof verhuisd. Deze verbanning bracht met zich mee dat Schuurman daar iedere ochtend door lijfwachten van Janmaat naar boven moest worden gedragen.

Max Pam kwam na lezing van Janmaats politieke memoires tot de conclusie (in de Volkskrant van 19-3-2007) dat ‘al die pesterijen er in belangrijke mate toe hebben bijgedragen dat Janmaat is geradicaliseerd’. Fortuyn schreef dat het Nederlandse parlement het debat met Janmaat voluit had moeten aangaan. We moeten, aldus Fortuyn in zijn Tegen de islamisering van onze cultuur, de hand in eigen boezem steken en ons op het werkelijke probleem concentreren: ‘Het proces van integratie van vreemdelingen in de Nederlandse cultuur, economie en samenleving en racisme zien voor wat het is: een uiting van frustratie en opgelopen spanning die als uiting serieus genomen dient te worden.’

Behalve de pesterijen door de Tweede Kamer zelf waren daar ook de media, de veiligheidsdiensten en de overheid. Drie journalisten infiltreerden undercover in de wereld van de Centrumdemocraten. Janmaats wantrouwen jegens de BVD werd bevestigd door Arthur Docters van Leeuwen (destijds chef van de BVD), die in 1989 in een interview zei dat ‘de grootste prestatie’ van zijn dienst in de jaren tachtig ‘het stukspelen van de Centrumpartij van Janmaat is geweest, door te infiltreren en mensen tegen elkaar op te zetten en uit te spelen’. Bovendien werd de partij kapot geprocedeerd. Zijn uitspraak ‘vol is vol’ leidde tot juridische vervolging. Het Gerechtshof van Arnhem veroordeelde hem op 29 december 1997 tot twee maanden gevangenisstraf voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar, en tot een geldboete van 7000 gulden. Die veroordeling was gebaseerd op de volgende uitspraak van Janmaat: ‘Wij schaffen, zodra wij de mogelijkheid en de macht hebben, de multiculturele samenleving af.’ Volgens het Gerechtshof zette Janmaat met die woorden aan tot discriminatie van mensen wegens hun ras.

Belichaming van het kwaad

In een samenleving waarin, aldus H.J. Schoo in 1994, sinds de jaren zeventig een ‘nieuwe staatsleer’ dominant was geworden die zichzelf definieerde als tegenpool van het fascisme en van het eigen falen in zowel de oorlog als de koloniën, moest Janmaat wel als de demon en de belichaming van het kwaad worden gezien. Dat morele schema was volgens Schoo waarschijnlijk wat te simpel. ‘Janmaat is natuurlijk ons kwade geweten, het projectiescherm voor onze eigen schaduwkanten. Daarenboven is hij iemand die geen weerstand heeft kunnen bieden aan de verleiding geheel naar zijn rol te gaan staan. Gebrandmerkt als racist is hij zich metterdaad als racist gaan uiten.’

De vraag is nu of dit ook betekent dat zijn persoon een volwaardig debat over immigratie en integratie in de weg heeft gestaan. Dat valt niet serieus vol te houden. Het probleem dat Janmaat aankaartte, mocht en kon volgens velen niet bestaan, en als het al bestond, dan diende ervan weggekeken te worden. En dat is een houding die tot op de dag van vandaag wordt volgehouden.

Verantwoording: De politieke memoires van Hans Janmaat (‘De vrouw van de secretaris’) berusten in het archief van het Instituut voor Internationale Sociale Geschiedenis in Amsterdam.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Het immigratieprobleem dat Janmaat aankaartte, mocht en kon niet bestaan, en als het al bestond, dan diende ervan weggekeken te worden. Die houding wordt tot op de dag van vandaag volgehouden. verscheen eerst op Wynia's Week.

Bij de VVD luidt nu de vraag ‘wil de échte VVD opstaan’, terwijl coalitiepartner D66 in Den Haag regeert, zelfs de premier levert, maar in het Europees Parlement de oppositie aanvoert.

In Europa is de onvrede over toenemende immigratie beter merkbaar dan in Nederland, dat zich beperkt tot de gebruikelijke danspasjes in Den Haag. De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en de proteststem samengebald door de opkomst van lokale partijen die de vervelende ambitie hebben op te komen voor de eigen burgers. De term populisme is dan het codewoord.

Spreidingswet

In veel gemeenten draaide de lokale verkiezingen uit op een referendum over de Spreidingswet, ooit gelanceerd door toenmalig staatssecretaris van Justitie Eric van der Burg (VVD). Ook hier bleek het traject dat van een dronkaard in liberale gelederen. In december 2023 probeerde partijleider Dilan Yeşilgöz die wet tegen te houden met de opmerking ‘pas op de plaats’. Wat de VVD-senatoren niet belette in januari 2024 vrolijk vóór de wet te stemmen. In het kabinet-Schoof werd overeengekomen, in bijzijn van de VVD, de Spreidingswet in te trekken. Wat vervolgens niet gebeurde.

In het kabinet-Jetten lijkt de VVD deze wet te ‘gedogen’, met de opmerking van fractieleider Ruben Brekelmans dat de Spreidingswet ‘voorlopig nodig is om de druk te verdelen’. Het gedraai van de VVD op dit punt werd vorige week in Den Haag een groeimiddel voor de partij van Richard de Mos: een winst van zeven zetels (van negen naar zestien), terwijl de VVD er vier verloor (van zeven naar drie). Zie hier het resultaat van het ‘referendum’ over de Spreidingswet.

In Europa zette Azmani het gedraai voort. Hij begon te ‘polderen’ tussen links en rechts om een eensgezind akkoord te krijgen over de terugkeerverordening. Dat is de opvolger van de in 2008 in werking getreden terugkeerrichtlijn. Het juridisch verschil is van belang. Een verordening heeft rechtstreekse werking, zoals een wet, en is direct toepasbaar. Een richtlijn is een Europees besluit dat de EU-lidstaten in hun eigen wetgeving moeten omzetten en opnemen. Bij dat laatste duiken vaak tal van interpretatieverschillen op zodat asielwetgeving een Europees mozaïek werd van rechtsregels die sterk verschillen. Een oase voor juristen uit de asielsector. Daarom werd het tijd voor rechtstreeks bindende regels, via de terugkeerverordening.

De linkse politieke fracties (socialisten, groenen en radicaal-links) wilden daar niet van weten. Zij werden onder druk gezet door zeventig ngo’s die als gesubsidieerde stoottroepen opkwamen voor de oude asielorde. De liberale fractie van Azmani was ook grotendeels tegen, vooral de Franse volgelingen van president Emmanuel Macron. Azmani was té scheutig met wasverzachter in zijn compromisvoorstellen. Hij viel tussen wal en schip.

Intussen ging Azmani’s mederapporteur, de Franse (rechts)liberaal François-Xavier Bellamy uit Versailles, aan de slag met de Duitse christendemocraten die in eigen land onder zware druk staan wegens overmatige immigratie. Zij trokken het ontwerp naar rechts en wonnen de stemming, mede dankzij de Europese conservatieven (inclusief de SGP en BBB) en de fractie Patriotten voor Europa (met onder meer de PVV en de partij van Viktor Orbán).

Resultaat: 389 voor, 208 tegen en 32 onthoudingen, onder wie dus rapporteur Azmani die niet voor het rapport stemde dat zijn naam draagt. De rest van het VVD-smaldeel deed dat wel. De karavaan trekt verder. In juni volgt de ‘triloog’: onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Raad van Ministers onder bemiddeling van de Europese Commissie over de eindversie van de terugkeerverordening. Er is haast. Het kabinet-Jetten zal ongetwijfeld instemmen. Ongeacht het D66-smaldeel in het Europees Parlement.

Te veel moraal

Wat is er nu over van de échte VVD? Enkele weken geleden presenteerde de journalist en historicus (intussen gedoctoreerd) Dik Verkuil zijn biografie over VVD-leider Frits Bolkestein in wiens kabinet ik werkte in de Europese Commissie.

Het is een omvangrijke en complete levensbeschrijving geworden (776 pagina’s) en misschien was Bolkestein wel één van de laatste der Mohikanen in de Nederlandse politiek over wie nog een deftige biografie kan worden geschreven. Voorgaande figuren waren premiers als Joop den Uyl, Ruud Lubbers en Wim Kok. Ook Mark Rutte? Dat moet de tijd nog leren.

De Nederlandse politiek draait te veel om moraal; in andere landen (en ook de EU) draait het om macht, vaak ‘pur sang’. Azmani heeft dat ondervonden. Hij probeerde – ongetwijfeld met goede bedoelingen – alle grotere fracties bij elkaar te houden met een ‘compromis’ voor een riante meerderheid; een Europese droom. Maar het ‘momentum van de macht’ is ook in Europa verschoven. ‘Realpolitik’ verdrukt ‘Idealpolitik’.

De Duits christendemocraten staan onder een dermate grote druk dat de terugkeerverordening de uitgelezen kans werd om een strenger migratiebeleid in te voeren. Duitsland staat sociaal en economisch op barsten. Nederland ook, maar de politieke elite beseft het (nog) niet. De Duitse christendemocraten kregen in de stemming ook de steun van de in de Bondsrepubliek verketterde Alternative für Deutschland (AfD). Plus de stemmen van de afgevaardigden van de verketterde Hongaarse premier Orbán. In de Bondsdag kijken christendemocraten zelfs bijna niet naar een lid van AfD. Alsof een ‘Kontaktsperregesetz’ geldt. Maar in het Europees Parlement trekken de Duitse christendemocraten het pleit naar zich toe, zo nodig met ‘uiterst-rechts’. Dat ontging Azmani; niet Bellamy.

Verstrenging van de migratiewetgeving is meer dan nodig. Momenteel wordt één op de vijf afgewezen asielzoekers uitgezet; vier van de vijf blijven. Dat heeft een enorme aanzuigende werking. Ook de Spreidingswet zal niet helpen en onze nieuwe minister van Volkshuisvesting, voormalig luchtmachtgeneraal Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66), spreekt in The Guardian over woningnood in Nederland zonder de hoofdoorzaak, immigratie, te identificeren.

Immigratie blijft het kernprobleem. Wie dat niet ziet, slaat de plank mis. Recent schreef de Deense sociaaldemocratische premier Mette Frederiksen vervroegde verkiezingen uit, ervan uitgaande dat ze ruimschoots zou zegevieren na de ruzie met Donald Trump over Groenland. Maar ze verloor en boekte voor haar partij het slechtste resultaat in ruim honderd jaar. Ze is afgetreden. De Denen waren niet bezig met Groenland, maar met immigratie hoewel Denemarken het strengste immigratiemodel van Europa heeft. Winnaar werd de rechtse Volkspartij van de vroegere Europarlementariër Morton Messerschmidt, met een aangescherpt migratieplan. Messerschmidt, een man met de furie die zijn achternaam doet vermoeden.

Kulturkampf

De politieke kloof tussen links en rechts, met als hoofdthema ‘pro-immigratie’ of ‘anti-immigratie’, is verankerd in West-Europa. De laattijdige aanpak van de kwestie geeft het de dimensie van een Kulturkampf die diepe sporen trekt door het politiek-culturele landschap.

Volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen in Frankrijk. Migratie is het hoofdthema tussen links en rechts; beide politieke fronten organiseren zich. In de tweede ronde doemt een linkse en een rechtse kandidaat op: nek-aan-nek. De polarisatie kan dermate gewelddadige vormen aannemen dat chaos ontstaat. Daarom had Bellamy haast met de Europese terugkeerverordening.

Het idee dat Azmani een brugfunctie kon vervullen tussen links en rechts op immigratie was goedbedoeld gepolder in Europa, maar volstrekt illusoir. Hij kan het stokje beter overdragen aan Bellamy want die weet wat komt. De Franse presidentsverkiezingen koersen af op een Europese Kulturkampf, uitgevochten in ‘la France profonde’.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Bizar liberaal geklungel in het Europees Parlement over strenger asielbeleid: wil de echte VVD nú opstaan? verscheen eerst op Wynia's Week.

Na zes weken college begon de vastentijd. De cafetaria en alle water coolers op de campus leeg en dicht, en een verzoek aan de christelijke stafleden om de meegebrachte lunch op hun werkkamer op te eten. Ik was nieuwsgierig naar het vasten, heb het twee dagen geprobeerd, maar toen opgegeven. Zwaar, wanneer je werk bestaat uit college geven en met studenten spreken.

Geen spanningen tussen moslims en christenen

Ik heb daar respect aan overgehouden voor de moslims die het vasten vier weken volhouden. ’s Morgens heel vroeg opstaan om te ontbijten en dan de hele dag met een droge keel. Natuurlijk dat zij uitzien naar de iftar-maaltijd. Ik heb in Bahrein in 2003 op uitnodiging drie of vier iftars meegemaakt, en vorig jaar toen we er met vakantie kort terug kwamen, nog weer een paar.

In Bahrein bestaan politieke spanningen tussen sjiieten (meerderheid) en soennieten (minderheid, maar met meer macht), niet tussen moslims en christenen (15 procent van de bevolking). Aan de universiteit kwamen vrouwelijke studenten vaak op hakken en met geplakte wimpers en kohl-ogen (voordeel van het dragen van een abaya in de klas is dat er meer werk werd gemaakt van ogen en voeten) naar me toe om te zeggen dat islam en christendom veel gemeen hebben en dat Jezus na Mohammed de belangrijkste profeet is.

We gingen vorig jaar op vrijdag naar de mis in de nieuwe ‘Cathedral of our lady of Arabia’, gebouwd op een stuk grond dat gedoneerd was door de koning. Paus Franciscus droeg er de mis op in 2022. Al in 2003 kon het christelijke koor, waar mijn vrouw in zong, overal optreden, en ik herinner me een kerstdiner in een hotel waar de sjeiks vrolijk meezongen met I’am dreaming of a white Christmas.

In Nederland bestaan er politieke en culturele spanningen tussen moslims en de niet-moslim meerderheid, die een dreiging ziet voor haar cultuur. Maar nu heeft de meerderheid een wel heel vreemd slagveld uitgekozen: de iftars. Opeens is er grote opwinding over een paar agenten die in uniform een iftar hebben bijgewoond.

Ik heb in mijn woonplaats op uitnodiging van een Turkse kennis twee jaar geleden een iftar bijgewoond in een ruimte die de gemeente gratis ter beschikking had gesteld. Genoeg redenen ook in Gouda om bezorgd te zijn over honderden werkloze Syrische jonge mannen in het nieuwe grote asielcentrum bij het park vlakbij ons huis waar mijn vrouw ’s avonds niet meer alleen wil wandelen, en over fatbikes die alle regels overtreden. Maar toch niet over de vraag of de gemeente een rekening voor de iftar-zaal had moeten sturen en of er misschien een of twee agenten in uniform hadden aangezeten?

Fout zijn de contrasten

Premier Rob Jetten ging ook al naar Gouda voor een iftar in de gemeentelijke schouwburg. Fout is dat op zichzelf helemaal niet – integendeel, hij is premier voor iedereen – maar heel erg fout is het contrast dat Jetten schept door de volgende maandag 16 maart een bijeenkomst te organiseren met Joodse Nederlanders en dan niets meer te zeggen dan dat hij hun angst en verdriet om de aanslagen op Joodse scholen en synagogen deelt. ‘Een teleurstellend gesprek. Wij mochten op de foto’, zei voorzitter Herman Loonstein van de aangevallen Joodse school.

Het gaat om de contrasten. In december voorstellen om het Kerstfeest op school te vervangen door ‘Midwinterfeest’ en in maart hartelijk meedoen met de iftar. Toestaan dat jonge mannelijke asielzoekers uit het islamitische Midden-Oosten misschien wel liegen over hun leeftijd en daarna hun hele grote familie (inclusief toegevoegde ‘pleegkinderen’) helpen met huis en uitkeringen, maar tegelijk Nederlandse jongeren dwingen om tot hun dertigste jaar bij hun ouders te blijven wonen want de huizen zijn vergeven.

Rechters die ‘from the river to the sea’ een acceptabele politieke uitspraak vinden, hoewel dat een citaat is van Yasser Arafat die daarmee bedoelde ‘alle Joden de Middellandse Zee in’, terwijl tegelijk de veroordeling van Geert Wilders voor ‘meer of minder Marokkanen?’ stand hield bij de Hoge Raad.

Eisen aan onze moslim-landgenoten

Vijftig jaar geleden kwamen twaalfduizend Vietnamese vluchtelingen naar Nederland. Dat verliep zonder politieke spanningen. Het waren hardwerkenden katholieken en boeddhisten. Nu koersen we af op 2,8 miljoen moslims in Nederland in het jaar 2050. Tweehonderdvijftig keer zo veel als destijds de Vietnamese bootvluchtelingen en met een andere culturele achtergrond. Dat brengt eisen met zich mee aan iedereen, dus ook aan onze moslim-landgenoten. Ten minste:

1. Neef-nicht huwelijken verbieden met dna-controle en straf op overtreding.
2. Geen antisemitisme in het onderwijs en sluiting van scholen bij herhaalde overtreding.
3. Geen kinderbijslag bij spijbelen.
4. Geen bijstandsuitkering voor wie geen Nederlands wil leren.
5. Geen politieke verstrengeling van gebed en demonstratie, dus geen demonstratief bidden op straat.
6. Wetswijziging zodat gemeenten en woningbouwcorporaties eisen kunnen stellen aan tuinonderhoud en aan façades van woningen.
7. Wetswijziging zodat de lokale politie onder toezicht van de burgemeester vertrouwelijk kerken en moskeeën kan checken op extremisme, antisemitisme en propaganda tegen de islam.

Verheugen op de iftar

En als we dan ook zeker weten dat Kerstmis niet wordt verbleekt tot Midwinterfeest, dat Zwarte Piet Sinterklaas blijft assisteren, en de Gouden Koets weer rijdt op Prinsjesdag, dan kunnen de 17 miljoen niet-moslims zich verheugen wanneer hun moslim-landgenoten hen uitnodigen voor een iftar.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

Het bericht Als Rob Jetten de Joodse gemeenschap beter zou beschermen, zou hij ook wel een iftar kunnen bezoeken verscheen eerst op Wynia's Week.

Het doodschoppen van een beveiliger van de rechtse dames bij een demonstratie in Lyon, vorige maand, had daar alles mee te maken. Jongeren geleerd aan Frankrijks grootste linkse partij, La France Insoumise (LFI), gelden als verdachten en zitten vast.

De wonden van de lynchpartij liggen nog open. Extreemrechts zint op wraak voor de dood van de als een martelaar vereerde beveiliger en rechtse militant Quentin Deranque, dus zou de delegatie van Némésis op Vrouwendag een stunt te zijner ere kunnen uithalen. ‘Deze fémonationalisten misbruiken het feminisme voor reactionaire en racistische doeleinden’, aldus een in de materie gespecialiseerde Franse journaliste.

Elegant en gekleed in stralend wit

En zo vierden een paar honderd ultrarechtse vrouwen op 8 maart hun dag in het chique zestiende arrondissement in het westen van Parijs, terwijl tienduizenden seksegenoten van andere politieke gezindten door de straten trokken van het volksere oostelijk deel. Met daarbij de onvermijdelijke activistes tegen racisme, zionisme, seksisme en andere kwalijke zaken die de rechtse zusters elders in de stad onbesproken lieten. Daar richtte de woede zich op niet-westerse immigratie en de islam als dodelijke bedreigingen van blanke ‘Europese’ vrouwen. Némésis-voorzitter Alice Cordier leidde de hommage aan ‘Quentin’, staand naast Marion Maréchal, een kleindochter van Jean-Marie Le Pen met ambities om in zijn voetsporen te treden.

Némésis, genoemd naar de godin van wraak en vergelding uit de Griekse mythologie, telt volgens kenners van het extreemrechtse wereldje hooguit driehonderd leden. Bij hun ‘happenings’, zeggen ze zelf, zijn meestal zo’n tien militanten betrokken. Hun stunts doen denken aan die van de beweging Femen, waarover we nog maar weinig vernemen, maar de Françaises houden altijd de kleren aan.

Conservatieve Franse media, en dat zijn er veel, koesteren Alice Cordier, een nom de guerre voor de 28-jarige die eigenlijk Alice Kerviel heet. Ze is met al die welwillende aandacht uitgegroeid tot een redelijk bekende Française. Cordier is van jongs af aan betrokken bij ultrarechtse clubs als de royalistische Action Française en rechts-folkloristische splintergroepen die het Rassemblement National van Marine Le Pen en Jordan Bardella te gematigd achten. Bardella kan volgens alle peilingen in 2027 de presidentsverkiezingen winnen.

Infiltratie van feministische demonstraties

Sinds de oprichting in 2019 raakten leden van Némésis steeds meer bedreven in rechtse agit-prop, zoals het meelopen in demonstraties tegen racisme en daar opeens spandoeken ontvouwen met leuzen als ‘violeurs étrangers dehors’, buitenlandse verkrachters het land uit. Ze beschouwen linkse feministen als collaboratrices met de islam, omdat ze geen bezwaar maken tegen hoofddoeken. (Hierbij gaan de gedachten terug naar Ciska Dresselhuys, die al in 2001 op de redactie van het feministische blad Opzij geen hoofddoeken accepteerde).

Militantes van Némésis mogen zich graag hullen in wat moet doorgaan voor hidjabs, nikabs of boerka’s waarmee ze feministische demonstraties infiltreren. Als ze ongemoeid worden gelaten, beschouwen ze dat als instemming van linkse feministen met de onderdrukking van islamitische vrouwen.

Eerbetoon aan blanke slachtoffers van niet-westerse immigratie

Hun stunts vereisen moed, want meer dan eens reageren de voorwerpen van hun spot gewelddadig. Zoals tijdens een betoging tegen extreemrechts in 2024 op de Place de la République in Parijs, toen infiltrantes foto’s omhoog hielden van linkse LFI-politici die worden beticht van vrouwenmishandeling of van goedkeuring van het terrorisme van Hamas.

De dames maken veel werk van eerbetonen aan, volgens hen, blanke slachtoffers van de niet-westerse immigratie. Zoals de 19-jarige studente Philippine Le Noir de Carlan die in 2024 in het Bois de Boulogne werd vermoord door een eerder wegens verkrachting veroordeelde Marokkaan, en de 12-jarige Lola Daviet, twee jaar eerder slachtoffer van een illegale Algerijnse immigrante. Beide daders hadden gerechtelijke bevelen genegeerd om Frankrijk te verlaten. Némésis acht daarom de Franse staat medeverantwoordelijk voor het gruwelijk lot van Lola en Philippine.

Het doet denken aan de moord op de 17-jarige Nederlandse ‘Lisa’ door een Afrikaanse asielzoeker, vorig jaar zomer. Waarna in linkse kringen elk verband met immigratie gold als onbetamelijk. Zo was Femke Halsema verontwaardigd dat mensen Lisa’s lot durfden linken aan de toelating van haar moordenaar tot Nederland op basis van een gelogen asielverhaal, zoals later zou blijken. Het AZC aan de Holterbergweg in Amsterdam-Duivendrecht, uitvalsbasis voor zijn nachtelijke jachten op vrouwen, bleef gewoon open. Niet immigratie, maar onvoldoende straatverlichting was opeens het probleem.

Frankrijk, het land van Némésis, neemt het volk niet op die manier in de maling. Na de moord op Lola Daviet in Parijs, waarop een siddering van afschuw door het land waarde, zei president Emmanuel Macron dat ‘minstens de helft’ van de misdaden in de hoofdstad wordt gepleegd door ‘buitenlanders zonder verblijfsvergunning of die wachten op regularisering’. Begin vorig jaar meldde de hoogste politiefunctionaris van de regio Parijs aan Le Figaro dat buitenlanders in de hoofdstad verantwoordelijk zijn voor één op de twee inbraken, één op de twee gewelddadige berovingen, veertig procent van de gevallen van seksueel geweld en bijna alle gevallen van zakkenrollerij.

Wat hen bindt

De dames van Némésis, dankzij wie vrouwen niet langer een onderdanige rol spelen in zeer rechtse kringen, hebben dus zeker een punt. ‘Het aan de kaak stellen van de gevaarlijke gevolgen van massa-immigratie voor westerse vrouwen’, is volgens de statuten hun belangrijkste doelstelling. Over andere zaken – recht op abortus, gelijke lonen, discriminatie op de werkvloer – hoor je ze niet of nauwelijks.

Consensus op die punten is dan ook lastig, want onder Némésis-aanhangers vind je zowel vrome katholieken als ‘tradwives’ en neo-fascistisch angehauchte aanhangers van een nieuwe orde. Beter is het dan je te concentreren op wat allen bindt: de afkeer van de islam, niet-blanke immigranten én van de partij LFI, die de onmiddellijke ontbinding van Némésis heeft geëist.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De feministes van Némésis stellen de gevaren van massa-immigratie voor westerse vrouwen aan de kaak verscheen eerst op Wynia's Week.