‘De Straat van Hormuz is maar één van de vele zeestraten waarover gevochten kan gaan worden’

Het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran over de Straat van Hormuz werpt zijn schaduw vooruit naar een reeks andere potentiële conflicten over belangrijke zeeverbindingen. Dat zegt ARNOUT NUIJT, die onder meer in Wynia’s Week publiceert over internationale politiek, in dit gesprek met SYP WYNIA. Want het Hormuz-conflict staat niet op zichzelf, maar is een gevolg van veranderde internationale verhoudingen.

Eeuwenlang beijverde Nederland zich voor de vrije zeevaart en daar had de Nederlandse Republiek zelf het grootste belang bij. Niet voor niets had Nederland in de zeventiende en de achttiende eeuw overal in Azië en Afrika forten om de vrije doorvaart voor (vooral) VOC-schepen mogelijk te maken. Later zorgde wereldmacht Groot-Brittannië voor de vrije zeevaart.

Maar de laatste decennia is de almacht van de Verenigde Staten aan het afbladderen en niet alleen China, maar ook regionale machten – zoals Iran – proberen zich in het nieuwe, onzekere krachtenveld versterkt te positioneren. Tegen die achtergrond kan een reeks van andere zeestraten – van de Straat van Gibraltar tot Kaap de Goede Hoop, de Noordpoolroute en de Zuid-Chinese Zee – onderwerp van militaire confrontaties worden, zegt Nuijt.

Nederlands belang voorop

De voor Nederland historische gevechten rond onder meer het Nauw van Calais en de Sont tussen Denemarken en Zweden zijn dus helemaal niet zo uit de tijd als het tot voor kort leek. Overal ter wereld kan de controle over cruciale zeepassages weer inzet van militaire botsingen worden.

Dat komt mede doordat alle vormen van zeetransport veel intensiever zijn geworden. Vaak gaat het om energiedragers, investeringsgoederen en zeldzame grondstoffen die van vitaal economisch belang zijn, stelt Arnout Nuijt, die onder meer de wereldhaven Rotterdam adviseerde.

Nederland moet in het actuele krachtenspel over de macht in de wereld niet proberen boven zijn macht te spelen, zegt Nuijt. Dus dicht bij huis blijven met militaire activiteiten. En in de Europese Unie je niet met alles bemoeien, maar vooral op het eigen belang letten.

Nuijt noemt één voordeel van het mogelijk wegvallen van de Verenigde Staten als vanzelfsprekende NAVO-bondgenoot: de afgelopen decennia werd Nederland – om maar vrienden met de VS te blijven – meegetrokken in invasies in landen als Afghanistan en Irak. De kans dat Nederland daar zonder veel eigenbelang nog aan mee gaat doen, wordt nu mogelijk een stuk kleiner.

Wynia’s Week is er 146 keer per jaar, met iedere week een nieuwe video annex podcast. In totaal gaat het om duizend artikelen, video’s en andere producties. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!

WWTV is er ook als podcast. Luister HIER