WAPENTUIG: drones, tanks en lasers – zo verloopt de spectaculaire miljardenrevolutie bij onze krijgsmacht

Onderaan (eveneens meegestuurd): ‘Vrijsen portret’ en ‘Vrijsen boekcover’ naast elkaar

Alles wat er in Oekraïne gebeurt, heeft meteen invloed op de wapeninkopen door Defensie in Den Haag. Dat zegt journalist en defensiespecialist ERIC VRIJSEN in dit videogesprek van WWTV met journalist MENNO SWART. Volgens Vrijsen dreigen de wapeninkopen daarmee eerder een instrument van ‘politieke beeldregie’ te worden dan een weloverwogen investering in de versterking van de legeronderdelen. Het videogesprek is ook als podcast te beluisteren.

Eric Vrijsen reisde de afgelopen jaren kazernes, marinehavens en luchthavens af voor zijn nieuwe, deze week verschenen boek ‘WAPENTUIG – Miljardenrevolutie bij de krijgsmacht’. De defensie-uitgaven worden in luttele jaren meer dan verdubbeld en dat leidt ook tot een spectaculaire vernieuwing van het materieel, onder meer richting drones, tanks en laserwapens.

Tanks weg, tanks terug of toch weer niet

Hoe de Haagse aandacht in korte tijd kan verschuiven illustreert Vrijsen aan de hand van de tanks, die eerder allemaal waren verkocht. ‘Een paar jaar geleden werd juist weer alles op de aankoop van Leopardtanks gezet, maar in de daaropvolgende nota werd daar met geen woord meer over gerept en gaat het alleen nog over automatische systemen. Het gevaar daarvan is dat Nederland bezig is zich voor te bereiden op de vorige, in plaats van op een volgende oorlog.’

In de laatste Defensienota wordt aangekondigd dat 10 procent van het budget naar research en ontwikkeling zal gaan. Vrijsen juicht dat toe, want innovatie versterkt de eigen industrie. ‘Maar de militairen zeggen: laat ons eerst de munitievoorraden aanvullen.’

Hij plaatst ook vraagtekens bij de innovatie-autoriteit die het kabinet wil oprichten naar het voorbeeld van het Amerikaanse DARPA. ‘Ze presenteerden het als: Kijk eens hoe modern wij zijn! Maar die Amerikaanse organisatie bestaat al sinds 1958. DARPA heeft inderdaad het internet en GPS voortgebracht. Zulke investeringen vragen echter zóveel kapitaal! Dat is voor een klein land als Nederland niet op te brengen. Dit komt neer op grootheidswaan.’

Defensie sluit zich als een oester

Wapensystemen gaan vaak ontzettend lang mee, mits ze tussentijdse updates krijgen. In het interview met Menno Swart geeft Vrijsen het voorbeeld van de Patriot-raketten, die begin jaren ‘80 door het kabinet-Lubbers werden aangeschaft. Het was de tijd van de massale demonstraties tegen NAVO-kruisraketten. Het toenmalige kabinet koos voor een strikt verdedigend wapen dat Russische raketten zou kunnen blokkeren. De Patriots werden en worden nog steeds veel gebruikt.

Journalist Eric Vrijsen volgt Defensie al tientallen jaren en baseert zich mede op een groot netwerk van militairen. In zijn boek laat hij soldaten over hun wapensystemen vertellen. Hij merkt dat Defensie de laatste tijd wel minder open wordt. ‘Want Poetin luistert mee. Van alle informatie die voorhanden was, wordt nu gewogen wat openbaar mag blijven. Het departement sluit zich als een oester. Dit was waarschijnlijk mijn laatste kans om dit boek te schrijven,’ zegt Vrijsen.

‘WAPENTUIG – Miljardenrevolutie bij de krijgsmacht’ van Eric Vrijsen is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, kost 24,95 en is overal te koop of te bestellen, zoals HIER .