‘Ons rechtssysteem bevoordeelt de banken en benadeelt burgers en bedrijven’

Het vertrouwen van de Nederlanders in hun banken is nog nooit zo laag geweest. En daar is alle reden toe. Advocaat HENDRIK JAN BOS komt al tientallen jaren op voor burgers en bedrijven die in de knel komen met hun bank. Het heeft hem kritisch gemaakt over het Nederlandse bankenstelsel en de rechtspositie van bankklanten, vertelt hij in dit WWTV-gesprek met SYP WYNIA. Dit videogesprek is ook te beluisteren als podcast.

‘Banken weten alles van u, maar als klant weet je niets van de bank. Bankklanten hebben er belang bij dat een conflict snel wordt opgelost, maar banken hebben niet alleen een informatievoorsprong, maar ook alle tijd. En als je het toch wint van de bank, is er alle kans dat je toch verlies lijdt, omdat niet alle proceskosten worden vergoed.’

De eigen klant dwarsgezet

Bos vertelt over een slepende zaak met een Pakistaans-Nederlandse zakenvrouw die er maar niet in slaagt een zakenrekening te openen bij haar eigen bank, ABN Amro. Zonder dat duidelijk wordt waarom, traineert haar bank het openen van die rekening.

Het heeft er alle schijn van dat het tegenwerken van deze eigen klant een prestigekwestie is voor ABN Amro, nog steeds een staatbank nota bene. ‘En dan verwijten de advocaten die door de bank zijn ingeschakeld mijn cliënt nota bene dat zij de reputatie van de bank schaadt.’ Je zou er moedeloos van worden, ware het niet dat Bos en zijn cliënte niet opgeven. Bos heeft na jaren van traineren zijn hoop nu gevestigd op een van de bazen van de bank. ‘Ik hoop dat iemand daar wakker wordt.’

Banken zijn door het sluiten van filialen vrijwel onbereikbaar geworden voor hun klanten, correspondentie wordt anonieme bankmedewerkers afgehandeld. Alles moet digitaal, terwijl een groot deel van de Nederlanders daar niet handig mee is. Ondertussen is een leven zonder bankrekening nauwelijks mogelijk, maar banken ontzeggen burgers zo’n rekening zonder dat ze zich daarover verantwoorden.

Tijdens de bankencrisis (2008-2011) werden bijna alle Nederlandse banken gered door de Nederlandse overheid, onder het mom dat ze een nutsfunctie hebben en ze een zorgplicht hebben jegens hun klanten. Maar Hendrik Jan Bos heeft niet de ervaring dat die mooie woorden diep worden gevoeld door de banken. ‘Die zorgplicht klinkt mooi, maar die leeft niet erg bij de banken is mijn ervaring. En die nutsfunctie? Ze zeggen het wel, maar het is vooral een rituele aangelegenheid.’

Inmiddels doet zo’n 15 procent van het Nederlandse bankenpersoneel niets anders dan het controleren van de eigen klanten. Daar zijn ze toe overgegaan nadat ze grote boetes kregen vanwege te weinig controles door banken op witwassen. Inmiddels vindt zelfs de overheid die op die controles heeft aangedrongen dat het eindeloos controleren van bankklanten is doorgeslagen, maar dat heeft tot dusver niet tot noemenswaardige verbeteringen geleid. Bos: ‘De echte boeven worden door dat gecontroleer niet gepakt, maar de prijs wordt betaald door de nette burgers en bedrijven.’

Economie lijdt onder de banken

Bos heeft de stellige indruk dat het Nederlandse ondernemersklimaat lijdt onder de rem die de bankencultuur legt op de Nederlandse economie. Ondernemers klagen al over de regels en de kosten van klimaatbeleid en stikstofbeleid, maar daar zou je de rem van de banken op de economie aan kunnen toevoegen. Bos: ‘Als ik jonger was en ik zou een onderneming beginnen zou ik uit Nederland vertrekken.’

Er zijn eigenlijk maar drie grote banken in Nederland: ING, Rabo en ABN Amro. In feite spelen ze elkaar de bal toe, zoals ook blijkt uit het feit dat de spaarrentes en de hypotheekrentes altijd volledig samen op en neer bewegen. Het illustreert dat de banken ongestraft kartelafspraken blijken te maken, die altijd in het nadeel van de klanten zijn: te lage spaarrentes, te hoge hypotheekrentes. Hendrik Jan Bos: ‘Ik ben geen socialist. Ik ben ook geen bankenbasher. Maar ze hebben teveel macht. En niemand geeft vrijwillig de macht op.’

Wynia’s Week is er 156 keer per jaar, met iedere week ook een nieuwe video annex podcast. Onze opzet is uniek: iedereen mag alles gratis lezen, kijken en beluisteren. De betalende supporters maken dat mogelijk. Doet u al mee? Hartelijk dank!