Volkskrant-journalist schrijft misleidend stuk over de kritiek op Francesca Albanese, maar wordt door Ombudsvrouw niet gecorrigeerd

HarrieVerbon 30-4-26
VN-rapporteur Francesca Alabanese bracht in februari 2025 een bezoek aan de Tweede Kamerfractie van GroenLinks/PvdA. Hier met Kati Piri. Beeld: groenlinkspvda.nl

Artikel beluisteren

Francesca Albanese is VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden. Eerder heb ik geschreven dat veel van haar beschouwingen over het Midden-Oostenconflict tamelijk eenzijdig en soms eenvoudigweg onjuist zijn. Ze blijkt ook de behoefte te hebben de ‘Palestijnen’ op te hemelen. Zo beweerde ze dat de Palestijnen de grenzen van Israël na de wapenstilstand van 1948 accepteerden als een compromis. Daartegenover zou dan het recht op zelfbeschikking van de Palestijnen op het resterende deel van Palestina staan. Dat ‘resterende deel’ was echter na 1948 door Jordanië (Westoever) en Egypte (Gaza) bezet. Bovendien was er helemaal geen sprake van erkenning van Israël door de Palestijnen. De PLO ging pas in de jaren 1990 tot erkenning over. Hamas erkent Israël tot de dag van vandaag niet.

Linkse kwaliteitskrant steunt Albanese …

De persoon van Albanese leidt vooral tot polarisatie in Nederland. Links steunt kritiekloos Albanese, rechts valt haar zonder omwegen aan. Kennelijk is het onmogelijk geworden om het eens te worden over het waarheidsgehalte van de ‘feiten’ die Albanese over het Midden-Oostenconflict aanlevert. De historische vertekeningen van Albanese worden zelfs als zoete koek gegeten door een kwaliteitskrant als De Volkskrant. Voor iemand die al minstens 55 jaar abonnee van de krant is, is dat moeilijk te verteren.

Helemaal bont maakte journalist Rob Vreeken het op 24 februari jl. in de krant. Hij schreef toen dat een aantal landen om het aftreden van Francesca Albanese hadden gevraagd. De reden: een ‘lastercampagne’ van UN Watch. ‘UN Watch [is] een organisatie die regelmatig critici van Israël aan de schandpaal nagelt en het daarbij niet altijd even nauw neemt met de feiten’, zo schreef hij in zijn artikel. Albanese was volgens Vreeken dus één van die critici die UN Watch aan de schandpaal nagelt. Volgens Vreeken kennelijk ten onrechte. 

… en verzwijgt kritiek op Albanese

Vreeken vermeldde daarbij niet dat de VS onder president Joe Biden, bij monde van de vertegenwoordiger van de VS bij de mensenrechtenraad van de VN, al eerder om haar aftreden had gevraagd. Dat deden ook (18) leden van het Congres van de VS. Zelfs de vertegenwoordiger van Italië bij de VN, Maurizio Massari, vond dat de rapporten van Albanese niet langer geloofwaardig waren door haar partijdigheid. Deze critici van Albanese baseerden zich niet op UN Watch, maar op de uitlatingen van Albanese zelf. Ik heb overigens laten zien dat die uitlatingen van Albanese vaak geen feiten beschreven. Haar beschrijvingen zijn eerder voor meerderlei uitleg vatbaar.

Rob Vreeken laat de krantenlezer denken dat een door UN Watch verknipte video van een speech van Albanese de directe oorzaak was van de recente oproep aan de mensenrechtenraad van de VN om Albanese te ontslaan. Die oproep kwam van de Franse minister van buitenlandse zaken Jean-Noël Barrot. Zoals de in dit verband onverdachte nieuwsbron Al Jazeera meldde, had Barrot al in april 2025 de VN laten weten tegen de verlenging te zijn van haar aanstelling als rapporteur voor de Palestijnse gebieden. Barrot had het idee dat haar ‘vele tekortkomingen de geloofwaardigheid van VN-instituties zou verzwakken’. Vreeken noemde dit feit niet.

De krant: geweld van Israël is genocidaal

Ik begon me als abonnee  van De Volkskrant af te vragen of de redactie van de krant de stukken van Vreeken over Albanese niet beter naar de opiniepagina had kunnen verwijzen. Maar De Volkskrant heeft sinds november 2025 een ombudsvrouw. Daar kun je als lezer je klachten over de inhoud van de krant kwijt. De Ombudsvrouw begon haar functie als ombudsvrouw helaas – wat mij betreft – met een niet echt onpartijdige mededeling  over het Midden-Oostenconflict. Zij schreef over ‘het genocidale geweld in Gaza door Israël’. Dat liet zij wel volgen door de mededeling dat dat genocidale geweld ‘volgde op de terroristische aanval van Hamas op 7 oktober 2023’.

Waarom de acties van Israël genocidaal noemen, zonder enig bewijs, maar de aanval van Hamas niet? Overigens heb ik uit een betrouwbare bron begrepen dat er bij De Volkskrant een soort afspraak bestaat om het oorlogsgeweld dat Israël uitoefent altijd ‘genocidaal’ te noemen. Dat tekent de opvatting van de krant ten opzichte van het Midden-Oostenconflict: Israël is hoe dan ook schuldig. De beschuldiging van genocide is een zeer ernstige en moet daarom zorgvuldig worden onderbouwd. Die onderbouwing heb ik nog niet gezien. Dit alles gaf mij geen goed gevoel, maar ik besloot toch maar een klacht in te dienen bij de Ombudsvrouw.

Klacht ingediend bij de Ombudsvrouw

Die klacht was dus dat Vreeken een onvolledig en daarom misleidend stuk had geschreven over de kritiek op Albanese. Het leek mij een goede reden mijn beklag te doen bij de Ombudsvrouw van De Volkskrant. Ik deed dat op 26 februari 2026. Op 23 maart 2026 ontving ik een reactie, maar niet van de Ombudsvrouw. De journalist Rob Vreeken reageerde zelf op een tamelijk neerbuigende manier. Op 30 maart 2026 diende ik daarop een hernieuwde klacht in bij de Ombudsvrouw. Ik schreef haar:

‘Kortom, Vreeken gaat zeer selectief te werk bij zijn keuze van bronnen. Dat bevestigt mijn beeld dat hij in de krant geen objectief artikel geschreven heeft over Francesca Albanese, de VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden. Het lijkt mij gepast als u dat in uw rubriek aankaart en aangeeft dat voor een onafhankelijke en onpartijdige krant als De Volkskrant het geen pas geeft om een controversieel persoon als Francesca Albanese zo kritiekloos neer te zetten.’ (Bron: e-mail van Harrie Verbon aan de Ombudsvrouw van De Volkskrant d.d. 30 maart 2026.)

De Ombudsvrouw: kritiek op Albanese was niet relevant

Na enige e-mails heen en weer ontving ik op 20 april een finaal antwoord van de Ombudsvrouw. Zij vond het terecht dat Rob Vreeken alleen aandacht besteedde aan UN Watch. De ophef in februari jl. was immers ontstaan door die toespraak van Albanese die door UN Watch was verknipt. Door die verknipping leek het alsof Albanese Israël ‘de gemeenschappelijke vijand van de mensheid’ had genoemd. Dat kwam dan nog eens bovenop de ‘lastercampagne’ die UN Watch al tijden tegen Albanese aan het voeren was. De kritiek die op Albanese wellicht mogelijk was, was daarbij niet relevant.

Wat mij betreft is het toegestaan een artikel te wijden aan de stukken van UN Watch over Albanese. Het lijkt me echter in strijd met journalistieke codes om de lezer daarbij te doen geloven dat de ophef die in februari over Albanese ontstond helemaal aan de verknipte video en de zogenoemde lastercampagne van UN Watch was toe te schrijven. Er was al veel eerder ophef ontstaan door uitspraken van Albanese. Bovendien had de lezer dan meer informatie moeten krijgen over de verknipte video. In een PS bij deze post zal ik die video kort bespreken.

Kortom, uit haar antwoord blijkt dat de Ombudsvrouw van De Volkskrant de eigen journalisten niet (desnoods achteraf) corrigeert als zij een onvolledig en vertekend beeld geven van het Midden-Oostenconflict. In dit geval betrof het de zeer anti-Israel gezinde Francesca Albanese. Ik weet het natuurlijk niet zeker, maar ik vermoed dat dit het beleid van de hoofdredactie van De Volkskrant weerspiegelt. Uitlatingen ten nadele van Israël worden niet ontkend, ook niet als ze vertekend of geheel onjuist zijn.

PS: De verknipte video

De hierboven genoemde ‘verknipte video’ kwam uit de toespraak van Albanese bij een Al Jazeera-conferentie. De teksten van Albanese vragen meestal om tekstduiding. Zij verstaat namelijk de kunst vreselijke dingen te suggereren zonder het feitelijk ook te beweren. Het gaat om dit stuk tekst:

‘The fact that instead of stopping Israel, most of the world has armed, giving it political excuses, political sheltering, economic and financial support. This is a challenge. The fact that most of the media in the western world has been amplifying the pro-apartheid, the genocidal narrative is a challenge. And at the same time, here also lays the opportunity. Because if international law has been stabbed in the heart, it’s also true that never before the global community has seen the challenges that we all face. We who do not control large amounts of financial capitals, algorithms and weapons. We now see that we as a humanity have a common enemy.’

(Bron: x.com)

Wie nu precies die gemeenschappelijke vijand van de mensheid is, wordt hier niet uit duidelijk. Het kan ‘most of the world’ zijn, ‘most of the media’ of Israël. UN Watch heeft dit van de bovenstaande tekst overgenomen:

‘The fact that instead of stopping Israel, most of the world has armed, giving it political excuses, political sheltering, economic and financial support. We now see that we as a humanity have a common enemy.’

En inderdaad, de enig mogelijk conclusie is nu dat Israël de vijand van de mensheid is. Uit de volledige tekst van Albanese kun je die conclusie niet met zekerheid trekken. Wat bedoelde ze dan wel? Dit, zegt Albanese:

The common enemy of humanity is THE SYSTEM that has enabled the genocide in Palestine, including the financial capital that funds it, the algorithms that obscure it and the weapons that enable it.

(Bron: x.com)

Maar als dit is wat ze wilde zeggen, waarom zei ze dat dan niet? Mijn antwoord is: omdat zij altijd met een gespleten tong spreekt en schrijft. Ze wil voortdurend Israël zwart maken, maar schrijft het dan zo op dat ze het later altijd kan ontkennen. Daar zijn de door Vreeken genoemde factcheckers, 150 oud-diplomaten en 176 Franse kunstenaars ook ingetrapt.

Dit artikel verscheen op 24 april op het weblog van Harrie Verbon.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!