50 jaar Veronica-tv: hoe Neerlands grootste mediamerk kapot ging aan drank en uitspattingen

Bij gouden jubilea hoort een feestelijke stemming, maar niet altijd lukt dat. Neem de viering van vijftig jaar Veronica-tv. Toen ex-regisseur en programmadirecteur Bert van der Veer onlangs door de Volkskrant om commentaar werd gevraagd, ging het meteen mis.

‘Het Veronica van nu,’ oordeelde hij, ‘is een dump vol herhalingen en aangekochte series. Daarvan bloedt je Veronica-hart.’ De slingers konden direct weer worden opgeborgen.

Niet eens meer een B-merk

Iedereen in de mediawereld weet het: het ooit oppermachtige Veronica is niet eens meer een B-merk. Behalve aan de verloederde programmering van de gelijknamige tv-zender, sinds 2017 volledig in handen van Talpa, is dat ook te merken aan de oplagecijfers van Veronica Superguide.

Het programmablad, tegenwoordig eigendom van DPG Media, had aan het begin van de eeuw nog een oplage van meer dan 1,1 miljoen exemplaren en was Neerlands grootste tijdschrift, op afstand. Het meest recente oplagecijfer is 83.346, minder nog dan de programmabladen van Omroep MAX, KRO, VPRO, TROS en VARA.

‘Abonnees van Veronica Superguide zijn automatisch ook lid van de Vereniging Veronica (Kleine Gartmanplantsoen 10, 1017 RR Amsterdam),’ vermeldt het colofon in minuscuul kleine lettertjes. Dat is het adres van debatcentrum De Balie, tevens de werkplek van voorzitter Yoeri Albrecht. Zijn club – anderhalf jaar geleden in stilte omgezet naar een stichting – beheert het vermogen (ruim 70 miljoen euro) dat ‘overbleef’ na de verkoop van de omroep en de gids. Er worden mediaprojecten mee ondersteund. Sinds 2024 hoort daar ook een nieuwe publieke omroep bij met de naam Omroep Blauw, met wederom Albrecht als voorzitter. Door de constructie met Veronica Superguide zouden er meteen al tienduizenden leden zijn. Maar, erkent de inmiddels nog maar weinig actieve website van Blauw, ‘dit zijn nog geen leden in de zin van de omroepwet. Daarvoor moeten de leden een omroepbijdrage van € 8,50 betalen.’

Mister Veronica

Wat een geluk dat Rob Out het allemaal niet meer mee hoeft te maken. Als geen ander was hij in de jaren zeventig en tachtig verantwoordelijk voor de groei en bloei van Veronica. Onder de titel Mister Veronica schreef Van der Veer in 2019 een biografie over hem. Het was een wat slordig gecomponeerde levensbeschrijving en voor wie bekend was met de Veronica-boeken van Arjan Snijders (2007), Auke Kok (2008), Will Luikinga (2015) en Lex Harding (2017 en 2019) stond er weinig nieuws in. Maar toch, wát een verhaal.

De ex-commando en ex-bajesklant Robert Simon Out, in 1939 geboren als zoon van een katholieke Amsterdamse kunstschilder, was aanvankelijk actief als hoofdredacteur van tienerblad Muziek Parade en uitbater van een stomerij en een platenwinkel in de Amsterdamse Kinkerstraat. In 1965 werd hij gevraagd een programma te presenteren op Radio Veronica, het commerciële station met een zendschip enkele kilometers buiten de kust van Scheveningen, net buiten de territoriale wateren.

De luidruchtige en onstuimige Out, tevens drankorgel, vrouwenverslinder en autogek, schopte het al gauw tot programmaleider. In 1973 kreeg hij 80.000 jongeren de straat op om te protesteren tegen het dreigende verbod van Radio Veronica. Zo’n grote demonstratie had Nederland na de oorlog nog niet meegemaakt.

Toen de zeezender een jaar later toch uit de ether verdween, was Out de man die Veronica in 1976 het publieke bestel binnenloodste. Met behulp van pakkende slogans (‘Je bent jong en je wilt wat’), gewiekste campagnes (‘Voor een joet zit je goed’) en natuurlijk de frisse meisjes van het promotieteam (‘Veronica komt naar je toe deze zomer’) werd de omroep van Out in de jaren tachtig de grootste van Nederland.

Op tv onderscheidde Veronica zich met popprogramma Countdown, talkshow RUR, automagazine De Heilige Koe en de soft-erotische PinUp Club. En uiteraard met stoere Amerikaanse actieseries: Starsky & Hutch, Miami Vice, Tour of Duty.

Op non-actief

En passant scoorde Out ook nog een nummer één-hit (Kom uit de bedstee mijn liefste, onder het pseudoniem Egbert Douwe), overleefde hij diverse ernstige autocrashes en ging in het Gooi jarenlang het gerucht dat hij een weigerachtige minnares van het balkon van het Veronica-gebouw had geduwd. Niet waar, verzekerde de betrokkene in het boek van Van der Veer. ‘Hij ging weg, liep naar zijn auto en ik riep hem. En ik verloor mijn evenwicht en ik viel.’

Toen hij in 1992 door zijn eigen bestuur op non-actief werd gezet, kwam aan het bewind van Mister Veronica een einde. Door zijn steeds excessievere drankgebruik was van zijn creativiteit en slagkracht weinig meer over. Alleen financieel ging alles nog crescendo: als mede-aandeelhouder van enkele ondernemingen die hij had opgericht met zijn Veronica-companen Lex Harding en Peter de Jager dook hij in 1998 zelfs op in de Quote 500.

De laatste jaren van zijn leven sleet de vermagerde en grijs geworden Out in zijn kapitale villa in Laren, bijna als een kluizenaar. Hij liet het pand zwaar electronisch beveiligen en keek eindeloos naar de zwart-wit-beelden van de bewakingscamera’s. ‘Met een intensiteit alsof hij in een montagekamer zat,’ schreef Van der Veer.

Syndroom van Korsakov

Rob Out overleed in 2003. Zeven jaar later volgde zijn vrouw Marion en in 2012 ook hun oudste dochter Birgit. Ze was verslaafd geraakt aan heroïne, afgekickt en daarna moslima geworden. ‘Rob, Marion maar ook hun dochter Birgit, zij konden geen maat houden,’ zegt Harding in het boek van Van der Veer.

Voormalig Veronica-boegbeeld Tineke de Nooij is in haar onlangs verschenen biografie wat explicieter: ‘Rob leed aan het syndroom van Korsakov, een hersenziekte gekenmerkt door ernstige geheugenproblemen, vaak in de war zijn, zenuwachtigheid, onrust, agressie en het niet meer herkennen van mensen. Voor iemand die altijd alle besluiten in zijn eentje had genomen, de enige kapitein op het schip, was zo’n ziekte, die erg op dementie lijkt, natuurlijk vreselijk. Rob was niet gek, hij besefte terdege dat hij de greep op de dagelijkse gang van zaken bij Veronica aan het verliezen was.’

Mét Rob Out ging het bij Veronica niet meer, maar zónder ook niet, zo hebben zijn opvolgers bewezen. Wat zijn mediatragedies toch altijd fascinerend.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!