The Kinks wisten het blijkens hun monsterhit Lola al in 1970: ‘Girls will be boys and boys will be girls / It’s a mixed up, muddled up, shook up world.’ De tweede feministische golf was losgebarsten en woedde ook in Nederland. Dolle Mina bezette in het Lola-jaar de redactie van Margriet, sommigen gehuld in bloemetjesschorten of gewapend met mattenkloppers en zwabbers. Want er zat ‘een luchtje aan de damesbladen’, die nu eindelijk serieuze aandacht moesten gaan besteden aan de maatschappelijke positie van de vrouw

Vrouwen moesten de traditionele mannenwereld gaan veroveren en de mannen moesten verantwoording leren nemen voor huishoudelijke taken en verzorging van de kinderen. Tegelijk groeide de aandacht voor gendervraagstukken en transpersonen. In 1972 was de Genderstichting opgericht, in 1975 opende de eerste genderpoli ter wereld bij het Amsterdamse VU-ziekenhuis. Nederland werd internationaal koploper in de transgenderzorg.

In 2017 beleefde ons land zelfs een heuse genderzomer, aldus Syp Wynia in Elsevier Weekblad van 26 augustus van dat jaar, gekenmerkt door ‘bovenmatige aandacht voor “tweeslachtigen”’, genderneutrale taaltips en dito toiletten. Die ontwikkeling, sindsdien verre van gematigd, ging en gaat gepaard met een vloed van onderzoeken waarin wordt ‘aangetoond’ dat geslacht een keuze zou zijn en een geen biologische determinant. Een jong voorbeeld van zo’n studie is recent gepubliceerd in Development Psychology en kreeg ook in Nederland aandacht op de website scientias.

Roze jurkjes

Onderzoekers vroegen 147 kinderen van 5 tot 10 jaar in New York City om een meisjes- en een jongensvragenspel te spelen. Elk spel bestond uit vragen over onderwerpen die met een bepaalde geslacht worden geassocieerd, zoals ‘welke van deze bloemen is een klaproos?’ (meisjesvragenspel) en ‘welk voetbalteam was kampioen in 2016?’ (jongensvragenspel).

Kinderen nemen volgens het onderzoek de gendernormen niet alleen waar, maar internaliseren, verdedigen of vermijden ze actief – al vanaf ongeveer vijf jaar. Jongens leren dat vrouwelijkheid moet worden gemeden en mannelijkheid nagestreefd, meisjes willen graag stereotiep meisjesachtig zijn, maar dit aspect neemt kennelijk af met de leeftijd, misschien omdat ze soms worden aangemoedigd om prestaties na te streven in traditioneel mannelijke domeinen, zoals sport.

Een te kleine groep deelnemers en een te specifieke omgeving voor betrouwbare resultaten zou je zeggen, en de uitkomsten lijken vooral wat de meisjes betreft boterzacht. Dat er net zoveel fysiologische varianten van ‘mannelijkheid’ en ‘vrouwelijkheid’ bestaan als individuen, is een open deur. Het gaat natuurlijk om de trend waarin dergelijk onderzoek past. Nurture over nature, cultuur boven biologie.

De Nederlandse bespreking is van de hand van sociologe Jeanette Kras. ‘Kreeg je roze jurkjes aan of juist autootjes voor je verjaardag? Zeker vroeger, maar nu nog steeds word je heel vanzelfsprekend tot jongen of meisje “gemaakt”’, schrijft ze. En verderop: ‘Als vrouwen zich niet stereotiep vrouwelijk gedragen, krijgen ze vaak te maken met negatieve reacties en worden ze angstig.’ Volgens mij wijst deze formulering er juist op dat ‘gendergedrag’ vooral niet aangeleerd is, maar juist op biologisch gefundeerde predispositie wijst, maar dat terzijde.

Kras berichtte op scientias eerder onder meer over Engels onderzoek naar de vraag of mensen van nature agressief zijn. Een bekende aanname over de evolutionaire oorsprong van menselijk geweld zou hierdoor ‘op losse schroeven’ zijn gezet. Want ook bij agressie spelen naast ‘diepe evolutionaire wortels’ sociale en culturele factoren mogelijk ‘een belangrijkere rol dan gedacht’.

Ruzie over Samoa

Een eeuw geleden introduceerde de Amerikaanse antropologe Margaret Mead de overaccentuering van nurture (aangeleerd gedrag) boven nature (aangeboren gedrag). Ze was naar Oceanië getogen en publiceerde in 1928 Coming of Age in Samoa. Op basis van haar onderzoek naar Samoaanse meisjes in hun als hecht en seksueel relatief taboevrij omschreven samenleving concludeerde Mead dat opvoeding en sociale factoren (nurture) dominanter zijn dan biologische (nature) bij de ontwikkeling van menselijk gedrag.

Coming of Age in Samoa werd een standaardwerk en een vaandel van feministisch en progressief gedachtengoed. Later bleek dat Meads ‘participerende observatie’ allesbehalve een voorbeeld van wetenschappelijke objectiviteit was geweest. De Nieuw-Zeelandse antropoloog Derek Freeman bekritiseerde haar werk vanaf 1968 hevig. Samoa was helemaal geen seksueel bevrijde samenleving. Integendeel, ze werd gekenmerkt door seksuele onderdrukking, geweld en criminaliteit van adolescenten (Margaret Mead and Samoa, 1983).

Het werd een van de felste debatten in de geschiedenis van de culturele antropologie, en binnen de bredere sociale en menswetenschappen tussen de stroming van het sociaal constructivisme, dat het aanleren van (gender)gedrag centraal stelt, en de bio- of evolutionaire psychologie en sociobiologie, die uitgaan van de biologische en evolutionaire oorsprong van gedrag.

Jagende primaten

Een zeer eclatante vertegenwoordiger van die laatste stroming was de onlangs overleden zoöloog en beeldend kunstenaar Desmond Morris (1928-2026), die in 1967 The Naked Ape publiceerde, waarin de mens wordt opgevoerd als nagenoeg haarloze aap, wiens moderne gedrag diep geworteld is onze geschiedenis als jagende primaten.

Het boek werd een van de succesvolste populairwetenschappelijke werken ooit, met een totale oplage van tien tot twintig miljoen en meer dan dertig vertalingen; de eerste Nederlandse vertaling De naakte aap verscheen in 1968. Het werk ontmoette een storm van kritiek van onder meer de katholieke kerk (uiteraard), antropologen, biologen en auteurs uit de sociaal-maatschappelijke hoek. Morris zou homofoob zijn, een seksist en een racist.

Zelf sprak Morris (‘I’m a tribal animal’) in interviews vooral over de ‘genetische suggestie’ die aan ons gedrag ten grondslag ligt, naast culturele ‘flexibiliteit’. Toegegeven: ook Mead probeerde in een later stadium haar zienswijzen enigszins te nuanceren.

Dat soortgelijke methodiek van gecontroleerde observatie en vraagstellingen geheel verschillende uitkomsten kan opleveren, gekleurd door impliciete uitgangspunten, toont een door Morris aangehaald onderzoek uit 1966 over angst voor spinnen bij meisjes en jongens, uitgevoerd door de psychiaters en fobiespecialisten I.M. Marks en M.G. Gelder en gepubliceerd in het American Journal of Psychiatry. Bij jongens was er geringe toename van spinnenhaat van vier- tot veertienjarige leeftijd. Bij meisjes ook, maar bij hen deed zich een frappante stijging voor vanaf de puberteit; op veertienjarige leeftijd bleken tweemaal zo veel meisjes spinnen te haten als jongens. Als dat geen duidelijke genderkloof was!

Zelfverminking

Na de protesten rondom de dood van George Floyd (2020) nestelde woke met zijn ontstellende kokervisies zich net zo onuitroeibaar in ons taalgebruik en onze mores als de Amerikaanse rivierkreeft in onze binnenwateren. De in de ‘genderzomer’ van 2017 al rondgaande ‘taaltips’ om genderneutraliteit te promoten groeiden bijvoorbeeld aan tot een heel reeksje taalgidsen, zo idioot dat ze elke satire bij voorbaat het wapen uit handen slaan.

Gelukkig zwicht lang niet iedereen voor deze culturele en cognitieve zelfverminking. In de Nederlandse psychiatrie blijkt zelfs aanzienlijke aandacht voor ‘gendersensitieve zorg’ te zijn, vooral door het werk van psychiater en neurowetenschapper Iris Sommer, die zich vooral richt op de biologische aspecten van psychiatrische aandoeningen. Vrouwen zijn in deze visie geen alternatieve mannen (en vice versa); hun hormonen, immuunsysteem en hersenstructuur leiden tot wezenlijke verschillen die onloochenbaar een biologische basis hebben.

Een meer uitgesproken criticus van de hedendaagse transgenderzorg voor met name minderjarigen is ethicus Jilles Smids, die pleit voor een veel voorzichtiger aanpak, met meer aandacht voor alternatieve verklaringen en psychologische ondersteuning in plaats van meteen een medisch traject. Kiezen voor een ander geslacht blijkt soms voort te vloeien uit een ander probleem, of is een gevolg van ‘sociale besmetting’: de invloed van vrienden en sociale media. Toch een beetje nurture over nature.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Honderd jaar bakkeleien: is ons gedrag aangeboren of aangeleerd? verscheen eerst op Wynia's Week.

Het is een indrukwekkend onderzoek, alleen al door de omvang: er zijn tienduizend nieuwe genomen gescand. Maar de conclusie, namelijk dat de evolutietheorie ook geldt voor Homo Sapiens, spreekt voor elk normaal bèta-onderlegd mens vanzelf. Mensen zijn zoogdieren, ook ons DNA muteert en evolueert. Vanwaar dan die opwinding?

Omdat het in de sociale wetenschappen helemaal niet vanzelf spreekt dat de evolutietheorie ook voor de mens geldt. Velen van hen accepteren niet dat ‘Nothing in biology makes sense except in the light of evolution’, volgens een beroemde quote van bioloog Theodosius Dobzhansky. Zonder de evolutietheorie zou de biologie altijd een soort postzegelverzamelen van ontelbare feiten en feitjes over planten en dieren zijn gebleven.

Objectieve principes

In de natuur- en scheikunde is de wet van behoud van energie (meer in het algemeen: het feit dat er behoudswetten bestaan) zo’n alomvattend principe dat het hele bouwwerk van zijn fundament en dwarsverbanden voorziet.

De sociale wetenschappen ontbreekt het aan zulke objectieve principes, waardoor die inderdaad nog steeds neerkomen op geavanceerd postzegels verzamelen. Dat is ook de reden dat sociale wetenschappers veel vatbaarder zijn dan bèta-wetenschappers voor modes en dogmatische onzin. Het marxisme pretendeerde op grond van imaginaire historische wetten de ideale maatschappij te kunnen creëren. We weten inmiddels wat daar van klopt.

Omdat sociale wetenschappers zulke objectieve principes niet vanuit hun eigen opleiding geïnternaliseerd hebben, denken ze ook dat die in een keuzemenu zitten, dus dat je die straffeloos kunt negeren als ze niet in je kraam te pas komen. Dit is geen wetenschapsfilosofische haarkloverij: negeren dat er twee seksen bestaan en dat dit een binair, biologisch vastgelegd onderscheid is, heeft geleid tot de rampzalige uitwas van ‘genderbevestigende zorg’ (gender affirming care), ofwel het massaal verminken van pubers om hun lichaam in overeenstemming te brengen met hun vermeende gender.

Ook de evolutietheorie wordt door de sociale wetenschappen terzijde geschoven als dat niet in de kraam te pas komt. Je komt als sociaal wetenschapper aan een universiteit niet, of slechts zeer moeizaam, aan de bak als je niet het dogma van de blank slate onderschrijft: alle mensen komen als een onbeschreven blad ter wereld, we zijn in aanleg allemaal gelijk en alle mentale verschillen zijn een gevolg van opvoeding en cultuur.

Dit is al evident niet waar als het gaat om huidskleur of erfelijke ziekten, dus het blank slate-dogma is gedwongen een demarcatiecriterium in te voeren: triviale anatomische verschillen bestaan, maar verschillen in complexe eigenschappen (zoals activiteiten, talenten en interesses) tussen individuen hebben geen biologische basis, en worden uitsluitend verklaard door socioculturele factoren. Zo stond dat in 2024 letterlijk afgekondigd in een Policy Forum in het wetenschappelijke toptijdschrift Science.

Die evolutietheorie, zo denken verreweg de meeste sociale wetenschappers, dat is leuk en aardig voor honden en aardappelrassen, en we kunnen er niet onderuit dat het bij mensen ook nog wat doet met oogkleur en glutenallergie, maar daar moet het wel ophouden: de inhoud van de menselijke schedel is immuun voor evolutie.

Seksuele selectie

Wat heeft dit onderzoek in Nature daar over te zeggen? Het ontdekte dat West-Euraziaten in de afgelopen 18.000 jaar duidelijk geëvolueerd zijn wat betreft gen-varianten (allelen) die betrekking hebben op onder meer het immuunsysteem, obesitas en, curieus, verminderde vatbaarheid voor kaalheid. Dat is voor de blank slate-gelovers nog tot daar aan toe, maar het wordt zeer ongemakkelijk waar de onderzoekers rapporteren dat ze ook evolutie waarnemen op vele plaatsen in het genoom die bij hedendaagse mensen samenhangen met hoogte en duur van de opleiding en het gezinsinkomen.

Uiteraard hebben we niet tienduizend jaar geleden één of een paar genen verworven die ons nu naar de universiteit sturen; dit betekent dat van honderden, wellicht duizenden genen in die periode vooral de varianten zijn geselecteerd die gunstig waren voor een hogere intelligentie. Hoe die selectie gegaan is, kan dit onderzoek niet zeggen. Waarschijnlijk speelt seksuele selectie een belangrijke rol: intelligente partners kwamen meer in trek toen de mens, dankzij de landbouw, in grotere, complexe groepen ging leven.

De blank slate-gelovers verwierpen de mogelijkheid van dit soort genetische groepsverschillen altijd met het argument dat Homo Sapiens daarvoor te kort heeft rondgelopen op deze aarde, en al die tijd te veel kris kras heeft gepaard. We wisten uit allerlei eerder onderzoek allang dat dit niet klopt, maar dat is nu dus nogmaals bevestigd.

‘We zien dramatische veranderingen’, zegt Reich in een begeleidend nieuwsartikel in Nature. Hoewel hij en zijn collega’s dit zelf niet plat slaan tot: ‘West-Euraziaten zijn intelligenter dan andere rassen’, komt dit toch dicht genoeg in de buurt om andere evolutiebiologen huiverig te maken. Die accepteren wel de gevonden selectie voor ‘simpele’ eigenschappen als huidskleur en kaalheid, maar zijn vooralsnog niet overtuigd dat Reich e.a. ook de evolutie van ‘complexe’ eigenschappen als intelligentie hebben aangetoond.

Achterhoedegevecht

Dat lijkt verdacht veel op het optrekken van een cordon rondom de blank slate; de hersenpan moet immuun blijven voor erfelijke groepsverschillen. Het is een achterhoedegevecht zoals dat ook in de zeventiende en achttiende eeuw is gevoerd, toen de wetenschap steeds meer natuurlijke verschijnselen kon verklaren en er steeds minder ruimte overbleef voor goddelijk ingrijpen. ‘De god van de gaten’ werd dat opperwezen sarcastisch genoemd. Net zo zal die blank slate steeds verder slinken naarmate het evolutiebiologisch onderzoek voortschrijdt.

Niemand komt als een onbeschreven blad ter wereld. Dat erkennen is ook heel inclusief.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank! 

Het bericht Schokkend nieuws voor gendergelovigen: de theorie van Charles Darwin geldt ook voor mensen verscheen eerst op Wynia's Week.

Dat lijkt misschien niets bijzonders: we kunnen namelijk ook op het oog mannen zeer betrouwbaar van vrouwen onderscheiden (uitgezonderd, zeg, een procentje twijfelgevallen). Maar in de woke-gekte op de universiteiten heerst het dogma dat sekse slechts ‘skin deep’ is, en zich beperkt tot triviale anatomische verschillen in de geslachtsorganen. Alle andere man-vrouw-verschillen behoren tot ‘gender’, en dat is een sociale constructie die niets te maken mag hebben met erfelijke verschillen in hersenen en daaruit voortkomend gedrag. Dat is allemaal aangeleerd – of afgeleerd.

Vrij naar George Orwell: je moet wel sociaal wetenschapper zijn om zoiets belachelijks te geloven. Elk normaal mens weet dat man en vrouw wezenlijk verschillen. Het zijn twee duidelijk te onderscheiden groepen qua anatomie, fysiologie, psychologie, hormonen, cognitief profiel, motivatie, interesses, kijk op de wereld, empathie, en nog veel meer.

In het leven van alledag is het onderscheid niet moeilijk

Daar wordt dan altijd tegenin gebracht dat er veel variatie binnen beide groepen is. Bijvoorbeeld: veel meer mannen zijn geïnteresseerd in schaken dan vrouwen, en mannelijke schakers zijn gemiddeld veel sterkere spelers dan vrouwelijke, maar er bestaan ook vrouwen die van 99,9 procent van de mannelijke schakers kunnen winnen.

Voor de meeste afzonderlijke eigenschappen kun je inderdaad voorbeelden vinden die in tegenspraak lijken met het groepsverschil tussen man-vrouw. Een paar zeldzame mannen zijn misschien wel empathischer dan 90 procent van de vrouwen. Maar de combinatie van een aantal van die onderscheidende eigenschappen geeft wel degelijk een zeer betrouwbare maatstaf om te bepalen ‘dit is een vrouw/man’. Dat is hoe we in het leven van alledag vrijwel feilloos mannen van vrouwen onderscheiden.  

Maar volgens de skin deep-dogmatici is ook ‘schaken leuk vinden’ puur een kwestie van sociale omgeving. Het feit dat slechts circa 2 procent van de schaakgrootmeesters vrouw is, bewijst in hun optiek juist hoe dwingend de culturele conventies op dat gebied zijn. Tragisch, al die potentiële Judith Polgars die zich gedwongen voelden om in plaats daarvan borduren als hobby te kiezen!

Al zolang de MRI-scanner bestaat, is geprobeerd grip te krijgen op het verschil tussen mannen- en vrouwenhersenen, met wisselende en weinig betrouwbare resultaten. MRI-scans zitten vol artefacten, de resolutie is relatief laag, en hersenen verschillen ook aanzienlijk tussen individuen zonder dat dit iets met sekse te maken heeft. Dat was dus welkome munitie voor de skin deep-dogmatici.

Deze onderzoekers, van Stanford University, zijn er als eerste in geslaagd om op basis van een MRI-scan met meer dan 90 procent kans op succes te zeggen: dit is een man/vrouw. Dat is weer een mooi succes van AI-technologie, want een mens kan dat verschil niet zien. Een deep neural network (DNN) werd getraind met de MRI-scans van een paar honderd mensen van wie het geslacht bekend was. Daarna bleek dit computerprogramma ruim negen op de tien keer andere MRI-scans van dezelfde personen juist te classificeren. Maar veel belangrijker: het kon ook, zonder verdere training, de MRI-scans van proefpersonen uit twee andere databases ruim negen op de tien keer juist classificeren. 

Achteraf konden de onderzoekers ook de onderdelen van de hersenen onderscheiden die het meest bepalend zijn voor het man-vrouw verschil. Omdat van de proefpersonen ook resultaten van IQ en andere cognitieve tests beschikbaar waren, kon het computerprogramma op basis van de MRI-scans zelfs vrij goed hun cognitieve profiel voorspellen, dat wil zeggen: hoe ze op die tests scoorden.

Het ‘essentialisme’ moet worden uitgeroeid

Ondertussen woekert woke op de universiteiten gewoon door. Eveneens deze week verscheen in het vlaggenschip der wetenschappelijke tijdschriften, Science, een Policy Forum over hoe schoolkinderen voortaan geïndoctrineerd moeten worden met de skin deep-dogma’s (een Policy Forum is een pleidooi, op uitnodiging van de redactie, voor hoe men op basis van de laatste wetenschappelijk inzichten een bepaald maatschappelijk probleem zou moeten aanpakken).

Zelf noemen deze wokisten dat anders: Het ‘essentialisme’ moet uitgeroeid worden, de notie dat onder die oppervlakkige verschillen die niet dieper gaan dan de huid, nog een essentie, dus iets diepers en wezenlijkers zit dat voor verschil zorgt.

Essentialisme ontkennen vergt een graad van feitenresistent dogmatisme die nog maar een jaar of tien geleden aan een universiteit nauwelijks mogelijk was geweest. We weten al sinds Gregor Mendel dat levende wezens wel degelijk een essentie bevatten die grotendeels hun eigenschappen en mede het gedrag bepaalt. Sinds de ontdekking van James Watson en Francis Crick, in 1953, van de ‘dubbele helix’- structuur van het DNA, weten we in principe, en soms tot in de kleinste details, hoe dat werkt.

Strijd op twee fronten tegelijk

Sekse is een van de eigenschappen die bij de mens volledig erfelijk bepaald is, wat zelfs de wokisten niet kunnen ontkennen, dus moeten ze elk verband tussen sekse en gender ontkennen: ‘Genderrollen zijn sociale constructies. (…) Verschillen in complexe eigenschappen (zoals activiteiten, talenten en interesses) tussen individuen (hebben) geen biologische basis, maar worden verklaard door socioculturele factoren.’

Skin deep-dogmatici strijden meestal op twee fronten tegelijk: gender en ras. Beiden moeten worden bevrijd van de schande van het essentialisme, en teruggebracht tot de safe space van de socioculturele factoren. Het is immers taboe, dat er tussen groepen mensen significante genetisch bepaalde verschillen bestaan.

Het feit dat in alle Olympische finales op de 100, 200 en 400 meter West-Afrikanen en hun afstammelingen in de meerderheid zijn, net als Oost-Afrikanen in de top tien van de Olympische marathons, is louter sociocultureel bepaald. Als je dat gelooft, geloof je ook dat gender niets met erfelijk bepaalde sekse te maken heeft. 

Het essentialisme is erger dan een schande, in dit Policy Forum is het een mentale ziekte: ‘Het probleem is dat het basale genetische lesprogramma dat het VS-publiek krijgt, een risicofactor is voor het ontwikkelen van genetisch essentialisme tijdens de adolescentie.’

De kinders moeten dus voortaan anders les krijgen over genetica, zodat ze het ‘constructionisme’ omarmen. Dit is het geloof ‘dat ras een sociaal concept is, en dat raciale verschillen veroorzaakt worden door vooroordeel, discriminatie en institutioneel racisme’. Het zal de Aziaten en Amerikaans-Aziaten die bij de intelligentietests voor de toelating tot topuniversiteiten als Stanford steevast vijftien punten hoger scoren, hogelijk verbazen dat die blanke achterstand het gevolg moet zijn van institutioneel racisme.

Uiteraard kunnen raciale verschillen ook en/of deels veroorzaakt worden door vooroordelen en discriminatie. De kwalijke domheid van de wokisten zit ‘m in de halfzijdige blindheid dat elke andere verklaring taboe is. Net zo met sekse/gender: ongetwijfeld zijn vrouwelijke en mannelijke gedragspatronen ook een kwestie van opvoeding, sociale druk en culturele osmose. De kwalijke domheid zit wederom in het dogma dat dit de enige toelaatbare verklaring is.

Het Stanford-onderzoek heeft ook praktische betekenis

Dit is bepaald niet alleen van theoretisch belang. Woke wordt ballistisch als je zegt dat de tweedeling in mannen en vrouwen echt bestaat, in alle opzichten. Minstens 99,9 procent van de mensen wordt als man of als vrouw geboren, en ervaart geen enkele discrepantie tussen sekse en gender, net zoals 99,9 procent van de mensen geen enkele discrepantie ervaart tussen met twee benen geboren worden en als tweebener door het leven gaan. Maar het wokedogma is dat gender een keuze is, door zelfidentificatie, uit een continuüm dat van vrouw naar man loopt – of zelfs uit nog meer keuzedimensies die niets meer met sekse te maken hebben. 

Daar zeggen de Stanford-onderzoekers dit over: ‘Het is van belang dat het gebruik van zwakkere algoritmes [bij het analyseren van de MRI-scans] geleid heeft tot de onjuiste conclusie dat slechte classificatie een teken is van een continuüm in de functionele organisatie van het brein in mannen en vrouwen. Onze resultaten leveren de tot nu toe meest overtuigende en algemene weerlegging van deze continuümhypothese.’

Conclusie: er bestaat ook qua hersenen een duidelijke tweedeling in mannen en vrouwen. Een MRI-scan zou dus een welkome aanvulling zijn op het diagnostische traject voor kinderen en pubers die denken – of aangepraat wordt – dat ze in het verkeerde lichaam geboren zijn en dat lichaam onherstelbaar moeten laten verbouwen omdat het dan beter bij hun gender zou passen.

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers schreef De Stikstoffuik, het boek dat ontleedt hoe Nederland in de greep van activistische ecologen raakte en zichzelf zo als enige land ter wereld een ‘stikstofcrisis’ bezorgde. Hij bereidt nu een boek voor over de Nederlandse energietransitie.

Wynia’s Week viert het vijfjarig bestaan. Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers, kijkers en luisteraars. Doet u al mee – ook in 2024?

Het bericht Op een MRI-scan zie je duidelijk verschil tussen vrouwenhersenen en mannenhersenen. Maar dat mag niet waar zijn van de wokisten verscheen eerst op Wynia's Week.

Afgelopen week werd een Noorse feministe, Christina Ellingsen, geïnterviewd door het Amerikaanse Fox News. Ellingsen, omschreven als progressief, hangt een driejarige celstraf boven het hoofd, onder andere omdat zij gezegd heeft dat mannen geen ‘moeders’ kunnen zijn. Zij wordt beschuldigd van haatzaaien, zo stelt Women’s Declaration International (WDI) Norway, de organisatie waarvoor zij actief is.

Twee maanden geleden schreef het Reformatorisch Dagblad (RD) over deze casus, maar daarbuiten was er geen Nederlandse aandacht voor. Het politieonderzoek richt zich op uitspraken van Ellingsen tussen februari 2021 en januari 2022. Wat heeft zij gezegd? Het RD noemt enkele voorbeelden. Ze stelde op Twitter de vraag waarom een transgenderbeweging ‘jonge mensen [leert] dat mannen lesbiennes kunnen zijn? Is dat geen conversietherapie?’. De beweging noemde ze ‘gestoord’. Op nationale televisie zou Ellingsen tegen een vertegenwoordiger van de transgroep – ‘een man die beweert een lesbische vrouw te zijn’ – hebben gezegd dat hij een man is en dus geen moeder kan zijn. Wat is de relevantie van deze casus voor Nederland?

Discriminatie op genderidentiteit in Nederland

Op 12 februari 2019 stuurde de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, destijds Kajsa Ollongren, een brief aan de Tweede Kamer waarin zij deze informeerde over de voortgang van de ‘kabinetsaanpak van discriminatie’. Ollongren wijst daarin op de Aanwijzing Discriminatie die het Openbaar Ministerie hanteert bij het opsporen en vervolgen van discriminatiezaken. ‘Een discriminatie-aspect kan ook te maken hebben met de genderidentiteit van het slachtoffer (bijvoorbeeld in gevallen waarbij het slachtoffer een transgenderpersoon is). Dit is nu expliciet opgenomen.’

In de Aanwijzing worden zogeheten discriminatiefeiten aangeduid als ‘de specifieke discriminatiedelicten in de artikelen 137c, 137d, 137e, 137f, 137g en artikel 429quater van het Wetboek van Strafrecht’. De eerstgenoemde artikelen betreffen de artikelen in de rechtszaak van de Staat versus Wilders: groepsbelediging en aanzetten tot haat of discriminatie.

Moeten discriminatiefeiten niet uit het strafrecht?

Maar wanneer kan worden gesteld dat een groep beledigd is? Als een deel van die groep dat simpelweg beweert te zijn? Als meer objectief aangenomen mag worden dat dit het geval is? Maar hoe neem je zoiets aan? Heeft dat niet ook te maken met de mentale weerbaarheid (of het korte lontje) van die groep?

Soortgelijke vragen zijn te stellen over het aanzetten tot haat of discriminatie. U zegt iets en ik voel mijn haat voor een derde persoon ontstaan of ik besluit hem of haar te discrimineren als gevolg van uw uitspraak. Maar in hoeverre moet u, bij het doen van uw uitspraak, rekening houden met het feit dat er mogelijk ergens op de wereld een luisteraar is (we leven immers in het globale informatietijdperk) die haat ontwikkelt door uw uitspraak? Wat is haat überhaupt?

Zo bezien rijst wederom de vraag of het niet tijd is om de discriminatiefeiten uit ons strafrecht te verwijderen. Zijn zij niet veel te subjectief van aard?

Europese Commissie breidt haatmisdrijven juist uit

De Europese Commissie (EC) stelde in december 2021 echter voor ‘om de lijst van EU-misdrijven uit te breiden tot alle vormen van haatmisdrijven en haatzaaiende taal op grond van ras, religie, geslacht en seksualiteit’. Als reden geeft de EC: ‘Haat heeft geen plaats in de EU, moet met alle beschikbare middelen worden bestreden, onder meer door middel van het strafrecht.’ De EU-misdrijvenlijst bevat delicten die in elke EU-lidstaat strafbaar gesteld moeten worden. Ook in Nederland.

Wat is een vrouw nog in 2022?

Vrouwenrechten zijn nog steeds een belangrijk thema op de internationale politieke agenda, zo lijkt ook te volgen uit het Nederlandse besluit ‘om een Feministisch Buitenlandbeleid (FBB) te voeren’. Zoals filosoof Floris van den Berg stelt is feminisme gericht op emancipatie van vrouwen en gaat het om het ‘streven naar gelijke rechten en ontplooiingskansen voor mannen en vrouwen’.

Maar wat is een ‘vrouw’ nog in 2022? Voor sommigen wordt dat kennelijk niet bepaald op basis van de verdeling van chromosomen of andere biologische kenmerken. Soms wordt ‘vrouw’ gezien als een nietszeggend sociaal construct; een geluid dat vooral binnen de transgemeenschap gehoord wordt.

Vagina als vleesvervanger

Cabaretier Dave Chappelle zei in zijn Netflixshow The Closer: ‘Wat is een vrouw? Wat is dat in deze verdomde tijd? Is er eigenlijk wel zoiets als een vrouw of een man? Het lijkt tegenwoordig een vraag te zijn.’ Kort daarop grapte Chappelle: ‘Ik zeg niet dat transvrouwen geen vrouwen zijn. Ik zeg alleen dat hun “kutjes”… Snap je wat ik bedoel? Ik zeg niet dat het geen “kutjes” zijn, maar het is “Beyond pussy” or “Impossible pussy”. Oh vriend, nu heb ik een probleem.’

Chappelle vergeleek de vagina’s van transvrouwen met vleesvervangers. Het lijkt op het origineel en qua smaak heeft het ervan weg, maar is toch anders. Chappelle, wiens taak is om grappen te maken, kreeg bakken ellende over zich heen geworpen. Hij moest en zou gecanceld worden.

Vermenging van geslacht en gender

Waar geslacht (biologisch) en gender (gevoel of ervaring) aanvankelijk gescheiden werden, worden ze tegenwoordig vaker vermengd. Die vermenging klinkt door in de instituties. De overheid legt uit over haar Feministisch Buitenlandbeleid: ‘Dit betekent dat het Koninkrijk in optreden, interventies en in multilaterale samenwerking meer aandacht gaat besteden aan inclusiviteit in algemene zin en aan gendergelijkheid in het bijzonder, inclusief LHBTIQ+.’

De term ‘feministisch’ wordt hier dus als een vergaarbak gebruikt voor allerlei vermeende progressieve ideeën en groepen. Dat zorgt voor verwarring en vormt juist een bedreiging voor vrouwenemancipatie. Is het wel wenselijk dat een man (biologisch) die zich als vrouw identificeert (gender) in de vrouwenkleedkamer mag douchen tussen de vrouwen, zonder dat hij een geslachtsoperatie heeft ondergaan?

We weten nog te weinig

Wordt emancipatie niet ook bemoeilijkt als verschillen op groepsniveau niet meer meetbaar zijn? Mannen ontvangen gemiddeld meer inkomen dan vrouwen. Maar als talloze genderidentiteiten leidend worden boven geslacht, hoe kan er dan bijvoorbeeld nog iets zinnigs worden gezegd over gemiddelde inkomens van groepen? Een focus op (gender)identiteit doet vrijwel alle bestaande groepskenmerken wankelen, zodat er nog slechts één graadmeter voor eerlijkheid en rechtvaardigheid is: volledige gelijkheid. Wanneer het gaat om mensenrechten bestaat dat echter al nagenoeg in Nederland, dus deze focus heeft vooral implicaties voor praktische verschillen zoals persoonlijke bezittingen.

Zoals auteur Douglas Murray terecht stelde weten we op dit moment nog te weinig over transgenderschap. Is het een fysieke, lichamelijke afwijking van de standaard (hardware issue) of gaat transgenderschap om een mentale staat, een idee (software issue), zo vraagt Murray zich af. Zijn zij trans geboren of gaat het om een aangeleerde gedachte of gevoel?

‘Een mens met baarmoeder’

Er zijn indicaties dat transgenderschap, in elk geval voor een groot deel, om een software issue gaat. Murray wijst op een ‘cluster effect’: als een aantal kinderen op school beweert trans te zijn, dan neemt het aantal soortgelijke claims in dat gebied plots fors toe.

Maar transactivisten beweren regelmatig dat transgenderschap om hardware gaat. Dat impliceert, zo stelt Murray, ‘that being a woman is a matter of software’. Als iemand immers als trans geboren is, wat is dat oorspronkelijke lichaam met borsten, een vagina en baarmoeder dan nog? Dat kan niet gaan om een ‘vrouw’ want dat is lichamelijk hetzelfde als de trans. Daarom wordt gesproken van ‘een mens met baarmoeder’.

Over transgenderschap is echter nog veel onduidelijk. Mogen kritische vragen daarover niet gesteld worden? Mag het idee of concept niet bekritiseerd worden, omdat dit als haatzaaiend gezien kan worden terwijl het wellicht om een ‘software issue’ gaat?

Strafbaarstelling van haatzaaien is ongepast

Een open samenleving, waarin het uitgangspunt is dat voorlopige waarheden weerlegd kunnen worden, moet een zo groot mogelijke uitingsvrijheid hanteren. En daarom, zo schrijft de progressieve auteur Jonathan Rauch, zijn burgers ‘verplicht een dikke huid te hebben en om emotionele kneuzingen te tolereren’. Deze kritiek die als haatdragend wordt ervaren zou zomaar terecht kunnen zijn. Rauch stelt dat ‘de bewering dat censuur (…) minderheden en gemarginaliseerden beschermt keer op keer volledig weerlegd is’. In zo’n vrije samenleving past de strafbaarstelling van haatzaaien niet. Beweren dat een man geen moeder kan zijn hoort niet strafbaar te zijn in het Westen.

Wynia’s Week brengt iedere woensdag en zaterdag verrassend nieuws en verrijkende inzichten. De donateurs maken dat mogelijk. Mogen we u ook noteren? Dat kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De bewering dat een man geen moeder kan zijn, hoort niet strafbaar te zijn verscheen eerst op Wynia's Week.

Weliswaar bestaat het begrip al langer, maar sinds de eeuwwisseling is het overal aanwezig, in de wetgeving, bij bedrijven, in de curricula van de scholen, in het medisch protocol, en niet te vergeten in academisch onderzoek.

Er zijn weinig splinterbewegingen die zo succesvol zijn als de transgender-beweging. In feite is het een dogmatische en autoritaire beweging, maar wat veel verontrustender is, is het gemak waarmee deze ideeën omarmd worden door de intelligentsia in onze maatschappij.

Veel vrouwen worden vogelvrij

Het lijkt op het eerste gezicht allemaal even redelijk, transmensen moeten kunnen leven zonder belediging, discriminatie en geweld. Regels die voor iedereen zouden moeten gelden. Zo zal de Nederlandse politiek bij wetgeving er ongetwijfeld ook tegenaan kijken.

Maar er is wat anders aan de hand volgens Joyce, dit is niet wat de transbeweging voorstaat. De vergelijking met mensenrechten is niet aan de orde. Want met het accepteren van de eisen worden met name veel vrouwen vogelvrij. Ruimtes die voorbehouden zijn aan vrouwen als kleedruimtes, aparte afdelingen in gevangenissen en blijf-van-mijn-lijf-huizen worden toegankelijk voor mannen, al zijn ze zelfverklaard vrouw. Ook in de sport geeft dat oneerlijke concurrentie omdat mannen- en vrouwenlichamen nu eenmaal niet dezelfde bouw en kracht hebben.

Ongekende omkering van biologische werkelijkheid

De transbeweging is ook niet uit op de vaak lange en moeizame weg zoals bij de vrouwen- en homobeweging om de ander te overtuigen en inzicht te geven zodat acceptatie en begrip kan ontstaan. Alles gaat via juridisering.

Joyce laat zien dat er een drietal invloedrijke Amerikaanse stichtingen zijn die de eisen realiseren via directe invloed op het juridisch systeem. Tawani is de persoonlijke stichting van Jennifer (James) Pritzker, de erfgenaam van een enorm familiekapitaal. Jon Stryker’s Arcus is van dezelfde orde, een andere erfgenaam van een omvangrijk familiekapitaal. Stryker is partner in president Biden’s stichting voor Advancing Acceptance Initiative die voorstander is van vroege transitie van pubers.

George Soros’ Open Society Foundations hoort eveneens tot deze weldoeners van de transbeweging. Invloed uitoefenen, als je hier tenminste van kunt spreken, gaat via het lobbycircuit, het financieren van de beweging en het bewerken van het grote publiek via dubieuze voorlichting.

Wat ik met een paar voorbeelden hoop duidelijk te maken is waar dit toe lijdt, een ongekende omkering van onze biologische werkelijkheid, die gretig geaccepteerd wordt door wetenschap, media en politiek.

Maatschappelijke categorie versus interne identificatie

Wat feministen doorgaans verstaan onder gender is een externe maatschappelijke categorie, vrouwen zijn in het patriarchaat ondergeschikt en inferieur aan mannen. De kritiek hierop van Simone de Beauvoir is een bekend voorbeeld. Julie Bindel is een meer recent voorbeeld. Bij transgender ligt dat fundamenteel anders, het is een interne categorie, een innerlijke essentie die blootgelegd moet worden. Niemand anders dan jij zelf kan die essentie vaststellen.

Veelal wordt aangenomen dat trans zoiets betekent als het je niet langer comfortabel voelen in je geboortesekse, en een sterke identificatie hebben met de andere sekse. Hormonen en plastische chirurgie kunnen dan een oplossing bieden. Dit is ook het beeld dat bestaat bij de medici, de wetgeving en in de media.

Maar als het een interne categorie is, zoals Joyce suggereert, dan ligt dat toch wat anders. Dat betekent een identificatie met een zelf, een innerlijke identificatie, en dan heb je geen ander sekse als voorbeeld meer nodig. Je bent dan wat je voelt te zijn.

Trans is een eigenschap

In een artikel in de NRC (4 september) schrijft ombudsman Sjoerd de Jong over een weigering van de Boekenredactie een recensie te plaatsen over trans: ‘Zegt een spatie meer dan duizend woorden? Is dat alleen grammatica.’ ‘Nee’, zegt hij terecht, in een afgewogen beschouwing over hoe de NRC deze recensie van Peter Vasterman in zijn ogen ten onrechte weigerde. In de spatie tussen ‘trans man’ en ‘trans vrouw’ schuilt een heel mensbeeld.

Transactivisten benadrukken met de spatie tussen trans en vrouwen of mannen dat die geen aparte ‘soort’ zijn. ‘Trans’ is een persoonlijke eigenschap, geen soortnaam. Het doet denken aan ‘persoon met autisme’ versus ‘autistisch persoon’ (identity first) zo schrijft De Jong. Het eerste zegt, je bent mens en toevallig heb je autisme, bij het tweede voorbeeld is autisme bepalend voor je identiteit. Met trans is het ‘identity first’, een innerlijke identificatie.

AMAB of AFAB

De standaarduitdrukking in de transwereld is inmiddels AMAB of AFAB: ‘assigned male at birth’ of ‘assigned female at birth’. Inmiddels ingeburgerde termen in de maatschappij. Deze biologische categorie is veel minder belangrijk dan wat je voelt. En dat verklaart ook de hevig oplopende discussies over trans. Transvrouwen voelen zich niet alleen een vrouw (woman), maar ook vrouwelijk (female). En willen zo gehonoreerd worden. Afhankelijk van de transidentiteit kan een penis een vrouwelijk orgaan zijn. Een ‘girldick’, of een ‘outie vagina’, in het activistenproza. En het gaat hier niet om de Lacaniaanse symbolische orde van de fallus, maar om het fysieke geslachtsorgaan.

Joyce legt het uit: ‘seks’, ‘mannelijk’ en ‘vrouwelijk’ betekenen voor de transbeweging het omgekeerde van een biologische categorie. In de meeste gevallen betekent dit dat mensen die als man geboren zijn en die zich identificeren als meisje of vrouw letterlijk van ‘sekse’ veranderen middels hormonen en chirurgie. Het omgekeerde kan ook. Meisje wordt man of jongen.

Er is echter al een kleine groep binnen de transbeweging die chirurgie en hormonen afwijst, je bent immers wat je voelt. Je accepteert mij maar zoals ik ben, is de boodschap. Zonder fysieke geslachtsverandering. Transmeisjes, met of zonder geslachtsverandering, zijn daarom letterlijk vrouwelijk. (En let op, transmeisjes zijn geboren als man.) Een AFAB, geboren met vrouwelijke geslachtskenmerken, kan ‘man’ worden.

Biologische sekse als spectrum

En dat ziet er voor de lezer natuurlijk uit als een geïsoleerd fenomeen van een stel trans-drammers. Maar zowel Nature als Scientific American ontkennen dat er eenduidige criteria zijn om ons te onderscheiden in man of vrouw. Het mag dan een kleine groep zijn, maar de invloed is enorm. In 2018 pleitte Nature nog voor een wet om genderidentiteit te laten prevaleren boven ‘sex assigned at birth’. Steeds vaker wordt biologische sekse gezien als ‘spectrum’. Je kunt het dan als trans verder zelf invullen waar je denkt te zitten op deze uitwaaierende schaal. En als je dat zelf niet doet dan doet iemand anders het wel voor je, zoals bij de genderafdeling van de Universiteit van Californië.

Gender messages

Diane Ehrensaft is directeur van de genderafdeling van het kinderziekenhuis van de Universiteit van Californië. In haar boek The Gender Creative Child schrijft ze dat een kleuter al middels ‘gender messages’ kan duidelijk maken dat het in het verkeerde lichaam zit. Een peuter die haar haarclipjes er uit trekt, geeft volgens Ehrensaft de boodschap af een jongen te willen zijn. Die ‘gender messages’ kunnen van alles zijn, de genderafdeling gaat op de stoel zitten van een psycholoog. Het lijkt me een verkokerde visie. De uitkomst staat al vast.

Haar boek wordt door Joyce getypeerd als een soort handleiding voor een vroege transitie. Probleem is volgens Joyce dat een kind dat begint met puberteitsremmers in de meeste gevallen ermee doorgaat tot en met een chirurgische ingreep. Zit je eenmaal in het traject, dan blijf je daar.

De Infants Act

Canada heeft de British Columbia’s Infants Act. Een gezin in Canada heeft een dochter, Max. Ze was twaalf jaar oud toen ze wat somber werd en zich niet meer okay voelde. Ze identificeerde zich met een transboy in een film die ze op internet had gezien. De school-counselor was van mening dat ze daarom trans was. De ouders waren niet op de hoogte, niet van de filmidentificatie noch van het advies van de counselor. De counselor stuurde Max naar een psycholoog die testosteronbehandeling aanraadde. Volgens de psycholoog kon Max het traject in van trans.

De ouders kregen een formulier thuis gestuurd dat ze moesten ondertekenen voor de behandeling. Dat was de eerste keer dat ze hoorden dat er iets met hun kind aan de hand was. Dat formulier stond vol ‘disclaimers’, de behandeling was ‘experimenteel’. Niemand nam de verantwoordelijkheid, behalve de vader die weigerde. De Infants Act geeft de behandelend arts de mogelijkheid een kind te laten behandelen zonder dat de ouders toestemming geven.

In 2019 besloot het hooggerechtshof dat Max de transitie in kon, de vader ging hier tegenin en na de pers benaderd te hebben (wat de rechtbank verboden had) werd hij tot zes maanden cel veroordeeld wegens belediging van het hof.

Kinderpsycholoog Wallace Wong verklaart dat hij in de transkliniek waar hij werkt zo’n vijfhonderd kinderen onder behandeling heeft die uit de ouderlijke macht zijn ontzet. Wong heeft ongeveer duizend kinderen onder zijn beheer, waarvan de jongste nog geen drie is.

Andere mening betekent ontslag

Toen Ken Zucker, directeur van Toronto’s kliniek voor trans, redacteur van de Archives of Sexual Behavior en degene die puberteitsremmers introduceerde in Canada, een voorzichtige waarschuwing gaf omdat hij bedenkingen had over een aantal mensen die in transitie wilden, viel iedereen over hem heen. In 2015 stelde zijn ziekenhuis een onderzoek in naar zijn handelen, een paar maanden later werd hij van het traumatiseren van zijn patiënten beschuldigd. Hij werd ontslagen en zijn afdeling werd gesloten.

Toen het later uitgezocht werd en vervolgens bleek dat de beschuldigingen ten onrechte geuit waren, excuseerde de kliniek zich. Maar Zucker was beschadigd en zijn baan kwijt. Iedereen wordt voorzichtig zegt Joyce terecht, je wordt zo beschadigd als je afwijkt van de gangbare mening binnen de kliniek.

Irreversible Damage

Irreversible Damage, is een recent boek over genderdysforie (onvrede met het geslacht waarmee je geboren bent) geschreven door Abigail Shrier (2020). Evenals Helen Joyce is ze verontrust over de huidige transbeweging. Een van de belangrijkste motieven om mijn boek te schrijven zo zegt Helen Joyce, heeft te maken met de gesprekken die ik had met ‘detransitioners’, diegenen die de stap gemaakt hadden en zich realiseerden een enorme fout te hebben gemaakt.

Abigail Shrier had grote moeite haar boek gepubliceerd te krijgen. De eerste uitgever trok zich terug toen medewerkers/sters van de uitgeverij dreigden op te stappen. Amazon weigerde vervolgens de advertenties voor het boek. Toen een groep ouders die het boek wilden promoten een crowdfunding-actie begonnen, trok het platform zich terug omdat transactivisten geklaagd hadden over het boek.

NRC

Met de NRC is het niet veel anders. Hoewel de boekbespreking van Peter Vasterman klaarlag, was het voor de redactie Boeken ‘niet goed genoeg’, schrijft Sjoerd de Jong. De recensie riep ‘vragen‘ en ‘kwesties’ op. Ik heb uiteraard geen idee welke boeken Vasterman wilde bespreken, maar daar zullen ongetwijfeld deze van Shrier en Joyce bij geweest zijn. Ik ken de overwegingen van de boekenredactie niet. Maar ik schat in dat ze niet verschillen van de weerstand die Shrier ondervond. Je mag hopen dat mijn bespreking vragen en kwesties oproept, waar schrijf je anders voor.

Er zijn legio redenen om voorzichtig te zijn met genderdysforie. Dat betekent niet dat het allemaal inbeelding is. De Amsterdamse VU-kliniek voor genderonderzoek die ik eerder besprak in Wynia’s Week maakte na twee jaar een terugkoppeling naar diegenen die een transitie doorgemaakt hadden. Het grootste deel leefde in een ander lichaam en was tevreden met de transitie die ze door hadden gemaakt. Dat is ook de realiteit.

Van dit artikel van Arie Graafland verscheen op woensdag 10 november een andere versie. Bovenstaande versie is aangevuld en opnieuw geredigeerd.

Het bericht Autoritaire transbeweging wordt te gretig geaccepteerd verscheen eerst op Wynia's Week.

Dit is een typisch Nederlands verschijnsel. In de Verenigde Staten wordt woke aangevuurd door een activisme met militante trekjes. Bivakmutsen, molotovcocktails, ingeslagen ruiten: zulke taferelen komen voor op Amerikaanse campussen. In Nederland vinden ze niet plaats en zullen ze vermoedelijk ook uitblijven. Geweld of de dreiging daarvan is onnodig, de progressieve agenda wordt op een andere manier ingevoerd.

Slechts een invloedrijke enkeling hoeft overtuigd te zijn van de wenselijkheid. Als die vervolgens nauwelijks op weerstand stuit, gaat de implementatie ervan door. Zelden komt beleid tot stand na een fundamentele discussie, door uitwisseling van argumenten. Eerder het tegendeel. Maatregelen en nieuw beleid zijn het gevolg van het uitblijven van een echt debat.

Woke per wetenschap

Stilte als de aandrijfas van de Nederlandse polder. Weinig beleidsmakers maken zo handig gebruik van het mechanisme als Ingrid van Engelshoven. Andere bewindslieden zijn vaker in de media en hebben nog grotere begrotingen dan de demissionaire minister van OCW. Intussen zou zij weleens één van de meest effectieve bestuurders kunnen zijn. Als geen ander heeft zij toegang tot de hoofden van burgers – via maar liefst drie kanalen: Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

We staan aan de vooravond van het nieuw academische jaar, dat volgende week begint. Met de blik op de toekomst zou je haast vergeten wat zich eind juli voltrok; van demissionaire deemoed was geen sprake. De Kamer was al met reces toen Van Engelshoven universiteiten nog eens op het hart drukte genderplannen op te stellen. Anders komen subsidies in gevaar.

Optreden tegen seksuele intimidatie was onvoldoende; de inmenging met de campus ging verder. De minister gaf alvast enkele richtlijnen mee aan de universiteiten. ‘Controleren van de fysieke omgeving’ ter voorkoming van kunstwerken op de campus die als microagressie kunnen overkomen. En: ‘Vakken over gender, intersectionaliteit en ongelijkheden.’

Waar je kritiek zou verwachten, bleef het nagenoeg stil. De Telegraaf en weblog Geenstijl sloegen aan, maar de onderwijssector zelf? Die reageerde nauwelijks.

Het geweten?

Deze stilte was laakbaar omdat wetenschappers hun intellectuele plicht verzaakten. Niet voor het eerst was er sprake van een verraad der klerken. Zo bekritiseerde Julien Benda zijn collega’s tijdens het interbellum. Intellectuelen loochenden hun roeping, vond deze Franse filosoof destijds. Morele en politieke idealen wogen zwaarder dan het ideaal van belangeloze kennisverwerving. Opnieuw verdient dat ideaal een hartstochtelijke verdediging, met een minister die zich intensief bemoeit met de wetenschap.

Noblesse oblige. De wetenschap heeft de lat voor haarzelf hoog gelegd. Nog geen half jaar geleden kwam de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), het genootschap van uitmuntende geleerden en volgens eigen zeggen ‘het forum, de stem en het geweten van de wetenschap in Nederland’, op voor de academische vrijheid die nu in het geding is.

De KNAW schreef een uitvoerige notitie over het thema. De academische vrijheid blijkt een ideaal met vele implicaties. Misschien wel de belangrijkste is deze: ‘Overheden hebben niet alleen de verantwoordelijkheid om zich te onthouden van inbreuken op de academische vrijheid; zij dienen deze vrijheid ook te beschermen en te faciliteren.’

Het verraad begint met die (terechte) cursivering. Het schept verplichtingen als je de vrijheid als sleutelwaarde voor de wetenschap benadrukt. Dat vraagt om een assertieve verdediging als ze onder druk komen staan. Wanneer die uitblijft, verloochenen de hedendaagse klerken hun eigen ideaal.

De macht van soft power

Niet dat er helemaal geen reactie kwam. Enkele wetenschappers lieten per twitter van zich horen, maar zij zitten niet aan de knoppen van het academische bedrijf. Rectoren, collegevoorzitters, decanen – een enkeling daargelaten spraken zich niet uit tegen de Haagse bedilzucht.

Of de reactie was formeel van aard. De voorzitter van de Jonge Akademie, onderdeel van de KNAW, ageerde tegen misleiding door De Telegraaf, die het had over ‘dwang’ van de minister, terwijl zíj helemaal niet dwong, zo werd gesteld. De dwang kwam uit Europa, geldschieter van wetenschappelijk onderzoek via het HORIZON-programma. Daarbij stonden de voorgestelde maatregelen slechts in een ‘handreiking’ met suggesties.

Behalve van weinig urgentie getuigden deze sussende woorden van een gering inzicht in het politieke krachtveld. Komt een handreiking van de minister, dan is dat niet ‘slechts’ een handreiking. Evenmin kunnen universiteiten de ‘suggesties’ even makkelijk naast zich neerleggen als ze overnemen. De dwang mag uit Europa komen, de drang is afkomstig van een minister die weet hoe de raderen van de macht draaien.

Natuurlijk zet ze niemand het mes op de keel via harde pressie. Zo gaat dat in autocratische regimes, niet bij ons. Maar soft power – uitgeoefend via de handreiking en suggesties – kan ook effectief zijn. Deze benadering heeft als voordeel dat grote ophef uitblijft die losbreekt als regeren per decreet gaat. Waarna de minister het stilzwijgen kan uitleggen als instemming en een volgende stap zet in de uitvoering van haar ambitieuze agenda.

Erbij horen

Het persoonlijke is politiek geworden. Voor Van Engelshoven geldt dat meer dan voor andere bewindslieden. Hen zie je makkelijk switchen van ministerie; bij haar is dat moeilijker voorstelbaar. Vergroting van de diversiteit en meer inclusie is niet zomaar een takenpakket, zoals een andere minister als wegen moet aanleggen. Van Engelshoven heeft een missie. Ze herkent zich in de groep waarvoor ze opkomt, want kent volgens eigen zeggen het gevoel tot een minderheid te behoren.

Midden jaren tachtig kwam de 20-jarige Ingrid naar Nederland, nadat ze haar jeugd in België had doorgebracht. ‘Wij waren de eerste “buitenlanders” in het dorp,’ zei ze na haar aantreden tegen Trouw (5 mei 2017). ‘Ik kan me nog steeds inleven in wat integratie in de praktijk betekent. De hardnekkigheid van het stempel dat je anders bent, wat je ook doet. En vooral: de diepe wil om erbij te willen horen.’

Het gaat te ver om het ministerschap van Van Engelshoven te zien als een vorm van traumaverwerking. Wel wil ze minderheden het gevoel geven dat zij heeft ontbeerd.  Behalve onderwijs en wetenschap zet zij daartoe ook cultuur in. Meest in het oog sprong haar besluit in 2019 dat de canon op de schop moest.

Nu evolueert een canon voortdurend. Nimmer zijn het de statische dingen geweest die de pleitbezorgers van verandering ervan maken. Zij moffelen weg dat nieuwe inzichten invloed tot een andere invulling van de canon. De herziening door Van Engelshoven was echter van een andere orde. Haar voorstel had een sterk politiek karakter. De vijftig vensters van de canon verwerden tot een instrument van de tijdgeest.

Er moest meer aandacht komen voor de zwarte bladzijden uit de geschiedenis, gaf de minister mee als opdracht aan de samenstellers van de nieuwe canon – alsof in de oude canon niet al heel wat slavernij zat. Door het prisma van de identiteitspolitiek naar de geschiedenis werd nog iets duidelijk: vrijwel alleen maar witte mannen. Met die oververtegenwoordiging getuigde de canon van gisteren, terwijl de generaties van de toekomst zich erin moeten herkennen.

Meebuigen

Weer contrasteerde de assertiviteit van de minister met de lauwheid vanuit het veld. Historicus James Kennedy zag geen belemmering om het comité voor te zitten dat de nieuwe canon moest samenstellen, hoewel de minister het gewenste resultaat voorafgaand aan het onderzoek bestelde.

Zo stond het op rijksoverheid.nl (31 mei 2019): ‘Ik vraag de commissie om evenwichtig aandacht te besteden aan de verhalen en perspectieven van verschillende groepen in de samenleving, en om de schaduwkanten van de Nederlandse geschiedenis voldoende aan bod te laten komen.’ 

Dus niet: ik vraag de commissie om te onderzoeken of de canon te weinig divers is. De minister beschouwde de canon niet als uitkomst van wetenschappelijk onderzoek, per definitie een grillig en onvoorspelbaar proces. In plaats daarvan betrof het een rechtvaardigheidsvraagstuk. De geschiedenis werd in een taart die je in gelijke punten moet verdelen over de maatschappelijke groeperingen. Alsof geschiedschrijving zo werkt.

Geen principiële bezwaren intussen bij historicus Kennedy, maar meegaandheid. Dit was een typische Hollandse reflex, die nota bene hijzelf blootlegde in zijn dissertatie Nieuw Babylon in aanbouw (1996). Daarin vroeg hij zich af waarom de jaren ’60 in Nederland zo rimpelloos verliepen in vergelijking tot elders? Omdat het maatschappelijke middenveld de kunst van het meebuigen verstond. En meebuigen doet het dus nog steeds.

Terwijl de tijd vraagt om Prinzipienreiter. In de snelle transitie van Nederland tot woke-land worden principes met de voeten getreden, blijven fundamentele discussies uit. Aan de vooravond van een nieuwe academische jaar en cultureel seizoen hoop je op meer zelfbewustheid en grotere waakzaamheidberaad. Variërend op de woorden van Burke: de kans op een overwinning van het goede neemt toe als goede mensen van zich laten horen.

Sebastien Valkenberg, maar ook andere auteurs van Wynia’s Week leggen regelmatig hun vinger bij de even snelle, als sluipende infiltratie van ‘woke’-identiteitspolitiek via overheid, onderwijs, cultuur en media. Wynia’s Week gaat onverminderd door met kritische publicaties over deze gevaarlijke ontwikkeling. Steunt u onze broodnodige berichtgeving? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Waar blijft het verzet tegen woke-minister Ingrid van Engelshoven? verscheen eerst op Wynia's Week.

Deze veranderprocedure voor transgenders wordt nu verder vereenvoudigd naar aanleiding van een evaluatie van de wet. Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) diende mede namens minister Ingrid van Engelshoven (Emancipatie, D66) een wetswijziging in bij de Tweede Kamer waar de deskundigenverklaring van arts of psycholoog, en de leeftijdsgrens van 16 jaar geschrapt zijn. De vraag is of dat verstandig is. Daar is niet zo snel een eenvoudig antwoord op te formuleren. En dat is precies het probleem, het is een ingewikkelde materie die activistisch gedreven wordt.

‘Sekse’ is een onveranderbare biologische categorie, de maatschappij heeft er uiteraard geen invloed op. Intersex is in de medische wereld een bekend fenomeen, sommige kinderen hebben ambigue genitalia, soms wordt er geopereerd, soms niet. Je kunt tussen de seksen in geboren worden.

Het Amerikaanse ziekenhuis van Johns Hopkins University heeft een standaard procedure waar experts een kind onderzoeken om te zien welke sekse meer domineert, om vervolgens hormonen of chirurgie toe te passen. Dat kan beide kanten uitgaan. Hier is uiteraard geen sprake van gender.

Nederland

In Nederland zijn er twee academische ziekenhuizen die gespecialiseerd zijn in genderdysforie (het je niet thuis voelen in je geboortegeslacht), het Nijmeegse Radboud UMC Amalia Kinderziekenhuis en het Amsterdamse UMC. Ze begeleiden en behandelen kinderen en adolescenten die voelen dat hun geboortegeslacht niet past. De Transgenderwet is vooral bedoeld voor deze transitie.

Een van de artsen die werkzaam is in het Amsterdamse UMC/VU, het Center of Expertise on Gender Dysphoria, Thomas Steensma drong een paar jaar geleden al aan op meer onderzoek naar geslachtsverandering bij jongeren onder de 18 jaar. Want sinds 2013 is het aantal aanmeldingen fors gestegen, sinds dat jaar melden zich drie keer zoveel kinderen die geboren zijn als meisje, ten opzichte van kinderen die geboren zijn als jongen.

Rond 2013 werden er jaarlijks zo’n 150 tot 200 transgenders gezien in Amsterdam, nu zijn dat er gemiddeld 775. Bovendien is er een wachtlijst van twee jaar. Het is met name deze stijging die Steensma zorgen baart, de groep lijkt te veranderen en we weten te weinig wat de drijfveren zijn. Het meeste onderzoek komt overigens uit het UMC in Amsterdam, Steensma zegt dat het buitenland het onderzoek vaak klakkeloos overneemt.

Stijn

Het is voor veel ouders een ingewikkelde opgave om hun kind te begeleiden in een dergelijke transitie. Mariska (37) heeft een autistische zoon Stijn (8) die graag een meisje wil zijn. Ze vertelt haar verhaal in De Telegraaf (juli 2021), Stijn heeft aangepast onderwijs, hij worstelt met zijn autisme, zijn schoolomgeving en zijn wens om een meisje te zijn. ‘Een meisje met lang haar, zwierige jurken en vrolijke rokjes’. Dat verlangen wordt met de jaren heviger, maar ook de angst om uitgelachen en gepest te worden.

Mariska neemt hem mee naar de stad, ze kopen een jurk en Stijn is voor even een gelukkig kind. De indruk die achterblijft is dat moeder en zoon het goed doen, zo zou een transitie een goede oplossing zijn. Of is er meer over te zeggen. Waar is de vader in het verhaal? Is er nog en ander rolmodel in huis? We weten het niet, daar is meer voor nodig dan een artikel in de krant.

Dan toch die commissie en de leeftijdsgrens? De school, familie, buren en niet te vergeten het web hebben invloed. Met name de vriendengroep bij adolescenten heeft volgens onderzoek van Lisa Littman een grote invloed op wel of niet de transitie ingaan.

Jan Morris

De Britse schrijver/journalist Douglas Murray geeft in zijn boek een indringend voorbeeld de transitie van de schrijver Jan (voorheen James) Morris. Morris had in de laatste dagen van WO II gevochten, daarna werkte hij als journalist voor The Times en The Guardian. Hij was buitenlandcorrespondent in het Midden-Oosten, Afrika en werkte in Rusland. Hij was getrouwd en had vijf kinderen. Jan had een sekse verandering in 1972, dat maakte haar op slag beroemd.

Maar belangrijker waren de memoires van haar transitie, Conundrum uit 1974. Het is een van de meest indringende verslagen van iemand die in het verkeerde lichaam zit opgesloten. De hormoonbehandeling had niet alleen de lagen mannelijkheid weggehaald, maar haalde ook de niet zichtbare laag weg die de mannelijke soort eigen is, het dempen van de affecten. Jan beschrijft haar transitie als één van de meest fascinerende ervaringen van een transitie van man naar vrouw. Niet alleen een lichamelijke verandering, maar ook die van ervaring, perceptie en emotie.

Politisering van transgender

In Engeland is de situatie met de aanmeldingen voor transitie niet veel anders dan in Nederland. Het intake proces voor geslachtsverandering in Engeland is inmiddels lopende band werk, en dat is precies het probleem waar de Britse auteur Douglas Murray in zijn boek op wijst. Door de politisering van ‘transgender’ neemt de druk toe, de politici lopen voorop (en in een aantal gevallen komen mensen er te laat achter dat dit toch de verkeerde beslissing was).

De Britse NHS kan het aantal aanvragen nauwelijks aan met 3000 mensen onder behandeling en nog eens 5000 op de wachtlijst. In de laatste vijf jaar is er een stijging van 700% in de verwijzingen naar gender klinieken. De Britten zijn hier koploper, ze behandelen de grootste aantallen ter wereld. Je kunt er veilig vanuit gaan dat de discussie over gender hier de oorzaak van is.

Amerika

In 2015 werd ‘trans’ mainstream in Amerika met de geslachtsverandering van Bruce Jenner naar Caitlyn Jenner. Transgender werd Amerika’s ‘Next Civil Rights Frontier’, (Time magazine). Murray’s conclusie in zijn boek is glashelder, er zijn mensen geboren in het verkeerde lichaam. En toch weten we niet wat hier precies aan de hand is. Net als bij Thomas Steensma schrijft Murray, ‘we weten te weinig’. De medische wetenschappen en klinische psychologie weten niet precies hoe dit in elkaar zit en wat de consequenties zijn.

Uit Amerikaans en Europees onderzoek blijkt overigens dat een op de drie van deze groep (de gender groep wordt geschat op ongeveer 0,5% en 1.3% ) zich als non-binair ervaart. Dat behoeft in de meeste gevallen geen medische ingreep. Recent onderzoek laat zien dat het merendeel (tussen de 60 en 90 %) van de kinderen die de transitie niet maken, uiteindelijk comfortabel zijn met hun biologisch geslacht als ze eenmaal volwassen zijn.

Er is ook nog een ander probleem, de gemakkelijke en ideologisch gedreven gelijkstelling van sekse en gender in de maatschappij. Dat betekent concreet dat je zelf mag bepalen wat er in je paspoort komt te staan, ben je eenmaal over de streep dan heb je als van oorsprong biologische man toegang tot vrouwensport, vrouwenafdelingen in de gevangenis, etcetera. Maak je daar bezwaar tegen dan kan het einde carrière betekenen.

Bezwaar aantekenen betekent einde carrière

De beroemde Britse feministische journalist en oprichtster van Justice for Woman, Julie Bindel was er niet van overtuigd dat de transseksueel Kimberley Nixon als counselor kon optreden voor vrouwelijke slachtoffers van verkrachting. Bindel werd aan alle kanten aangevallen, ze verontschuldigde zich uiteindelijk voor de ‘toon’ van haar artikel maar door de stormen van de ingezonden brieven, en uiteraard het web, durfde ze uiteindelijk nergens meer op te treden, of ze werd al afgezegd voor ze kon nadenken of ze wel zou gaan.

Julie Burchill overkwam hetzelfde, in haar verdediging van haar vriendin Suzanne Moore, die ook al af geserveerd was, maakte ze een ‘verkeerde opmerking’, ironie of sarcasme zijn inmiddels not done. Lynne Featherstone, de Britse Home Office minister vroeg om haar ontslag bij de Observer. De Observer trok het artikel van Burchill onmiddellijk terug, de redacteur verontschuldigde zich in alle toonaarden. En Burchill’s carrière was zo goed als afgelopen.

Featherstone verloor haar zetel bij de verkiezingen, maar kreeg onmiddellijk een leuke levenslange baan in het House of Lords. Germaine Greer, auteur van The Female Eunuch en bekend feministe overkwam hetzelfde, ze was er niet zeker van dat transgender mannen ook daadwerkelijk vrouwen zijn. Volgens Eve Hodgson van Cambridge University, haar alma mater, was Greer een oude witte vrouw die geen recht van spreken meer had. Alles moet gepolitiseerd worden. Twijfel wordt niet geduld. Vragen mogen niet gesteld worden.

Politisering van transseksualiteit

De politisering van de transseksualiteit verziekt de in feite complexe vraag van de geslachtsverandering. Wanneer is de tijd gekomen voor Stijn om zijn droom te kunnen vervullen? Heeft zijn moeder het goed gezien, is er geen maatschappelijke druk, moet er nog met een psycholoog gepraat worden? Waar is de vader in het verhaal? Of is Stijn de Nederlandse Jan Morris, en kan zijn transitie al snel beginnen voor hij 9 of 10 wordt?

De voorgestelde versoepeling van het transgenderproces in de Transgenderwet verdient een bredere discussie. Of die er komt met Van Engelshoven? Ik vrees van niet.

Het bericht Er is nu al een tsunami van transgenders. En RutteDrie haalt de laatste horden weg. verscheen eerst op Wynia's Week.

Fresco meent dat ‘dit boek de basis vormt voor wat wij tegenwoordig vanzelfsprekend vinden’. Volgens Fresco ‘is er nauwelijks meer discussie over het feit dat de rollen van vrouwen en mannen minder door biologische kenmerken worden bepaald dan door culturele normen en waarden’.

Ze bedoelt te zeggen dat de rolverschillen tussen mannen en vrouwen meer door ‘nurture’ en minder door ‘nature’ bepaald worden. Fresco stelt voorts dat er ‘sinds Mead duizenden (!) studies zijn gedaan die dit bevestigen’. Ze geeft er echter blijk van dat ze geen kennis van die studies heeft genomen.

Dat heb ik wel gedaan, bijvoorbeeld in mijn boek Feminisme op de werkvloer. Ik zal hierna aangeven waarom en hoe Fresco de plank mis slaat. Ik baseer me op recent onderzoek en maak een keuze uit het werk van drie wetenschappers, drie vrouwen.

Eén: Iris Sommer

Onderzoek van psychiater en neurowetenschapper prof. Iris Sommer toont dat er een aanzienlijk psychisch verschil is tussen mannen en vrouwen, anders dan altijd verteld wordt. De verdeling nature versus nurture ligt op 75% aanleg en 25% omgeving.

Mannen doen het beter dan vrouwen in ruimtelijk inzicht, reactievermogen en risico nemen. Ze zijn minder terughoudend, minder neurotisch en bezitten meer eigenwaarde. Ze zijn ondernemender, zie start-ups.

Mannen moeten volgens Iris Sommer met meer begrip en waardering bejegend worden. Zij moeten assertiever zijn en weer betekenis geven aan hun leven, ten gunste van ons aller welzijn.

Sommer schetst in haar boek Het vrouwenbrein (2021) hoe de hersenen van mannen en vrouwen verschillen. Het vrouwenbrein is fors kleiner dan het mannenbrein en hun hersenschors telt liefst zeventien procent minder zenuwcellen. Toch doet hun denkvermogen niet onder voor dat van mannen.

Maar persoonlijkheid en interesses van mannen en vrouwen zijn verschillend. Mannen spelen met ander speelgoed. Het verschil in interesse zit in de kinderen zelf, zegt Sommer. Je ziet het zelfs bij jonge aapjes.

Vrouwen hebben een ander stresssysteem, andere hormonen en een ander immuunsysteem. Sommer beschrijft hoe dat verschillen tussen de seksen veroorzaakt. Haar boek laat zien wat de samenhang is tussen het neurobiologische en het sociaal-maatschappelijke en wijst de weg naar een beter begrip tussen de seksen.

Twee: Griet Vandermassen

‘Wij feministen lazen een hoop teksten, maar nooit iets wat onze opvattingen zou ondermijnen. Wetenschappelijke literatuur over de basis van sekseverschillen vermeden we zorgvuldig. Dat is een menselijke reflex. Het heet bevestigingsvooroordeel. Mensen zoeken vooral informatie op die in hun straatje pasten informatie die er niet in past wordt sowieso verworpen. Die reflex oversteeg ik pas veel later en het zorgde voor een verregaande omslag in mijn mensbeeld en mijn invulling van mijn feminisme. Ik ging me verdiepen in een discipline die door feministen verketterd wordt: de evolutiepsychologie… De natuurlijke mannelijke verlangens, emoties en neigingen hoeven toch niet te leiden tot seksueel wangedrag? We hebben ook zelfcontrole, toch? Feministen verklaren seksueel geweld altijd in termen van macht en dominantie. De man zou de vrouw willen domineren en vernederen. Dat klopt niet.’

Dit schrijft dr. Griet Vandermassen (49), filosofe en evolutionair biologe in haar boek Dames voor Darwin (2019).

Een man die een vrouw dwingt tot seks wordt niet gedreven door overheersing, maar door lust of een verlangen naar seksuele intimiteit. Kijk naar het dierenrijk. Daar zijn geen patriarchale machtsverhoudingen, maar is seksueel geweld ook wijdverspreid.

Niet alle natuurlijke menselijke neigingen zijn ook wenselijk. Dat is de bekende ‘naturalistische dwaling’. Sterven in het kraambed en ziektes zijn natuurlijk. Dat mannen van nature agressiever zijn is ook natuurlijk, maar net zomin wenselijk.

Anderen geen leed en schade toebrengen is een van onze belangrijkste morele principes. In een beschaafde samenleving sturen in eerste instantie die morele principes ons gedrag en de politiek, niet de biologie. We bepalen zelf welke aspecten van de biologie we aanvaardbaar vinden.

Een jammerlijk gevolg van de #MeToo-beweging is dat we in plaats van vrouwen weerbaarder te maken, vrouwen leren om heel snel geshockeerd te zijn. Dan wordt elke seksuele toenadering beladen en wordt het wel heel steriel allemaal. Erotiek en flirten zijn ook belangrijke dimensies. Aldus VanderMassen. Ze kreeg radicaal feministen over zich heen. Daar kon ze natuurlijk op wachten.

Drie: Angela Crott

‘Er is met jongens op zich weinig aan de hand’, stelt dr Angela Crott (1955) in haar boek Van Pietje Bell tot probleemgeval (2013).Crott is oud-onderwijzeres en moeder van twee zoons. In 2011 promoveerde ze aan de Radboud Universiteit Nijmegen op het proefschrift Van hoop des vaderlands naar ADHD’er.

Crott schetst het beeld van de jongen aan de hand van opvoedingsliteratuur en onderzoek. Aan de hand van honderd jaar literatuur en haar eigen ervaring als onderwijzeres en moeder van twee zoons, toont Crott onze veranderende samenleving, die typisch jongensgedrag steeds minder waardeert:

‘Jongens hebben geen probleem met ons, wij hebben een probleem met jongens. De eisen die ouders, school en de maatschappij aan jongens stellen doen hun geen goed. Wat hebben jongens wel nodig? Later naar de crèche, stevig ouderlijk gezag, korter en gescheiden onderwijs, en meer begrip voor jongenseigenschappen.’

Jongens hebben het lastig: ze halen lagere cijfers dan meisjes, haken eerder af op school en volgen een opleiding op een lager niveau. Ook hebben steeds meer jongens ADHD en ritalin wordt vaak voorgeschreven. Maar volgens Crott is er met jongens niets aan de hand en bestaat ADHD niet. ‘Geslacht wordt niet sociaal bepaald, maar is een biologisch feit’, meldt het SIRE-rapport van Angela Crott.

Crott: ‘Onderzoek toont aan dat jongens en meisjes biologisch verschillen en dat de geslachtsorganen niet de enige verschillen zijn tussen seksen. Alle organen functioneren anders, ook de hersenen. Ik ben van mening dat de hersenen van veel feministen en genderdeskundigen in de meisjesstand staan. Het lijkt me duidelijk dat het aanzien van de wetenschap achteruitgaat als de feiten er niet meer toe doen en een ideologie, waarbij feiten het moeten afleggen tegen aannames en gevoelens, de gedragswetenschappen infiltreren.’

De campagne van SIRE over jongens heeft heel wat losgemaakt. Vooral feministen en genderdeskundigen hebben van zich laten horen. Ze herhalen hun mantra dat de verschillen tussen de seksen te herleiden zijn tot nurture.

Onderzoek in de neuropsychologie en de biologie, waaruit blijkt dat er wel degelijk zoiets bestaat als natuurlijk jongensgedrag, bestempelen ze als ‘ook maar een mening’.

Dit is volgens Crott zeer kwalijk, niet alleen voor het aanzien van de wetenschap, maar ook voor de jongen, de man, en dus ook voor de vrouw en onze samenleving.

Het boek van antropologe Mead is in 1935 geschreven. Het is ‘ouwe lorum’. De biologische en psychologische wetenschap zijn sindsdien ras voortgeschreden. Fresco doet er goed aan haar kennis up to date te brengen.

Maar wellicht wil ze dat helemaal niet. Spijker mannen als onderdrukkers tegen de muur. ‘De snelle erosie van onze omgangsvormen’ is volgens Fresco de schuld van mannen. Mannen moeten het bij Fresco ontgelden: ze discrimineren structureel volgens haar.

Sommer, VanderMassen en Crott hebben gelijk. Mannen moeten assertiever zijn en weer betekenis geven aan hun leven, ten gunste van ons aller welzijn. Ze moeten zich niet laten ringeloren door discriminerende vrouwenquota en polariserende teksten zoals die van Fresco.

Frits Bosch is auteur van ‘Feminisme op de werkvloer’.

Het bericht Jongens en meisjes verschillen. Wat is het probleem? verscheen eerst op Wynia's Week.