Wat als we moeten kiezen tussen Donald Trump en Diederik Samsom?

Diederik Samsom wil dat Europa ‘eindelijk financiële en strategische’ offers brengt om volledig over te schakelen op elektriciteit uit wind en zon. Alleen die energiebronnen krijgen zijn goedkeuring. Ik ben al blij dat hij daarmee is afgestapt van zijn idiote linkse voorkeur voor het verbranden van bossen. Nu nog één stap, Diederik, en ook stoppen met de linkse obsessie tegen nucleair!

Nederlanders schrikken door de oorlog met Iran nog meer van alsmaar duurdere benzine en diesel. Ook vóór de oorlog hadden wij al de hoogste prijzen in Europa. En nu gaat voedsel ook 15 procent duurder worden omdat Qatar geen kunstmest kan leveren. Een ramp speciaal voor armere gezinnen die 30 procent van hun inkomen besteden aan voedsel. En toch vindt Samsom dit een goed moment om te pleiten voor nog meer financiële offers.

Ongelukkig moment

‘Industriebeleid dat geleidelijk, voorspelbaar en steeds strenger en dwingender wordt’ wil ook de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR). Noch de WKR noch Samsom durven te voorspellen hoeveel industrie we bij dergelijk beleid overhouden. De stroopwafelfabriek in mijn woonplaats Gouda lijkt me vooralsnog veilig, maar bijna alle andere fabrieken hebben veel energie nodig. De meubelindustrie, bijvoorbeeld, heeft verf en lak nodig en dat kun je wel maken uit olie maar niet uit zon en wind. En zo verder. Gas en olie zijn essentieel voor de chemische industrie en die levert weer aan bijna alle andere industrieën.

Samsom komt dus op een bijzonder ongelukkig moment met zijn aanbeveling voor extra financiële offers, en de reden dat hij toch de ‘transitie’ wil blijven forceren is dat hij zich schrap wil zetten tegen het opschorten van het ETS-systeem. Dat is een EU-wet die eist dat bedrijven voor elke ton CO2 die uit de schoorsteen komt een ‘credit’ kopen. Het idee is om die credits geleidelijk steeds duurder te maken en zo de industrie te dwingen om minder CO2 te gebruiken. Met ‘financiële offers’ bedoelt Samsom nu vooral ook dat hij die credits nog veel schaarser en dus duurder wil maken. Dat betekent ook hogere inflatie, want de fabrieken moeten de credits doorrekenen aan hun afnemers.

De prijs van de credits is dit jaar met 20 procent gedaald. Niet omdat de Europese industrie er nu opeens minder nodig heeft, maar omdat de speculanten al in januari gokten dat er politieke druk gaat komen om de credits goedkoper te maken of zelfs om het hele systeem af te schaffen.

Ze kregen gelijk want op 11 maart vroeg de Italiaanse premier Giorgia Meloni officieel om opschorting van het credits-systeem. Nu wil ook Polen actie tegen een systeem dat de industrie in de EU steeds grotere nadelen bezorgd in de concurrentie met China, Korea en Japan. De speculanten denken dat de politieke druk zo groot wordt dat de EU de credits gaat opschorten.

Donald Trump heeft vaak gewaarschuwd tegen het opschroeven van die credits die hij het ‘nieuwe groene bedrog’ noemt. Hij voorziet dat de EU problemen krijgt met stijgende inflatie en zwakkere concurrentiekracht. Trump, vicepresident JD Vance en ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hebben gewaarschuwd dat Europa niet mag verzwakken en moet werken aan een politieke consensus over hoe om te gaan met de massale immigratie uit islamitische landen. Dan helpt het niet wanneer de EU tegelijkertijd ook nog wordt verscheurd omdat het mkb – en iedereen die zich zorgen maakt over de stijgende armoede – de inflatie en de werkloosheid willen bestrijden, terwijl Samsom en zijn groenlinkse volgelingen om verdere financiële offers roepen.

Minuscuul effect

Het grote risico is dat energie dit jaar extra duur wordt en de industrie toch de dure credits moet kopen of zelfs – zoals Samsom eist – nog meer moet betalen voor energie bovenop wat al met de inflatie gebeurt door de oorlog.

Dat hoeft niet te betekenen dat we alle CO2-acties opgeven. Research kan doorgaan en dat blijft het belangrijkste front waarop het kleine Nederland kan bijdragen. Zoals Rob Jetten al eerder opmerkte, hebben al onze investeringen in zon en wind slechts een minuscuul effect van 0,000036 graden minder opwarming, omdat Nederland maar zo’n klein land is. Laat liever Wageningse experts helpen in Afrika om ongezond stoken op houtskool te vervangen.

En vooral: maak gebruik van schone kernenergie. Steeds meer landen starten met nieuwe grote kerncentrales en SMR’s (kleinere kerncentrales), want die nemen veel minder plaats in dan zonnepanelen en worden bij massaproductie goedkoper dan windmolens op zee. In Nederland valt de vergelijking tussen nucleair en wind op zee extra gunstig uit voor nucleair, want volgens de laatste schatting zou uitbreiding van de windmolens in de Noordzee per jaar zes miljard euro extra gaan kosten, alleen maar om die windenergie aan land te brengen (waarbij dan ook nog 60 procent van de energie verloren gaat).

Betere formule

Het cijfer van zes miljard euro per jaar ontleen ik aan een verwijzing in het nieuwe rapport van de WKR. Nuttig in dat rapport zijn ook twee waarschuwingen tegen andere plannen om CO2 te verminderen. De WKR wijst erop dat de geschatte kosten van gedurfde ideeën om CO2 onder de grond op te slaan alsmaar stijgen. Uitstel lijkt daarom verstandiger. Ook noemt de WKR waterstof ‘moeilijk te transporteren’, een eufemisme voor de enorme energieverliezen en ook voor het serieuze risico van een lek of een ontploffing.

Samsom wil dwingen en wil ambtenaren laten beslissen over de energie-investeringen; Trump, Vance en Rubio willen de markt laten innoveren. De Amerikaanse formule klinkt beter.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!