Altijd kijken naar wat wél kan: van de rationele aanpak van Dubai kan Nederland veel opsteken

Europese airlines vlogen ruim een half jaar niet op Dubai. Normaal is dit hun topbestemming in het Midden-Oosten, maar eind februari voerde Iran – in de oorlog tegen Israël en de Verenigde Staten – drone-aanvallen uit op de Golfstaten. Vanuit de Nederlandse gedachtegang was het logisch vluchten te staken. Het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014 door een Russische Bukraket (298 doden) ligt nog vers in het geheugen.

Dubai keek daar anders tegenaan. Niet olie, maar handel en toerisme jagen de welvaart aan. Dus zijn vliegverbindingen essentieel. Dubai International lag slechts een paar dagen helemaal eruit. In juli was ik in Dubai en hoorde van allerlei zegslieden uit de reis- en toerismebranche hoe daar de Iran-crisis werd aangepakt. Geen paniek! Pragmatisch en nuchter oplossingen zoeken. Stap voor stap herstellen.

Een rationele aanpak, waarvan Nederland wat kan opsteken.

Veiligheid centraal

Denk niet dat Dubai roekeloos was. Juist veiligheid is het wezen van deze stadstaat (4,7 miljoen inwoners, van wie 0,5 miljoen Emirati).

Luchtvaartmaatschappij Emirates vliegt uitsluitend met ‘wide-bodies’: zo’n 120 Airbus 380’s en 120 Boeing 777’s. Dat zijn vliegtuigen van een half miljard of meer. Daarmee ga je sowieso geen gokje wagen.

Er kwam extra beveiliging van het luchtruim. Een veilige corridor werd ingesteld met aanvliegroutes vanuit Oman. Er was stilletjes diplomatiek contact met Iran en weldra deden ook Iraanse vliegtuigen weer airport DXB aan. Dat maakte Iraanse luchtaanvallen buitengewoon onwaarschijnlijk.

Bleef over de psychologische dreun. Iran sloeg een barst in het imago van Dubai. De bestuurlijke en economische elite kon dat slechts repareren door eensgezind op te treden. Hoor Al Khaja, topvrouw van het Departement voor Economie en Toerisme, vertelde me hoe dat geregeld werd.

Op dag één van de crisis vergaderden topambtenaren en zakenlieden onder leiding van sjeik Hamdan bin Mohammed Al Maktoum. De kroonprins van Dubai en minister van Defensie van de Verenigde Arabische Emiraten zette de lijnen uit. De aanwezigen knikten: zo gaan we het doen.

Het herinnerde aan de oude Nederlandse politiek, waar het nationale belang samenviel met dat van de Rotterdamse haven, Schiphol, KLM, Fokker en alles in nauwe samenspraak met topambtenaren en politici werd geregeld. Vanuit die consensus werd Nederland de ‘Poort van Europa’. Tot in de jaren negentig werd de nationale ruimtelijke ordening afgestemd op de ‘mainports’ Rotterdam en Schiphol. Links en rechts hadden daarover geen verschil van inzicht. Kom daar nog eens om! Schiphol is nu brandpunt van polarisatie en juridische haarkloverij.

De overheid voorop

Hotelmanager Duncan O’Rourke was ook aanwezig bij dat crisisberaad in Dubai. Hij vertelde: ‘Vrijwel overal in de westerse wereld loopt de overheid achter het bedrijfsleven aan. Hier marcheert de overheid voorop en volgen de bedrijven.’

O’Rourke is Iers. Hij werkte ooit voor het Kurhaus in Scheveningen en Hotel Des Indes in Den Haag. Hij leidt nu vanuit Dubai de elfhonderd hotels van de Franse ACCOR-keten in de werelddelen Midden-Oosten, Afrika en Azië-Pacific. Hij beheert bijna een kwart miljoen (!) hotelkamers. ‘225.000 sleutels,’ zoals hijzelf zegt.

Dubai is een stevige uitvalsbasis van zijn werkzaamheden. West-Europa is gammel. O’Rourke: ‘In het Verenigd Koninkrijk houden premiers het gemiddeld iets langer dan een jaar vol. Italië is nu het land met de langstzittende regering. Dat hadden jij en ik toch nooit voor mogelijk gehouden!’

Zakelijk beleid

Hij vindt het mooi dat het werkwoord ‘dubai-it’ in het Oxford Engelse Woordenboek staat als aanduiding voor het snel transformeren van een oude traditie in een moderne succesformule.

West-Europa ziet zichzelf als moreel verheven boven de Golfstaten, waar inderdaad niet altijd zachtzinnig met mensenrechten wordt omgesprongen. Maar waar Europese overheden geobsedeerd zijn door wat níet kan, overwon Dubai de crisis door te kijken naar wat wél kan. Zo groeit het verschil tussen politieke impasse en zakelijk beleid. Juist het toerisme merkt daarvan de gevolgen.

‘Wij zijn een jong land en heus niet perfect,’ zei Hoor Al Khaja een beetje verontschuldigend. ‘Maar wij hebben besluitvaardig leiderschap. Wij leren snel en handelen snel.’

‘Alles ging in alle openheid,’ zei Duncan O’Rourke over het crisisberaad. ‘Je kreeg info over de exacte aantallen afgevuurde en onderschepte raketten. Dat bracht kalmte.’

Blokkerende Kamer

Na ruim een half jaar concludeerden Europese luchtvaartmaatschappijen als Lufthansa dat ze weer naar Dubai konden. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken schakelde in september het rode reisadvies terug naar standje geel. In de Tweede Kamer werd op dat moment het zoveelste debat gevoerd over Schiphol. Omwonenden van de luchthaven moeten via de Maatschappelijke Raad meer inspraak krijgen. Behalve omwonenden die in de luchtvaartsector of het toerisme werken. Want wie direct belang heeft bij Schiphol moet uit de Raad worden geweerd, vindt een Kamermeerderheid.

Iemand nog kritiek op het democratische tekort in de Golf? Je zou die blokkerende Kamer een portie dubai-it toewensen.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!