De Quote500 fiscaal extra straffen is links populisme. Wie welvaart wil, moet ondernemers juist de vruchten laten plukken van succes

‘Kapitalisten’ zijn een dankbaar doelwit van populistische afgunst, socialistische weerzin en van belastingambtenaren, natuurlijk.

Terwijl Nederlandse en Europese adviseurs politici oproepen om te werken aan meer welvaart en de achterstand in kunstmatige intelligentie (AI) op de VS en China in te lopen, willen linkse politici graag ‘de rijken’, miljonairs en miljardairs, extra belasten.

Ondernemers moeten ons opstuwen in de vaart der volkeren, maar als ze dat doen én daarvan ook zelf de vruchten plukken, zijn ze in de ogen van linkse critici meteen verdacht. Heb je honderden miljoenen of een miljard euro of meer achter je naam? Steek je boven het maaiveld uit? De moet de belastingzeis eroverheen. Dat maaiveld is er niet voor niets.

Muntjes tellen?

Wie zijn dan die allerrijksten in de Quote500, die volgens de petitie van de Pro partij plus aanhangers, van vakbond FNV tot Oxfam Novib, extra belast moeten worden?

Zitten zij bovenop een berg geld hun muntjes te tellen à la Dagobert Duck? Of zijn het hardwerkende Nederlanders die meer succes hebben, meer werkgelegenheid verschaffen, meer investeringen en meer vermogen hebben opgebouwd dan andere hardwerkende Nederlanders?

De antwoorden staan in de Quote500, editie 2026, die afgelopen week is verschenen. De top 25 heb ik voor u in kaart gebracht en ingedeeld in drie groepen. De eerste zijn de oprichters die actief ondernemen. Als tweede de erfgenamen die hun bedrijf wel actief besturen. En als derde de erfgenamen met een passieve rol.

De ene erfgenaam is de andere niet. Charlene de Carvalho-Heineken (nummer twee in de lijst) is erfgenaam van een groot pakket aandelen Heineken. Geschat vermogen in de Quote500: 13 miljard euro. Zij en haar familie hebben wel toezichthoudende functies in het Heineken concern, maar ze zitten niet aan de knoppen. Dus staat ze bij de erfgenamen met een passieve rol.

Precies andersom is het bij de kinderen van wijlen Wim van der Leegte van VDL, een bussenbouwer en toeleverancier van hightech. Zij zitten juist wel aan de knoppen. Dus: erfgenamen die ondernemen.

Meest ondernemers

Hoe ziet de top 25 er dan uit? Dertien zijn oprichters en op een of andere manier actief, vier zijn erfgenamen met een actieve ondernemersrol en acht zijn erfgenamen met een passieve rol. Driekwart van de allerrijkste Nederlanders draagt dus als ondernemer, investeerder en werkgever dagelijks bij aan de Nederlandse economie.

De erfgenamen zonder actieve rol in het bedrijf leveren overigens óók een bijdrage aan de economie. Zij beheren het familiekapitaal. Ook hún bedrijven bieden banen en inkomens. Maar het zijn ingehuurde managers die het bedrijf leiden.

Geen renteniers

Wat valt er verder op bij de top 25?

Als eerste: de allerrijkste Nederlanders zijn geen renteniers, maar ondernemers en investeerders.

Ten tweede: financiële handel en investeringskapitaal zijn een bron van rijkdom. Voor anti-kapitalisten zegt dat genoeg. Allemaal speculanten. In werkelijkheid spelen zij een vruchtbare rol. Nederland kent van oudsher een grote financiële sector, kolossale pensioenbeleggers en een schare grote en kleine particuliere beleggers. Financiële handel is daarbij onmisbaar.

Brood en boter

Het derde dat opvalt is het aantal ondernemers in brood- en boteractiviteiten. Bier. Keukens. Luxaflex. Vastgoed. Bouwen. Auto’s. Koeien. Een supermarktketen. Industrie, zoals offshore en bussen en leveranties aan de hightech industrie.

Het vierde is het (bijna) ontbreken van ondernemers in technologie. Of het nu kunstmatige intelligentie (AI) is, of zoekmachines, chips, noem maar op. De uitzondering is Ali Niknam, oprichter van onder meer Bunq bank (nummer 16 in de lijst met een geschat vermogen van 2,5 miljard euro). Hightech en AI ondernemers zijn er wel, maar ze staan, (nog) niet de in de top 25. De 31-jarige Pim de Witte van AI-bedrijf General Intuition staat op plaats 49.

Misschien moeten deze ondernemers én hun vermogens nog wat ‘rijpen’ voordat ze in de top 25 komen. Hoe ouder, hoe vermogender, is immers de ervaring. Of wacht…

Op de lijst van de vierhonderd rijkste Amerikanen van het blad Forbes, de grote broer van Quote, torenen internet- en AI ondernemers juist boven alles uit. Op de plaatsen één tot en met negen staan de multimiljardairs uit Silicon Valley. Elon Musk (X, Tesla, SpaceX) fier bovenaan. Terzijde: vandaag, 3 november, stemt Californië over een vermogensbelasting van 5 procent voor miljardairs. Gevolg: ze ontvluchten de staat.

Geen keus

Meteen doorbreken naar de top als internet- of AI-miljardair kan dus wel. In de VS. Maar niet in Nederland.

Waarom niet? Een stem uit de praktijk. Job van der Voort, oprichter van het bedrijf Remote, een softwarebedrijf dat 3 miljard euro waard is. Tegen Het Financieele Dagblad zei hij onlangs: ‘Ik had in Europa nooit zoveel geld op kunnen halen. Zodra je bedrijf heel groot wordt en extra kapitaal nodig heeft, kom je uit bij Amerikaanse investeerders. En die zeggen: kom naar de VS, de grootste economie ter wereld, waar hiring and firing makkelijker is, en je dus beter kunt opschalen. Eigenlijk heb je dan geen keus.’

Europa staat dus op achterstand. Willen Nederland en Europa toch een regio van betekenis zijn in technologie en AI? Dan is succes fiscaal afstraffen à la de Pro-petitie de snelste weg naar welvaartsverlies voor allen.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!