Nederlandse en Europese burgers vragen om minder migratie, maar krijgen meer

Europeanen maken zich steeds meer zorgen om de gevolgen van migratie. Stemgedrag en publiek debat wijzen erop dat migratie naar het continent moet worden ingeperkt. Maar de Europese Unie zet in op meer migratie vanuit India, het nieuwe kabinet-Jetten wil meer arbeidsmigranten werven en Spanje verleent verblijfsvergunningen aan illegale migranten.

Nederlanders willen minder migratie

De laatste jaren laten verschillende opiniepeilingen zien dat er een groeiende groep Nederlanders is die de asielinstroom en migratie in het algemeen wil beperken. Ruim vier op de tien pleit voor een asielstop, zelfs als dat indruist tegen internationale afspraken. Ook op andere vormen van migratie (arbeids- gezins- en studiemigratie) worden Nederlanders steeds kritischer. 70 procent van de bevolking vreest dat het door migratie moeilijker is om een woning te vinden. Zo’n 45 procent is bang dat geweld toeneemt door de komst van immigranten. Meer dan de helft (51 procent) van de Nederlanders vreest dat Nederland door immigratie en open grenzen te veel van zijn eigenheid verliest. Dat blijkt uit het SCP-rapport Migratie als spiegel van maatschappijbeelden uit 2025, dat opvattingen van Nederlanders over migratie uit 2022 en 2023 documenteert.

Dat Nederlanders nu minstens zo kritisch zijn over migratie als in 2022, blijkt uit de populariteit van rechtse partijen onder Nederlandse kiezers. Ondanks het verlies van de PVV is het migratiekritische blok in de politiek niet gekrompen. Daarnaast lijken ook niet-rechtse partijen (zoals D66 en het CDA) in hun toon wat strenger op het gebied van migratie.

Europeanen willen ook minder migratie

De wil om migratie te beperken leeft in heel Europa. In 2024 peilde Ipsos ruim 26 duizend respondenten uit 18 lidstaten over migratie. 51 procent van de respondenten had een negatief oordeel over het EU-migratiebeleid – slechts 16 procent oordeelde daar positief over. Het meest negatief over migratie waren Frankrijk (62 procent), Oostenrijk (60 procent) en Hongarije (58 procent). De minst kritische landen waren Denemarken (26 procent; ook het land met een relatief streng migratiebeleid), Roemenië en Finland (respectievelijk 27 en 32 procent).

Deze opvattingen zie je terug in het stemgedrag in Europa. Voorbeelden zijn de groei van partijen als het AfD in Duitsland, de FPÖ in Oostenrijk en Rassemblement National in Frankrijk. Ook wordt in heel Europa migratie steeds belangrijker in het politieke debat en worden ook de politieke middenpartijen strenger over migratie om de kiezer niet kwijt te raken.

Mega-akkoord EU en India

Je zou denken dat de politiek zich dan ook inspant om de migratie naar het Europese continent te beperken, maar het tegendeel is het geval. Er wordt actief geprobeerd méér migranten binnen te halen. Een voorbeeld daarvan is de nieuwe deal tussen de EU en India.

Op 27 januari jl was er in Delhi een topontmoeting tussen de EU en India. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, kwam daar naar buiten met het nieuws dat na bijna twee decennia onderhandelen, een groot handelsverdrag is gesloten tussen de EU en India. Het werd door beide partijen ‘de moeder aller deals’ genoemd. Het is inderdaad een groot handelsverdrag, omdat het betrekking heeft op ruim 2 miljard mensen.

Het akkoord is voornamelijk gericht op het versoepelen van de handel tussen de EU en India en het opheffen van onderlinge tarieven. De EU kan in de nabije toekomst goedkoper producten zoals auto’s, wijnen (en andere alcoholische dranken), oliën, vlees, maar ook machines en chemicaliën exporteren naar India. In ruil daarvoor krijgt de EU goedkopere textiel, meubilair, edelstenen en farmaceutische producten.

‘Mobility Framework’

Een ander belangrijk, maar minder besproken onderdeel van deze overeenkomst is het zogeheten Mobility Framework: een plan dat het makkelijker maakt voor Indiërs en Europeanen in bepaalde sectoren om te reizen naar en te werken in het andere land. Een persbericht van het Indiase ministerie van Commercie en Industrieformuleert het zo: ‘Op het gebied van mobiliteit biedt de vrijhandelsovereenkomst een faciliterend en voorspelbaar kader voor zakelijke mobiliteit, dat zowel korte termijn-, tijdelijke – als zakenreizen in beide richtingen omvat. Hierdoor kunnen professionals tussen de twee economieën reizen om verschillende diensten te verlenen. […] India heeft ook een kader vrijgesteld om constructief mee te werken aan sociale zekerheidsovereenkomsten voor een periode van vijf jaar, samen met een kader ter ondersteuning van de mobiliteit van studenten en werkgelegenheid na de studie.’

Meer Indiase studenten en arbeiders

Dit ‘Mobility Framework’ zal betekenen dat India toegang krijgt tot 144 EU-diensten en sub-sectoren, voornamelijk op het gebied van zorg en IT. Hoe dat er exact uit gaat zien, is nog onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat deze deal tussen de EU en India betekent dat er meer mensen vanuit India naar de EU zullen komen. De Indiase premier Narendra Modi postte zelf over de effecten van dit akkoord via zijn sociale mediakanalen: ‘Dit zal leiden tot een gestroomlijnd en veilig verkeer van geschoolde personen, meer banen voor Indiase jongeren, betere toegang tot Europees onderwijs en onderzoek voor Indiase studenten, en gemakkelijker verkeer voor seizoensarbeiders.’ Op termijn betekent dat een toestroom van meer studenten en (gespecialiseerde) werknemers van India naar de EU.

Europese Unie zoekt meer arbeidsmigranten en ‘internationaal talent’

De India-deal past in een breder plan van de Europese Unie om meer migranten te lokken naar bepaalde sectoren. Op 2 februari kondigde de Europese Commissie haar allereerste EU-brede ‘Visa Strategy’ aan. Net als een nieuwe ‘Europese Strategie voor Asiel- en Migratiebeheer’ en een ‘Aanbeveling voor Innovatietalent’. Nieuw beleid dat gericht is op alle 27 lidstaten, en in essentie bedoeld is om meer en gerichter arbeids- en kennismigranten naar het continent te lokken.

De ‘Visa Strategy’ roept op tot langer geldige ‘multiple-entry’-visa voor zakenreizigers en zogeheten ‘European Legal Gateway Offices’ worden in het leven geroepen om werknemers en buitenlandse talenten te begeleiden. De allereerste pilot van zo’n ‘Legal Gateway Office’ zal in India plaatsvinden, en is specifiek gericht op IT-consultants en ingenieurs. De Europese Strategie voor Asiel- en Migratiebeheer is erop gericht om irreguliere migratie aan te pakken en legale migratiepaden te versterken.

Kabinet-Jetten wil goed geschoolde krachten naar Nederland halen

Naast de EU-India deal, die hoogstwaarschijnlijk ook migratie vanuit India naar Nederland bevordert, wil het aanstaande kabinet-Jetten meer en gerichter arbeidsmigranten naar Nederland halen. Dat valt te lezen in het coalitieakkoord Aan de slag. De coalitie begint met een pilot van drie jaar voor een ‘programma dat gericht is op het, onder strenge voorwaarden, actief en gericht naar Nederland halen van goed geschoolde krachten die hier toegevoegde waarde in vooraf afgebakende sectoren hebben’. Het kabinet zegt weliswaar de asielmigratie naar Nederland te willen verminderen, maar geeft daar nog weinig handen en voeten aan.

Onduidelijk is wat de plannen voor het aanstaande kabinet toevoegen aan de al twintig jaar bestaande Nederlandse ‘Kenniswerkersregeling’, waar jaarlijks al zo’n 20.000 arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie gebruik van maken, werknemers die relatief vaak (vaker dan asielzoekers, bijvoorbeeld) ook gezinsleden meenemen. De grootste groep van deze kennismigranten komt doorgaans uit India.

Half miljoen illegalen krijgen verblijfsvergunning

Het meest ingrijpende plan op het gebied van migratie is aangekondigd in Spanje. Daar besloot de regering op 27 januari jl om via koninklijk decreet (dus zonder stemming in het parlement) ruim een half miljoen illegaal in Spanje verblijvende migranten een verblijfsstatus te geven.

De voorwaarden voor het krijgen van de verblijfsvergunning zijn dat de illegale migranten voor 31 december 2025 in Spanje zijn aangekomen, er minstens vijf maanden verblijven en geen strafblad hebben. Daarnaast is de verblijfsvergunning een jaar geldig, met mogelijkheid tot verlenging. Op beelden uit Barcelona is te zien dat vooral Pakistanen en Afrikanen zich tot nu toe gemeld hebben om een verblijfsvergunning aan te vragen. Eenmaal in bezit van een verblijfsvergunning kunnen de migranten geldig reizen naar alle Schengenlanden, waaronder Nederland.

Beleid luistert niet naar burger

De groeiende populariteit van rechtse dan wel migratie-kritische partijen in Europa en de aandacht voor migratie in het publieke debat wijzen erop dat de Europese bevolking zich zorgen maakt over de grote migratiestromen naar het continent. Het stemgedrag in veel Europese landen is een uitdrukkelijke vraag om minder migratie. Maar het Europese en Nederlandse beleid beweegt zich in tegengestelde richting. De burgers krijgen meer migratie.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!