Transideologen zijn niet op zoek naar de waarheid, maar willen alleen hun malle dogma’s bevestigd zien
Artikel beluisteren
De transideologie hangt van tegenstrijdigheden aan elkaar. Het centrale dogma is: transmannen/vrouwen zijn échte mannen/vrouwen. Ongeacht de ‘bij de geboorte toegekende’ sekse, ongeacht hoe die persoon er fysiek aan toe is, het man of vrouw zijn wordt volledig bepaald door het eigen idee van die persoon over het eigen geslacht, en dat noemen we zijn/haar gender.
Gender is dus een ‘sociaal construct’: het heeft geen fysieke basis, maar wordt volledig bepaald door culturele, sociale en psychische factoren.
Volledig vergoed
Niettemin rechtvaardigt dit sociale construct bij transmensen drastische, levenslange, onomkeerbare medische ingrepen om het lichaam anatomisch en – voor zover mogelijk – fysiologisch in overeenstemming te brengen met het zelftoegekende gender. In Nederland wordt dit volledig vergoed in het basispakket zorgverzekering.
Dat is de eerste tegenstrijdigheid.
Dat gaat extreem ver: biologische mannen die naar hun eigen idee vrouw zijn, worden zelfs extra hormonaal behandeld om borstvoeding te kunnen geven aan een baby die ze – uiteraard – niet zelf ter wereld hebben gebracht. In het beste geval produceert zo’n transvrouw dan een fractie van de hoeveelheid borstvoeding die een baby nodig heeft, waarvan de veiligheid wegens resten domperidon, testosteron en andere hormonen in die transmelk nooit goed onderzocht is. Is ‘zogende moeder’ een sociaal construct of toch niet, volgens transideologen?
Verkeerde hersenen
De tweede tegenstrijdigheid is dat transideologen altijd op zoek zijn naar bevestiging dat mensen in het verkeerde lichaam geboren kunnen worden. Maar wat is er ‘verkeerd’ aan een in principe perfect gezond lichaam? Wat ze dan eigenlijk bedoelen, is dat de verkeerde hersenen in dat lichaam zitten, namelijk de hersenen van een vrouw in het lichaam van een man of omgekeerd.
Dus zijn ze op zoek naar aantoonbare verschillen in de hersenen tussen cis- en transmensen (cis = niet-trans).
In 2022 publiceerden Florian Kurth en drie collega’s een onderzoek waarvan de resultaten als geroepen kwamen voor transideologen. Het kreeg dan ook veel aandacht, ook in de media. In dit onderzoek werden drie groepen van elk 24 proefpersonen in de MRI-scanner gelegd: mannen, vrouwen en transvrouwen – biologische mannen die zich als vrouw identificeerden, maar geen medische transitie (hormonen of chirurgie) hadden ondergaan.
De MRI-scans werden gescoord op hun Brain Sex Index door een AI-systeem dat eerst getraind was op honderden andere scans met een bekend binair geslacht (man of vrouw). Er is geen voor mensen navolgbaar verband tussen die Brain Sex Index en individuele details op die hersenscans; dat verband is zeer diffuus en zit, zoals altijd bij AI, verborgen in de krochten van het gebruikte systeem.
Wel kun je achteraf checken hoe goed het systeem biologische mannen- en vrouwenhersens kan onderscheiden, want dat gegeven is uiteraard bij de onderzoekers bekend. In de trainingsset haalde het systeem 90 procent nauwkeurigheid, bij de 3 x 24 proefpersonen 88 procent.
De hamvraag van het onderzoek was, of de transvrouwen vooral een mannelijke of een vrouwelijke Brain Sex Index zouden hebben.
Het resultaat staat hieronder:

De zwarte puntjes zijn de individuele proefpersonen, het grijze balkje omvat de 12 proefpersonen die qua Brain Sex Index in het midden van hun eigen groep zitten. De gekleurde wolken zijn ‘violin plots’: de breedte van de wolk geeft aan hoe ‘gewoon’ een Brain Sex Index met die waarde is voor die groep (cisgender = niet-trans). De Index is per definitie gemiddeld nul voor de cisvrouwen, en gemiddeld één voor de cismannen.
Grote overlap
We zien hier, dat transvrouwen gemiddeld iets minder mannelijke hersenen hebben dan de cismannen, maar nog wel ruimschoots mannelijker zijn dan de cisvrouwen. Gegeven de grote overlap tussen de twee violin plots, gaat het veel te ver om te concluderen dat elke transvrouw met een vrouwelijk brein in een mannelijk lichaam geboren wordt. De onderzoekers zelf gaan niet verder dan dat de breinen van transvrouwen ‘in de richting van hun genderidentiteit verschoven’ zijn. Niettemin, de media berichtten over dit onderzoek alsof dit belangrijk bewijsmateriaal zou zijn dat transvrouwen ‘echte’ vrouwen zijn.
Maar zelfs de vrij bescheiden claim van de onderzoekers blijkt nu gebaseerd op drijfzand. Onlangs verscheen een artikel met zware kritiek op dit onderzoek. Wat iedereen al kan zien, is dat de groepen proefpersonen nogal klein zijn. Dat maakt het lastig om een significant verschil aan te tonen tussen twee groepen wat betreft een index die ook binnen de groep veel variatie vertoont (vandaar de overlappende violin plots). Op grond van puur statistisch-technische criteria stellen deze critici al, dat er geen significant verschil is tussen de Brain Sex Index van cismannen en transvrouwen.
Geen onderscheid
Maar het onderzoek van Florian Kurth en collega’s vertoont volgens hen een nog belangrijker omissie: het maakt geen onderscheid tussen transvrouwen die op mannen of op vrouwen vallen. Een transvrouw die op mannen valt is biologisch gezien homo, en het is uit eerder onderzoek bekend, dat de hersens van homo’s detecteerbaar verschillen van de hersenen van hetero’s. De critici wijzen op de afwijkende vorm van de violin plot voor transvrouwen: die lijkt uit twee verschillende, deels overlappende violin plots te bestaan.
De onderzoekers kenden de seksuele oriëntatie van de 24 transvrouwen (zes homo, achttien hetero), en hadden die twee groepen dus apart kunnen analyseren, om te zien in hoeverre het verschil door een van beide veroorzaakt wordt. Het is een raadsel waarom ze dat niet gedaan hebben, en de critici hadden die analyse graag alsnog gedaan. Maar daarvoor hebben ze de (geanonimiseerde) ruwe data nodig.
Hoewel het artikel vermeldt dat die data op aanvraag beschikbaar zijn, heeft corresponding author Florian Kurth maandenlang alle verzoeken van de critici om die data vrij te geven genegeerd.
Blijkbaar ziet Kurth een bui hangen: die ‘transhersenen’ zouden best eens ‘homohersenen’ kunnen blijken te zijn. Zulk gedrag bewijst dat je niet op zoek bent naar de waarheid, maar een ideologie wilt propageren.
De claim van Dick Swaab
Terwijl transideologen graag vrouwelijke hersenen in de schedel van een transvrouw willen aantonen (en vice versa), veroorzaakte een vergelijkbare onderzoeksclaim in de jaren tachtig juist grote verontwaardiging onder homo’s. De Nederlandse neurowetenschapper Dick Swaab claimde toen dat homoseksuele mannen een twee keer zo grote suprachiasmatische kern (een onderdeel van de hypothalamus) hebben als heteroseksuele mannen.
Toen was het juist zwaar taboe om seksuele oriëntatie te koppelen aan enig fysiek verschil. Homo of hetero zijn was een puur individuele keuze – een sociaal construct – die op geen enkele manier gepredestineerd mocht zijn, dus Swaab was zo ongeveer dokter Mengele.
Swaabs claim, gebaseerd op autopsie van veelal vrij jonge mannen die aan Aids overleden waren, bleek niet reproduceerbaar, dus daar gelooft eigenlijk niemand meer in. Maar er zijn wel serieuze aanwijzingen dat MRI-scans en AI homo- van hetero-hersenen kunnen onderscheiden.
Innerlijke onzekerheid
Waarom wil – even heel kort door de bocht – ‘trans’ zo graag identificeerbaar zijn op een MRI-scan, en ‘gay’ niet? We zien dat ‘trans’ veel breder en onophoudelijk bevestiging eist van de eigen onvervreemdbare, maar oh zo kwetsbare identiteit, terwijl gays daar veel relaxter mee om gaan. Je vraagt je af of dat iets zegt over een diepe, innerlijke onzekerheid over hoe ‘echt’ die transidentiteit is.
In dat verband is het onthullend, dat sommige transmensen die dement worden, vergeten dat ze trans zijn. Die worden weer cisgender en raken dan volkomen in paniek als ze tot de ontdekking komen dat ze geen borsten of penis meer hebben, of juist wel. Daarentegen worden dementerende homo’s en lesbiennes nooit hetero. Die vergeten nooit hun seksuele geaardheid, omdat er niets te vergeten valt: die zijn gewoon zo.
Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!


