Ik koesterde een zekere mate van bewondering voor Thierry Baudet (1983), de grondlegger van Forum voor Democratie. Hij bezocht een zomerschool van de Edmund Burke Stichting (waarvan ik destijds directeur was), ergens op een landgoed op de Veluwe, en legde daar al direct een niet onsympathieke eigenzinnigheid aan de dag.

We bekeken op een middag de film Metropolitan van de enige conservatieve filmmaker in Amerika, Whit Stillman. Dat is een film over jonge leden van de New Yorkse high society, die een voorgevoel hebben van naderend onheil. Na afloop van de vertoning vroegen we de bezoekers wat ze van de film vonden. De film had weinig enthousiasme opgeroepen maar niemand durfde dat te zeggen, bang als ze waren (ten onrechte) dat ze een volgende keer niet zouden worden uitgenodigd. Zo niet Baudet. ‘Saai’, had hij de film gevonden, en ‘nietszeggend’. Hij was toen al, ruim twintig jaar geleden, niet beschroomd om zijn mening frank en vrij te geven.

Romantisch-conservatieve provo

Hij was niet alleen intelligent maar ook een organisator. Jarenlange leidde hij een leesclubje (Winfried) voor studenten aan de UvA, en hij slaagde erin die bijeenkomsten in de Senaatszaal te houden. (Zoals hij jaren later ook regelde dat de befaamde denkers/schijvers Roger Scruton en Theodor Dalrymple zijn paranimfen waren.) Ik heb er één keer een lezing gegeven, over de klassieke grondslagen van democratie, en ik kijk daar met plezier op terug.

Toen hij afstudeerde (2006) en promoveerde (2012), ontpopte hij zich als een young man in a hurry, een romantisch-conservatieve provo. Hij kreeg een tweewekelijkse column in NRC (2011-2012) en kaartte relevante onderwerpen aan, die pas vele jaren later door anderen zijn opgepakt. Zo schreef Baudet kritisch over de Raad van Europa en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg, en signaleerde dat deze instituties bezig waren met een sluipende machtsgreep ten koste van de nationale democratieën en de rechtsstaat. In mei vorig jaar, dertien jaar na Baudet, nam de Belgische premier Bart de Wever het initiatief tot een kritische brief waarin hij en acht andere Europese leiders (waaronder niet Nederland, want Schoof mocht niet tekenen van NSC) protest aantekenden tegen de manier waarop het Hof het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens interpreteerde: die interpretatie maakte een nationale aanpak van illegale immigratie en criminaliteit zo goed als onmogelijk.

Even ging hij in Tilburg bij Paul Scheffer werken (2013), maar al snel ging hij, initiatiefrijk en charismatisch als hij was, voor zichzelf beginnen. In 2015 richtte hij Forum voor Democratie op, als denktank nog, en in 2016 speelde hij een doorslaggevende rol in het raadgevend referendum over een associatieverdrag met Oekraïne, dat het nee-kamp overduidelijk won. In 2017 behaalde het door hem opgerichte Forum voor Democratie twee Kamerzetels. Twee jaar later, bij de Provinciale Statenverkiezingen in maart 2019, werd zijn Forum de grootste partij, wat hij vierde met een lange, esoterische speech over de ‘uil van Minerva’, ‘oikofobie’ en een ‘boreaal’ Europa.

Wat we misschien al weer een beetje zijn vergeten, is dat Baudet die overwinning voor een aanzienlijk deel niet alleen te danken had aan zijn protest tegen de ‘klimaathekserij’ maar ook tegen het Marrakesh-akkoord. De PVV had zitten slapen, CDA, D66, VVD tekenden bij het kruisje en links juichte het uiteraard toe: een verdrag waarin werd bepaald dat migratie een voldongen feit van alle tijden is, dat de mogelijkheden voor legale migratie moesten worden verbeterd en dat migranten internationaalrechtelijk beter moesten worden beschermd. Bart de Wever had in België in december 2018 al gedreigd de federale regering (Michel I) te verlaten als premier Charles Michel het akkoord in Marrakesh zou ondertekenen. De Wevers N-VA vond het pact ‘onaanvaardbaar’, wat leidde tot een politieke crisis en het vertrek van de N-VA uit de regering.

Het moet ergens tussen 2012 en 2017 zijn geweest dat ik werd gebeld door een radioprogramma en werd gevraagd om als conservatief aan een discussie mee te doen. Maar de programmamakers aarzelden: misschien wilden ze wel Thierry Baudet vragen. Kort daarna belde Baudet: hij wilde het graag doen. Ik was een soort Johannes de Doper geweest, een wegebereider, maar in hem was de Messias aangetreden. Ik maakte graag plaats.

Een soort messiasje

Op een snikhete zaterdagmiddag eind juni 2019 organiseerde het Conservatief Café een boekpresentatie in Gouda. Baudet zou het eerste exemplaar in ontvangst nemen en ik mocht daarna een speechje geven en met hem in debat gaan. Baudet liet zich eerst van een ongemakkelijke kant zien. De uitgever was uit het hoge Noorden naar Gouda afgereisd om de vertaling van een boek van Douglas Murray aan te bieden, maar toen Baudet het eerste exemplaar in ontvangst had genomen, zei hij dat het boek overbodig was, dat we allemaal al wel wisten wat erin stond en dat het er nu op aan kwam de in dat boek gesignaleerde gevaren en bedreigingen het hoofd te gaan bieden.

In mijn speechje greep ik terug om zijn uitspraak over Johannes de Doper en de Messias, en ik wilde hem een beetje uitdagen door hem een aantal vragen voor te leggen zodat we uit zijn antwoorden konden afleiden of hij inderdaad degene was voor wie de conservatieve beweging in Nederland de loper had uitgerold. Ik weet niet meer precies wat ik hem heb gevraagd (één vraag ging in ieder geval over de vrijheid van onderwijs), maar herinner me nog wel dat zijn antwoorden teleurstelden. Op mijn vragen ging hij eigenlijk nauwelijks in, en hij probeerde de zaal een beetje op te zwepen met een oproep aan de bezoekers om allen een soort messiasje te worden.

Die middag was dus teleurstellend, maar verwarrend genoeg publiceerde hij in juli 2019, een maand later dus, twee hoogst interessante beschouwingen. Eerst een recensie van het boek Sérotonine van de Franse schrijver Michel Houellebecq. Hij betuigde in die bespreking zijn instemming met Houellebecqs beschuldiging aan de Flower Power-generatie van 1968, die alle ruimte aan het relativisme had geboden, zowel moreel als cultureel. Voor een echte conservatief maakte dat Baudet interessanter dan Bolkestein, Fortuyn en Wilders bij elkaar. En in diezelfde maand schreef hij ook een Zomermanifest, waarin hij het plan lanceerde hoe hij zijn Forum wilde uitbouwen tot een brede, liberaal-conservatieve beweging.

Maar desondanks is er ergens in de loop van 2019 iets misgegaan met het wonderkind dat Baudet was. Misschien al wel ietsjes eerder. In oktober 2017 ontmoette hij in een Amsterdams hotel de altright-activist Jared Taylor, die zich zorgen maakte over de toekomst van het blanke ras. Zijn nummer twee voor de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam, Yernaz Ramautarsing, had het over het verschil in IQ tussen volkeren gehad. Het viel allemaal, zo luidde het verweer, onder het open en vrije debat.

Maar sindsdien is er een geur van racisme en antisemitisme rondom Forum blijven hangen, en vooral rond de Jongerenorganisatie. Toen Nicki Pouw-Verweij hem daarop aansprak, zei hij dat bijna iedereen die hij kende, antisemiet was (november 2020). Hij nam een opvallende pro-Russische houding aan, en noemde Vladimir Poetin een ‘prachtvent’ die zijn land in bescherming nam tegen liberalisme en woke. De coronamaatregelen vergeleek hij met de bezetting door nazi-Duitsland. Het leidde tot gedoe, ruzie, afsplitsingen en tot het ontstaan van JA21 en Belang van Nederland (BVNL).

Meesterzet

Hij begon ook complotten te zien, bij mensen als George Soros en het World Economic Forum van Klaus Schwab, complotten die erop gericht zouden zijn de nationale identiteit van landen uit te roeien door de massa-immigratie te bevorderen (‘omvolking’), de nationale soevereiniteit uit te hollen en totalitaire staten op te richten door klimaatverandering als een dreigende catastrofe af te schilderen. Politici zouden gemanipuleerd worden door een elite van reptielen, een ‘metafoor’ volgens Baudet (later), maar dat excuus werd niet breed aanvaard.

Met al deze uitspraken bleek de geloofwaardigheid van Baudet grondig en definitief aangetast. Als een total-loss ging hij eind vorig jaar langs de media, smekend om wat zendtijd om zijn uitspraken toe te lichten en deels in te trekken. Het hielp niet, en Baudet begreep dat hij plaats moest maken voor een opvolger, die hij vond in Lidewij de Vos. Het plannetje bleek een meesterzet: bij de laatste verkiezingen behaalde Forum weer zeven zetels, en bij de gemeenteraadsverkiezingen won Forum 300 raadszetels. Maar toen doken ook de verhalen weer op over gekozen raadsleden met een bruin verleden die van dat verleden maar geen expliciet afstand wilden nemen.

Andere rol

Wie zich inlaat met racisme en antisemitisme, of er een podium aan biedt (al is het maar in het kader van een ‘open debat’), is af. Maar het betekent niet het einde van Forum. De partij stijgt onder Lidewij de Vos in de peilingen. Na de mislukking van de PVV, de implosie van de BBB en de compromisbereidheid van JA21 zijn veel kiezers blijkbaar toe aan een radicaal alternatief.

Als deze trend zich doorzet, zal Baudet (sinds januari dit jaar geen Tweede Kamerlid meer) ongetwijfeld in de een of andere rol terugkeren. Maar voor nu luidt de conclusie dat hij, met zijn grote talenten en de belofte die hij voor een tijdje belichaamde, in vlagen van verstandsverbijstering zulke onzinnige dingen heeft gezegd dat de thema’s die hij terecht agendeerde (klimaat, nationale soevereiniteit, migratie) grondig besmet zijn geraakt – zo grondig dat hij zijn tegenstanders een argument in handen heeft gegeven om alle bezwaren tegen mainstream-beleid hooghartig weg te wuiven.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank! 

Het bericht ‘Messias’ Thierry Baudet: van wonderkind tot total-loss? verscheen eerst op Wynia's Week.

Op 21 juni 2012 promoveerde Baudet aan de Universiteit Leiden op een proefschrift met de titel The Significance of Borders: Why Representative Government and the Rule of Law Require Nation States. Zijn promotor was Paul Cliteur, hoogleraar encyclopedie van het recht. In het dankwoord vermeldt Baudet Laughland tussen 39 anderen.

Laughlands bekendste boek dateert uit 1997: The Tainted Source: undemocratic origins of the European idea. In 2007 publiceerde hij het boek Travesty over de Servische leider Slobodan Milošević. Laughland bepleit volledige soevereiniteit van natiestaten en volgens hem passen de Europese Unie, tribunalen zoals die van Tokio en Neurenberg niet in die visie, evenmin als de internationale berechting van Milošević en Saddam Hoessein.

Duidelijke stijlbreuken

Daarin volgt Baudet Laughland volledig. Ze hebben zeer geregeld contact, bellen elkaar om de haverklap. Maar uiteraard moet een promovendus zijn proefschrift zélf schrijven. Het is geen coproductie met geleerden, buren of vrienden. Advies is altijd welkom maar de promovendus moet de uiteindelijke auteur zijn, in alle opzichten.

Een Engelstalig proefschrift is vreemd voor een promotie aan een Nederlandse universiteit. Laughland is ‘native speaker’, schrijft een mooi ‘Oxford English’: kort, compact, accuraat. Het is een Engels dat Baudet niet beheerst.

In het proefschrift zitten duidelijke stijlbreuken tussen Oxford-Engels en het Neder-Engels van een niet-‘native speaker’. Het eerste is academisch hoogstaand; het tweede is grammaticaal correct maar vaak met een Nederlandse manier van zinsopbouw. Op basis van die stijlbreuken (Oxford-Engels versus Neder-Engels) kun je met een fijne kam door het proefschrift gaan en zien welk ‘deel’ Baudet schreef mét Laughland, dan wel werd geschreven dóór Laughland.

Opvallend is dat deel I (‘The rise of borders’) van pagina 7 tot 77 alle kenmerken heeft van de stijl van Laughland: helder, academisch Engels. Alle delen die te maken hebben met tribunalen (Neurenberg, Tokio, Joegoslavië) maar ook het Internationaal Strafhof in Den Haag zijn vrijwel bloemlezingen uit de werken van Laughland.

Er is sprake van een stijlbreuk met andere hoofdstukken. Zo lezen we op pagina 109: ‘Nevertheless, as I said above, all such use of the term human rights is metaphorical’. Dit is een vorm van Neder-Engels. Bovendien gebruikt Laughland het woord ‘I’ niet in zijn redeneringen. ‘As I said above’ zou worden ‘aforementioned’. De stijlbreuken laten zien dat meerdere pennen hun bijdrage hebben geleverd, in plaats van de ene pen van de promovendus. Ook het deel ‘multiculturalisme’ toont vormen van Neder-Engels: ‘Nevertheless, the debate goes on’.

Ik kende zowel Baudet als Laughland en ook hun verschillende schrijfstijlen. Mijn conclusie is dat circa 130 van de 245 pagina’s waaruit het proefschrift bestaat, voortvloeiden uit de pen van Laughland. Dat is wellicht niemand opgevallen want niemand kende Laughland. Hij was echter de ‘missing link’.

‘Opinies in plaats van feiten’

De promotie in het Academiegebouw van de Universiteit Leiden ging in 2012 niet van een leien dakje. Hoogleraar rechtsfilosofie Andreas Kinneging noemde de dissertatie ‘te journalistiek’. Hij zei: ‘Sinds wanneer kun je promoveren op opinies in plaats van feiten’. Baudet deed sommige vragen af met één zin of een simpel ‘ja’ of ‘nee’. Hoogleraar Tom Eijsbouts verweet Baudet ‘een gebrek aan kennis’ en een ‘wezenlijke schending van de procedure van zijn promotie’. In zijn column in NRC Handelsblad had Baudet geschreven dat zijn promotie ‘een formaliteit’ was.

Baudets video van 11 maart 2022 roept derhalve vragen op.

1. Wat betekenen de termen ‘met hem’ en ‘bij hem’ inzake het schrijven van een proefschrift?
2. Welk ‘deel’ is geoorloofd? Of moet je zeggen: geen enkel deel?
3. Wat was de rol van Laughland en was er bij zijn bijdrage niet eerder sprake van ‘delen’ geschreven dóór Laughland, gelet op het Oxford-Engels in de dissertatie?
4. Welke rol speelde Cliteur? Baudet hield zowel Laughland als Cliteur binnen FVD dicht aan de borst. Waarom?

Deze vragen destilleer ik uit een analyse van de tekst van het proefschrift, van het gebruik van de Engelse taal en ook met het oog op de intensieve band tussen Baudet en Laughland. Het betreft echter een academische aangelegenheid waarover ik niet moet oordelen. Het is aan de Universiteit Leiden licht te werpen op deze kwestie.

Op 9 oktober 2024 verschijnt van Derk Jan Eppink zijn nieuwe boek ‘Rechtsomkeert’, waarin hij in heldere taal schetst wat er zich afspeelt in de achterkamers van de actuele rechtse ommekeer in Europa, de VS en vooral in Nederland. ‘Rechtsomkeert’ verschijnt bij Uitgeverij Blauwburgwal. Het boek kost 22,95 en is nu al HIER voor te bestellen. Informatie voor media en de boekhandel: info@blauwburgwal.nl

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Derk Jan Eppink: Schreef doctor Thierry Baudet zijn proefschrift wel (helemaal) zelf? verscheen eerst op Wynia's Week.

‘Russische spionage is het laatste jaar drastisch van karakter veranderd. Voorheen kon het land in Europa gebruikmaken van spionnen met een dekmantel als diplomaat op Russische ambassades in het buitenland. Zij probeerden bronnen te werven en aan inlichtingen te komen. Maar sinds Europese landen in 2022 na de inval in Oekraïne diplomaten gingen uitzetten – Nederland stuurde zeventien Russen terug naar Moskou – moet het land een andere strategie kiezen. Digitale spionage biedt uitkomst.’

Onze energievoorziening is vast ook doelwit

Voor de hackers van Ruslands militaire inlichtingendienst GROe is Nederland als doorvoerland van westerse wapens extra interessant. Niet toevallig, aldus de Volkskrant, zijn Russische infiltratiepogingen ontdekt bij toeleveringsbedrijven van het ministerie van Defensie: ‘Op het moment dat Europese leiders steeds luider waarschuwen voor een mogelijke oorlog met Rusland, probeert dat land op tal van manieren de Europese Unie en de NAVO te ondermijnen.’

‘Tal van manieren’: laten we daar eens op doorborduren. Want bij hun pogingen om de westerse democratieën te verzwakken, zullen de heersers in het Kremlin vast en zeker ook onze energievoorziening niet over het hoofd zien. Dat is immers een essentieel onderdeel van onze infrastructuur en dus van groot belang voor onze economische prestaties en onze militaire weerbaarheid. Poetin en consorten mogen daarom hopen dat zoveel mogelijk Europeanen – Nederlanders incluis – in de waan komen te verkeren dat het einde der tijden nabij is: door klimaatverandering.

Natuurlijk, in de vier en een half miljard jaar dat de aarde bestaat is het klimaat voortdurend veranderd. Ook ging de zeespiegelstijging al eens twintig keer zo snel en waren er tijden met meer dan twintig keer zoveel CO2 in de atmosfeer als nu. Maar dat soort kennis is nu even niet in Russisch belang. Het gaat er namelijk om dat mensen gaan geloven dat we het naderende klimaat-armageddon alleen nog kunnen afwenden door middel van een energietransitie. In dat kader moet de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals kolen, olie en gas, bekend komen te staan als een duivelse praktijk die zo snel mogelijk dient te worden uitgebannen.

Maar is dat dan niet nadelig voor een fossiele exporteur als Rusland? Nee, want er is een tweede stap. Het is namelijk óók noodzakelijk en in Russisch belang dat zo weinig mogelijk mensen de voordelen gaan beseffen van kernenergie (goedkoop, veilig, nauwelijks CO2-uitstoot). Want dan zal als vanzelf worden gekozen voor ‘klimaatoplossingen’ die fataal uitpakken voor onze energie-infrastructuur: warmtepompen en elektrische auto’s die de vraag naar stroom opjagen, gekoppeld aan zonne- en windenergie, die het stroomnetwerk instabiel maken. Voorspelbaar gevolg: te weinig capaciteit om nieuwe bedrijven aan te sluiten, en dreigende stroomuitval ook voor kleinverbruikers, zoals huishoudens en winkeliers.

Schaamte en zelfkastijding

Behalve energievoorziening is ook voedselvoorziening van fundamenteel belang. Ook daar zouden de Russen dus aan ondermijning kunnen doen. Bijvoorbeeld door onze agrarische sector in diskrediet te brengen als veroorzaker van dierenleed en stankoverlast, vervuiler van grond- en drinkwater en – last but not least – als uitstoter van stikstof. Bijkomend voordeel: Nederland is het tweede exportland voor landbouwproducten ter wereld, dus het verdacht maken van onze boeren kan ook internationaal interessante destabiliserende effecten hebben.

We gaan nog even door. Want ondermijning door de Russen hoeft zich natuurlijk niet te beperken tot materiële zaken. Landen hebben ook een mentale infrastructuur die onder vuur kan komen te liggen. Het Kremlin heeft bijvoorbeeld geen enkel belang bij een Nederland dat trots is en blaakt van zelfvertrouwen. Liever hebben ze een vijand die zich schaamt voor het eigen verleden en voortdurend aan zelfkastijding doet.

Ons aanhoudende geweeklaag over het Nederlandse slavernijverleden zal de Russen om die reden zeker bevallen, net als onze permanente zelfbeschuldigingen omtrent ‘islamofobie’, ‘institutioneel racisme’ en gebrek aan ‘diversiteit’. Een land dat zich wentelt in schuldgevoel is geen vitale opponent. We zwijgen dan nog over onze status als immigratieland met een steeds verder uitdijend multicultureel drama.

Ondermijning doen we zelf wel

Gelukkig voor de Russen hoeven ze zich nauwelijks in te spannen om al deze zaken te bevorderen. Want het in gevaar brengen van onze energievoorziening, het afbouwen van onze agrarische sector en het ondermijnen van ons nationale zelfbewustzijn kan het Kremlin met een gerust hart overlaten aan de Nederlanders zélf. Meer in het bijzonder aan onze progressieve politici, want als het gaat om klimaatalarmisme, anti-kernenergie-sentimenten, stikstofhysterie, massa-immigratie en onze collectieve schuldcultuur zijn zij de belangrijkste aanjagers.

Zo bezien is niet de openlijke Poetin-fan Thierry Baudet de man die Moskou het meest in de kaart speelt, maar eerder iemand als GroenLinks-PvdA-leider en Kremlin-hater Frans Timmermans. Wat kan politiek toch fascinerend zijn.  

Roelof Bouwman is columnist en adjunct-hoofdredacteur van Wynia’s Week. Hij schrijft over politiek, geschiedenis en media.

Wynia’s Week is jarig! Bent u al donateur? Doneren kan op verschillende manieren. Hartelijk dank!

Het bericht Poetin in de kaart spelen? Dat doet Frans Timmermans misschien wel beter dan Thierry Baudet verscheen eerst op Wynia's Week.

De toename van die dreiging komt primair uit jihadistische hoek. Ook wordt door de NCTV gevreesd voor een aanslag vanuit een specifieke groep rechtsextremisten, de zogenoemde ‘accelerationisten’. Deze groep wil versneld een rassenoorlog ontketenen, nu blanken in Europa nog een meerderheid vormen.

Ook heeft de NCTV aandacht voor ‘anti-institutionele extremisten’, maar daarover wordt gesteld dat er ‘in het algemeen’ geen geweldsdreiging vanuit gaat. De concrete gewelddadige voorbeelden van rechts- en anti-institutioneel extremisme komen allemaal uit het buitenland.

Hoezo ‘geen aantoonbare ernstige geweldsdreiging’?

Linksextremisme wordt in het Dreigingsbeeld niet genoemd. Dat is volgens de NCTV omdat ‘op het moment van schrijven geen aantoonbare ernstige geweldsdreiging’ van deze stroming uitgaat. Het moment van schrijven ligt echter wel ná de aanslag op Thierry Baudet. Die gebeurtenis is niet meegenomen in het Dreigingsbeeld omdat, aldus de NCTV, ‘over beweegredenen’ van de dader(s) nog niks kan worden gezegd. Maar klopt dat wel?

Op 20 november werd Baudet in een Gronings café hard op zijn hoofd geslagen met een bierfles, terwijl buiten tegen hem werd gedemonstreerd door, zo meldde de NOS, ‘een extreemlinkse beweging’. De dader maakte ogenschijnlijk eerst een selfie met de partijleider van Forum voor Democratie, om vervolgens drie maal in de richting van diens hoofd te slaan. Baudet werd daarbij tenminste eenmaal geraakt nabij zijn slaap.

De aanslagpleger was volgens de berichtgeving slechts vijftien jaar oud. Twee dagen later werd hij vrijgelaten. In hoeverre is deze politieke aanslag te duiden als terrorisme, of specifieker als linksterrorisme?

De AIVD definieert terrorisme als: ‘Het uit ideologische motieven (voorbereiden van het) plegen van op mensenlevens gericht geweld of het veroorzaken van maatschappij-ontwrichtende schade, met als doel (een deel van) de bevolking ernstige vrees aan te jagen, maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen en/of politieke besluitvorming te beïnvloeden.’

Deze definitie maakt onderscheid tussen een effect (geweld), een doel en een motief (ideologisch). Gericht geweld tegen een politicus kan wellicht worden gezien als maatschappij-ontwrichtende schade, maar dat is geen vereiste als sprake was van geweld gericht op het leven van Baudet.

Zoals gezegd sloeg de pleger ogenschijnlijk met blinde kracht drie maal in de richting van diens hoofd, waarbij Baudet minstens één keer werd geraakt. In theorie waren drie uitkomsten mogelijk: (één) Baudet wordt geraakt en komt met schrik en verwondingen vrij, (twee) Baudet wordt op zijn slaap geraakt en heeft blijvend letsel of komt te overlijden of (drie) de fles breekt en penetreert een ader, met al dan niet dodelijke gevolgen.

De aanslagpleger kwam uit de hoek van AFA

De conclusie moet dan ook zijn dat het hier – conform de AIVD-definitie – ging om ‘op mensenlevens gericht geweld’, met aanvaarding van de kans dat Baudet de aanslag niet zou overleven. 

Wanneer een aanslag op het leven van een politicus plaatsvindt omwille van diens opinies of werkzaamheden, dan is de intentie van die aanslag gericht op het ‘bewerkstelligen van maatschappelijke veranderingen’ en/of op ‘de beïnvloeding van politieke besluitvorming’, zoals de AIVD dat formuleert. Want het idee achter het geweld is dat de politicus overlijdt, dat hij uit angst een andere koers gaat varen of dat hij zich terugtrekt uit de politiek.

De pleger zou hebben gehandeld namens Antifascistische Actie (AFA) – vroeger Antifascisme (Antifa). Dat bevestigt AFA: ‘Deze jongen heeft gehandeld vanuit zijn overtuiging en gebruik gemaakt van de mogelijkheid.’ Het AD sprak een woordvoerder van Antifa en tekende op: ‘Of het een vooropgezet plan was om Baudet aan te vallen, wil de woordvoerder niet zeggen, maar Antifa staat “niet altijd” afwijzend tegenover gebruik van geweld’. Daarmee lijkt te worden voldaan aan een doel en effect conform de AIVD-definitie van terrorisme, gecombineerd met een politiek-links motief.

Een concreet en actueel voorbeeld

Toch verzuimden de media om die conclusie te trekken. Hoogstens werd vermeld dat Baudet zelf meende dat hij slachtoffer was van ‘een politieke aanslag’. Dat nu ook in het Dreigingsbeeld van de NCTV niet van linksterrorisme wordt gesproken, doet de wenkbrauwen nog meer fronzen. De aanslag op Baudet was daar een actueel en concreet voorbeeld van.

Van Bart Collard verscheen onlangs ‘Het recht op desinformatie’. Het boek is overal te koop en te bestellen, zoals ook in de winkel van Wynia’s Week. Kijk HIER.

De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht De aanslag op Thierry Baudet was linksterrorisme. Waarom durft de NCTV dat nog steeds niet te concluderen? verscheen eerst op Wynia's Week.

Hoe hoger in mijn huis, hoe lichter het wordt en hoe meer grachtgezicht, met een centrale rol voor brug 18. Die brug bleek begin 2021 plotseling Van Mierlobrug te heten: een cadeautje van het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam – met daarin D66-wethouders – aan D66, op voorspraak van datzelfde D66. D66 is groot in Amsterdam, steevast groter dan elders in het land en zeker groter dan op het platteland, hier ook wel ‘de provincie’ geheten.

D66 is, sinds Hans van Mierlo in 1967 in een legendarisch filmpje langs de gracht banjerde (‘We zijn ongerust over de tanende invloed van de kiezer’), onderweg weliswaar het overgrote deel van de kroonjuwelen kwijtgeraakt, maar twee overwinningen zijn er zeker te vieren: het buitenspel zetten van het CDA landelijk (1994) en de PvdA plaatselijk, in Amsterdam (2014).

Paternottes machtsgreep

Er kwam dat laatste jaar, in ieder geval op het oog, een eind aan een eeuw absolute dominantie van de sociaaldemocratie in Amsterdam. De hegemonie van de PvdA werd tot dan toe overal in de hoofdstad gevoeld en die was vaak extra pijnlijk voor D66, dat door de PvdA in de regel minzaam als nuffig jonger broertje werd behandeld.

Hans van Mierlo was niet alleen medeoprichter van D66, maar ook de voorganger van de D66-vleugel die steeds maar weer en nogal slaafs achter de PvdA aanliep. De PvdA vond D66 volstrekt overbodig, zoals ook de VVD dat vond. Het liefst hadden ze samen D66 opgegeten.

Maar in 2014 lukte de jonge plaatselijke lijsttrekker Jan Paternotte wat eerder onmogelijk leek: de PvdA onttronen als de grootste partij in de hoofdstad. Daar was best wat voor te zeggen: wie al zó lang de grootste is kan iedereen naar zijn hand zetten en dat is reden genoeg om daar maar eens een eind aan te willen maken.

De eerdere almacht van de PvdA had van Amsterdam een éénpartijstaat gemaakt, met PvdA-ambtenaren, PvdA-bestuurders en PvdA-belangen. Als ergens de theorie opgeld deed dat bij iedere sociale beweging binnen de kortste keren het eigen belang de bestaansreden wordt, dan gold dat zeker voor de PvdA in Amsterdam.

Dit is dus de buurt van Hans van Mierlo. Na zijn dood kreeg hij zelfs zijn eigen brug. Ik zag hem er vaak overheen schuiven toen het nog gewoon brug 18 was, van zijn huis aan de Herengracht, over de Blauwburgwal, in de richting van de Lijnbaansteeg. Daar, bij Jan de sigarettenman, kwam ik hem weleens tegen. Jan verkocht alle kranten, de internationale kranten ook, en ik verdacht hem ervan dat er kranten (zoals Le Monde diplomatique) bij waren die alleen hij las. Jan was allerminst de enige kranten-en-sigarettenman in ons rijtje. Nu is er geen meer.

Jan en zijn vrouw verkochten ook boeken. Zoals een interviewboek over twee bejaarde prostituées (Ouwehoeren) uit de Oude Nieuwstraat, tegenover de winkel. Of de biografieën van advocaat Theo Hiddema, toen nog geen politicus, die door de hoofdpersoon hoogstpersoonlijk bij de AKO op het Centraal Station tegen winkelprijs waren ingekocht om ze bij Jan op de toonbank aan de buurt te kunnen presenteren.

Van Mierlo woonde al vanaf de beginjaren van D66 in een royaal ogend historisch pand aan de Herengracht, een paar deuren verder dan het kasteelachtige pand dat het hoofdbestuur van de Partij van de Arbeid daar in de jaren negentig in gebruik nam.

De lijkwagen

Op 12 maart 2010 schuurden de voormalige D66-leider en de PvdA pijnlijk, toen de lijkwagen van Van Mierlo langskwam, terwijl de PvdA zonder op of omkijken met zichzelf bezig was. ’s Ochtends was Wouter Bos opgestapt als partijleider. En hier, op de Herengracht, naast het huis van de overleden Van Mierlo, stelde de door Bos naar voren geschoven burgemeester Job Cohen zich zelfverzekerd voor als nieuwe landelijke PvdA-leider.

Er rustte geen zegen op. Cohen moest de verkiezingsoverwinning aan de VVD’er Mark Rutte laten die vervolgens niet weg te branden bleek. De oppositieleiding was niets voor Cohen. Voor de PvdA luidde het afgezien van een korte opleving vooral een reeks nederlagen in. In maart ging de PvdA samen met GroenLinks de Statenverkiezingen in. Niet uit weelde.

De PvdA is al lang van de gracht vertrokken. Eerst omdat partijvoorzitter Hans Spekman het kantoor niet alleen te duur – 540.000 euro huur per jaar – vond, maar ook omdat hij vond dat een Partij van de Arbeid niet in de grachtengordel thuishoort.

Als er in die tijd van de arrogante PvdA in de hoofdstad iemand een hekel aan ze had, dan was het wel Theo Hiddema, die kort na de eeuwwisseling ook op ons stukje Herengracht was neergestreken. Zijn vrouw Gerrie, bakkersdochter uit het Zuid-Limburgse Eijsden, was overtuigd van de noodzaak om ons, de twee Friese boerenzonen immers, met elkaar te verbinden en stelde ons aan elkaar voor in café Het Arendsnest – precies tussen onze Blauwburgwal en het huis van de Hiddema’s aan de Herengracht.

Café Het Arendsnest werd in de jaren nul van de 21^e eeuw een vaste ontmoetingsplek van de loodgieter, de bankemployée, de schoolconciërge, de ex-politieman, de advocaat en uw verslaggever. Plus nog een tien, vijftiental hardwerkende Nederlanders van allerlei rang en stand. Het waren onder meer fans van Pim Fortuyn en later ook wel van Geert Wilders, maar ook hardnekkige verdedigers van het gelijk van links.

Van tijd tot tijd doken dan ook nog de Jonge Socialisten van de overkant op en na hun vergaderavonden hing bij gelegenheid de hele top van de PvdA aan de hoek van de bar. Met Theo Hiddema erbij wilde het weleens minder gezellig worden voor Wouter Bos, Lilianne Ploumen, Attje Kuiken en andere PvdA-toppers van toen en nu.

Gracht uit het lood

Hoe wonderlijk: precies tussen wat toen nog het PvdA-hoofdkwartier was en het pand waar ‘Hiddema Advocaten’ zich had gevestigd belandde Thierry Baudet met zijn pas opgerichte – toen nog – ‘denktank’ Forum voor Democratie in 2015 in een keldertje aan de Herengracht.

We waren al wel wat gewend met satellietwagens in de buurt, maar nadat Baudet samen met Theo Hiddema in 2017 in de Tweede Kamer kwam en in 2019 de meeste stemmen haalde bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten was het niet meer de PvdA, maar Forum dat de tv-ploegen naar de gracht trok.

Eind 2019 leek het einde van Forum nabij na uitgelekte antisemitische teksten uit de binnenkamers van de partij. Theo Hiddema was ook weg, of toch weer niet, maar wel uit de Tweede Kamer om uiteindelijk begin 2022 toch ook uit Forum te stappen (maar niet uit de Eerste Kamer, waar hij inmiddels plaats had genomen).

Ons stukje grachtengordel, waar doorgaans vooral PvdA, D66 of GroenLinks wordt gestemd was danig uit het lood geslagen door de hoofdrol van Baudet en zijn Forum, waar eerder de top van de PvdA en D66 prominent waren in het straatbeeld.

In het najaar van 2004 werd Theo van Gogh vermoord door een moslimterrorist. Voor de journaliste en columniste Pamela Hemelrijk, ook buurtbewoonster, was dat een extra zware slag, omdat ze goede betrekkingen onderhield met de columnist-filmmaker.

Meteen na de aanslag op Van Gogh moesten de politici Geert Wilders – net uit de VVD vertrokken en voor zichzelf begonnen – en Ayaan Hirsi Ali (VVD, tevens afvallig moslima) zwaarbeveiligd onderduiken. Het was in die dagen dat ik een sms’je van Wilders kreeg. Of we konden praten. Tuurlijk, zei ik, ik ben deze week toch wel even in Den Haag. Maar dat bleek niet de bedoeling: Wilders mocht zich op geen enkele wijze in Den Haag laten zien. Kom dan maar naar mijn keukentafel in Amsterdam, seinde ik terug. Zo geschiedde.

Tevoren kwam er een delegatie beveiligers het huis inspecteren: de deuren, de vluchtroutes. Toen de politicus in een beveiligde auto werd aangevoerd, waren beide bruggen aan begin en eind van ons grachtje ook van beveiligers voorzien. Niet dat ik dat zelf waarnam, maar dat hoorde ik later in detail van de PvdA-top: ze hadden vanuit hun kantoren precies kunnen volgen dat de veelbesproken en zwaarbeveiligde politicus even uit zijn onderduik opdook om zich bij mij aan de Blauwburgwal te melden. Wat zou die daar nou moeten?

De partij van Wilders

Dat was simpel: Wilders was bezig een eigen partij te beginnen en wilde mij overhalen om als tweede plaats te nemen op zijn lijst. Ik moest hem teleurstellen: ik wilde de politiek niet in en dan hoefde ik verder niet eens na te denken of ik wel met zijn partij in zee wilde. Wat ik misschien niet zei, maar wat zeker ook waar was: ik zou volkomen ongeschikt zijn voor fractiediscipline in welke partij dan ook.

Wilders legde zich er snel bij neer, maar begon wel te vissen wat zijn partij naar mijn idee het beste kon doen en wat voor naam daar dan bij hoorde. Het trof, want net de vorige avond had ik datzelfde onderwerp met Pamela Hemelrijk doorgenomen aan de bar van De Klepel. ‘Wat iedereen belangrijk vindt, maar de VVD heeft laten liggen na het vertrek van Bolkestein,’ zei ik tegen Pamela: ‘Immigratie, veiligheid, scepsis over de EU’.

‘Partij van de Vrijheid’

Ik had tegenover Pamela Hemelrijk ook al een beetje een valsig idee voor een naam van de partij van Wilders uitgeprobeerd: ‘Partij van de Vrijheid’. Dat was de naam van het liberale partijtje van Heineken-directeur Dirk Stikker die na de Tweede Wereldoorlog niet met de vrijzinnig-democraten van Pieter Oud was opgegaan in de PvdA, maar een meer conservatief-liberale route bewandelde. In 1948 stapte Oud uit de PvdA en richtte hij samen met Stikker de VVD op. Dat was meteen het einde van de Partij van de Vrijheid, dus die naam zou wellicht vrij zijn.

Tot mijn verrassing bleek Wilders, toch jarenlang actief in de VVD, die voorgeschiedenis niet te kennen. Maar hij knoopte het kennelijk goed in zijn oren. Anderhalf jaar later richtte Wilders zijn partij op: Partij voor (dus niet: van) de Vrijheid. Het stond ’s ochtends in de Volkskrant. Even later piepte er een sms’je binnen. ‘Nog bedankt Syp’.

Een enkele andere partij heeft ook weleens zitten vissen of ik niet de politiek in te praten was. Maar niemand was zo hardnekkig als Thierry Baudet, althans in de dagen lang voordat hij krokodillen-complotten zag. Als leider van een partij in opkomst had Baudet mij graag aan zijn zegekar willen binden. Lijsttrekker hier, informateur daar – wat niet al. En ja, ook hij heeft, gastvrij als ik ben, wel eens aan mijn fameuze keukentafel gezeten.

Baudet is niet voor één gat te vangen. Aan het eind van de eerste corona-zomer was hij kennelijk nog vol zelfvertrouwen over de parlementaire toekomst van zijn partij. Terwijl ik met twee volle tassen van de Albert Heijn door de stromende regen naar huis baggerde, stond Baudet met een van de jongemannen uit zijn entourage te schuilen, op de hoek bij zijn hoofdkwartier. De begroeting was hartelijk. En o ja, hij wilde nog iets vragen. Ze maakten goede kans de volgende verkiezingen te winnen. Of ik dan premier wilde worden? ‘Zullen we de uitslag eerst maar eens afwachten, Thierry?’ Brede grijns.

Hans van Mierlo is dood, de PvdA is weg en zo ook de sigaretten- en krantenwinkel van Jan. Danny de slager is vertrokken, de visboer is niet meer, de bakker evenmin. De straatjes in het verlengde van de Van Mierlobrug zijn het domein van toeristen en expats geworden.

De ramp

Terwijl ik dit schrijf kijk ik op straathoogte naar de overkant van de Blauwburgwal. Een onopvallende grijze natuursteen fungeert daar als herdenkingsmonument voor de 44 dodelijke slachtoffers (en 79, vaak zwaargewonden) van vier Duitse brisantbommen die daar door een Duitse bommenwerper werden losgelaten, al op de tweede ochtend na de Duitse inval in 1940.

Lange tijd was er nagenoeg niets bekend over deze catastrofe. Pas driekwart eeuw na de ramp wierp minutieus onderzoek verlaat licht op het vroege oorlogsleed. Een inzameling in de buurt gaf de vergeten oorlogsslachtoffers alsnog een gezicht. Op een ijskoude coronadag in 2020, exact tachtig jaar na de ramp, werd de gedenksteen onthuld door de eervorige burgemeester, Job Cohen. Als ik de deur uitstap is het de steen die als eerste mijn aandacht trekt.

Bovenstaand artikel is een verkorte en licht bewerkte versie van het hoofdstuk ‘De Van Mierlobrug’ uit het onlangs verschenen boek ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia. Het boek (368 bladzijden) is verschenen bij Uitgeverij Blauwburgwal en kost 24,50 euro (geen verzendkosten). Het boek is overal te koop, zoals HIER.

Het bericht De PvdA trok weg, Baudet kwam en Van Mierlo kreeg zijn brug verscheen eerst op Wynia's Week.

Hoe komt de FvD-leider daarbij? Gelooft hij in David Icke’s complottheorie over de reptilians? Criminoloog Bart Collard bespreekt het.

Het geloof in besturende reptielen

Kwaadaardige reptielen, vermomd als mensen, die de wereld proberen over te nemen. Het gebeurde allemaal in de televisieserie V uit de jaren ’80. Wie gelooft er werkelijk dat de wereld wordt bestuurd door reptielen die gehuld zijn in een mensenhuid? Niemand, zou u denken. Toch is dat niet zo. Tijdens een onderzoek in de Verenigde Staten met een kleine steekproef van 1247 personen, reageerden 50 mensen dat zij geloven dat een buitenaardse hagedissensoort de aarde bestuurt: the lizard people. 

In maart 2021 pleegde de drieënzestigjarige Anthony Warner een bomaanslag in Nashville. Warner waarschuwde zelf voor die bomaanslag. Hij was de enige die om het leven kwam, maar zijn explosief beschadigde wel meer dan 40 bedrijfspanden. Warner stuurde direct voor de aanslag een brief naar een vertrouweling waarin hij waarschuwde dat ‘reptilians and lizard people controlled the earth and had alterned human DNA’, aldus Reuters.

Gelooft Baudet werkelijk in reptilians?

Gelooft Thierry Baudet in een wereld die wordt bestuurd door buitenaardse reptilians? In de aanloop naar de hierboven genoemde uitspraak stelt hij over onze bestuurders: ‘They are simple people who feel important. And that is – I think it’s enough for them. So they’re very willing to do whatever is demanded from them by the real powers behind the scenes: the global financial institutions.’

Baudet noemt de CEO van Pfizer als voorbeeld van zo’n macht. Dan legt hij uit dat hij al zijn hele leven te doen heeft met deze simpele, volgzame mensen: ‘Quasi elite, pretty, rich boys, blablabla, you know the type. They are simple brains who are very astute socially (…) They just go with the flow. And that is our level of politicians in general. Not just in the Netherlands.’

En dus noemt de FvD-leider deze mensen reptielen. Hij stelt dat ze een reptielenbrein hebben. Maar is dat wel zo’n onschuldige classificering?

Fanwereld achter complotten

Adrian Bangerter, Pascal Wagner-Egger en Sylvain Delouvée wijzen erop dat de complottheorie van buitenaardse reptielen die de wereld besturen vaak gepaard gaat met anti-joodse complottheorieën. Socioloog Stef Aupers omschrijft deze complottheorie van de reptilians, die ontwikkeld is door David Icke. Ze gaat ervan uit dat ‘reptilian human-alien hybrids are in covert control of the planet’. Icke zou stellen dat de reptilians verantwoordelijk zijn voor ‘the Holocaust, the Oklahoma City bombings and the 9/11 attacks’.

Aupers stelt: ‘conspiracy culture (…) can be considered as the dark flip-side of fanculture’. Deze complotdenkers bouwen een heuse fanwereld rondom hun fictie, met verhalen, plaatjes en posters. Door de komst van het internet, waarbij mensen vrijelijk informatie konden verspreiden, werd het mogelijk om science fiction tot werkelijkheid te doen lijken voor wie daarvoor open stond.

Is dit niet precies wat er op de extreemrechtse platforms 4Chan, 8Chan of 8Kun gebeurt? Wilde fantasieën over de wereld krijgen er de vrije loop, waarbij mensen gevaarlijke ideeën uitwisselen.

Gevaar van complottheorieën

Wat Baudet werkelijk gelooft is moeilijk te bepalen. Dat weet alleen hij. Het lijkt erop alsof hij geniet van ophef en conflict, en hij draagt daar ogenschijnlijk graag aan bij. Of hij gelooft in de complottheorie van Icke is niet te bepalen. Maar Baudet is ongetwijfeld bekend met die theorie. Is dit dan een dog whistle naar rechtsextremisten die vrezen voor reptilians? Niet zozeer omdat hij een medestander is, maar wellicht voor electoraal gewin?

Een uitspraak zoals deze moet niet verboden worden, maar kan gevaarlijke gevolgen hebben. Tegenwoordig is het steeds moeilijker voor mensen om te achterhalen wat waar is en wat niet. Daardoor gaan mensen plots twijfelen aan de waarheid rondom vreselijke gebeurtenissen zoals de Holocaust of 9/11. Hebben die wel plaatsgevonden en hebben we wel de juiste personen als daders aangemerkt? Het is daarom belangrijk om de waarheid, waar we die kennen, te blijven verspreiden en om onterecht als feiten verspreide uitspraken te bekritiseren. Het stimuleren van geloof in complottheorieën zoals die van de reptilians is gevaarlijk.

Wynia’s Week zit op het vinkentouw, 104 keer per jaar en twee keer per week. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Het stimuleren van geloof in complottheorieën is gevaarlijk verscheen eerst op Wynia's Week.