De netwerkclubs van de ‘milde meerderheid’ dringen zich op via talkshowgasten en onderhandelaars

Wie ziet u op tv aan de talkshowtafels zitten? Vaak dezelfde gezichten, ingehuurd via netwerkorganisaties, waarin een hoop ex-politici zitten. Deze netwerkorganisaties hebben vaak banden met de gevestigde politieke partijen, zoals D66, CDA, CU en VVD. Maar wiens belang dienen ze eigenlijk? Zeker niet dat van de kiezer, wél hun eigen commerciële en politieke belangen.

Zelfbenoemde experts

Dit media-seizoen is Maarten van Rossum – die een boek schreef met de titel Toponderhandelaars – niet te missen in de uitzendingen van Eva Jinek. Let wel, dit is een andere Maarten van Rossum dan de Utrechtse historicus Maarten van Rossem (met een E), bekend van De Slimste Mens. Van Rossum (zonder E) verspreidt in zijn bespiegelingen over de kabinetsformatie platitudes als ‘onderhandelen is samen je verlies absorberen’.

Van Rossum is mededirecteur van marketingbureau &Fluence, dat adverteert met slogans als ‘coalities bouwen’ en ‘het gesprek aangaan’. Via &Fluence is oud-VVD-politicus Halbe Zijlstra regelmatig te gast bij de BNN-VARA-talkshow Pauw & De Wit voor het excuus-rechtse geluid. Ook via &Fluence komt Jeff Mac Mootry, oud-commandant bij de mariniers, bij omroepen als WNL langs om onweersproken te pleiten voor ophoging van het Defensiebudget.

Van Rossum vermeldt op zijn LinkedIn dat hij diplomaat (een vrij breed begrip) was bij Buitenlandse Zaken in Brussel en Washington en dat hij één jaar raadsadviseur was voor het ministerie van Algemene Zaken onder premier Mark Rutte. Oud-voorzitter van de Tweede Kamer Frans Weisglas (VVD) en oud-VVD-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal vroegen op X rechtstreeks aan Van Rossum op welke toppen hij precies toponderhandelaar was geweest. Antwoord kwam er niet.

Voor Ons Nederland

Een andere netwerkclub is Voor Ons Nederland, opgericht door oud-VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. De organisatie presenteert zich nadrukkelijk niet als politieke partij, maar als een ‘actiegroep’ voor ‘de milde meerderheid’ en tegen ‘het populisme’. Voor Ons Nederland heeft een ANBI-status en roept via sociale media actief op te doneren. Een van de motto’s van het Dijkhoff-activisme luidt: ‘democratie tegen non-democratie’.

Het Comité van Aanbeveling van Voor Ons Nederland oogt als een reünie van de Rutte-kabinetten. Het bestaat onder meer uit oud-ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, voormalig PvdA-vicepremier Lodewijk Asscher en oud-D66-minister van Onderwijs Robbert Dijkgraaf. Rector magnificus van de Universiteit Maastricht Rianne Letschert, over wie later meer, completeert het gezelschap.

De Raad van Bestuur van Voor Ons Nederland bestaat naast Dijkhof uit oud-VVD communicatiemanager Bas Erlings en oud-D66 Europarlementariër Marietje Schaake. Erlings afficheert zichzelf als ‘Dé Spindoctor van Rutte’. Schaake pleit tijdens optredens bij NPO-programma’s voor het opschonen van ‘populistische’ sociale media.

Marketeers tegen het populisme

Dijkhoff, Erlings en de Vlaming Tom de Bruyne hebben samen marketingbureau Sue and the Alchemists, dat politieke partijen als de VVD als klant heeft.

Erlings schreef een ‘handleiding’ tegen het populisme en liep de talkshows af met diepzinnigheden als ‘de populisten houden zich niet aan de feiten’. Over verkiezingscampagnes zegt Erlings dat de kiezer zich ‘helaas’ niet door de inhoud laat leiden. Naar eigen zeggen liet Erlings de VVD daadkracht uitstralen (want dat ‘paste bij Rutte’) door alle VVD’ers steeds met opgestroopte mouwen in beeld te laten verschijnen.

Gezichten uit de stal van Klaas Dijkhoff zien we terug in de media. Gert-Jan Segers is wekelijks te gast bij Dit was de Week van de EO. Tom De Bruyne heeft een online column in De Telegraaf over gedragswetenschap en noemde Caroline van der Plas (nadat BBB kritiek had op de Raad van State) bij WNL ‘de Wilders van de Aldi’. Mark Thiessen, nog een oud VVD-campagneadviseur, heeft een politieke column in EW waarin hij ageert tegen de ‘populistische’ koers van de VVD onder Dilan Yesilgöz.

Wat wil Voor Ons Nederland?

De boodschap van het Dijkhoff-ensemble is samen te vatten als voortzetting van het beleid van Rutte3 en -4, gelardeerd met positivo-praat. Een probleem als het woningentekort wil Voor Ons Nederland blijkens een promotie-clipje oplossen met kretologie als ‘uitstel is geen optie meer’ en ‘onverwachte samenwerkingen’.

Erlings en Thiessen hebben, net als de eerder genoemde Van Rossum, hun lidmaatschap van de VVD beëindigd wegens de samenwerking met de PVV in 2023. Het weerhoudt hen er niet van hun (zelfbenoemde) aandeel in het succes van Rutte te gelde te willen maken.

Verbaal kunnen ze overigens niet tippen aan de behendigheid van hun voormalige baas. Rutte wist jarenlang via taalmanipulatie (een onwaarheid heette bij hem ‘een verbreding van de feitelijkheid’) vrijwel elke politieke verantwoordelijkheid te ontlopen, zoals Robbert Wigt analyseert in zijn boek Supergaaf. De overtuigende taal van Mark Rutte.

WNL en de VVD

Een andere Rutte-fluisteraar, Kees Berghuis – jarenlang eindverantwoordelijk voor de campagne- en marketingstrategie van de VVD – , is sinds juni 2025 hoofdredacteur van Omroep WNL. Berghuis beloofde bij zijn aantreden VVD-kritische journalistiek. Inderdaad kunnen (oud-)VVD-ers als Ed Nijpels in de WNL-studio’s ongehinderd aanvallen plegen op de huidige VVD-leider Yesilgöz (waar Berghuis tijdens de Kamerverkiezingen van 2023 nog mee samenwerkte) en hoeven daarbij niet te vrezen voor kritische vragen van WNL-presentatoren als Frank van Leeuwen of Lisette Wellens.

Regeringsvorming beïnvloeden

Netwerkclubs proberen tevens invloed uit te oefenen op regeringsvorming. Stem voor Stabiliteit, een in de luwte opererend netwerkgezelschap rond media-ondernemer Willem Sijthoff, stond plots volop in de schijnwerpers toen één van hen, oud-D66 minister Hans Wijers, informateur werd. Wijers kon vertrekken nadat NRC berichtte dat hij zich tijdens een bijeenkomst op verkiezingsavond denigrerend had uitgelaten over de VVD van ‘feeks’ Yesilgöz. Bij de bewuste bijeenkomst waren RTL-presentator Beau van Erven Dorens, WNL-presentator Martijn de Greve en hoofdredacteur van Follow The Money Eric Smit aanwezig voor presentatie- en panelklussen. 

D66 vroeg vervolgens Rianne Letschert als informateur, zoals eerder vermeld verbonden aan Voor Ons Nederland. Letschert was als rector magnificus in Maastricht warm voorstander van demonstratief ‘diversiteitsbeleid’. Over haar aanpak van de informatie zei ze: ‘Ik kan relaties opbouwen door open te zijn, dat is mijn stijl’. Letschert nodigde D66, CDA en VVD uit voor onderhandelingen op landgoed De Zwaluwenberg over een midden-kabinet zonder te ‘rechtse’ deelnemers.

Eén van de ondernemers in de Raad van Toezicht van Voor Ons Nederland is oud-CEO van ASML Peter Wennink, die half december 2025 een rapport over de staat van de Nederlandse economie presenteerde. Een van de aanbevelingen: miljarden uitgeven om in Nederland datacentra voor Artificial Intelligence te plaatsen, centra die meer schaarse stroom en schoon water verbruiken dan een paar middelgrote steden. Klaas Dijkhoff zelf beval Wenninks rapport aan bij de onderhandelende partijen CDA, D66 en VVD: ‘Wennink legt de bal op de stip!’.

Het middelmatige midden

Samenvattend: er is een kloof tussen de werkelijkheid van de kiezer en de wereld die talkshows en netwerkclubs ons voorspiegelen. Organisaties als &Fluence en Voor Ons Nederland bieden actief boodschappers, bemiddelaars en onderhandelaars voor het consensusdenken uit het Rutte-tijdperk aan. Voor redacties van omroepen als AVRO-TROS en WNL zijn dat risicoloze studiogasten. De kijker ziet zo telkens dezelfde gezichten die de belangen van zichzelf en een selecte groep dienen, en niet die van de kiezers.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee, ook in het nieuwe jaar? Doneren kan zo. Hartelijk dank!