Hoe ultralinks Franse scholieren tot gewelddadige hysterie drijft

Sommige Fransen worden bij de gewelddadige scholierenprotesten niet uitgescholden, mishandeld of zelfs gelyncht, maar geknuffeld. Dat zijn politici van de ultralinkse partij La France Insoumise (LFI) die de betogers zouden opjutten om ‘door te gaan met de strijd’.

LFI-leider Jean-Luc Mélenchon beschuldigde de politie van racisme en buitensporig geweld bij de honderden lycées en andere middelbare scholen waar de protestacties vaak uitlopen op veldslagen. Mélenchon is kandidaat bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar en veruit de populairste leider op links.

Revolutionaire lading

LFI-politici zijn over Frankrijk uitgezwermd om de protesten, waarbij tot nu toe 78 schoolhoofden en hun medewerkers werden mishandeld, van een revolutionaire lading te voorzien. Veel aandacht kreeg LFI-burgemeester Bally Bagayoko van de noordelijke Parijse voorstad Saint-Denis, die nog net niet op de schouders werd gehesen toen hij stakende scholieren bij bezette scholen een hart onder de riem kwam steken.

Opmerkelijk, want de man was jarenlang gemeenteraadslid en wethouder van Saint-Denis, onder meer belast met jeugdzaken. Toch lijden ook in zijn stad scholen onder verwaarlozing, smerige omstandigheden, lerarentekorten en wat niet al, als we de betogers mogen geloven. Maar een LFI-bestuurder hoeft daarover kennelijk geen lastige vragen te beantwoorden, waar een rechtse collega zijn leven niet zeker zou zijn geweest, ware hij zo dapper of dom om met scholieren in debat te gaan.

Bagayoko, zoon van immigranten uit Mali, had de rellende scholieren naar de mond gepraat met de stelling dat geweld ‘gerechtvaardigd kan zijn’, alvorens dat een beetje te nuanceren. Zoals ook Mélenchon, die ‘geen genade’ zei te kennen voor gewelddadige politiemensen. Even later bezwoer hij dat zijn partij uitsluitend vreedzaam verzet bepleit.

Veel gedoe om de zoveelste scholierenstaking, zou je zeggen. Maar in Frankrijk, weet elke regering, kan de jeugd het land ontwrichten. Mei ’68, nog steeds een heilige maand voor links, is een oud voorbeeld, maar in 2005 stond het land in brand nadat immigrantenkinderen waren omgekomen bij een achtervolging door de politie. Drie jaar geleden kreeg het jeugdoproer in de verarmde en deels geïslamiseerde banlieues het karakter van een opstand. Aanleiding was de dood van de jonge Nahel Merzouk die door een politieman werd doodgeschoten in de Mercedes waarin de 17-jarige niets te zoeken had. Voetbalvedette Kylian Mbappé noemde Nahel een ‘engel’.

Mélenchon weigerde destijds de jeugd tot kalmte te manen en te stoppen met vernielen, plunderen en brandschatten. De politie moest haar kalmte bewaren, niet de jeugd. Hij is de populairste politicus onder jongeren in de banlieues, waar volgens een recente peiling meer dan 40 procent op hem zou stemmen, tegen 20 procent op de radicaal-rechtse presidentskandidaat Marine Le Pen. De opkomst is er echter laag.

Ook scholen in betere buurten

Het huidige scholierenprotest speelt zich lang niet uitsluitend af in de banlieues; ook scholen in de betere buurten van grote steden zijn het doelwit van de gewelddadige hysterie die Frankrijks jeugd met enige regelmaat bevangt. De deelnemers aan de opstand na Nahels dood waren voornamelijk jongens uit de armere voorsteden en buurten, meisjes waren verstandig, gehoorzaamden hun ouders en bleven binnen.

Toch wisten die jongens in de zomer van 2023 in 675 gemeenten amok te maken, twee maal zoveel als bij de opstand in 2005. Er vielen twee doden; zo’n 2500 gebouwen, 105 gemeentehuizen, 243 scholen en 1500 winkels werden in brand gestoken, vernield of geplunderd, aldus een onderzoeksrapport over wat zich afspeelde tussen 27 juni en 3 juli 2023.

Wat als de jeugd uit de armere banlieues gemene zaak maakt met de huidige oproerkraaiers uit de middenklassen, die ook weten hoe je een ‘revolutie’ van de grond moet krijgen? Zeker nu Mélenchon zich op z’n 75ste meer dan ooit doet gelden. De Franse autoriteiten krijgen koude rillingen bij de gedachte, aldus de krant Le Monde.

De prerevolutionaire voorwaarden zijn immers aanwezig nu Marine Le Pen een goede kans maakt op 18 april de eerste verkiezingsronde te winnen. Mélenchon is al bezig zijn aanhang in stelling brengen tegen het ‘fascisme’, het scholierenprotest geldt als de ‘generale repetitie voor wat in 2027 kan gebeuren als Marine Le Pen zou winnen’, aldus de centrum-rechtse presidentskandidaat Bruno Retailleau. Die van de weeromstuit voorstelde om Mélenchons partij buiten de wet te stellen.

Gematigd links durft hem niet al te hard te vallen. Presidentskandidaat Raphaël Glucksmann ging nog het verst door Mélenchon ‘onverantwoordelijk’ te noemen. Als de dood om voor rechts te worden versleten, voegde Glucksmann er meteen aan toe dat hij ook het ‘politiegeweld’ veroordeelt. Echter, dagelijks raken aanzienlijk meer agenten gewond dan scholieren. Dat blijkt uit de ‘balansen’ die Franse media nauwgezet bijhouden.

Nu treedt de politie niet altijd zachtzinnig op, enkele jongeren raakten ernstig gewond door anti-rel munitie. Maar agenten worden vaak van korte afstand beschoten met illegaal zwaar vuurwerk, minstens twee agenten werden door slaande en schoppende meutes gelyncht terwijl ze op de grond lagen. Ze overleefden het, hun belagers riskeren een aanklacht wegens poging tot moord.

Terechte klachten

De klachten over de slechte staat van schoolgebouwen zijn vaak terecht, ook president Emmanuel Macron zei de ‘angst en de woede’ over deze en andere grieven te begrijpen. Maar inmiddels hebben relschoppers die scholen nog verder de vernieling in geholpen. Ook is zware schade aangericht aan scholen die pas een paar jaar geleden werden geopend.

Het journaal van de publieke omroep toonde een filmpje over het uiterst moderne Nelson Mandela Lyceum in Nantes, waar vernielers, niet per se leerlingen van die school, vreselijk te keer gingen. Ook het enorme portret van Mandela boven de hoofdingang moest het ontgelden.

Gemaskerde beroepsrevolutionairen

Leerlingen huilden, op zo’n vijfhonderd zwaar beschadigde scholen is voorlopig geen onderwijs mogelijk, in allerijl worden alternatieve lesprogramma’s opgezet. Maar ‘de strijd’ gaat door: tieners die brandjes bij hun school blussen, worden soms door gemaskerde beroepsrevolutionairen – de beruchte casseurs – in elkaar geslagen.

Ziedaar de pre-electorale sfeer in het land waar volgens premier Sébastien Lecornu ‘LFI en zijn proxys’ jongeren tot geweld aanzetten. Hij baseerde zich op informatie van inlichtingendiensten van de politie.

Bij zijn aantreden in 2017 beloofde Macron dat de Fransen weldra ‘geen redenen meer zouden hebben om te stemmen op extremen’. Hij had even tevoren Marine Le Pen verslagen. Nu zijn tweede en laatste ambtstermijn zich naar het einde sleept, moet hij constateren dat Le Pen is uitgegroeid tot ’s lands populairste politica. ‘Maar ook,’ aldus een commentator in de conservatieve krant Le Figaro, ‘dat extreemlinks in ons land niet eerder tot zo’n grote hoogte is gestegen’.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!