Burgers extra belasten zit in het DNA van Jesse Klaver en consorten. Wacht maar tot u aan de beurt bent

WW Tamminga 17 november 2026
Het gaat bij de zogenaamde miljonairsbelasting niet om de opbrengst, het gaat om het dogma. Het gedachtegoed. De beeldvorming. Beeld: YouTube.

Artikel beluisteren

Ongelijkheid is vloeken in de linkse kerk. En dat geldt helemaal voor de ongelijke verdeling van particuliere vermogens. De zogenaamde ‘miljonairsbelasting’ die Jesse Klaver (Pro) en Laurens Dassen (Volt) in het Belastingplan 2027 wisten te krijgen, is weer een klein stapje naar het hogere doel.

Een klein stapje met een geschiedenis. Zowel bij GroenLinks als bij de Partij van de Arbeid die zijn versmolten tot Pro.

Elke jongere 10.000 euro

Twaalf jaar geleden organiseerde Jesse Klaver, toen gewoon GroenLinks-Kamerlid, een hoorzitting aan het Binnenhof over vermogensongelijkheid. Hoofdpersoon was Thomas Piketty. Deze Franse ‘rockster econoom’ becijferde dat rijken steeds rijker worden. Piketty inspireerde ook een voorstel van GroenLinks om elke jongere op z’n achttiende een startkapitaal van 10.000 euro cadeau te doen. De financiering daarvan? Een miljonairsbelasting.

Nog langer geleden is het dat minister van Financiën Wouter Bos (PvdA) in het vierde kabinet-Balkenende een extra belasting invoerde op huizen van een miljoen euro WOZ-waarde of meer. Dat was in 2009. De heffing was tijdelijk. Zei men. Vermogenden moesten wat extra bijdragen aan de sanering van de overheidsfinanciën na de bankencrisis (2008).

Samen wist GroenLinks-PvdA het wel. In het verkiezingsprogramma 2025 deed de fusiepartij vijf beloftes. Nummer drie luidde: het is tijd voor de mooie dingen in het leven, voor ‘een goed loon en fijne werkomstandigheden. En tijd dat grote vermogens ook echt eerlijk bijdragen.’

Echt eerlijk. Het woord eerlijk stond 73 maal in dat verkiezingsprogramma.

De zogenaamde miljonairsbelasting is, zo laat de bovenstaande geschiedenis zien, integraal onderdeel van de maatschappij- en mensvisie van de partijen die tot Pro fuseerden. Vermogensongelijkheid is niet eerlijk. Daarom moet vermogen zwaarder worden belast. Dat is wél eerlijk.

Links populisme

De opbrengst van vermogen moet net zo zwaar worden belast als de opbrengst uit arbeid. De kernzin in het Klaver-Dassen-amendement op het Belastingplan 2027 is: ’Het is niet uit te leggen dat over loon maximaal 49,5 procent belasting wordt betaald, terwijl dat over dividenden, huurinkomsten en vermogenswinsten slechts 36 procent is, ongeacht de hoogte van het inkomen.’

Het amendement past naadloos in de antikapitalistische DNA van Pro, maar exclusief links is het niet. Het is populisme. Laat de miljardairs/de allerrijksten/de rijken/ vermogenden de sociale uitgaven betalen.

Californië is tegen

In Californië, een van de meest linkse Amerikaanse staten, hebben kiezers twee weken geleden in een referendum een eenmalige heffing van 5 procent op het vermogen van miljardairs verworpen.

De inspiratie voor het voorstel kwam onder meer van de Franse econoom Gabriël Zucman die eerder dit jaar ook op uitnodiging van Pro in de Tweede Kamer tekst en uitleg gaf over de noodzaak van vermogensheffingen. In Italië werkt de regering Meloni aan een belasting op grote vermogens. Daaraan zie je: gelijktijdig links én rechts populisme bestaat.

Valse verwachtingen

De Klaver-Dassen-belasting creëert een extra tarief, meteen ook een toptarief, op vermogensrendementen in box 3 van de inkomstenbelasting. Het woord miljonairsbelasting schept echter valse verwachtingen. Het is geen belasting op miljonairs, maar op rendementen boven 60.000 euro in box 3. Het reguliere tarief in box 3 daalt iets.

De voorstanders zeggen: ach, waar het gaat nu eigenlijk over? ‘Klein bier’. Belastingplichtigen die moeten dokken gaan niet minder op vakantie. Maar ja, als het zo weinig is… Waarom hebben de indieners én coalitiepartijen D66 en CDA dan al deze moeite gedaan, uitmondend in een kabinetscrisis?

Het dogma wint

De indieners van het amendement ramen een opbrengst van 218 miljoen euro. Dat is 0,04 procent van de totale belastingopbrengsten in 2027.

Conclusie: het gaat niet om de opbrengst, het gaat om het dogma. Het gedachtegoed. De beeldvorming. Wij doen het goede, echt eerlijk.

Juist de verwachte bescheiden opbrengsten én de diep gewortelde linkse weerzin tegen vermogensongelijkheid geven te denken over wat kan volgen. Het amendement creëert een nieuw toptarief. Dus een extra knop om aan te draaien als er belastinginkomsten nodig zijn, bijvoorbeeld als de kosten van falende (asiel)migratie stijgen.

Het is ook goed om de als-dan-vraag te stellen. Als de opbrengst tegenvalt, bijvoorbeeld bij de invoering in 2029 van een vermogenswinstbelasting, waar moet dan compensatie worden gevonden? Een hoger toptarief? Een verhoging van het reguliere tarief? Of moet de grenswaarde van de opbrengst (nu 60.000 euro), omlaag, zodat meer mensen onder het hoge tarief vallen?

En dan is er de overheid als slokop. Politici die méér geld willen uitgeven, hebben er een speeltje bij. Dáár zit het gevaar van amendementen zoals deze. Niet in het eerste of tweede jaar, maar in de jaren daarna.

De ‘tijdelijke’ heffing op een huis van een miljoen WOZ-waarde bestaat nog steeds. De grens is nu na inflatieverhogingen 1,35 miljoen. In 2009 stonden er 80.000 ‘miljoenenhuizen’, nu ruim 200.000. Het belastingtarief toen was 0,8 procent, nu 2,35 procent.

Grote gevolgen

De Klaver-Dassen-belasting mag ‘klein bier’ zijn, maar met potentieel grote gevolgen. Vermogende Nederlanders weten nu dat zij kikkers kunnen zijn in een pan water die langzaam maar zeker verder wordt opgewarmd. Dat vooruitzicht én de ontstane politieke instabiliteit ondermijnen wel degelijk het leef- en ondernemersklimaat.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!