Criminaliteit door buitenlanders: Denemarken komt met de schokkende cijfers die elders worden weggemoffeld

Door Alexander Heiden*

De waarheid is iets waar mensen best tegen kunnen: het Deense statistiekbureau doet iets ongehoords en onthult tot in detail de achtergrond van geweldplegers. Het resultaat is erger dan we hadden verwacht. Veel erger.

Veel Europese landen doen er alles aan om te voorkomen dat er nog langer deugdelijke cijfers worden vergaard over het aantal door buitenlanders gepleegde misdrijven. Ook in Nederland is het een mantra onder criminologen dat etniciteit niets zegt (en vooral: niets mág zeggen) over criminaliteit. De aanname is dat het verband tussen etniciteit en criminaliteit slechts schijn is, en dat sociaal-economische factoren in werkelijkheid de verklaring vormen. Het CBS heeft daarom de gewoonte om criminaliteitscijfers te ‘corrigeren’ en zo de oververtegenwoordiging van sommige etnische groepen weg te verklaren.

Beter begrip

De Deense overheid daarentegen gebruikt statistieken niet om de feiten te verhullen, maar juist als middel om die beter te begrijpen. Dit geldt vooral ook voor de sociaaldemocratische premier Mette Frederiksen.

Niet-ideologisch en a-politiek – zoals het een overheidsinstantie betaamt – maakt het Deense statistiekbureau de cijfers openbaar toegankelijk: uitgebreide statistische gegevens over door buitenlanders gepleegde criminaliteit in Denemarken. Het hele systeem is interactief en gebruiksvriendelijk, waardoor gebruikers de cijfers kunnen bekijken volgens elk denkbaar criterium en in elk mogelijk formaat. De Deense regering is blijkbaar niet bang voor haar eigen bevolking.

Wat de Deense data-analist Jonatan Pallesen, gepromoveerd in de statistische genetica, doet, is de officiële cijfers uit verschillende ambtelijke bronnen aan elkaar koppelen en er dan heel overzichtelijke grafieken van maken.

Hij heeft nu gegevens van het Deense statistiekbureau over door buitenlanders gepleegde misdrijven gekoppeld aan algemene demografische cijfers. Het resultaat is een reeks overzichtelijke staafdiagrammen. Die tonen voor verschillende in Denemarken gepleegde misdrijven het aandeel daders van specifieke nationaliteiten in verhouding tot hun aandeel in de Deense bevolking.

Het resultaat is ronduit schokkend.

Wat valt hieruit af te lezen?

De grafiek toont de vier meest voorkomende landen van herkomst van veroordeelde verkrachters in Denemarken. Deense daders staan onderaan met een referentiewaarde van één. De balken daarboven geven aan hoeveel vaker daders met andere nationaliteiten dat misdrijf plegen – steeds naar verhouding van hun aandeel in de bevolking.

In dit specifieke geval betekent dit: vergeleken met Denen (één keer) worden Irakezen op basis van hun bevolkingsaandeel negen keer vaker veroordeeld voor verkrachting, Afghanen elf keer vaker, Syriërs zestien keer vaker en Somaliërs twintig keer vaker.

Dat is geen typefout: twintig keer vaker.

Identiek beeld

Voor andere misdrijven is het beeld vrijwel identiek. Somalië voert steevast de lijst aan voor alle ernstige misdrijven. Alleen bij veroordeelden uit de staten van voormalig Joegoslavië (voor diefstal en afpersing) en uit Oeganda en Tanzania (valsheid in geschrifte) komen we in de tabellen überhaupt daders tegen die niet uitsluitend uit moslimlanden komen.

Alleen verdachten, geen veroordeelden

In veel ander Europese landen wordt zulk onderzoek helemaal niet gedaan. In bijvoorbeeld Duitsland zijn er wel statistieken van de politie, maar die zijn lang niet zo gedetailleerd. Bovendien staan daar alleen verdachten in. Er zijn geen soortgelijke gegevens voor veroordeelden – anders dan in Denemarken.

De Deense cijfers zullen natuurlijk niet zonder meer ook op andere landen van toepassing zijn. Maar we kunnen ons wel afvragen: waarom zouden deze statistieken er in andere Noord-Europese landen significant anders uitzien?

*Alexander Heiden is freelance auteur; dit artikel is eerder in het Duits verschenen op het nieuwsblog Tichy’s Einblick.

Vertaling en bewerking: Willy Hemelrijk.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!