Hoezo ‘werken aan balans’? Het mkb-pakket van Jetten is nog niet eens een doekje voor het bloeden

WW Knieriem 21 november 2026
Het mkb levert bijna driekwart van de werkgelegenheid bij bedrijven. Foto: Thomas Berg/Wikipedia.

Artikel beluisteren

Na de kabinetscrisis moest de VVD haar achterban iets laten zien. Dus kwam er een mkb-pakket, vooral bedoeld voor de beeldvorming. Zonder budget, zonder omvang en zonder ingangsdatum. Een doekje voor het bloeden mag het nauwelijks heten. Toch kan het een kentering inluiden na jaren waarin de lasten voor ondernemers alleen maar stegen.

Premier Rob Jetten stuurde dinsdag een brief met een mkb-pakket naar de Tweede Kamer. De winstvrijstelling gaat omhoog. De aftrek voor investeringen in energiebesparing en milieu ook. Er komt subsidie voor aansluiting op een warmtenet. Bedrag, omvang en ingangsdatum? Dat is nog niet afgesproken.

En bij de 404 miljoen euro aan extra belasting op vermogen die Pro en Volt hebben bedongen, maar die nog niemand heeft ingevuld, ‘zet het kabinet erop in’ het mkb te ontzien. Geen voordeel dus, hooguit een rekening minder.

Nog geen dekking

En waar moet het geld vandaan komen? In het voorjaar ligt er al een stapel rekeningen op het bureau van minister van Financiën Eelco Heinen. Volgens Het Financieele Dagblad ontbreekt nog zo’n 700 miljoen euro per jaar. Voor de geschrapte bezuinigingen op arbeidsongeschiktheid en WW moet nog een definitieve dekking komen van circa 2,4 miljard euro per jaar. Het mkb-pakket sluit achter in de rij aan.

Pro en Volt deden zaken met D66 en CDA en kregen hun jaloeziebelasting: bijna een miljard euro minder belasting op inkomen, betaald door wie vermogen opbouwt, zoals de zelfstandige die zelf voor zijn oude dag spaart. Nu de balans moet worden hersteld, krijgt de ondernemer voorlopig slechts een taskforce en een kabinet dat belooft zijn best te doen.

Wéér de rekening bij de bedrijven

VNO-NCW-econoom Edward Feitsma rekende in ESB met cijfers van het CPB uit dat politieke keuzes de lasten tussen 2017 en 2027 met 16,6 miljard euro verhogen. Daarvan komt 16,3 miljard bij bedrijven terecht. Huishoudens krijgen over die periode per saldo zelfs een kleine lastenverlichting. Wel kunnen bedrijven een deel daarvan afwentelen op lonen en prijzen, zodat uiteindelijk ook werknemers meebetalen.

Veel van die lasten komen voort uit het klimaatbeleid. Sinds 2024 moesten werkgevers de CO2-uitstoot van het woon-werkverkeer van hun personeel bijhouden; pas dit jaar is het mkb daarvan verlost. De volgende verplichting ligt al klaar: strengere energiebesparingsregels, goed voor tot een miljard euro aan gedwongen investeringen, zo waarschuwt het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR). En vanaf 2027 kost een nieuwe benzine- of dieselauto van de zaak de werkgever elk jaar 12 procent van de cataloguswaarde extra: 450 euro per maand bij een auto van 45.000 euro.

Bovendien is energie duur. Industriële grootverbruikers in Duitsland, Frankrijk en België betalen volgens ESB tot 66 procent minder dan hier. Op gas heft de staat ruim 60 cent energiebelasting per kuub, bijna een kwart meer dan in 2023. Overstappen op stroom lukt vaak niet: eind 2025 wachtten ruim 15.000 bedrijven en instellingen op een zwaardere aansluiting. Een kwart van de bedrijven stelde het afgelopen jaar investeringen uit of schrapte ze.

Een pakket voor de eenmanszaak

Het mkb levert bijna driekwart van de werkgelegenheid bij bedrijven. Volgens het CBS telde Nederland begin dit kwartaal bijna 1,7 miljoen mkb-bedrijven. Bijna 82 procent daarvan bestaat uit één persoon. De banen zitten bij de ruim 300.000 bedrijven met twee of meer werkzame personen. Dat aantal groeide in vijf jaar met slechts 0,4 procent.

Juist die groep schiet weinig op met dit pakket. De winstvrijstelling geldt alleen voor de eenmanszaak en de vof, niet voor de bv. Wat een bv eraan heeft, hangt af van de investeringen die op de lijst voor de energie- en milieuaftrek staan. Ook voor de eenmanszaak is het mager. Stel dat de vrijstelling met een procentpunt stijgt. Bij 80.000 euro winst levert dat zo’n 296 euro per jaar op, 25 euro per maand. Maar diezelfde ondernemer zag zijn zelfstandigenaftrek kelderen van 6310 euro in 2022 naar 900 euro in 2027.

De bv was al eerder aan de beurt. Het lage tarief in de vennootschapsbelasting ging in 2023 van 15 naar 19 procent, het hoge box 2-tarief steeg van 26,9 naar 31 procent. Wie meer dan 500.000 euro van zijn eigen bv leent, betaalt daar nu belasting over. Het mkb-pakket heeft voor deze ondernemers niets in petto.

Mkb-ondernemers zijn voorzichtig met het aannemen van personeel. Wordt een werknemer ziek, dan moet de werkgever twee jaar lang het loon doorbetalen. Betaalt hij het eerste jaar volledig en het tweede jaar 70 procent, dan kost dat bij een salaris van 45.000 euro 76.500 euro, nog zonder dat de zieke is vervangen. Lukt terugkeer niet, dan volgt bij ontslag ook nog een transitievergoeding.

Die krijgt de werkgever nu van het UWV terug, maar het kabinet wil die compensatie schrappen. Dat is alleen uitgesteld tot 2028. Ter vergelijking: een Duitse werkgever betaalt zes weken door. Werkgevers vinden het Nederlandse stelsel buitengewoon belastend en onrechtvaardig.

De oplossing ligt voor de hand. Laat de werkgever de eerste drie maanden het loon doorbetalen. Daarna neemt een collectieve verzekering dat over, met een premie die afhangt van het verzuim in de sector. De werkgever blijft verantwoordelijk voor de re-integratie. Gratis is dat niet, maar een vaste verzekeringspremie kan een ondernemer eenvoudiger in zijn prijzen verwerken. Een zieke werknemer die twee jaar op de loonlijst staat, kan een klein bedrijf de kop kosten.

Dweilen met de kraan open

Dan de regels. Van de vijfhonderd regels die zouden verdwijnen, meldde het kabinet in juni dat er 403 waren ‘aangepakt’. Bij slechts 97 leidde dat tot minder kosten. Volgens het kabinet levert dat over twee jaar ruim 28 miljoen euro minder regeldruk op.

Ondertussen liggen er nieuwe regels klaar die veel meer kosten. Het ATR, de onafhankelijke waakhond die de regeldruk van elk nieuw voorstel toetst, telde alle voorstellen van vorig jaar bij elkaar op. Gaan die ongewijzigd door, dan kost het naleven van regels bedrijven ruim 1,7 miljard euro per jaar extra. Zo lijkt het terugdringen van regels op dweilen met de kraan open.

Wie personeel heeft, doet bovendien het werk van de overheid. Doorgelichte mkb-bedrijven moeten aan 64 tot 93 wettelijke verplichtingen voldoen, van loonheffingen en arbodienst tot het re-integratiedossier van een zieke werknemer. Vanaf 2027 komen daar de Europese regels voor loontransparantie bij.

En dan de banken, die inmiddels opsporingsdiensten zijn geworden. Ze zetten volgens eigen opgave 13.000 medewerkers in op het doorlichten van klanten, voor 1,4 miljard euro per jaar. Die rekening gaat naar de klant. Het openen van een simpele zakelijke bankrekening is inmiddels haast onmogelijk geworden. ‘Je haalt in dit land sneller een masterdiploma dan dat je een bankrekening hebt’, zei SGP-Kamerlid André Flach. De boef wijkt uit naar ondergronds bankieren, de eerlijke ondernemer is de sjaak, betaalt de extra kosten en krijgt geen bankrekening.

Herstel de balans

Toch is het winst dat de VVD de positie van de ondernemer weer centraal probeert te zetten. Na tien jaar waarin vooral bedrijven de rekening kregen, erkent het kabinet met dit pakket dat de balans zoek is. Dat verdient waardering. Maar het is een schamel begin: vier zinnen zonder bedrag tegenover ruim 16 miljard euro aan extra lasten.

Wie in het voorjaar een bedrag en een datum aan de winstvrijstelling koppelt, ook de bv laat meeprofiteren, het ziekterisico voor werkgevers inperkt, allerlei administratieve verplichtingen schrapt en geen nieuwe belasting invoert, zet een eerste stap. Want zoals Dilan Yeşilgöz al constateerde: dit kan zo niet verder.

Wynia’s Week verschijnt 156 keer per jaar en wordt volledig mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? Doneren kan zo. Hartelijk dank!