Kabinet en internationale bierconcerns bedreigen ambachtelijke brouwerijen

Er wordt weer hard gesleuteld aan de rijksbegrotingen in zowel Nederland als België, alhoewel de regering in België ineens een miljard euro schijnt te hebben gevonden. Maar België is dan ook eigenlijk een stripverhaal waar het altijd 1 april is.

In Nederland doet het minderheidskabinet wanhopige pogingen om de begroting rond te krijgen. Het is onmogelijk om iedereen tevreden te stellen. Maar in ieder geval blijkt dat alle beloften dat ‘werken weer moet lonen’ en lastenverlichting loze metaforen zijn. Meer dan ooit lijkt de economie te worden opgetuigd rondom toeslagen, uitkeringen en andere voorzieningen die door de werkenden moeten worden opgehoest.

Haagse roofridders

Niet alleen de werkende Nederlander, de kleine spaarder, de gepensioneerde en de vakantiehuisbezitter worden meedogenloos aangepakt, maar ook familiebedrijven zoals de ambachtelijke brouwerijen en de aanverwante horeca. Zou de regering beseffen dat op die manier de economie en samenleving kapot worden gemaakt?

Overal waar de Haagse roofridders een mogelijkheid ruiken of zien worden extra belastingen geheven. Naast het uitknijpen van de automobilist en de transportsector wil het kabinet ons ook gastronomisch genot en ambachtelijk gebrouwen bier en wijn afnemen. Horeca en bierbrouwerijen worden al jarenlang zoveel mogelijk tegengewerkt door de regering in Den Haag.

Telkens opnieuw vinden de Haagse rekenmeesters dat er weer wat extra belasting kan worden geheven op gastronomie, op wijn, op bier. Hotels, restaurants, kleine ambachtelijke brouwerijen en tegenwoordig ook wijndomeinen, die milieuvriendelijk produceren, vaak familiebedrijven, worden genadeloos aangepakt.

Het kabinet heeft niet in de gaten dat ze een hele sector waar honderdduizenden mensen hun boterham verdienen, aan het vernietigen zijn. En dat door de onevenredige belastingheffingen eeuwenoud vakmanschap wordt uitgeroeid. De Haagse beleidsmakers hebben geen benul wat het betekent om een horecabedrijf te runnen, of een ambachtelijke brouwerij draaiend te houden met gebruik van lokale producten.

Alweer hogere accijnzen

Deze hardwerkende ondernemers worden telkens weer bestookt met nieuwe maatregelen vanuit de regering, die alwéér veel geld gaan kosten. Voor de zoveelste keer gaan de belastingen en accijnzen omhoog op bier, op wijn en andere producten waarmee dagelijks in de horeca wordt gewerkt. Er komt geen eind aan. Het lijkt erop dat een bierbrouwer of een wijnboer door Den Haag enkel nog wordt beschouwd als een kip waarvan oneindig geplukt kan worden. Er is geen enkele waardering meer voor het vakmanschap en de gemeenschapszin die hier in decennia, zo niet eeuwen, zijn opgebouwd. Ook niet voor de kwaliteitsproducten die door deze mensen worden gemaakt.

Het verschil met andere landen wordt steeds groter. In landen als België en Frankrijk wordt het maken van ambachtelijke alcoholische producten nog gewaardeerd. Maar in Nederland wordt vooral gekeken of je niet nóg meer kunt afdragen aan de overheid. En tegelijkertijd worden door de overheid vooral dure campagnes opgezet om mensen aan te sporen om überhaupt geen enkel van die producten meer te kopen. Liever geen alcohol meer, geen vlees, geen vis, enkel gefermenteerde witlof en lactosevrije vegakaas.

Toeristen blijven weg

De lonen in de horeca zijn de laatste jaren fors gestegen. Dat werd ook tijd voor de mensen die er hard werken, er moest daar ook wel iets gebeuren. Maar met alles bij elkaar – de enorme kosten, alle lokale belastingen en andere heffingen, plus de steeds extremere regelgeving – wordt het een ondernemer bijna onmogelijk gemaakt om er nog iets van te brouwen. En dat in een sector die als een van de grootste banenmotoren van het land geldt.

De overheid vergeet dat horeca en bierbrouwerijen en in toenemende mate ook wijnbouwers het toerisme stimuleren. Hoe kun je als toerist genieten zonder goed eten, lekker bier en heerlijke wijn? Maar wat doet de overheid: accijnzen en belastingen verhogen. Sommige lokale overheden verhogen de toeristenbelasting zodanig dat toeristen en zakelijke klanten weg gaan blijven.

Familiebedrijven worden kapotgemaakt

De overheid en multinationals maken familiebedrijven kapot. Overheden door belasting- en accijnsverhogingen en toenemende regeldruk en multinationals door overnames van kleinschalige brouwerijen. Grotere brouwers hebben budget voor dure marketingcampagnes en kapen schapruimte weg.

In Limburg, waar van huis uit veel ambachtelijke kleinschalige familiebrouwerijen waren, zijn de afgelopen decennia verschillende mooie, veelal familiebedrijven overgenomen en vervolgens gesloten. Bijvoorbeeld Ridder Bier (door Heineken) in Maastricht, De Leeuw in Valkenburg, Brand (ook door Heineken) in Wijlre en recent de Gulpener brouwerij in Gulpen die door Grolsch is overgenomen.

Alfa draagt bij aan sociale cohesie

Grolsch op zijn beurt is weer onderdeel van het grote Japanse bierconcern Asahi Group. Bij de Ridder en Brand wordt geen lokaal bier meer gebrouwen. De Ridder brouwerij en de Leeuw Bier Brouwerij zijn intussen gesloten.

Naast Lindeboom is de Alfa brouwerij in Schinnen van de familie Meens nog de enige zelfstandige Limburgse brouwerij. Het belangrijkste argument om niet aan te sluiten bij een groot biermerk is volgens directeur Harry Meens van Alfa het verliezen van eigengereidheid en in het bijzonder het lokale karakter van het bier. Meens: ‘We spelen een ontzettend belangrijke rol in de lokale gemeenschap, in de maatschappij. We zorgen voor banen, we sponsoren lokale typisch Limburgse verenigingen zoals de schutterij en de fanfare, we dragen zo ons steentje bij aan sociale cohesie.’

De brouwerij gebruikt lokale grondstoffen zoals gerst en hop en heeft ook een eigen bron waar men het water vandaan haalt. Maar Meens begrijpt wel waarom zijn collega-familiebrouwerijen capituleren voor de multinationals. ‘De overheid jaagt de maakindustrie, waar brouwerijen ook toe behoren, weg met hun belastingen. De accijns op alcohol ligt in Nederland vier tot negen keer zo hoog als in Duitsland, afhankelijk van de biersoort. Daar betaal je 80 cent per kratje in plaats van 4 euro in Nederland!’

Bovendien betalen consumenten in Duitsland minder btw. De accijns in België is twee keer zo laag als in Nederland. En Limburg heeft 300 km grens met Duitsland en België. ‘Dat is geen European level playing field!’ Volgens Meens is dit tekenend voor Nederland. ‘We zijn zo klein als een postzegel, maar Den Haag wil eigen beleid blijven voeren. We zijn het duurste aardgasland van de wereld, energie is onbetaalbaar, het stroomnet zit vol. Ondernemen word je in Nederland gewoon onmogelijk gemaakt.’

Geen visie

Logisch dat zeker 20 procent van de Limburgers bier koopt in het buitenland. Daarom gaat de Limburgse brouwer vanaf dit jaar zijn markt uitbreiden naar Duitsland en België. Meens: ‘We draaien nu een radiocampagne in Duitsland, en die slaat aan. We gaan dan ons bier in het buitenland aan de man brengen.’ Dus door de accijns- en belastingverhogingen van het kabinet loopt datzelfde kortzichtige kabinet nu accijnsinkomsten mis! Gebrek aan visie zou je zeggen. Maar Mark Rutte zei al dat je voor visie bij de opticien moest zijn. Niet in politiek Den Haag, zoveel is inmiddels wel duidelijk.

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!