De islam neemt de Duitse klaslokalen over

Door Roan Asselman*

Een vooraanstaand Duits magazine beschrijft hoe de strenge religieuze voorschriften van de islam in sommige openbare scholen almaar meer de toon zetten. Ze veroorzaken spanningen die leerkrachten en directies naar eigen zeggen maar moeilijk kunnen beheersen.

Het artikel verscheen op 14 mei 2026 in Der Spiegel onder de kop ‘Religieuze conflicten in het klaslokaal: Gebeden, geboden, groepsdwang – wanneer religie het schoolleven beheerst’. Der Spiegel is het grootste nieuwsweekblad van Duitsland. Het heeft een papieren oplage van 700.000 exemplaren en bereikt wekelijks meer dan twaalf miljoen lezers via print en digitale kanalen. Het is een van de invloedrijkste publicaties van Europa en staat bekend om haar onderzoeksjournalistiek. Politiek gezien wordt het blad algemeen als links of centrumlinks beschouwd.

Geen salami en geen muziek

Het artikel draait om het verhaal van de directeur van een ‘Gesamtschule’ (‘middelbare school’) in Noord-Duitsland. Zij schetst de transformatie die zich op haar school – nu ja, ‘haar’ school – voltrok: een kleine groep islamitische leerlingen oefent er een onevenredig grote invloed uit op de meerderheid, waardoor de klasomgeving meer vormgegeven wordt door informele religieuze regels dan door de officiële (en seculiere) richtlijnen van de school.

Voorbeelden maken een en ander duidelijk. De islamitische studenten vellen openlijk hun oordeel over wat anderen eten en verbieden producten die niet halal zijn, zoals salamibroodjes. Ze wijzen ook kerstversiering of muzieklessen af.

Enormiteiten

Bemoeienissen met kleding en uiterlijk zijn inmiddels routine: meisjes krijgen vanaf het eerste jaar te horen dat ze zich moeten bedekken om aan de islamitische verwachtingen te voldoen. Ze zijn dan tien of elf. Er ontstond en er bestaat een klimaat van groepsdruk dat voor sommige meisjes ondraaglijk is. Een aantal van hen is van school veranderd om eraan te ontsnappen.

De directeur noemt de dagelijkse incidenten ‘ungeheuerlichkeiten’ (‘ongehoorde enormiteiten’) en stelt dat de vroeger open en tolerante schoolcultuur ‘vorbei’ is. Wat initieel individuele geloofsuitingen waren, groeiden volgens haar uit tot een uiting van dominantie die het hele schoolklimaat beïnvloedt.

Het onderwijzend personeel zit klem, schrijft Der Spiegel. Wie bezwaar maakt tegen de islamitische druk, riskeert te worden beschuldigd van racisme of extreemrechtse sympathieën. Niets doen laat de situatie evenwel verder escaleren. Directies en leerkrachten aarzelen bovendien om openlijk over het probleem te spreken, uit angst dat ze hun school reputatieschade bezorgen of dat de kwestie wordt opgepikt — lees: misbruikt — door uiterst rechtse groeperingen.

Der Spiegel speculeert dat de Noord-Duitse school misschien geen geïsoleerd geval is. ‘In veel klaslokalen in het land botsen seculiere, pluralistische onderwijsidealen almaar vaker met religieuze claims’, aldus het magazine. Het gevolg is een merkbare verandering in het schoolleven: religie is niet langer een privézaak die tussen de muren van het ouderlijk huis wordt beoefend, maar bepaalt meer en meer wat er op school gezegd, gedragen, gegeten en gevierd mag worden.

Een belletje

Dat een van de meest gezaghebbende, overwegend linkse publicaties van Duitsland aan de islamisering van Duitse scholen aandacht besteedt, is op zichzelf veelzeggend. Voor lezers buiten Duitsland doet het Der Spiegel-bericht allicht ook een belletje rinkelen. Een kleine maar overtuigde minderheid ziet haar exotische eisen ingewilligd wanneer een diffuse, apathische meerderheid haar laat begaan.

*Roan Asselman is journalist, opinieredacteur en Amerika-columnist van Doorbraak.be.   

Wynia’s Week brengt broodnodige, onafhankelijke berichtgeving: drie keer per week, 156 keer per jaar, met artikelen en columns, video’s en podcasts. Onze donateurs maken dat mogelijk. Doet u (weer) mee? Hartelijk dank!